Chương I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HOÁ TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI Chương II : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN EHOME Chương III: MỘT SỐ Ý KIẾN ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HOÁ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN EHOME Qua quá trình nghiên cứu mặc dù đã cố gắng hết mình, nhƣng với kiến thức, kinh nghiệm và sự hiểu biết về công ty còn hạn chế nên những vấn đề em Sv: Lê Thị Minh Trang – QT1404K Page 1 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp tìm hiểu và trình bày trong bài khoá luận này còn thiếu sót. Vì vậy em mong đƣợc sự góp ý của các thầy cô giáo và các cán bộ kế toán của công ty nhằm giúp cho bài khoá luận của em đƣợc hoàn thiện hơn. Đồng thời cũng giúp em có điều kiện bổ sung, nâng cao kiến thức của mình và phục vụ tốt hơn cho công tác kế toán sau này. Em xin chân thành cảm ơn! Sv: Lê Thị Minh Trang – QT1404K Page 2 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN HÀNG HOÁ TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1.
Những vấn đề chung về công tác kế toán hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại 1. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng khá lớn trong cơ cấu tài sản lƣu động của doanh nghiệp, là một khâu trong quá trình luân chuyển vốn lƣu động trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Giá trị hàng tồn kho của doanh nghiệp cho thấy tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp có bị ứ đọng vốn hay không? Trong quá trình sản xuất ở mỗi doanh nghiệp, mỗi đơn vị… đòi hỏi nhất thiết phải sử dụng nhiều chủng loại nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ…Các chủng loại này phải đồng bộ theo một tỷ lệ nhất định mới đảm bảo quá trình sản xuất. Trong quá trình kinh doanh hàng hóa của các doanh nghiệp thƣơng mại cũng vậy, thƣờng phải kinh doanh nhiều mặt hàng.
Mỗi mặt hàng có đặc điểm và khả năng lƣu chuyển khác nhau vì thế ngƣời quản lý phải thƣờng xuyên nắm bắt đƣợc tình hình lƣu chuyển của từng loại. Do vậy hàng tồn kho cũng nhƣ mọi tài sản khác của doanh nghiệp cần phải quản lý chặt chẽ để doanh nghiệp hoạt động hiệu quả. Hàng hoá có một vị trí quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các DNTM. Do đó việc tập trung quản lý hàng hoá ở tất cả các khâu, từ thu mua dự trữ đến tiêu thụ, trên tất cả các mặt: số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại giá cả….
là cần thiết và có ý nghĩa quan trọng trong việc tiết kiệm chi phí vận chuyển, chi phí bảo quản, xác định giá vốn hàng bán, giá bán hàng hoá, tăng doanh thu, tăng lợi nhuận… cho doanh nghiệp. Kế toán hàng hoá là công cụ quan trọng và không thể thiếu của quản lý hàng hoá cả về mặt hiện vật và giá trị nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, ngăn ngừa hạn chế đến mức thấp nhất những mất mát, hao hụt hàng hoá trong các khâu của quá trình kinh doanh thƣơng mại từ đó làm tăng lợi nhuận của công ty. Sv: Lê Thị Minh Trang – QT1404K Page 3 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp 1.2 Khái niệm, đặc điểm của hàng hoá Hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại tồn tại dƣới hình thức vật chất, là sản phẩm của lao động, có thể thoả mãn một nhu cầu nào đó của con ngƣời, đƣợc thực hiện thông qua mua bán trên thị trƣờng. Nói cách khác là hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại là những hàng hoá … mà doanh nghiệp mua vào để bán phục vụ cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của xã hội.Trị giá hàng mua vào bao gồm: Giá mua, các loại thuế không đƣợc hoàn lại, chi phí thu mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc mua hàng hoá.
Các khoản chiết khấu thƣơng mại và giảm giá hàng mua không đúng quy cách, phẩm chất đƣợc trừ khỏi chi phí mua hàng hoá. Hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại thƣờng đa dạng và nhiều chủng loại khác nhau. Hàng hoá thƣờng xuyên biến động trong quá trình kinh doanh nên cần phải theo dõi tình hình nhập, xuất, tồn trên các mặt: số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại và giá trị. Hàng hoá trong doanh nghiệp thƣơng mại có các đặc điểm sau: - Hàng hoá rất đa dạng và phong phú: Sản xuất không ngừng phát triển, nhu cầu tiêu dùng luôn biến đổi và có xu hƣớng ngày càng tăng dẫn đến hàng hoá ngày càng đa dạng, phong phú và nhiều chủng loại.
- Hàng hoá có đặc tính lí, hoá, sinh học: Mỗi loại hàng có các đặc tính lí, hoá, sinh hoạc riêng. Những đặc tính này có ảnh hƣởng đến số lƣợng, chất lƣợng hàng hoá trong quá trình thu mua, vận chuyển, dự trữ, bảo quản và bán ra. - Hàng hoá luôn thay đổi về chất lƣợng, mẫu mã, thông số kỹ thuật… Sự thay đổi này phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất, vào nhu cầu thị hiếu của ngƣời tiêu dùng. Nếu hàng hoá thay đổi phù hợp với nhu cầu tiêu dùng thì hàng hoá đƣợc tiêu thụ và ngƣợc lại.
- Trong lƣu thông, hàng hoá thay đổi quyền sở hữu nhƣng chƣa đƣa vào sử dụng. Khi kết thúc quá trình lƣu thông, hàng hoá mới đƣợc đƣa vào sử dụng để đáp ứng nhu cầu cho tiêu dùng hay sản xuất. - Hàng hoá có vị trí rất quan trọng trong các doanh nghiệp thƣơng mại, nghiệp vụ lƣu chuyển hàng hoá với các quá trình: Mua- nhập hàng, dự trữ bảo Sv: Lê Thị Minh Trang – QT1404K Page 4 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp quản hàng hoá, bán hàng là nghiệp vụ kinh doanh cơ bản trong doanh nghiệp thƣơng mại. Vốn dự trữ hàng hoá chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn lƣu động trong doanh nghiệp (80%- 90%)> vốn lƣu động của doanh nghiệp không ngừng vận động qua các giai đoạn của chu kỳ: Dự trữ sản xuất và lƣu thông.
Quá trình này diễn ra lặp đi lặp lại không ngừng gọi là sự tuần hoàn và chu chuyển của vốn lƣu động. - Sau mỗi chu kỳ sản xuất kinh doanh thì vốn lƣu động lại thay đổi hình thái biểu hiện từ hình thái vốn tiền tệ sang hình thái vốn ban đầu là hình thái tiền tệ. Nhƣ vậy quá trình vận động của hàng hoá cũng là quá trình vận động của vốn kinh doanh trong doanh nghiệp. Việc tăng tốc độ của lƣu chuyển của vốn kinh doanh không thể tách rời việc dự trữ và tiêu thụ hàng hoá một cách hiệu quả.
- Bảo quản và dự trữ hàng hoá: là khâu trung gian của lƣu thông hàng hoá, hàng hoá vận chuyển từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng. Để quá trình kinh doanh diễn ra bình thƣờng, các doanh nghiệp phải có kế hoạch dự trữ hàng hoá một cách hợp lý.3 Nhiệm vụ của kế toán hàng hoá trong doanh nghiệp Trong nền kinh tế thị trƣờng tổ chức tốt công tác hoàn thiện kế toán hàng hoá trong các doanh nghiệp thƣơng mại có vai trò đặc biệt quan trọng: Từng bƣớc giúp doanh ngiệp có lƣợng vật tƣ hàng hóa dự trữ đúng mức, không dự trữ quá nhiều gây ứ đọng vốn, mặt khác không dự trữ quá ít để đảm bảo cho quá trình hoạt động kinh doanh diễn ra liên tục, không bị gián đoạn…Chính vì vậy kế toán hàng hoá cần phải nắm đƣợc chính xác số liệu cũng nhƣ chi tiết từng loại hàng hoá để cung cấp cho ban lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nắm bắt, đánh giá chính xác tình hình lƣu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp từ đó đƣa ra biện pháp khắc phục kịp thời. Để phát huy tốt vai trò và thực sự là quản lý đắc lực kế toán hàng hoá cần thực hiện tốt một số nhiệm vụ sau: - Tổ chức ghi chép, phản ánh tổng hợp số liệu về tình hình thu mua, vận chuyển, bảo quản, tình hình nhập, xuất và tồn kho hàng hoá. Tính giá thành thực tế của hàng hoá đã thu mua và nhập kho, kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch Sv: Lê Thị Minh Trang – QT1404K Page 5 Trƣờng ĐHDL Hải Phòng Khoá luận tốt nghiệp thu mua hàng hoá về mặt số lƣợng, chủng loại, giá cả, thời hạn nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
- Áp dụng đúng đắn các phƣơng pháp về kỹ thuật hạch toán vật liệu, hƣớng dẫn kiểm tra các bộ phận trong doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ hạch toán ban đầu về hàng hoá (lập chứng từ, luân chuyển chứng từ) mở các sổ…. thực hiện các chế độ đúng phƣơng pháp quy định nhằm đảm bảo thống nhất trong công tác kế toán, tạo điều kiện cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo công tác kế toán trong phạm vi ngành kinh tế và toàn bộ nền kinh tế quốc dân. - Tham gia kiểm kê đánh giá hàng hoá theo chế độ Nhà nƣớc quy định, lập báo cáo về tình hình nhập- xuất- tồn hàng hoá phục vụ công tác quản lý và lãnh đạo. Tiến hành phân tích kinh tế, tình hình cung cấp, tiêu thụ hàng hoá để tăng cƣờng quản lý hàng hoá một cách có hiệu quả trong hoạt động kinh doanh doanh nghiệp, để đạt đƣợc mục tiêu tăng doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp.4 Phân loại và đánh giá giá trị của hàng hoá 1.1: Phân loại hàng hoá Theo tính chất thƣơng phẩm kết hợp với đặc trƣng kỹ thuật thì hàng hoá đƣợc chia theo từng ngành hàng, trong từng ngành hàng bao gồm nhiều nhóm hàng, mỗi nhóm hàng có nhiều mặt hàng.