Luận văn thạc sĩ: Hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại BHXH huyện Hoàn Nhơn, ...

Luận văn thạc sĩ phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

• Tác giả: Trần Thị Lê Na
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Tác Kiểm Soát Chi Bảo Hiểm Xã Hội Tại Bảo Hiểm Xã Hội Huyện Hoài Nhơn, Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ KIỂM SOÁT TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ
• 1.2. LỊCH SỬ CỦA KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG
• 1.3. KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.4. NỘI DUNG KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN
• 2.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN
• 2.2. HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VỀ KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN
• 2.3. QUY TRÌNH KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN
• 2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG CHUNG NHẰM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN
• 3.3. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái quát về kiểm soát trong công tác quản lý

Phần này trình bày khái niệm, mục tiêu, và bản chất của kiểm soát trong quản lý. Kiểm soát được định nghĩa là quá trình giám sát và điều tiết hiệu quả hoạt động của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đề ra. Các khái niệm từ nhiều nguồn khác nhau được tổng hợp, bao gồm từ điển tiếng Việt, Luật Kế toán 2015, và các tác giả quốc tế như Jones và George. Bản chất của kiểm soát bao gồm việc xây dựng chính sách, thủ tục, và các bước kiểm soát để đảm bảo mục tiêu của đơn vị. Mục tiêu kiểm soát được xác định dựa trên chiến lược và yêu cầu cụ thể của từng tổ chức.

1.1 Khái niệm kiểm soát

Kiểm soát là quá trình giám sát và điều tiết hiệu quả hoạt động của tổ chức. Theo Jones và George, kiểm soát giúp đảm bảo các hoạt động được thực hiện đúng hướng để đạt mục tiêu. Từ điển tiếng Việt định nghĩa kiểm soát là việc kiểm tra, xem xét để ngăn ngừa sai phạm. Luật Kế toán 2015 nhấn mạnh việc thiết lập cơ chế, chính sách để phòng ngừa rủi ro. Tác giả rút ra khái niệm: Kiểm soát là công việc soát xét lại quy định và quá trình thực thi quyết định quản lý.

1.2 Bản chất của kiểm soát

Bản chất của kiểm soát bao gồm việc xây dựng chính sách, thủ tục, và các bước kiểm soát do lãnh đạo đơn vị thiết lập. Kiểm soát giúp đảm bảo hoạt động của đơn vị đạt được mục tiêu đề ra. Nó liên quan đến mọi lĩnh vực hoạt động, từ kinh tế, tài chính đến phi tài chính. Một hệ thống kiểm soát hiệu quả giúp ngăn ngừa sai phạm và đạt được yêu cầu của đơn vị. Tuy nhiên, hệ thống kiểm soát luôn có những hạn chế cố hữu không thể tránh khỏi.

1.3 Mục tiêu kiểm soát

Mục tiêu kiểm soát được xác định dựa trên chiến lược và yêu cầu cụ thể của từng đơn vị. Mục tiêu này có thể là đảm bảo tính hiệu quả, hiệu lực của hoạt động, hoặc ngăn ngừa rủi ro. Mỗi đơn vị cần xây dựng mục tiêu kiểm soát phù hợp với tình hình thực tế và chiến lược phát triển của mình. Việc đạt được mục tiêu kiểm soát giúp đơn vị hoạt động ổn định và bền vững hơn.

II. Thực trạng kiểm soát chi bảo hiểm xã hội tại huyện Hoài Nhơn

Phần này phân tích thực trạng kiểm soát chi bảo hiểm xã hội (BHXH) tại BHXH huyện Hoài Nhơn. Các vấn đề chính bao gồm quy trình kiểm soát, hệ thống kiểm soát nội bộ, và những hạn chế trong công tác kiểm soát. Thực trạng cho thấy công tác kiểm soát chi BHXH tại huyện Hoài Nhơn còn nhiều bất cập, dẫn đến thất thoát quỹ BHXH. Các khoản chi như lương hưu, trợ cấp BHXH, và chi phí khám chữa bệnh chưa được kiểm soát chặt chẽ. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc chấp hành quy chế, quy trình nghiệp vụ chưa tốt.

2.1 Quy trình kiểm soát chi BHXH

Quy trình kiểm soát chi BHXH tại huyện Hoài Nhơn bao gồm các bước từ lập dự toán, thông tin kế toán, đến kiểm soát các khoản chi cụ thể. Tuy nhiên, quy trình này còn nhiều bất cập, dẫn đến việc chi trả chưa kịp thời và chính xác. Các khoản chi như lương hưu, trợ cấp BHXH, và chi phí khám chữa bệnh chưa được kiểm soát chặt chẽ, gây thất thoát quỹ BHXH.

2.2 Hệ thống kiểm soát nội bộ

Hệ thống kiểm soát nội bộ tại BHXH huyện Hoài Nhơn chưa được hoàn thiện. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc chấp hành quy chế, quy trình nghiệp vụ chưa tốt. Các hoạt động kiểm soát chưa đáp ứng được yêu cầu của ngành BHXH, gây ra nhiều sai sót trong quá trình chi trả.

2.3 Những hạn chế trong công tác kiểm soát

Những hạn chế trong công tác kiểm soát chi BHXH tại huyện Hoài Nhơn bao gồm việc quy trình giải quyết chế độ chính sách còn lỏng lẻo, tạo khe hở cho việc chiếm dụng quỹ. Các khoản chi như lương hưu, trợ cấp BHXH, và chi phí khám chữa bệnh chưa được kiểm soát chặt chẽ, gây thất thoát quỹ BHXH. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ chưa được thực hiện thường xuyên, dẫn đến việc chấp hành quy chế, quy trình nghiệp vụ chưa tốt.

III. Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi bảo hiểm xã hội

Phần này đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi BHXH tại huyện Hoài Nhơn. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, cải tiến quy trình kiểm soát, và ứng dụng công nghệ thông tin. Giải pháp được đề xuất dựa trên thực trạng và những hạn chế trong công tác kiểm soát chi BHXH tại huyện Hoài Nhơn. Việc hoàn thiện hệ thống kiểm soát sẽ giúp đảm bảo chi trả kịp thời, chính xác, và hạn chế thất thoát quỹ BHXH.

3.1 Hoàn thiện môi trường kiểm soát

Hoàn thiện môi trường kiểm soát là giải pháp đầu tiên nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi BHXH. Môi trường kiểm soát cần được cải thiện thông qua việc xây dựng chính sách, quy định rõ ràng và tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo đơn vị. Việc này giúp tạo nền tảng vững chắc cho các hoạt động kiểm soát.

3.2 Đánh giá rủi ro

Đánh giá rủi ro là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện kiểm soát chi BHXH. Cần xác định và phân tích các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình chi trả BHXH, từ đó đề ra các biện pháp phòng ngừa và xử lý kịp thời. Việc đánh giá rủi ro giúp giảm thiểu thất thoát quỹ BHXH và đảm bảo chi trả đúng đối tượng.

3.3 Cải tiến quy trình kiểm soát

Cải tiến quy trình kiểm soát là giải pháp then chốt nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát chi BHXH. Quy trình kiểm soát cần được tối ưu hóa từ khâu lập dự toán đến khâu chi trả, đảm bảo tính minh bạch và chính xác. Việc cải tiến quy trình giúp giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHXH.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bảo hiểm xã hội (BHXH) là chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần ổn định đời sống người lao động khi gặp rủi ro như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, hưu trí, tử tuất. Tại huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, BHXH huyện là đơn vị trực thuộc BHXH tỉnh, chịu trách nhiệm quản lý và chi trả các chế độ BHXH cho người lao động trên địa bàn. Từ năm 2016 đến 2020, số lượng người hưởng các chế độ BHXH ngắn hạn đạt khoảng 3.600 người mỗi năm, với tổng kinh phí chi trả lên đến hàng chục tỷ đồng, trong đó chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng cũng tăng dần qua các năm, ví dụ năm 2020 ước tính chi khoảng 51,3 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn còn tồn tại nhiều hạn chế như sai sót trong thủ tục, gian lận hồ sơ, chi trả không đúng đối tượng, gây thất thoát quỹ BHXH. Mục tiêu nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn, đảm bảo chi trả đúng, đủ, kịp thời, minh bạch, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý quỹ BHXH. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi BHXH từ năm 2016 đến 2020 tại BHXH huyện Hoài Nhơn, với trọng tâm là quy trình kiểm soát chi, đánh giá rủi ro và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong bối cảnh kinh tế phát triển mạnh, khi số lượng người tham gia BHXH ngày càng tăng, đòi hỏi công tác kiểm soát chi phải chặt chẽ để bảo vệ quỹ BHXH, đảm bảo quyền lợi người lao động và nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành BHXH.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình kiểm soát nội bộ (KSNB) theo chuẩn mực của INTOSAI (2013) và báo cáo COSO (1992). Theo INTOSAI, KSNB là một quá trình toàn diện do nhà quản lý và các cá nhân trong tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu về hiệu quả hoạt động, tuân thủ pháp luật, bảo vệ tài sản và cung cấp thông tin đáng tin cậy. Hệ thống KSNB gồm 5 yếu tố chính: môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, hoạt động kiểm soát, thông tin và truyền thông, giám sát.

Ngoài ra, luận văn sử dụng lý thuyết về kiểm soát trong quản lý, phân loại các hoạt động kiểm soát theo nội dung, thời điểm và mục tiêu kiểm soát, nhằm làm rõ vai trò của kiểm soát trong công tác quản lý chi BHXH. Các khái niệm chính bao gồm: kiểm soát chi BHXH, môi trường kiểm soát, đánh giá rủi ro, quy trình kiểm soát chi, và các loại hình chi BHXH (lương hưu, trợ cấp ốm đau, thai sản, thất nghiệp...).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp - so sánh, đối chiếu giữa lý luận và thực tiễn kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. Dữ liệu thu thập bao gồm:

• Dữ liệu sơ cấp: khảo sát, phỏng vấn cán bộ BHXH huyện Hoài Nhơn, thu thập hồ sơ, chứng từ chi BHXH.
• Dữ liệu thứ cấp: báo cáo tài chính, báo cáo chi trả chế độ BHXH từ năm 2016 đến 2020, các văn bản pháp luật liên quan như Luật BHXH 2014, Quyết định 166/QĐ-BHXH (2019).

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm toàn bộ cán bộ viên chức BHXH huyện (khoảng 20 người) và các bộ phận chuyên môn liên quan. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ đối tượng liên quan để đảm bảo tính toàn diện.

Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp mô tả thống kê, phân tích định tính về quy trình, đánh giá rủi ro và hoạt động kiểm soát. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2016 đến 2020, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Môi trường kiểm soát tại BHXH huyện Hoài Nhơn còn nhiều hạn chế: Mặc dù có sự phân công rõ ràng, cơ cấu tổ chức gọn nhẹ với 6 bộ phận chuyên môn và 20 cán bộ, nhưng công tác kiểm soát chưa thường xuyên, còn mang tính chủ quan. Tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học chiếm 90%, tuy nhiên việc áp dụng công nghệ thông tin và quy trình kiểm soát còn hạn chế.

2. Rủi ro trong kiểm soát chi BHXH cao: Các rủi ro phổ biến gồm giả mạo hồ sơ, thông đồng giữa cán bộ và người hưởng, sai sót do quá tin tưởng phần mềm, thiếu quy trình giám sát chặt chẽ. Ví dụ, giai đoạn 2016-2019, BHXH huyện đã phát hiện và từ chối thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT không đúng quy định với tổng số tiền 7,86 tỷ đồng, cho thấy mức độ rủi ro và gian lận tồn tại.

3. Quy trình kiểm soát chi chưa đồng bộ và thiếu kiểm tra thường xuyên: Việc thẩm định hồ sơ được thực hiện bởi ba người, có nguyên tắc bất kiêm nhiệm, nhưng công tác tự kiểm tra, giám sát nội bộ chưa được triển khai bài bản. Việc chi trả qua đại lý, ngân hàng có kiểm soát nhưng vẫn tồn tại sai sót do thiếu giám sát chặt chẽ.

4. Chi trả các chế độ BHXH tăng qua các năm: Số người hưởng chế độ BHXH ngắn hạn khoảng 3.600 người/năm, chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng tăng từ 48,369 tỷ đồng năm 2016 lên 51,3 tỷ đồng năm 2020. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm soát chi để tránh thất thoát quỹ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do môi trường kiểm soát chưa hoàn thiện, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận, và chưa áp dụng hiệu quả công nghệ thông tin trong kiểm soát. So với các nghiên cứu tại các tỉnh khác, BHXH huyện Hoài Nhơn có điểm tương đồng về các rủi ro như giả mạo hồ sơ, thủ tục rườm rà, và thiếu giám sát thường xuyên.

Việc áp dụng chuẩn mực KSNB của INTOSAI và báo cáo COSO chưa được thực hiện đầy đủ, dẫn đến hiệu quả kiểm soát chưa cao. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng chi BHXH qua các năm và bảng phân tích các rủi ro, giúp minh họa rõ hơn thực trạng và mức độ ảnh hưởng.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi BHXH nhằm đảm bảo chi trả đúng đối tượng, đúng chế độ, kịp thời và minh bạch, góp phần bảo vệ quỹ BHXH và nâng cao niềm tin của người lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường môi trường kiểm soát nội bộ: Xây dựng và ban hành các quy chế, quy trình kiểm soát chi BHXH rõ ràng, minh bạch. Đào tạo nâng cao nhận thức và trình độ chuyên môn cho cán bộ, đặc biệt về đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng kiểm soát. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng, chủ thể: Ban Giám đốc BHXH huyện.

2. Áp dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi: Triển khai phần mềm quản lý hồ sơ, chi trả và giám sát tự động để giảm thiểu sai sót và gian lận. Kết nối dữ liệu với các cơ quan liên quan để kiểm tra chéo thông tin. Thời gian: 12-18 tháng, chủ thể: BHXH tỉnh phối hợp với BHXH huyện.

3. Xây dựng quy trình đánh giá và quản lý rủi ro: Thiết lập hệ thống nhận diện, đánh giá rủi ro định kỳ, xây dựng kế hoạch ứng phó kịp thời. Tăng cường kiểm tra, giám sát nội bộ và kiểm toán định kỳ. Thời gian: 6 tháng, chủ thể: Phòng Kiểm soát nội bộ BHXH huyện.

4. Tăng cường phối hợp với các bên liên quan: Phối hợp chặt chẽ với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, UBND huyện, đại diện chi trả, ngân hàng để giám sát quá trình chi trả, xử lý kịp thời các sai phạm. Thời gian: liên tục, chủ thể: BHXH huyện và các cơ quan liên quan.

5. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Rà soát, cải tiến quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ chi BHXH để thuận tiện, nhanh chóng, giảm thiểu sai sót do thủ tục phức tạp. Thời gian: 6 tháng, chủ thể: Phòng Chế độ và Phòng Tiếp nhận BHXH huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý BHXH các cấp: Nắm bắt thực trạng và giải pháp kiểm soát chi BHXH, áp dụng vào công tác quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Kế toán, Quản trị kinh doanh, Luật: Tài liệu tham khảo về lý thuyết và thực tiễn kiểm soát nội bộ trong lĩnh vực BHXH.

3. Cơ quan thanh tra, kiểm toán nhà nước: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích để xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát hoạt động chi BHXH.

4. Người lao động và đơn vị sử dụng lao động: Hiểu rõ quy trình, quyền lợi và trách nhiệm trong việc tham gia và hưởng chế độ BHXH, góp phần giám sát minh bạch chi trả.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát chi BHXH là gì và tại sao quan trọng?
   Kiểm soát chi BHXH là quá trình giám sát, đánh giá và điều chỉnh các hoạt động chi trả chế độ BHXH nhằm đảm bảo chi đúng đối tượng, đúng chế độ, kịp thời và minh bạch. Việc này giúp ngăn ngừa gian lận, thất thoát quỹ và bảo vệ quyền lợi người lao động.

2. Những rủi ro phổ biến trong công tác kiểm soát chi BHXH là gì?
   Rủi ro gồm giả mạo hồ sơ, thông đồng giữa cán bộ và người hưởng, sai sót do thủ tục phức tạp, thiếu giám sát chặt chẽ, và sự cố kỹ thuật trong phần mềm quản lý. Ví dụ, BHXH huyện Hoài Nhơn đã phát hiện 7,86 tỷ đồng chi sai trong giai đoạn 2016-2019.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi BHXH?
   Cần tăng cường đào tạo cán bộ, áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng quy trình kiểm soát rõ ràng, đánh giá rủi ro định kỳ và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để giám sát và xử lý kịp thời các sai phạm.

4. Phạm vi nghiên cứu của luận văn này là gì?
   Nghiên cứu tập trung vào công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, trong giai đoạn 2016-2020, bao gồm các khoản chi như lương hưu, trợ cấp ốm đau, thai sản, thất nghiệp và các chế độ BHXH khác.

5. Ai là đối tượng hưởng lợi trực tiếp từ việc hoàn thiện kiểm soát chi BHXH?
   Người lao động được hưởng chế độ BHXH sẽ được đảm bảo quyền lợi chính đáng, chi trả kịp thời và đúng quy định. Đồng thời, cơ quan BHXH nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thất thoát quỹ, góp phần phát triển bền vững hệ thống BHXH.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực trạng kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn, chỉ ra các tồn tại và rủi ro trong công tác kiểm soát.
• Môi trường kiểm soát nội bộ chưa hoàn thiện, quy trình kiểm soát còn mang tính chủ quan, thiếu giám sát thường xuyên và ứng dụng công nghệ thông tin chưa hiệu quả.
• Chi trả các chế độ BHXH tăng qua các năm, đòi hỏi công tác kiểm soát phải được nâng cao để bảo vệ quỹ BHXH và quyền lợi người lao động.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể gồm tăng cường môi trường kiểm soát, áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng quy trình đánh giá rủi ro, phối hợp liên ngành và đơn giản hóa thủ tục hành chính.
• Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời, góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ quỹ BHXH và quyền lợi người lao động!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN TRẦN THỊ LÊ NA HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 8340301 Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Ngọc e LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng đuợc ai công bố trong bất kỳ một công trình nào khác. Trần Thị Lê Na. e MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Bố cục đề tài. Tổng quan tài liệu nghiên cứu. 4 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI . KHÁI QUÁT VỀ KIỂM SOÁT TRONG CÔNG TÁC QUẢN LÝ . Khái niệm, mục tiêu kiểm soát . Phân loại các hoạt động kiểm soát.2 LỊCH SỬ CỦA KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG KHU VỰC CÔNG.1 Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống kiểm soát nội bộ INTOSAI . Định nghĩa về KSNB của INTOSAI . Các yếu tố của hệ thống KSNB theo INTOSAI . KHÁI QUÁT VỀ HOẠT ĐỘNG CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI. Khái niệm Bảo hiểm xã hội và chi Bảo hiểm xã hội. Đặc điểm chi Bảo hiểm xã hội. Nội dung chi Bảo hiểm xã hội. NỘI DUNG KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI . Yêu cầu của kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội . Mục tiêu của kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội . Hệ thống kiểm soát nội bộ chi Bảo hiểm xã hội . 23 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 29 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN . KHÁI QUÁT CHUNG VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN . Quá trình hình thành và phát triển của BHXH huyện Hoài Nhơn . Chức năng, nhiệm vụ của BHXH huyện Hoài Nhơn. Cơ cấu tổ chức của BHXH huyện Hoài Nhơn. Đặc điểm về công tác chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn . HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ VỀ KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN . Môi trường kiểm soát về chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn 38 2. Đánh giá rủi ro về chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. Các hoạt động kiểm soát về chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn . Thông tin và truyền thông về chi BHXH huyện Hoài Nhơn . Hoạt động giám sát về chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn .QUY TRÌNH KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN. Chi lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng . Chi trả các chế độ BHXH một lần . Chi chế độ ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức phục hồi sức khỏe . Chi trợ cấp thất nghiệp. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN . Nhận dạng rủi ro .Những ưu điểm và tồn tại trong công tác kiểm soát chi BHXH tại e BHXH huyện Hoài Nhơn. 64 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 69 CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI HUYỆN HOÀI NHƠN . PHƯƠNG HƯỚNG CHUNG NHẰM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN. Mục tiêu chiến lược phát triển của BHXH huyện Hoài Nhơn . Phương hướng hoàn thiện tại BHXH huyện Hoài Nhơn . MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI BHXH TẠI BHXH HUYỆN HOÀI NHƠN . Môi trường kiểm soát . Đánh giá rủi ro. Thủ tục và quy trình kiểm soát. Cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ thông tin . Hoạt động kiểm soát giám sát chi BHXH . ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP. Đối với nhà nước . Đối với cơ quan Bảo hiểm xã hội . Đối với đơn vị sử dụng lao động . Đối với người lao động . 94 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 95 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 96 e DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Nội dung chữ viết tắt Chữ viết tắt Bảo hiểm xã hội BHXH Bảo hiểm y tế BHYT Bảo hiểm thất nghiệp BHTN Bệnh nghề nghiệp BNN Đơn vị sử dụng lao động ĐVSDLĐ Kế hoạch tài chính KHTC Kiểm soát nội bộ KSNB Mất sức lao động MSLĐ Ngân sách nhà nước NSNN Người sử dụng lao động NSDLĐ Người lao động NLĐ Nghỉ dưỡng sức – phục hồi sức khỏe NDS - PHSK Tiếp nhận và trả kết quả hành chính TN&TKQHC Tai nạn lao đông TNLĐ Sở lao động và thương binh xã hội Sở LĐ&TBXH Uỷ ban nhân dân UBND e DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Công tác giải quyết và chi trả chế độ, chính sách BHXH, BHTN . Cơ cấu tổ chức bộ máy tại BHXH huyện Hoài Nhơn. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ngành BHXH đã có chặng đường phát triển một phần tư thế kỷ, với mục tiêu lớn nhất đặt ra là góp phần xây dựng sự nghiệp ASXH bền vững, trong đó BHXH, BHYT là những trụ cột chính. Bảo hiểm xã hội là chính sách an sinh xã hội quan trọng trong hệ thống chính sách xã hội được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) ra đời thể hiện quan điểm nhân văn mang ý nghĩa nhân đạo và có tính chia sẻ cộng đồng sâu sắc. Quỹ BHXH, BHYT, BHTN (bảo hiểm thất nghiệp) là quỹ tài chính độc lập ngoài ngân sách nhà nước do các bên tham gia đóng góp theo Luật BHXH, luật BHYT với nguyên tắc “lấy số đông bù số ít”. Con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực trong sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa, là yếu tố quan trọng nhất, có ý nghĩa quyết định trong quá trình phát triển đất nước, vì vậy việc chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an sinh xã hội là một trong những nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, Nhà nước và cộng đồng xã hội. Chính sách bảo hiểm xã hội hiện nay được mở rộng đến mọi người lao động thuộc các thành phần kinh tế. Vì thế, số người lao động tham gia BHXH ngày càng gia tăng, tạo nên một lượng quỹ BHXH rất lớn. Đồng thời để đảm bảo việc chi trả kịp thời, chính xác, đúng đối tượng, tận tay cho người được hưởng cũng là một việc không mấy giản đơn. Cho nên việc kiểm soát chi BHXH là một quy trình không thể thiếu trong hoạt động BHXH. BHXH Huyện Hoài Nhơn là đơn vị sự nghiệp có thu trực thuộc BHXH Tỉnh Bình Định. Toàn bộ kinh phí hoạt động đều do BHXH tỉnh Bình Định với nhiệm vụ quản lý chi các đối tượng hưởng chế độ BHXH và khai thác thu tại các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn huyện Hoài Nhơn. Với quy mô e 2 ngày càng mở rộng, hoạt động chi BHXH của đơn vị diễn ra nhiều hơn với các nội dung ngày càng đa dạng. Bên cạnh đó công tác kiểm tra, kiểm soát hoạt động thu, chi BHXH đã được đặt ra tại BHXH huyện Hoài Nhơn. Tuy nhiên việc thực hiện vẫn còn một số hạn chế nhất định. Như quá trình giải quyết chế độ chính sách của hệ thống BHXH còn lỏng lẻo, tạo nhiều khe hở để người sử dụng lao động và người lao động có cơ hội chiếm dụng một lượng quỹ khá lớn. Các khoản chi như: lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng, chế độ ốm đau-thai sản-nghỉ dưỡng sức, chế độ bảo hiểm thất nghiệp, chế độ trợ cấp 1 lần, chi phí khám chữa bệnh … chưa kiểm soát được làm thất thoát một lượng quỹ BHXH, quỹ BHYT rất lớn và tình trạng đó kéo dài rất nhiều năm qua. Công tác tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ, kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn đã có sự quan tâm và tổ chức triển khai nhưng vẫn chưa thường xuyên, công tác tự kiểm tra đôi khi còn xem nhẹ dẫn đến việc chấp hành một số quy chế, quy trình nghiệp vụ chưa tốt. Chính vì thế việc thiết lập và không ngừng hoàn thiện hệ thống kiểm soát trong quá trình quản lý và điều hành hoạt động là yếu tố cần thiết đối với đơn vị BHXH. Đề tài nghiên cứu hoàn thiện kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn có ý nghĩa rất quan trọng trong hệ thống quy trình kiểm soát, nhằm tìm ra những tồn tại trong công tác quản lý chi của BHXH huyện Hoài Nhơn và đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát chi BHXH, đáp ứng kịp thời và làm giảm những thất thoát quỹ BHXH cho quá trình quản lý quỹ BHXH tại BHXH huyện trong giai đoạn kinh tế phát triển mạnh như hiện nay. Việc tăng cường kiểm soát sẽ giúp BHXH huyện Hoài Nhơn chi kịp thời, đúng đối tượng, đủ, đúng mục đích, đúng nội dung hoạt động, đúng quy định, hạn chế những sai sót, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho lãnh đạo, đáp ứng yêu cầu của Ngành BHXH. e 3 Trước tình hình đó, tôi chọn đề tài “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi Bảo hiểm xã hội tại Bảo hiểm xã hội huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định” làm đề tài nghiên cứu nhằm hạn chế được các sai phạm trong hoạt động chi BHXH, nâng cao hơn nữa chất lượng chi BHXH. Đề tài có ý nghĩa quan trọng, mang tính thực tiễn cao đối với công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát chi BHXH. - Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU * Đối tượng nghiên cứu: Luận văn nghiên cứu Công tác kiểm soát chi BHXH bao gồm chi ốm đau, thai sản, nghỉ dưỡng sức phục hồi sức khỏe, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất, thất nghiệp, trợ cấp BHXH. * Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu kiểm soát chi BHXH tại BHXH huyện Hoài Nhơn. Trong đó, các khía cạnh được đặc biệt quan tâm như: quy trình kiểm soát các khoản chi BHXH lập dự toán, thông tin kế toán cho kiểm soát phục vụ kiểm soát chi BHXH. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Luận văn sử dụng phương pháp tổng hợp - so sánh, đối chiếu giữa thực tiễn kiểm soát ở đơn vị với lý luận kiểm soát trong các đơn vị BHXH.