CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ TRONG DOANH NGHIỆP. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến công tác tuyển dụng nhân sự tại doanh nghiệp 1. Một số khái niệm cơ bản a) Nhân lực: Nhân lực là nguồn lực xuất phát từ trong chính bản thân của từng cá nhân con người. Nguồn lực này bao gồm thể lực và trí lực.
Khi nguồn lực này đủ lớn, nó sẽ đáp ứng các điều kiện để con người có thể tham gia vào lao động và sản xuất. Dưới góc độ kinh tế phát triển, nguồn nhân lực là một bộ phận dân số trong độ tuổi quy định có khả năng tham gia lao động. Nguồn nhân lực được biểu hiện trên hai mặt: Về số lượng: Đó là tổng số những người trong độ tuổi lao động làm việc theo quy định của nhà nước và thời gian lao động có thể huy động được từ họ. Về chất lượng: Đó là sức khoẻ và trình độ chuyên môn, kiến thức và trình độ lành nghề của người lao động.
Như vậy, nhân lực không chỉ đơn thuần là khả năng lao động, mà còn là một phần quan trọng trong sự phát triển của xã hội và kinh tế. Các chuyên gia nhân sự đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa sử dụng nguồn lực con người để đạt được mục tiêu của tổ chức. b) Nhân sự: Nhân sự là bộ phận chuyên về việc quản lý mọi thứ liên quan đến đội ngũ nhân viên trong tổ chức, doanh nghiệp. Các hoạt động của bộ phận nhân sự bao gồm tuyển dụng, đào tạo, phát triển, đánh giá, lương thưởng và xử lý các vấn đề khác Nhân sự là những người thực hiện các công việc của tổ chức, họ chịu trách nhiệm cho mọi hoạt động liên quan đến quản lý nguồn lực và phúc lợi con người.
Mặc dù không tạo ra giá trị thặng dư nhưng lại được xem như là “xương sống” của doanh nghiệp. Vai trò của bộ phận nhân sự bao gồm: 4 Đảm bảo cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp: Sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào việc khai thác sử dụng hiệu quả các nguồn lực như vốn, cơ sở vật chất, khoa học kỹ thuật, và người lao động. Việc sử dụng các nguồn lực này hiệu quả hay không phụ thuộc vào sự sắp xếp, bố trí nhân lực hợp lý của doanh nghiệp. Hơn thế nữa, mọi hoạt động của từng cá nhân trong doanh nghiệp đều được bộ phận Nhân sự chi phối và điều khiển.
Giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu thông qua sử dụng hiệu quả lao động: Vai trò cơ bản của hoạt động nhân sự là giúp doanh nghiệp đạt được mục tiêu một cách thường xuyên bằng cách phát triển thái độ tích cực giữa các nhân viên và tiết giảm lãng phí, tối đa hóa thu nhập ròng từ các nguồn lực. Nhân sự đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và duy trì môi trường làm việc tích cực, tạo động viên và khuyến khích sự phát triển của đội ngũ nhân viên. Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng nhân sự là quy trình sàng lọc và tuyển chọn những người đủ năng lực thực hiện một công việc trong một tổ chức, công ty nhằm đáp ứng được những yêu cầu của vị trí đang được mở ra với mục tiêu dài hạn của công ty. Tầm quan trọng của tuyển dụng nhân sự trong doanh nghiệp: Công tác tuyển dụng nhân sự là điều kiện tiên quyết để sở hữu được một đội ngũ nhân sự có chất lượng, đáp ứng yêu cầu của các mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, tuyển dụng nhân sự còn tác động trực tiếp đến người lao động, xa hơn còn ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Đối với doanh nghiệp: Thứ nhất, khâu tuyển dụng tốt mới có thể làm tốt các khâu khác. Tuyển dụng hiệu quả sẽ cung cấp cho doanh nghiệp một đội ngũ lành nghề, năng động, sáng tạo, bổ sung nguồn lực phù hợp với yêu cầu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thứ hai, giúp doanh nghiệp thực hiện tốt các mục tiêu kinh doanh hiệu quả nhất, hoàn thành tốt kế hoạch đã định.
Tìm ra được người thực hiện công việc có phẩm chất, năng lực để hoàn thành công việc được giao. Từ đó, chuyển đổi, nâng cao 5 hiệu quả kinh doanh, phát triển đội ngũ nhân sự, đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh trong điều kiện toàn cầu hóa. Thứ ba, tạo ra năng lực cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp, tạo ra “đầu vào” của nguồn nhân sự, quyết định đến chất lượng, năng lực, trình độ cán bộ nhân viên, đáp ứng đòi hỏi nhân sự của doanh nghiệp. Thứ tư, giảm chi phí kinh doanh và sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách của doanh nghiệp.
=> Tuyển dụng nhân sự có tầm quan trọng rất lớn, nếu như một doanh nghiệp tuyển dụng nhân viên không đủ năng lực cần thiết, không đúng yêu cầu sẽ tác động xấu trực tiếp đến hiệu quả hoạt động quản trị và kinh doanh của doanh nghiệp, khi sa thải những cá nhân không phù hợp sẽ gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ, tốn kém chi phí… Đối với người lao động: Giúp người lao động trong doanh nghiệp hiểu rõ hơn về quan điểm nhà quản trị, tạo ra không khí thi đua, tinh thần cạnh tranh trong nội bộ giúp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Đối với xã hội: Hỗ trợ thực hiện các mục tiêu kinh tế – xã hội như: người lao động có việc làm thu nhập ổn định, giảm tỉ lệ thất nghiệp, các tệ nạn xã hội khác… 1. Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển mộ nhân sự Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức. Mọi tổ chức phải có đầy đủ khả năng để thu hút đủ số lượng và chất lượng lao động đế nhằm đạt được các mục tiêu của mình.
Tầm quan trọng của tuyển mộ nhân sự trong doanh nghiệp: Quá trình tuyển mộ sẽ ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của quá trình tuyển chọn. Trong thực tế sẽ có người lao động có trình độ cao nhưng họ không được tuyển chọn vì họ không được biết các thông tin tuyển mộ, hoặc họ không có cơ hội nộp đơn xin việc. Chất lượng của quá trình lựa chọn sẽ không đạt được như các yêu cầu mong muốn hay hiệu quả thấp nếu như số lượng người nộp đơn xin việc bằng hoặc ít hơn số nhu cầu cần tuyển 6 chọn. Công tác tuyển mộ có ảnh hường lớn đến chất lượng nguồn nhân sự trong tổ chức.
Tuyển mộ không chỉ ảnh hưởng tới việc tuyển chọn, mà còn ảnh hưởng tới các chức năng khác của quản trị nguồn nhân sự như: Đánh giá tình hình thực hiện công việc, thù lao lao động; đào tạo và phát triển nguồn nhân sự; các mối quan hệ lao động. Khái niệm và tầm quan trọng của tuyển chọn nhân sự Tuyển chọn nhân sự là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ. Tầm quan trọng của tuyển chọn nhân sự: Quá trình tuyển chọn nhân sự là khâu quan trọng nhằm giúp cho các nhà quản trị nhân sự đưa ra được các quyết định tuyển dụng một cách đúng đắn nhất. Quyết định tuyển chọn có ý nghĩa rất quan trọng đối với chiến lược kinh doanh và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển chọn tốt sẽ giúp cho các tổ chức có được những con người có kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai.
Tuyển chọn tốt cũng sẽ giúp cho tổ chức giảm được các chi phí do phải tuyển chọn lại, đào tạo lại cũng như tránh được các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc. Để tuyển chọn đạt được kết quả cao thì cần phải có các bước tuyển chọn phù hợp, các phương pháp thu thập thông tin chính xác và đánh giá các thông tin một cách khoa học. Một số nội dung trong công tác tuyển dụng nhân sự 1. Nguyên tắc tuyển dụng nhân sự a) Tuyển dụng theo nhu cầu thực tiễn Đầu tiên, cần phải xác định rõ nhu cầu tuyển dụng của tổ chức.
Điều này bao gồm việc lập kế hoạch về số lượng cần tuyển và thời hạn thực hiện. Nhu cầu này phải được phản ánh trong chiến lược và chính sách nhân viên của doanh nghiệp và trong kế hoạch tuyển dụng của từng bộ phận. Mọi người đều có quyền và điều kiện được bộc lộ phẩm chất tài năng của mình. Người tham gia ứng cử hoặc đề cử vào một chức vụ nào đó phải có đề án công việc và chương trình hành động cụ thể.
Hội đồng thi tuyển cần đảm bảo tính khách quan và độc lập khi đánh giá2. Để tránh việc tùy tiện trong quá trình tuyển dụng, cần công bố thông tin tuyển dụng rõ ràng. Chế độ thưởng 7 phạt cũng cần được công bố trước khi tuyển dụng. Điều này giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình nhận xét đánh giá con người.
b) Tuyển dụng dân chủ và công bằng Mọi người đều có quyền và có điều kiện được bộc lộ phẩm chất tài năng của mình. Đối với bất kỳ một vị trí, cương vị nào đang tuyển dụng, các yêu cầu, tiêu chuẩn, điều kiện cần thiết đều cần được công khai rộng rãi để mọi người đều được bình đẳng trong việc tham gia ứng cử. c) Tuyển dụng tài năng qua thi tuyển Tuyển dụng tài năng qua thi tuyển là hình thức áp dụng công bằng và đưa ra được lựa chọn chính xác nhất. Doanh nghiệp nên tổ chức thi tuyển công khai để đảm bảo tính rộng rãi và công bằng, đồng thời thành lập được hội đồng thi tuyển làm việc chặt chẽ, khách quan, trung thực.
Việc tuyển dụng qua thi tuyển cần được áp dụng rộng rãi. Doanh nghiệp cần tạo điều kiện thuận lợi để thu hút nhiều người tham gia thi tuyển vào một vị trí, tránh tình trạng “độc diễn”. Việc thi tuyển chuyên môn cần được kết hợp với đánh giá đạo đức, phẩm chất qua thăm dò tín nhiệm. d) Tuyển dụng phải có điều kiện,tiêu chuẩn rõ ràng Nguyên tắc này nhằm tránh việc tùy tiện trong quá trình tuyển dụng nhân viên kiểu “yêu nên tốt, ghét nên xấu” hoặc chủ quan, cảm tính trong quá trình nhận xét đánh giá con người.
Cùng với thông tin tuyển dụng rõ ràng, chế độ thưởng phạt nghiêm minh cũng cần phải được công bố hết sức cụ thể trước khi tuyển dụng.