Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục thuế tỉnh Hải Dương

Phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục thuế tỉnh Hải Dương.

• Tác giả: Lê Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Đình Long
• Trường học: Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý thuế doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Cục Thuế tỉnh Hải Dương. Đây là hoạt động theo dõi, kiểm soát và đảm bảo các doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh và các hình thức kinh tế khác tuân thủ đúng các quy định pháp luật thuế. Quản lý thuế hiệu quả giúp tăng thu ngân sách nhà nước, tạo điều kiện công bằng cho các doanh nghiệp hoạt động hợp pháp. Các nguyên tắc quản lý thuế bao gồm: công khai minh bạch, công bằng, hiệu quả chi phí và sự tham gia của người nộp thuế. Theo Luật Quản lý thuế, quy trình quản lý thuế bao gồm các khâu đăng ký, kê khai, tính toán và thanh toán thuế. Việc hoàn thiện công tác này là cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý thuế tại địa phương.

1.1. Khái niệm và mục tiêu quản lý thuế

Quản lý thuế là hoạt động của các cơ quan thuế nhằm đảm bảo người nộp thuế thực hiện đúng các quy định pháp luật về thuế. Mục tiêu chính là tăng thu ngân sách, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế và duy trì trật tự, kỷ luật trong nộp thuế. Đặc điểm quản lý thuế bao gồm tính pháp lệ, khoa học và dân chủ. Việc xây dựng hệ thống quản lý thuế minh bạch giúp giảm gian lận và tăng tuân thủ thuế từ các doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

1.2. Nội dung và cơ chế quản lý thuế theo luật

Theo Luật Quản lý thuế, nội dung quản lý thuế bao gồm: đăng ký thuế, quản lý kê khai thuế, quản lý nợ thuế và thanh tra kiểm tra. Cơ chế quản lý dựa trên nguyên tắc kết hợp giữa các bộ phận trong Cục Thuế và sự phối hợp với các cơ quan chức năng khác. Quy trình quản lý thuế phải minh bạch, công khai và có sự tham gia của người nộp thuế, đảm bảo công bằng và hiệu quả trong việc thu nạp ngân sách nhà nước.

II. Thực trạng quản lý thuế tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương

Thực trạng quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương cho thấy những kết quả tích cực nhưng cũng tồn tại các hạn chế cần khắc phục. Số lượng doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn tỉnh liên tục tăng, đòi hỏi Cục Thuế phải nâng cao năng lực quản lý. Công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế đã được triển khai thông qua các buổi tập huấn, hướng dẫn khai thuế. Công tác kê khai và kế toán thuế được kiểm soát khá chặt chẽ thông qua hệ thống HTKK. Tuy nhiên, vẫn còn một số doanh nghiệp vi phạm, kê khai thiếu chính xác. Công tác thanh tra kiểm tra thuế cần được tăng cường để phát hiện kịp thời các vi phạm.

2.1. Thành tựu và những điểm tích cực

Cục Thuế tỉnh Hải Dương đã đạt được những thành tựu đáng kể trong công tác quản lý thuế. Thu ngân sách từ thuế liên tục tăng, vượt dự toán trong nhiều năm liên tiếp. Công tác tuyên truyền đã nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về pháp luật thuế. Hệ thống thông tin quản lý thuế ngày càng hoàn thiện, giúp kiểm soát tốt hơn hoạt động nộp thuế của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

2.2. Những hạn chế và nguyên nhân

Tồn tại nhiều hạn chế trong quản lý thuế tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương. Một số doanh nghiệp còn chây ỳ trong kê khai thuế, kế toán không chính xác. Nợ thuế vẫn còn cao, công tác cưỡng chế nợ chưa hiệu quả. Nguồn nhân lực chuyên môn còn thiếu, năng lực thanh tra kiểm tra cần nâng cao. Sự phối hợp giữa các bộ phận trong Cục Thuế chưa đủ mạnh.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế

Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thuế bao gồm cả những yếu tố khách quan và chủ quan. Về mặt pháp lý, các quy định về thuế vẫn còn những điểm chưa rõ ràng, dễ gây khó khăn cho doanh nghiệp ngoài quốc doanh trong kê khai thuế. Nhân lực là yếu tố quan trọng, số lượng cán bộ thuế chuyên môn còn hạn chế, kỹ năng kiểm tra cần được nâng cao. Công nghệ thông tin vẫn chưa được ứng dụng đầy đủ trong quản lý thuế hiệu quả. Ý thức người nộp thuế đôi khi còn hạn chế, một số doanh nghiệp cố tình trốn thuế. Sự phối hợp giữa Cục Thuế với các cơ quan khác chưa hợp tác một cách thường xuyên và hiệu quả.

3.1. Yếu tố pháp lý và chính sách

Môi trường pháp lý ảnh hưởng lớn đến quản lý thuế tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương. Các chính sách thuế cần được rõ ràng, nhất quán để doanh nghiệp ngoài quốc doanh dễ tuân thủ. Một số quy định thuế vẫn chưa cập nhật theo tình hình thực tế. Sự ổn định của chính sách thuế giúp doanh nghiệp lập kế hoạch kinh doanh tốt hơn và tự giác kê khai, nộp thuế đầy đủ.

3.2. Yếu tố nhân lực và công nghệ

Nhân lực chuyên môn trong Cục Thuế tỉnh Hải Dương cần được tăng cường về cả số lượng và chất lượng. Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc hiện đại hóa quản lý thuế. Ứng dụng các hệ thống phần mềm quản lý thuế hiện đại giúp kiểm tra doanh nghiệp hiệu quả hơn. Đào tạo nâng cao kỹ năng cho cán bộ thuế là cần thiết để cải thiện chất lượng công tác.

IV. Giải pháp hoàn thiện quản lý thuế doanh nghiệp ngoài quốc doanh

Để hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dương, cần thực hiện các giải pháp toàn diện. Thứ nhất, cần lập dự toán thu thuế chính xác dựa trên dữ liệu thực tế của các doanh nghiệp trên địa bàn. Thứ hai, phải tăng cường tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế thông qua các chương trình đào tạo, hội thảo về pháp luật thuế. Thứ ba, cải thiện hệ thống quản lý đăng ký, kê khai thuế bằng cách số hóa quy trình, giảm thủ tục hành chính. Thứ tư, tăng cường công tác thanh tra kiểm tra, phát hiện và xử lý các vi phạm thuế. Cuối cùng, phải nâng cao năng lực quản lý thông qua đào tạo nhân lực, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế hiệu quả.

4.1. Giải pháp về tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế

Tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế là giải pháp quan trọng để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế. Cục Thuế cần tổ chức thường xuyên các buổi tập huấn, hướng dẫn kê khai thuế cho doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Phát hành các tài liệu hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu về các loại thuế, cách kê khai và nộp thuế. Xây dựng hotline hỗ trợ người nộp thuế để trả lời các thắc mắc. Tạo công bằng bằng cách áp dụng chính sách hỗ trợ bình đẳng cho tất cả doanh nghiệp.

4.2. Giải pháp về quản lý nợ thuế và cưỡng chế

Tăng cường công tác thu nợ và cưỡng chế nợ thuế là cần thiết để cải thiện hiệu quả quản lý thuế. Phải xác định rõ danh sách nợ thuế của từng doanh nghiệp và có kế hoạch thu hồi cụ thể. Áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật đối với những doanh nghiệp cố tình không nộp thuế. Tăng cường sự phối hợp với các cơ quan chức năng để kiểm tra, xử lý vi phạm nợ thuế một cách hiệu quả và công bằng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thuế đối với doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dƣơng. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng công tác quản lý thuế đối với các Doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dƣơng Chương 4: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với các Doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Cục Thuế tỉnh Hải Dƣơng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NGOÀI QUỐC DOANH TẠI CỤC THUẾ TỈNH HẢI DƢƠNG 1. Cơ sở lý luận về quản lý thuế 1.

Khái niệm quản lý thuế Quản lý thuế là một lĩnh vực quản lý chuyên ngành. Vì vậy, để tiếp cận khái niệm quản lý thuế, trƣớc hết, cần tiếp cận khái niệm quản lý. Theo từ điển điện tử wikipedia1 thì "Quản lý (thuật ngữ tiếng Anh là Management, tiếng latin manum agere - điều khiển bằng tay) đặc trƣng cho quá trình điều khiển và dẫn hƣớng tất cả các bộ phận của một tổ chức, thƣờng là tổ chức kinh tế, thông qua việc thành lập và thay đổi các nguồn tài nguyên (nhân lực, tài chính, vật tƣ, trí thực và giá trị vô hình)". Theo sách Những vấn đề cốt yếu của quản lý (2004) của nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật Hà Nội: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trƣờng tốt giúp con ngƣời hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định".

Theo giáo trình khoa học quản lý (2007) của Trƣờng đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội: "Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý tới đối tƣợng quản lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động nhằm dạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất". Theo giáo trình thuế thực hành (2001) của nhà xuất bản Thống kê : “Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc đối với các thể nhân và pháp nhân, đƣợc nhà nƣớc quy định thông qua hệ thống pháp luật. Sự ra đời của thuế gắn liền với sự phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng và sự xuất hiện của nhà nƣớc”. Từ việc tổng hợp, phân tích các khái niệm ta có thể khái quát về Quản lý Thuế nhƣ sau: Quản lý thuế có thể đƣợc hiểu là các hoạt động của con 1 http://vi.org/wiki/Quản_lý Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 5 ngƣời trong việc thực hiện các hoạt động về lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, phối hợp, kiểm soát và thực hiện các biện pháp cụ thể nhằm thực thi tốt nhất hệ thống chính sách thuế.

Trong đó, chủ thể quản lý thuế có thể đƣợc hiểu theo phạm vi rộng là tất cả các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong xã hội có tham gia vào hoạt động quản lý thuế hoặc đƣợc hiểu theo phạm vi hẹp là các cơ quan quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực thuế (cơ quan quản lý thuế). Chủ thể của quản lý thuế là Nhà nƣớc, bao gồm cơ quan lập pháp với vai trò là ngƣời nghiên cứu, xây dựng hệ thống pháp luật thuế; cơ quan hành pháp với tƣ cách là ngƣời điều hành trực tiếp công tác thu và nộp thuế; hệ thống các cơ quan chuyên môn giúp việc cho cơ quan hành pháp (cơ quan thuế, cơ quan hải quan) thay mặt cho Nhà nƣớc tổ chức và thực hiện thu thuế. Đối tƣợng quản lý thuế là các tổ chức và cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nƣớc (ngƣời nộp thuế). Mục tiêu, đặc điểm, nguyên tắc quản lý thuế 1.

Mục tiêu của quản lý thuế Thuế không chỉ đơn thuần là một nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nƣớc mà thuế còn gắn liền với các vấn đề về sự tăng trƣởng kinh tế, về sự công bằng trong phân phối và sự ổn định xã hội. Do đó, mục tiêu của công tác quản lý Thuế là đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi các chính sách kinh tế vĩ mô của Nhà nƣớc nói trên thông qua các mục tiêu cụ thể sau: Thứ nhất, đảm bảo kế hoạch thu ngân sách Nhà nƣớc một cách đầy đủ và kịp thời. Ở bất kỳ quốc gia nào, chi tiêu của khu vực công rất lớn, cần thiết và cấp bách. Nếu không thu đúng, thu đủ, thu kịp thời có thể gây tắc nghẽn quá trình tài trợ chi tiêu công và ảnh hƣởng tiêu cực đến quá trình thực thi chức năng và nhiệm vụ của Nhà nƣớc.

Chính vì thế, đây đƣợc xem là mục tiêu quan trọng hàng đầu của quản lý Thuế. Nếu mục tiêu này không hoàn thành thì việc đạt đƣợc những mục tiêu khác không mang ý nghĩa trọn vẹn. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 6 Thứ hai, nâng cao mặt bằng nhận thức của dân chúng và cả một bộ phận nhân viên thuế về vai trò của Thuế đối với đời sống kinh tế - xã hội của đất nƣớc. Nhận thức của công chúng chƣa đúng và phiến diện về thuế là một trong những nguyên nhân cơ bản của tình trạng thất thu thuế và gian lận thuế.

Chính vì vậy dẫn đến làm cho hình ảnh thuế cùng với bộ máy thuế bị méo mó đi ít nhiều. Đây là nguyên nhân dễ thấy nhƣng cần rất nhiều thời gian để cải thiện. Quản lý Thuế không thể xa rời mục tiêu này. Thông qua tiếp xúc, tuyên truyền, tƣ vấn, giải thích, giáo dục cho các đối tƣợng nộp thuế, cán bộ nhân viên thuế giúp ngƣời nộp thuế hiểu rõ hơn về nghĩa vụ của các tổ chức, công dân cùng với quyền lợi sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Thứ ba, đảm bảo thực thi pháp luật thuế nói riêng và hệ thống pháp luật nói chung. Thực ra, tôn trọng pháp luật thuế từ cả hai phía – cơ quan thuế và ngƣời nộp thuế, là đề cao quyền và nghĩa vụ của các tổ chức và công dân. Tôn trọng pháp luật thuế tạo điều kiện vật chất ban đầu cho quá trình thực thi dân chủ và phát huy sức mạnh cộng đồng, bƣớc quan trọng để dân cƣ làm chủ bản than và làm chủ xã hội. Đặc điểm của quản lý thuế So với các hoạt động quản lý khác, quản lý thuế có những đặc điểm cơ bản sau đây: - Quản lý thuế là quản lý bằng pháp luật đối với hoạt động nộp thuế.

Hoạt động quản lý của cơ quan thuế cũng nhƣ việc thực hiện nghĩa vụ nộp thuế của các tổ chức, cá nhân đều phải dựa trên cơ sở các quy định của các luật thuế với đặc trƣng có tính bắt buộc cao và đƣợc đảm bảo thực hiện bằng quyền lực Nhà nƣớc. Việc quản lý thuế bằng pháp luật đảm bảo sự thống nhất, minh bạch, công khai trong hoạt động quản lý của cơ quan Nhà nƣớc. Qua đó, đảm bảo nguồn thu từ thuế vào Ngân sách nhà nƣớc đƣợc tập trung đầy đủ, kịp thời nhằm đáp ứng cho nhu cầu chi tiêu của Nhà nƣớc; đồng thời, đảm bảo sự điều tiết qua thuế đối với các tổ chức, cá nhân đƣợc công bằng, bình đẳng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 7 - Quản lý thuế được thực hiện chủ yếu bằng phương pháp hành chính.

Nội dung của phƣơng pháp hành chính trong quản lý thuế là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh, là sự thiết lập mối quan hệ giữa con ngƣời, giữa cơ quan thuế với các tổ chức, cá nhân trong xã hội; giữa cơ quan thuế các cấp với nhau và với các cơ quan Nhà nƣớc, tổ chức khác. Trong các quan hệ đó thì cơ quan Nhà nƣớc cấp dƣới phải phục tùng mệnh lệnh của cấp trên theo thứ bậc hành chính, đối tƣợng bị quản lý (ngƣời nộp thuế) phải chấp hành mệnh lệnh của các cơ quan Nhà nƣớc trong việc đảm bảo nguồn thu vào Ngân sách nhà nƣớc. Đồng thời phƣơng pháp hành chính trong quản lý thuế còn thể hiện trong quy trình, thủ tục thu, nộp thuế - đó là trình tự các bƣớc công việc phải tiến hành và các giấy tờ, tài liệu cần thiết ghi nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế của ngƣời nộp thuế. Do đó, hoàn thiện pháp luật về quản lý thuế có ý nghĩa rất quan trọng trong việc đảm bảo quy trình quản lý thuế rõ ràng, minh bạch, thủ tục thu, nộp thuế đơn giản.

- Quản lý thuế là hoạt động mang tính kỹ thuật, nghiệp vụ chặt chẽ. Đặc điểm này thể hiện ở chỗ các thủ tục hành chính và các chứng từ kèm theo phục vụ cho quản lý thuế có quan hệ mật thiết với nhau, phụ thuộc nhau do các yêu cầu kỹ thuật của việc xác định số thuế phải nộp. Ví dụ: Tập hợp thuế Giá trị gia tăng đầu vào đƣợc khấu trừ trong kỳ tính thuế; xác định các khoản chi phí đƣợc trừ khi xác định thu nhập chịu thuế để tính thuế Thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế của doanh nghiệp. Nguyên tắc quản lý thuế Quản lý thuế đƣợc thực hiện bởi quyền lực Nhà nƣớc, tuy nhiên không thể vì thế mà tiến hành tùy tiện, chỉ có lợi cho công chức và cơ quan thuế, gây phiền nhiễu cho ngƣời nộp thuế mà phải tuân theo những quy tắc nhất định.

Nguyên tắc quản lý thuế là những khuôn khổ cho quá trình đảm bảo thu thuế. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu - ĐHTN http://www.vn/ 8 Các nguyên tắc quản lý thuế bao gồm: (1) Tuân thủ pháp luật: Luật và pháp lệnh phải phù hợp với Hiến pháp quy định. Quy trình xây dựng biện pháp quản lý thuế phải xuất phát từ các luật thuế, luật quản lý thuế và năm trong khuôn khổ luật quy định. Nguyên tắc này đòi hỏi các biện pháp quản lý thuế của Nhà nƣớc phải tƣơng thích với các quy định chung về thuế của các tổ chức kinh tế mà Việt Nam là thành viên.

(2) Thống nhất, tập trung dân chủ trong quản lý thuế: Quy trình tổ chức và quản lý thuế đƣợc áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nƣớc cho các cơ quan thu theo luật định và cho các đối tƣợng nộp thuế và các pháp nhân và thể nhân. Không cho phép cơ quan thu đặt ra bất cứ biệt lệ nào và không cho phép phân biệt đối xử giữa những ngƣời nộp thuế trong quá trình tổ chức hành thu. Thực hiện phân cấp quản lý thuế theo luật pháp quy định giữa cơ quan Tài chính, Hải quan và Kho bạc Nhà nƣớc. (3) Công bằng trong quản lý thuế: Mọi công dân phải có nghĩa vụ vật chất đối với Nhà nƣớc phù hợp với khả năng tài chính của mình.