Hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn

Khóa luận hoàn thiện kế toán thuế GTGT và TNCN tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn

• Tác giả: Trịnh Nguyễn Quỳnh Như
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Trịnh Văn Sơn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại VAC Sài Gòn

Công tác kế toán thuế đóng vai trò trọng yếu trong hệ thống quản lý tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn, kế toán thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trực tiếp bảo đảm sự minh bạch kinh tế. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại. Môi trường này đòi hỏi quy trình xử lý hóa đơn đầu vào, đầu ra diễn ra liên tục. Kế toán viên áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC. Các nghiệp vụ tính toán thuế TNCN dựa trên hệ thống thang bảng lương thực tế. Bộ phận kế toán tiến hành thu thập hóa đơn điện tử hàng ngày. Việc hạch toán tuân thủ đúng chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành. Mọi chi phí hợp lý được ghi nhận đầy đủ nhằm tối ưu hóa nghĩa vụ nộp ngân sách. Doanh nghiệp thiết lập sự gắn kết chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và các phòng ban kinh doanh. Điều này giúp hạn chế tối đa rủi ro chậm trễ hồ sơ quyết toán. Hệ thống chứng từ được lưu trữ khoa học phục vụ thanh tra thuế. Quản lý thuế chuẩn xác giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp trên thị trường.

1.1. Đặc điểm hạch toán thuế GTGT tại doanh nghiệp

Công ty áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT theo kỳ kê khai theo quý. Kế toán sử dụng tài khoản 1331 để phản ánh thuế GTGT đầu vào được khấu trừ. Tài khoản 33311 phản ánh thuế GTGT đầu ra phát sinh từ dịch vụ cung cấp. Khi phát sinh nghiệp vụ mua hàng, kế toán kiểm tra tính hợp lệ của hóa đơn điện tử. Các hóa đơn có giá trị từ hai mươi triệu đồng trở lên bắt buộc phải chuyển khoản qua ngân hàng. Cuối quý, kế toán tiến hành kết chuyển số thuế GTGT đầu vào và đầu ra. Nghiệp vụ này xác định chính xác số tiền phải nộp hoặc số thuế còn được khấu trừ chuyển kỳ sau.

1.2. Cơ chế quản lý thuế TNCN cho người lao động

Thuế TNCN tại đơn vị được tính toán dựa trên hợp đồng lao động ký kết. Doanh nghiệp khấu trừ thuế theo biểu lũy tiến từng phần đối với hợp đồng dài hạn. Người lao động ký cam kết khấu trừ mười phần trăm đối với hợp đồng thời vụ. Kế toán sử dụng tài khoản 3335 để theo dõi các khoản khấu trừ thuế TNCN. Bảng tính lương là căn cứ trực tiếp để trích xuất số liệu thuế hàng tháng. Kế toán xác định các khoản giảm trừ gia cảnh bản thân và người phụ thuộc. Mọi hồ sơ chứng minh người phụ thuộc đều được số hóa và lưu trữ cẩn trọng. Định kỳ hàng quý, doanh nghiệp nộp tờ khai khấu trừ thuế mẫu 05/KK-TNCN.

II. Thực trạng kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại VAC Sài Gòn

Quá trình vận hành thực tế bộc lộ một số bất cập trong công tác kế toán. Đơn vị phải xử lý khối lượng lớn hóa đơn mua hàng dịch vụ đầu vào. Việc áp dụng giảm thuế GTGT 2% theo Nghị định 44/2023/NĐ-CP tạo áp lực lớn. Nhân sự kế toán đôi khi phân loại nhầm lẫn danh mục hàng hóa được giảm thuế. Nhiều hóa đơn tiếp khách và thuê căn hộ thiếu bảng kê chi tiết kèm theo. Điều này dẫn tới nguy cơ bị cơ quan thuế loại trừ chi phí được khấu trừ. Đối với thuế TNCN, sự biến động lao động thời vụ diễn ra thường xuyên. Việc thu thập mã số thuế cá nhân và bản cam kết thu nhập gặp nhiều chậm trễ. Kế toán vẫn thực hiện tính toán thủ công trên các file Excel rời rạc. Tình trạng này dễ làm sai lệch dữ liệu khi tổng hợp tờ khai quý. Công tác đối chiếu công nợ nhà cung cấp với hóa đơn còn chậm. Doanh nghiệp đối mặt với rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Việc thiếu hụt phần mềm tích hợp tự động hóa cản trở tiến độ lập báo cáo tài chính.

2.1. Hạn chế trong kiểm soát chứng từ thuế GTGT

Kiểm tra hóa đơn đầu vào vẫn tồn tại lỗ hổng nghiệp vụ. Một số hóa đơn ăn uống tiếp khách thiếu thông tin danh sách nhân sự tham dự. Doanh nghiệp thanh toán tiền thuê căn hộ nhưng chưa kịp thời thu hồi hợp đồng đầy đủ. Hồ sơ thanh toán qua ngân hàng đối với hóa đơn trên hai mươi triệu đôi khi bị thất lạc ủy nhiệm chi. Kế toán phải mất nhiều thời gian liên hệ ngân hàng để xin lại chứng từ. Điều này gây cản trở việc kê khai thuế đúng thời hạn quy định. Sai sót trong việc xác định thuế suất 8% và 10% vẫn còn xuất hiện. Hóa đơn ghi sai thuế suất buộc phải tiến hành lập biên bản điều chỉnh phức tạp.

2.2. Vướng mắc trong kê khai và quyết toán thuế TNCN

Thủ tục khấu trừ thuế TNCN tại nguồn gặp vướng mắc ở nhóm cộng tác viên. Người lao động chưa hiểu rõ quy định về cam kết thu nhập mẫu 08/CK-TNCN. Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc bổ sung chậm trễ làm sai lệch số thuế tạm nộp. Kế toán phải thực hiện điều chỉnh số liệu hồi tố nhiều lần trong năm tài chính. Việc tra cứu mã số thuế cá nhân thực hiện thủ công trên trang thuế điện tử. Quy trình này tiêu tốn nhiều thời gian của nhân viên phòng kế toán. Sự phối hợp giữa bộ phận nhân sự và kế toán tiền lương chưa thực sự nhịp nhàng. Báo cáo quyết toán thuế cuối năm vì thế thường chịu áp lực thời gian rất lớn.

III. Giải pháp kế toán thuế GTGT và thuế TNCN cho VAC Sài Gòn

Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp hoàn thiện công tác thuế. Đầu tiên, kế toán xây dựng quy trình kiểm soát hóa đơn điện tử chặt chẽ. Đơn vị cần trang bị phần mềm kế toán hiện đại có tính năng kết nối trực tiếp cơ quan thuế. Phần mềm giúp tự động kiểm tra trạng thái hoạt động của doanh nghiệp phát hành hóa đơn. Việc tra cứu này ngăn chặn rủi ro tiếp nhận hóa đơn từ doanh nghiệp bỏ trốn. Tiếp theo, kế toán trưởng cần phân loại rõ ràng danh mục hàng hóa theo Nghị định giảm thuế GTGT. Đối với thuế TNCN, doanh nghiệp nên chuẩn hóa hồ sơ nhân sự ngay khi ký hợp đồng. Kế toán phối hợp cùng phòng nhân sự thu thập mã số thuế cá nhân tự động. Đơn vị cần ban hành sổ tay hướng dẫn kê khai người phụ thuộc cho nhân viên. Các khóa đào tạo cập nhật luật thuế mới phải được tổ chức định kỳ. Kế toán viên cần nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng xử lý bảng tính. Những cải tiến này giúp giảm thiểu sai sót và tối ưu thời gian quyết toán.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong quản lý thuế GTGT

Doanh nghiệp cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý hóa đơn GTGT. Việc tích hợp phần mềm hóa đơn điện tử vào phần mềm kế toán là giải pháp ưu tiên. Hệ thống sẽ tự động quét mã QR và trích xuất dữ liệu hóa đơn mua vào. Kế toán tiết kiệm thời gian nhập liệu thủ công và loại bỏ sai sót số học. Chương trình tự động đối chiếu số thuế khấu trừ giữa sổ cái và tờ khai thuế. Bộ phận kiểm soát nội bộ dễ dàng kiểm tra tính hợp pháp của hóa đơn trên cổng thông tin thuế. Quy trình này bảo đảm an toàn dữ liệu và tối ưu thời gian kê khai hàng quý.

3.2. Chuẩn hóa quy trình kê khai thuế TNCN

Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình thu thập hồ sơ người lao động bài bản. Bộ phận nhân sự cung cấp mã số thuế cá nhân ngay khi hoàn tất tiếp nhận nhân viên mới. Kế toán lưu trữ bản sao căn cước công dân và biểu mẫu cam kết thu nhập rõ ràng. Đơn vị cần lập mẫu theo dõi đăng ký người phụ thuộc đồng nhất trên phần mềm nhân sự. Bảng lương tổng hợp phải tích hợp công thức tự động tính thuế lũy tiến từng phần. Kế toán kiểm tra chéo số liệu trước khi kết xuất sang phần mềm HTKK của ngành thuế. Quy trình chặt chẽ này giảm thiểu tối đa tranh chấp và khiếu nại về tiền lương.

IV. Đánh giá ứng dụng kế toán thuế GTGT và thuế TNCN VAC Sài Gòn

Hoàn thiện kế toán thuế mang lại giá trị bền vững cho doanh nghiệp. Việc tuân thủ pháp luật thuế giúp Công ty TNHH VAC Sài Gòn tránh rủi ro phạt hành chính. Bộ máy kế toán hoạt động chuyên nghiệp sẽ bảo vệ dòng tiền kinh doanh hiệu quả. Việc số hóa chứng từ tạo điều kiện thuận lợi khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra. Ban lãnh đạo nắm bắt số liệu kịp thời để hoạch định chiến lược kinh doanh chính xác. Kế toán thuế GTGT chuẩn xác hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa các chính sách ưu đãi của Nhà nước. Đồng thời, việc tính toán chuẩn mực thuế TNCN bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người lao động. Sự gắn kết giữa nhân viên và công ty được củng cố vững chắc. Mô hình quản trị thuế này có tính khả thi cao và dễ áp dụng vào thực tế. Doanh nghiệp cần duy trì đánh giá định kỳ để tiếp tục cải tiến công tác kế toán tài chính. Quản trị thuế minh bạch là nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.

4.1. Hiệu quả kinh tế từ việc kiểm soát rủi ro thuế

Kiểm soát rủi ro thuế đem lại lợi ích tài chính trực tiếp cho doanh nghiệp. Việc khấu trừ thuế GTGT đầu vào hợp lệ giúp giảm nghĩa vụ thuế nộp ngân sách. Doanh nghiệp hạn chế tối đa các khoản tiền phạt chậm nộp và phạt vi phạm kê khai. Dòng tiền kinh doanh được duy trì ổn định phục vụ cho hoạt động mở rộng thị trường. Hồ sơ kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng. Các nhà đầu tư đánh giá cao tính chuẩn mực trong quản trị tài chính của công ty. Đây là động lực lớn thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững của đơn vị.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ cần chủ động cập nhật các văn bản chính sách thuế mới. Công tác bồi dưỡng nghiệp vụ cho nhân viên kế toán cần được thực hiện thường xuyên. Việc xây dựng hệ thống lưu trữ chứng từ số hóa là bước đi tất yếu. Doanh nghiệp nên rà soát định kỳ toàn bộ hóa đơn đầu vào để kịp thời phát hiện sai sót. Quy trình phối hợp giữa bộ phận bán hàng và kế toán cần đồng bộ liên tục. Tính minh bạch trong tính toán thuế TNCN sẽ xây dựng lòng tin nơi nhân viên. Sự chủ động trong quản lý thuế là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam, chính sách thuế đóng vai trò là công cụ quản lý vĩ mô thiết yếu của Nhà nước nhằm tạo nguồn thu cho ngân sách, ổn định kinh tế và đảm bảo công bằng xã hội. Những năm gần đây, hệ thống chính sách thuế liên tục được cải cách, sửa đổi và bổ sung đối với các sắc thuế trọng yếu như thuế Giá trị gia tăng (GTGT), thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Trong đó, thuế GTGT cùng với thuế TNDN là nguồn thu ổn định, bảo đảm tỷ lệ động viên hợp lý cho ngân sách nhà nước. Bên cạnh đó, công tác quản lý thuế TNCN đã đạt được các kết quả nhất định trong việc mở rộng đối tượng chịu thuế, từng bước thiết lập sự bình đẳng giữa cá nhân kinh doanh với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công. Tuy nhiên, quá trình thực thi các quy định pháp luật thuế vẫn phát sinh vướng mắc: các văn bản hướng dẫn quyết toán còn hiện tượng chồng chéo, chưa bao quát triệt để đối tượng nộp thuế dẫn đến nguy cơ bỏ sót doanh thu, đồng thời tình trạng trốn thuế vẫn diễn biến phức tạp và khó kiểm soát do cả nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan.

Công ty TNHH VAC Sài Gòn có tiền thân là Công ty Cổ phần tư vấn VAC (thành lập năm 2004). Đến tháng 6 năm 2006, Văn phòng kế toán thuế VAC Sài Gòn (VAC Saigon TAX Accountant Office) chính thức được thành lập tại Thành phố Hồ Chí Minh. Doanh nghiệp chuyển đổi thành loại hình Công ty TNHH một thành viên vào năm 2014 và tiếp tục chuyển đổi sang Công ty TNHH hai thành viên trở lên từ năm 2018. Khởi đầu từ một văn phòng hỗ trợ các doanh nghiệp Nhật Bản mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, công ty đã từng bước mở rộng quy mô trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ kế toán, thuế và tư vấn lao động. Trong quản trị điều hành, ban lãnh đạo đơn vị xác định công tác kế toán nói chung và kế toán thuế nói riêng là công cụ quản lý quan trọng. Dù công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại công ty đã được tổ chức tương đối chặt chẽ, thực tiễn vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định cần được nghiên cứu và hoàn thiện. Xuất phát từ bối cảnh đó, tác giả Trịnh Nguyễn Quỳnh Như đã thực hiện đề tài khóa luận tốt nghiệp: "Hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn".

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Từ việc hệ thống hóa cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn, đề tài đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán đối với hai sắc thuế này tại doanh nghiệp.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN trong doanh nghiệp.
  2. Nghiên cứu, phản ánh và đánh giá thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn.
  3. Phân tích ưu điểm, nhược điểm và đề xuất các giải pháp khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Lý luận và thực tiễn công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn (Địa chỉ: Lầu 4, tòa nhà Resco, 94-96 Nguyễn Du, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Đề tài sử dụng chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 3 năm (2021–2023) để đánh giá nguồn lực, kết quả hoạt động kinh doanh; các số liệu, hóa đơn, chứng từ phục vụ phân tích chuyên sâu công tác kế toán thuế được thu thập trong quý III và quý IV năm 2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng nghiên cứu dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật về kế toán và thuế do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, bao gồm:

• Chế độ kế toán doanh nghiệp: Áp dụng hệ thống tài khoản và nguyên tắc hạch toán kế toán ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, trọng tâm là Tài khoản 133 (Thuế GTGT được khấu trừ), Tài khoản 3331 (Thuế GTGT phải nộp) và Tài khoản 3335 (Thuế TNCN).
• Văn bản quy định về thuế GTGT: Luật Thuế Giá trị gia tăng; Thông tư số 219/2013/TT-BTC ngày 31/12/2013 của Bộ Tài chính (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 209/2013/NĐ-CP) quy định đối tượng chịu thuế, không chịu thuế, căn cứ tính thuế, thuế suất (0%, 5%, 10%), phương pháp khấu trừ và trực tiếp, điều kiện khấu trừ và 9 trường hợp được xét hoàn thuế GTGT; Nghị định số 44/2023/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế GTGT xuống mức 8% (áp dụng từ ngày 01/07/2023 đến 31/12/2023 theo Nghị quyết số 101/2023/QH15 của Quốc hội).
• Văn bản quy định về thuế TNCN: Luật Thuế Thu nhập cá nhân năm 2007 quy định về cá nhân cư trú (có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên hoặc có nơi ở thường xuyên), cá nhân không cư trú, và 10 nhóm thu nhập chịu thuế; các quy định về căn cứ tính thuế đối với tiền lương, tiền công và các khoản thu nhập khác.
• Quy định về quản lý và kê khai thuế: Thông tư số 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Luật Quản lý thuế, áp dụng các biểu mẫu Tờ khai thuế GTGT khấu trừ (Mẫu 01/GTGT) và Tờ khai thuế TNCN (Mẫu 05/KK-TNCN).
• Khung khái niệm tiền lương: Phân biệt bản chất, cấu trúc và cách xác định giữa lương Gross (lương gộp bao gồm cả bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN) và lương Net (lương thực nhận sau khi đã trừ các khoản trích theo lương và thuế TNCN).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu giáo trình, sách chuyên ngành, các văn bản pháp luật về thuế (Luật, Nghị định, Thông tư) nhằm thiết lập hệ thống cơ sở lý luận.
  • Phỏng vấn trực tiếp: Trao đổi trực tiếp với nhân sự phòng kế toán để thu thập số liệu thô và nắm bắt quy trình làm việc thực tế.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát và ghi chép trình tự xử lý chứng từ, thao tác hạch toán và lập tờ khai của kế toán viên tại đơn vị.
• Phương pháp xử lý, phân tích số liệu:
  • Phương pháp xử lý số liệu: Lựa chọn, phân loại và chuẩn hóa số liệu tài chính thu thập từ công ty phục vụ cho việc trình bày.
  • Phương pháp so sánh: Sử dụng số tuyệt đối, số tương đối và tỷ lệ phần trăm để đánh giá mức độ biến động của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh qua các năm 2021, 2022, 2023.
  • Phương pháp mô tả: Mô tả trình tự luân chuyển chứng từ, các bước kê khai và hạch toán kế toán thuế GTGT và thuế TNCN phát sinh tại công ty.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp gồm Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ), Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái và các sổ chi tiết giai đoạn 2021–2023 do Phòng Kế toán Công ty TNHH VAC Sài Gòn cung cấp. Dữ liệu sơ cấp là các hóa đơn GTGT mua vào, bán ra, bảng lương, phiếu thanh toán lương và hồ sơ khai thuế điện tử quý III và quý IV năm 2023.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về thuế và kế toán thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân trong doanh nghiệp

Chương này tập trung trình bày các khái niệm, đặc trưng và nguyên tắc kế toán thuế trong doanh nghiệp:

• Lý luận chung về thuế: Xác định 4 đặc trưng của thuế (là khoản trích nộp bằng tiền; mang tính bắt buộc bằng quyền lực nhà nước; là khoản thu có tính chất xác định; không có tính hoàn trả trực tiếp) cùng hai vai trò then chốt: tạo nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước và là công cụ điều tiết các mục tiêu kinh tế vĩ mô.
• Cơ sở lý luận về thuế GTGT: Phân tích bản chất của thuế GTGT là thuế gián thu đánh vào người tiêu dùng cuối cùng. Làm rõ đối tượng chịu thuế, các trường hợp không phải kê khai nộp thuế theo Thông tư 219/2013/TT-BTC; căn cứ tính thuế dựa trên giá tính thuế và thuế suất (0%, 5%, 10%); phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp trên doanh thu (tỷ lệ 1%, 2%, 3%, 5%); 9 trường hợp xét hoàn thuế GTGT; quy định giảm thuế GTGT 2% xuống mức 8% theo Nghị định 44/2023/NĐ-CP kèm danh mục các nhóm hàng hóa, dịch vụ không được giảm.
• Kế toán thuế GTGT: Hệ thống hóa các chứng từ kế toán sử dụng (hóa đơn GTGT, bảng kê mua vào - bán ra, tờ khai 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, sổ Nhật ký chung, sổ cái); nội dung và kết cấu của TK 133 (1331, 1332) và TK 3331 (33311, 33312) theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; nguyên tắc hạch toán thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, thuế GTGT đầu ra phải nộp và quy trình hạch toán chi tiết.
• Cơ sở lý luận và kế toán thuế TNCN: Trình bày khái niệm thuế TNCN; tiêu chí xác định đối tượng nộp thuế (cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú); 10 nhóm thu nhập chịu thuế theo Luật Thuế TNCN 2007 (thu nhập từ kinh doanh, tiền lương tiền công, đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, trúng thưởng, bản quyền, nhượng quyền thương mại, nhận thừa kế, nhận quà tặng) cùng phương pháp tính thuế cho từng nhóm. Khái quát chứng từ kế toán thuế TNCN (bảng lương, bảng trích nộp theo lương, tờ khai mẫu 05/KK-TNCN); kết cấu TK 3335 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; phân biệt cơ chế tính, ưu điểm và nhược điểm của lương Gross và lương Net.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức, tình hình tài chính và thực tế vận hành kế toán thuế tại đơn vị:

• Tổng quan về Công ty TNHH VAC Sài Gòn: Công ty có mã số thuế 0312644673, trụ sở tại Lầu 4, tòa nhà Resco, 94-96 Nguyễn Du, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh; người đại diện pháp luật là bà Yamaguchi Akiko. Lĩnh vực hoạt động chuyên về dịch vụ: hỗ trợ thuế (TNCN, GTGT, TNDN, môn bài), kế toán (ghi sổ, báo cáo tài chính, hỗ trợ kiểm toán), lao động (tính lương, bảo hiểm xã hội, hợp đồng, giấy phép lao động) và tư vấn thành lập văn phòng đại diện, công ty con.
• Tổ chức bộ máy và chính sách kế toán: Cơ cấu quản lý theo mô hình chức năng gồm Giám đốc, Phòng Kinh doanh và Phòng Kế toán. Phòng Kế toán gồm 9 nhân sự, tổ chức theo mô hình tập trung, do Kế toán trưởng điều hành chung, phân công các vị trí: Kế toán tổng hợp, Kế toán thuế, Kế toán lương, Kế toán dịch vụ và Thủ quỹ. Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ là VNĐ; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; hình thức ghi sổ kế toán áp dụng là Nhật ký – chứng từ.
• Thực trạng tài chính giai đoạn 2021–2023:

Chỉ tiêu tài sản (Đơn vị tính: Đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	5.078.647.986	5.947.242.772	7.350.381.428	+17,10%	+23,59%
- Tiền và tương đương tiền	3.260.405.646	3.731.254.418	4.698.980.288	+14,44%	+25,94%
- Đầu tư tài chính ngắn hạn	785.748.437	932.488.746	1.021.468.471	+18,67%	+9,54%
- Phải thu ngắn hạn	896.091.202	1.187.874.604	1.569.399.415	+32,56%	+32,12%
- Tài sản ngắn hạn khác	136.402.701	95.625.004	60.533.254	-29,90%	-36,70%
B. TÀI SẢN DÀI HẠN	956.786.962	933.783.452	875.688.698	-2,40%	-6,22%
- Tài sản cố định	839.865.000	815.867.250	755.205.540	-2,86%	-7,44%
- Tài sản dài hạn khác	116.921.962	117.916.202	120.483.158	+0,85%	+2,18%
TỔNG CỘNG TÀI SẢN	6.035.434.948	6.881.026.224	8.226.070.126	+14,01%	+19,55%

Chỉ tiêu nguồn vốn (Đơn vị tính: Đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
A. NỢ PHẢI TRẢ	737.279.851	712.727.981	891.655.457	-3,33%	+25,11%
- Nợ ngắn hạn	698.227.747	653.825.321	824.086.336	-6,36%	+26,04%
- Nợ dài hạn	39.052.104	58.902.660	67.569.121	+50,83%	+14,71%
B. VỐN CHỦ SỞ HỮU	5.298.155.097	6.168.298.243	7.334.414.669	+16,42%	+18,91%
TỔNG CỘNG NGUỒN VỐN	6.035.434.948	6.881.026.224	8.226.070.126	+14,01%	+19,55%

Kết quả kinh doanh (ĐVT: Đồng)	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023	Biến động 2022/2021 (%)	Biến động 2023/2022 (%)
Doanh thu thuần BH & CCDV	9.118.980.752	9.671.226.873	10.588.436.842	+6,06%	+9,48%
Giá vốn hàng bán	3.241.690.240	3.414.524.606	3.813.665.714	+5,33%	+11,69%
Lợi nhuận gộp	5.877.290.512	6.256.702.267	6.774.771.128	+6,46%	+8,28%
Chi phí quản lý doanh nghiệp	3.738.739.406	3.884.849.942	4.027.912.091	+3,91%	+3,68%
Tổng lợi nhuận trước thuế	2.089.886.595	2.285.057.074	2.604.067.577	+9,34%	+13,96%
Chi phí thuế TNDN hiện hành	417.977.319	457.011.415	520.813.515	+9,34%	+13,96%
Lợi nhuận sau thuế TNDN	1.671.909.276	1.828.045.659	2.083.254.062	+9,34%	+13,96%

• Thực trạng kế toán thuế GTGT tại công ty:
  • Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu trừ thuế, kỳ kê khai theo quý.
  • Quy trình luân chuyển chứng từ và kê khai gồm 6 bước: (1) Lập bảng kê mua vào, bán ra và tính khấu trừ thuế; (2) Ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; (3) Lập tờ khai thuế GTGT Mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC trên phần mềm HTKK (nhập các chỉ tiêu [21], [22], [23], [24], [25], [26], [29], [30], [31], [32], [32a], [33], [37], [38], [43]); (4) Kế toán trưởng kiểm tra và ký duyệt; (5) Kết xuất file XML, đăng nhập Cổng thông tin điện tử Tổng cục Thuế (thuedientu.vn) để ký số và nộp tờ khai; theo dõi thông báo chấp nhận của cơ quan thuế và nộp thuế vào Kho bạc Nhà nước (hoặc lập giải trình điều chỉnh nếu bị từ chối); (6) Hoàn tất ghi sổ và lưu trữ chứng từ.
  • Ví dụ nghiệp vụ hạch toán đầu vào đủ điều kiện: Ngày 02/09/2023, thanh toán cước viễn thông tháng 08/2023 theo Hóa đơn số 6808282 (VNPT TP.HCM) với giá chưa thuế 181.818 đồng, thuế GTGT 18.182 đồng. Kế toán định khoản: Nợ TK 64271: 181.818 đồng; Nợ TK 13311: 18.182 đồng / Có TK 331: 200.000 đồng; sau đó thanh toán chuyển khoản: Nợ TK 331 / Có TK 11211: 200.000 đồng (doanh nghiệp vẫn hạch toán qua TK 331 dù thanh toán ngay để theo dõi công nợ chi tiết). Nghiệp vụ được phản ánh vào chỉ tiêu [23] và [24] trên tờ khai 01/GTGT.
  • Ví dụ chi phí không đủ điều kiện khấu trừ: Ngày 08/08/2023 thanh toán hóa đơn thuê căn hộ số 00000107 từ Công ty TNHH Đầu tư và Kinh doanh bất động sản Mỹ Cảnh với số tiền 25.429.091 đồng và thuế GTGT 2.542.909 đồng.
• Thực trạng kế toán thuế TNCN tại công ty:
  • Quy trình thực hiện bao gồm: Chấm công, theo dõi biến động nhân sự, lập bảng thanh toán lương và phiếu lương cho nhân viên Việt Nam và cá nhân nước ngoài; tính toán các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN và các khoản giảm trừ; xác định số thuế TNCN phải khấu trừ; lập Tờ khai khấu trừ thuế TNCN Mẫu 05/KK-TNCN; hạch toán nghĩa vụ thuế qua TK 3335.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn

• Đánh giá thực trạng:
  • Ưu điểm: Cơ cấu bộ máy kế toán tinh gọn, phân công nhiệm vụ cụ thể; việc ứng dụng công nghệ thông tin (phần mềm HTKK, cổng thuedientu.vn) được thực hiện nhất quán; công ty tuân thủ chế độ kế toán Thông tư 200/2014/TT-BTC; quy trình luân chuyển chứng từ qua kiểm soát chặt chẽ của Kế toán trưởng; tình hình tài chính lành mạnh với vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng áp đảo nguồn vốn.
  • Hạn chế: Việc kiểm tra, rà soát tính hợp pháp của hóa đơn dịch vụ đầu vào đôi lúc chưa kịp thời; còn gặp vướng mắc khi xử lý các khoản chi phí không đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT; nghiệp vụ thuế TNCN có độ phức tạp cao do đặc thù chi trả thu nhập cho chuyên gia nước ngoài (xác định tình trạng cư trú, kê khai các khoản phụ cấp và quy đổi thu nhập net sang gross).
• Các nhóm giải pháp hoàn thiện:
  • Nhóm giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán nói chung: Tăng cường bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật thuế mới cho nhân viên; hoàn thiện quy trình kiểm tra đối chiếu số liệu định kỳ giữa các bảng kê chi tiết và Sổ Nhật ký – chứng từ.
  • Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNCN: Thiết lập quy trình rà soát chặt chẽ hóa đơn điện tử đầu vào trước khi lập bảng kê; chuẩn hóa việc phân loại các khoản chi phí không phục vụ sản xuất kinh doanh hoặc không đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để loại khỏi thuế GTGT được khấu trừ; hoàn thiện bảng tính lương và phương pháp xác định thu nhập tính thuế TNCN đối với nhân sự nước ngoài; nâng cao tính chủ động trong công tác lập hồ sơ giải trình số liệu với cơ quan thuế.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phản ánh đầy đủ các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với đơn vị khảo sát:

• Dữ liệu tài chính minh chứng: Phản ánh tốc độ tăng trưởng ổn định của Công ty TNHH VAC Sài Gòn qua giai đoạn 2021–2023 với doanh thu thuần tăng từ 9.118.980.752 đồng (2021) lên 9.671.226.873 đồng (2022) và đạt 10.588.436.842 đồng (2023). Lợi nhuận sau thuế TNDN lần lượt đạt 1.671.909.276 đồng, 1.828.045.659 đồng và 2.083.254.062 đồng. Vốn chủ sở hữu duy trì ở mức cao, tăng từ 5.298.155.097 đồng (2021) lên 7.334.414.669 đồng (2023), bảo đảm tính tự chủ tài chính cao cho doanh nghiệp.
• Phản ánh chi tiết quy trình thực tế: Mô tả tường tận chu trình xử lý hóa đơn, luân chuyển chứng từ, lập bảng kê và lên tờ khai Mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, cũng như cách thức hạch toán hằng ngày qua hình thức Nhật ký – chứng từ và tài khoản trung gian 331.
• Hệ thống giải pháp đề xuất: Đề xuất các biện pháp cụ thể, phân thành hai nhóm: nhóm giải pháp về tổ chức công tác kế toán chung và nhóm giải pháp chuyên sâu cho kế toán thuế GTGT, thuế TNCN, bám sát các hạn chế về rà soát hóa đơn và xử lý chính sách thuế cho người lao động nước ngoài.
• Đóng góp tự nêu: Khóa luận giúp hệ thống hóa cơ sở lý luận về hai sắc thuế quan trọng; nhận diện rõ các rào cản và khó khăn khi thực hiện kế toán thuế trong một doanh nghiệp dịch vụ tư vấn có yếu tố nước ngoài; cung cấp những bài học thực tế từ việc đối chiếu giữa quy định lý thuyết với thao tác nghiệp vụ tại doanh nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Theo trình bày của tác giả, nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian thực tập kéo dài 3 tháng (kết thúc vào tháng 10 năm 2023), kết hợp với giới hạn về kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn. Dữ liệu chứng từ và nghiệp vụ kế toán thuế chuyên sâu chủ yếu được thu thập trong phạm vi quý III và quý IV năm 2023 tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH VAC Sài Gòn, chưa bao quát được toàn bộ các chu kỳ quyết toán năm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Dựa trên phạm vi đề tài, các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát sang các sắc thuế khác phát sinh tại doanh nghiệp dịch vụ (như thuế Thu nhập doanh nghiệp, thuế Nhà thầu nước ngoài) hoặc nghiên cứu chu kỳ kế toán trọn vẹn cả niên độ tài chính với mẫu khảo sát mở rộng trên nhiều loại hình doanh nghiệp dịch vụ kế toán khác nhau.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính: Là tài liệu tham khảo cụ thể về phương pháp tiếp cận đề tài kế toán thuế; cung cấp ví dụ thực tế về phương pháp phân tích biến động tài chính doanh nghiệp 3 năm và kỹ thuật trình bày khóa luận tốt nghiệp theo cấu trúc chuẩn mực.
• Người làm công tác kế toán tại doanh nghiệp dịch vụ: Cung cấp quy trình 6 bước kê khai thuế GTGT điện tử qua cổng thuedientu.vn theo Thông tư 80/2021/TT-BTC; phương pháp quản lý hóa đơn chứng từ đầu vào; cách xử lý hóa đơn không đủ điều kiện khấu trừ (như chi phí thuê nhà) và nguyên tắc hạch toán đối ứng qua tài khoản công nợ.
• Nghiên cứu về kế toán tiền lương và thuế TNCN: Tài liệu hữu ích cho việc tìm hiểu sự khác biệt giữa hợp đồng lương Gross và lương Net, cùng các chứng từ kế toán liên quan đến lao động và cá nhân nước ngoài tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư hoặc đối tác nước ngoài.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH VAC Sài Gòn đang áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam, tính khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và vận dụng hình thức ghi sổ kế toán là Nhật ký – chứng từ.

2. Tình hình kinh doanh và quy mô tài sản của Công ty TNHH VAC Sài Gòn giai đoạn 2021–2023 biến động ra sao?
Trong giai đoạn 2021–2023, quy mô của công ty tăng trưởng liên tục: Tổng tài sản tăng từ 6.035.434.948 đồng (2021) lên 6.881.026.224 đồng (2022) và đạt 8.226.070.126 đồng (2023). Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ tăng đều từ 9.118.980.752 đồng (2021) lên 9.671.226.873 đồng (2022) và đạt 10.588.436.842 đồng (2023). Lợi nhuận sau thuế TNDN tương ứng đạt 1.671.909.276 đồng (2021), 1.828.045.659 đồng (2022) và 2.083.254.062 đồng (2023).

3. Quy trình thực hiện kế toán và kê khai thuế GTGT tại công ty gồm những bước nào?
Quy trình gồm 6 bước: (1) Lập bảng kê mua vào, bán ra và tính khấu trừ thuế; (2) Ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; (3) Lập tờ khai Mẫu 01/GTGT theo Thông tư 80/2021/TT-BTC trên phần mềm HTKK; (4) Kế toán trưởng kiểm tra và ký duyệt; (5) Kết xuất file XML nộp lên Cổng thông tin thuế điện tử (thuedientu.vn), theo dõi phản hồi phê duyệt và thực hiện nộp thuế qua Kho bạc Nhà nước; (6) Hạch toán ghi sổ chính thức và lưu trữ chứng từ.

4. Tại Công ty VAC Sài Gòn, nghiệp vụ thanh toán cước viễn thông VNPT tháng 08/2023 được hạch toán như thế nào?
Căn cứ Hóa đơn số 6808282 ngày 02/09/2023 (tiền dịch vụ 181.818 đồng, thuế GTGT 18.182 đồng, tổng thanh toán 200.000 đồng), kế toán hạch toán: Nợ TK 64271: 181.818 đồng, Nợ TK 13311: 18.182 đồng / Có TK 331: 200.000 đồng; khi thanh toán bằng tiền gửi ngân hàng ghi: Nợ TK 331 / Có TK 11211: 200.000 đồng. Việc hạch toán qua TK 331 nhằm mục đích theo dõi công nợ chi tiết theo từng đối tác.

5. Cơ cấu nhân sự Phòng Kế toán của Công ty TNHH VAC Sài Gòn được bố trí ra sao?
Phòng Kế toán của công ty gồm 9 nhân sự, được tổ chức theo hình thức tập trung, đứng đầu là Kế toán trưởng chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc. Các vị trí chuyên môn trực thuộc bao gồm: Kế toán tổng hợp, Kế toán thuế, Kế toán lương, Kế toán dịch vụ và Thủ quỹ.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trịnh Nguyễn Quỳnh Như đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về thuế GTGT, thuế TNCN và các quy định pháp luật kế toán hiện hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 80/2021/TT-BTC. Thông qua hệ thống dữ liệu tài chính 3 năm (2021–2023) cùng các chứng từ, hóa đơn thu thập trong quý III và quý IV năm 2023, tác giả đã phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán, luân chuyển chứng từ và kê khai thuế tại Công ty TNHH VAC Sài Gòn. Các hạn chế về rà soát hóa đơn đầu vào và tính thuế đối với lao động nước ngoài được nhận diện khách quan, làm cơ sở đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện có tính ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp. Công trình là nguồn tư liệu học thuật có giá trị tham khảo rõ ràng cho sinh viên chuyên ngành kế toán cũng như những người làm công tác kế toán thuế tại các doanh nghiệp dịch vụ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG, THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề lý luận cơ bản về Thuế, thuế Giá trị gia tăng và Thu nhập cá nhân 1. Tổng quan về Thuế Thuế gắn liền với sự tồn tại, phát triển của Nhà nước và là một công cụ quan trọng mà bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Với sự phát triển không ngừng chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước là sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế hàng hóa – tiền tệ, thuế ngày càng mang một ý nghĩa quan trọng, cũng phát triển phong phú đa dạng hơn.

Khái niệm Thuế là một khoản tiền bắt buộc phải nộp cho một tổ chức chính phủ để tài trợ cho các khoản chi tiêu công khác nhau. Thuế có thể được áp dụng trực tiếp hoặc gián tiếp và có thể được trả bằng tiền hoặc tương đương với giá trị lao động của nó. Thuế được hình thành từ thời cổ đại và có vai trò quan trọng trong việc duy trì quyền lực chính trị và thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Thuế cũng là công cụ để điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô và phân phối lại thu nhập xã hội.

Các đặc trưng của Thuế Các đặc trưng của thuế là những tính chất cơ bản để phân biệt thuế với các khoản thu nhập khác của nhà nước. Có thể liệt kê một số đặc trựng của thuế như sau :  Thuế là khoản trích nộp bằng tiền : thuế được nộp dưới hình thức tiền tệ, không phải hiện vật hay lao động như các hình thức nộp thuế cũ. Việc nộp thuế bằng tiền giúp cho việc quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước được dễ dàng hiệu quả hơn.  Thuế là khoản trích nộp bắt buộc thực hiện thông qua con đường quyền lực : thuế được áp đặt bởi nhà nước, có tính chất bắt buộc đối với tất cả các đối tượng chịu thuế theo quy định của pháp luật.

 Thuế là một khoản thu có tính chất xác định : thuế được tính theo các tiêu chi xác định trước như đối tượng chịu thuế, cơ sở tính thuế, mức thuế, thời điểm nộp thuế và cơ quan thu thuế. Các tiêu chí này được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật về thuế. 4  Thuế là một khoản thu không có đối khoản cụ thế, không có tình hoàn trả trực tiếp : thuế được nộp vào ngân sách nhà nước, không phải là một khoản chi trả cho một dịch vụ hay sản phẩm cụ thể. Nhà nước sử dụng ngân sách từ thuế để thực hiện các chứng năng, nhiệm vụ chi tiêu công của mình.

Vai trò của Thuế  Nguồn thu của ngân sách nhà nước Một nền tài chính quốc gia lành mạnh phải dựa chủ yếu vào nguồn thu từ nội bộ nền kinh tế quốc dân. Tấ cả các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước đề được đáp ứng qua các nguồn thu từ thuế, phí và các hình thức thu ngoài thuế đó có rất nhiều hạn chế, bị ràng buộc vởi nhiều điều kiện. Do đó thuế được coi là khoản thu quan trọng nhất vì khoản thu này mang tính chất ổn định và khi nền kinh tế phát triển thì khoản thu này càng tăng. Ở Việt Nam, Thuế thưc sự trở thành nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước từ năm 1990.Điều này được thể hiện qua tỷ trọng số thuế trong tổng thu ngân sách.

 Công cụ góp phần điều chỉnh các mục tiêu kinh tế vĩ mô Chính sách thuế được đặt ra không chỉ nhằm mạng lại số thu đơn thuần cho ngân sách mà yêu cầu cao hơn là qua thu góp phần thực hiện chức năng việc kiểm kê, kiểm soát, quản lý hướng dẫn và khuyến khích phát triển sản xuất, mở rộng lưu thông đối với tất cả các thành phần kinh tế theo hướng phát triển của kế hoạch nhà nước, góp phần tích cực vào việc điều chỉnh các mặt mất cân đố lớn trong nền kinh tế quốc dân. Tổng quan về thuế Giá trị gia tăng 1. Khái niệm thuế Giá trị gia tăng Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) (VAT – Value-Added Tax), trước đây còn gọi là Thuế trị giá gia tăng là một dạng của thuế thương vụ và là một loại thuế gián thu được đánh vào người tiêu dùng cuối cùng, mặc dù chủ thể đem nộp nó cho cơ quan thu là các doanh nghiệp. Do thuế GTGT có mục đích là một khoản thứ đối với việc tiêu thụ, cho nên hàng xuất khẩu thường không phải chịu thuế GTGT hoặc cách khác, thuế GTGT đối với người xuất khẩu được hoàn lại.

Đối tượng chịu thuế, đối tượng nộp thuế Giá trị gia tăng Theo Thông tư 219/2013/TT-BTC Hướng dẫn thi hành Luật Thuế Giá trị tăng : Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất kinh doanh và tiêu dụng ở Việt Nam (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước 5 ngoài). Trừ các các trường hợp không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT :  Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam mua dịch vụ của tổ chức nước ngoài không thường trú tại Việt Nam hoặc mua của cá nhân không cư trú tại Việt Nam : + Sửa chữa phương tiện vận tải, máy móc, thiết bị + Quảng cáo, tiếp thị, xúc tiến và đầu tư thương mại + Đào tạo + Chia cước dịch vụ bưu chính, viễn thông quốc tế + Xúc tiến và đầu tư thương mại  Tổ chức, cá nhân không kinh doanh, không thuộc người nộp thuế GTGT bán tài sản.  Tổ chức, cá nhân chuyển nhượng dự án đầu tư để sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT cho doanh nghiệp, hợp tác xã  Sản phẩm nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi), thủy sản chưa chế biến thành phẩm khá hoặc mới sơ chế để bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã. Căn cứ theo Điều 3, Thông tư 219/2013/TT-BTC (hướng dẫn, sửa đổi bởi Điều 2, Nghị định 209/2013/NĐ-CP), quy định người nộp thuế bao gồm các đối tượng sau đây :  Các tổ chức kinh doanh được thành lập, đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh nghiệp, Luật Doanh Nghiệp Nhà nước, Luật Hợp tác xã hay một số pháp luật kinh doanh chuyên nghành khác.

 Các tổ chức kinh tế thuộc tổ chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, tổ chức sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức khác.  Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, bên nước ngoài tham gia đầu tư theo Luật Đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài hoạt động kinh doanh ở Việt Nam nhưng không thành lập pháp nhân tại Việt Nam.  Cá nhân, hộ gia đình, nhóm người kinh doanh độc lập và các đối tượng khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu.  Tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh tại Việt Nam mua dịch vụ của tổ chức nước ngoài không có cơ sở thường trú tại Việt Nam hoặc của cá nhân không cư trú tại Việt Nam, thì tổ chức, cá nhân mua dịch vụ là người nộp thuế, trừ trường hợp không phải kê khai, nộp thuế GTGT.

6  Chi nhánh của doanh nghiệp chế xuất được thành lập để mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa tại Viêt Nam theo quy định của Pháp luật về khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế.  Hành nghề độc lập đối với một số nghành nghề, lĩnh vục được pháp luật cho phép.  Là đại lý bán đúng giá đối với : Đại lý xổ số, đại lý Bảo hiểm, bán hàng đa cấp của cá nhân trực tiếp ký hợp đồng với công ty xổ số kiến thiết, doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp kinh doanh đa cấp.  Hợp tác xã kinh doanh với tổ chức.

 Sản xuất, kinh doanh nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản không đủ điều kiện miễn thuế, làm muối. Căn cứ và phương pháp tính thuế Giá trị gia tăng a) Căn cứ tính thuế : Hiện nay, thuế GTGT được xác định qua công thức : Thuế giá trị gia tăng = Giá tính thuế GTGT x Thuế suất GTGT Theo công thức, có thể thấy thuế GTGT phụ thuộc vào hai yếu tố bao gồm giá tính thuế và mức thuế suất. Theo Thông tư 219/2013/TT-BTC quy định 3 mức thuế suất tương ứng : 0%, 5%, 10%. Mức thuế suất này được áp dụng cho các nhóm hàng hóa dịch vụ :  Mức thuế 0% được áp dụng với nhóm đối tượng : + Chuyển nhượng trí tuệ nhân tạo và chuyển giao công nghệ ra nước ngoài ; + Dịch vụ tái bảo hiểm nước ngoài ; + Cung cấp dịch vụ tín dụng ; + Dịch vụ bưu chính, viễn thông ; Và áp dụng đối với các hàng hóa xuất khẩu theo quy định.

 Mức thuế 5% được áp dụng cho nhóm đối tượng : + Cung cấp nước phục vụ cho hoạt động sản xuất, sinh hoạt ; + Khai thác quặng nhằm sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu, chất kích thích tăng trưởng cây trồng ; + Các dịch vụ vệ sinh như đào đất, nào vét kênh, mương phục vụ nông nghiệp và nuôi trồng ; + Các sản phẩm được sử dụng trong nông – lâm – ngư nghiệp ; 7 Và các mặt hàng, dịch vụ được quy định khác.  Mức thuế 10% được áp dụng đối với hàng hoas, dịch vụ không được quy định tại Điều 4, Điều 9 và Điều 10 Thông tư 219/2013/TT-BTC. b) Phương pháp tính thuế :  Phương pháp khấu trừ thuế : Theo phương pháp, khấu trừ thuế, THUẾ GTGT được tính theo công thức : Số thuế GTGT phải nộp = Số thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ Theo đó, Thuế GTGT đầu ra = Giá thuế bán ra x Thuế GTGT Thuế GTGT đầu vào = Tổng thuế GTGT ghi trên hóa đơn Thuế GTGT được khấu trừ theo quy định như sau :  Thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ dùng trong sản xuất, kinh doanh chịu thuế GTGT thì được khấu trừ ;  Thuế đầu vào của hàng hóa, dịch vụ được khấu trừ phát sinh trong tháng nào được kê khai khấu trừ khi xác định thuế, thì phải nộp của tháng đó và không phân biệt đã xuất hay còn để trong kho.  Cơ sở kinh doanh thuộc đối tương tính thuế theo phương pháp khấu trừ phải tính và thu thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ khi bán ra.

Khi lập hóa đơn, cơ sở kinh doanh phải ghi rõ giá bán chưa thuế, thuế GTGT và số tiền và số tiền người mua phải thanh toán.