phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Lý luận về công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Đắk Lắk Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Đắk Lắk 8. Tổng quan về đề tài nghiên cứu Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ngày càng phát triển, cùng với quá trình hội nhập của nền kinh tế, các hoạt động sự nghiệp ngày càng phong phú và đa dạng, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, để các hoạt động sự nghiệp thực sự vận dụng theo cơ chế thị trƣờng thì phải có phƣơng hƣớng và giải pháp phát triển phù hợp. Một trong những biện pháp đƣợc quan tâm đó là hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị.
Với vai trò đó, công tác kế toán trong các đơn vị HCSN phải có kế hoạch tổ chức hệ thống thông tin bằng số liệu để quản lý và để kiểm soát nguồn kinh phí, tình hình sử dụng quyết toán kinh phí, tình hình quản lý và sử 7 dụng các loại vật tƣ tài sản công, tình hình chấp hành sự toán thu, chi và thực hiện các tiêu chuẩn định mức của Nhà nƣớc ở đơn vị. Đồng thời, kế toán HCSN với chức năng thông tin mọi hoạt động kinh tế phát sinh trong quá trình chấp hành NSNN đƣợc Nhà nƣớc sử dụng nhƣ một công cụ sắc bén trong việc quản lý NSNN, góp phần đắc lực vào việc sử dụng vốn tiết kiệm và hiệu quả cao. Đối với công tác kế toán trong các đơn vị HCSN, Bộ Tài chính đã ban hành chế độ hƣớng dẫn thực hành kế toán ở các đơn vị HCSN nói chung. Nhƣ, “Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC ngày 30/03/2006 của Bộ trƣởng Bộ Tài chính ban hành chế độ kế toán HCSN” gồm: hệ thống chứng từ kế toán; hệ thống tài khoản kế toán; hệ thống sổ kế toán và hình thức kế toán; hệ thống báo cáo tài chính.
Tiếp đến, Chính phủ ban hành Nghị định số 43/2006/NĐ- CP ngày 25/04/2006 quy định về quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Nghị định đã tạo ra hành lang pháp lý rộng rãi cho các đơn vị sự nghiệp có thu phát huy tối đa quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm để phát triển đơn vị, tăng thu nhập cho cán bộ. Tuy nhiên cho đến nay, các quy định này đƣợc dùng chung cho mọi đơn vị HCSN không phân biệt lĩnh vực, không tính đến đặc thù của từng ngành khác nhau. Trong những năm qua, việc hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp đã đƣợc nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu dƣới các giác độ, khía cạnh, lĩnh vực tiếp cận khác nhau.
Đã có tác giả nhận thức đƣợc sự khác biệt trong tổ chức hoạt động của mỗi ngành nên đã có các công trình đi sâu nghiên cứu công tác kế toán của từng loại hình đơn vị cụ thể. Nhƣ một số nghiên cứu công tác kế toán tại đơn vị HCSN sau: - Luận văn của tác giả Đoàn Nguyên Hồng (2010) về “Hoàn thiện công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam – Cu ba Đồng Hới”. 8 Công trình nghiên cứu về cơ bản đã phân tích đánh giá một cách tổng hợp về công tác kế toán cũng nhƣ công tác quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập, cụ thể là Bệnh viện Hữu Nghị Việt Nam – Cu ba Đồng Hới. Trên cơ sở thực tế tại Bệnh viện, tác giả đã chỉ ra kết quả đạt đƣợc trong công tác kế toán tài chính tại đơn vị, việc tổ chức công tác kế toán hợp lý và khoa học đã phát huy đƣợc năng lực đội ngũ kế toán, sự phối hợp với các phần hành kế toán trong đơn vị khá tốt và thông suốt.
Bên cạnh đó, luận văn còn đƣa ra những hạn chế của công tác kế toán tại đơn vị về việc chƣa sử dụng đầy đủ các chứng từ để phản ánh nghiệp vụ kinh tế phát sinh đúng đặc điểm, nội dung và bản chất của nghiệp vụ, chƣa mở thêm các tài khoản chi tiết của nguồn thu nên khi cần thông tin chi tiết từng nguồn thì khó cung cấp kịp thời…Từ đó, tác giả đƣa ra các định hƣớng và giải pháp hoàn thiện hệ thống chứng từ, hệ thống tài khoản, hình thức kế toán, sổ kế toán và hệ thống báo cáo tài chính của đơn vị. - Luận văn của tác giả Trần Đình Hải (2012) với đề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán tài chính tại Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng”. Luận văn đã nêu đƣợc đặc điểm hoạt động tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập, hệ thống hóa đƣợc những lý luận cơ bản về công tác kế toán tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập. Bên cạnh đó, luận văn cũng đã khái quát và đánh giá đƣợc thực trạng về cơ cấu tổ chức hoạt động và công tác kế toán tài chính tại Bảo hiểm xã hội thành phố Đà Nẵng trong hệ thống BHXH Việt Nam từ đó rút ra những mặt mạnh, những mặt hạn chế của công tác kế toán tài chính tại đơn vị.
Trên cơ sở ƣu và nhƣợc điểm, tác giả đề xuất những giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán, hoàn thiện ứng dụng CNTT, hoàn thiện công tác đối chiếu số dƣ của các tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng, Kho bạc với các nguồn kinh phí và cuối cùng là đề xuất với BHXH Việt Nam về nội dung công tác kế toán, thiết kế phần mềm kế toán cho ngành Bảo hiểm xã hội. 9 - Luận văn của tác giả Nguyễn Thị Thu Hương (2013) “Hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng”. Về mặt lý luận, luận văn hệ thống hóa những đặc điểm cơ bản về công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp nhƣ công tác lập dự toán thu chi, quá trình xử lý thông tin thực hiện, công tác kiểm kê, khóa sổ và quyết toán. Về mặt thực tiễn, luận văn đi vào đánh giá thực trạng công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở khoa học và công nghệ Đà Nẵng, từ đó đƣa ra các kết quả đạt đƣợc và những tồn tại trong công tác kế toán tại đơn vị.
Cuối cùng, tác giả xây dựng những giải pháp hoàn thiện công tác kế toán trên cơ sở thực tiễn tại đơn vị, đồng thời đề xuất kiến nghị đối với Sở khoa học và công nghệ thành phố Đà Nẵng nhƣ: xây dựng cụ thể các khoản thu, chi dịch vụ tại các trung tâm sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học và công nghệ; thiết lập phần mềm kế toán hoàn thiện để công tác nhập liệu, xử lý chứng từ và kết xuất hệ thống mẫu biểu thống nhất tại các đơn vị sự nghiệp trực thuộc theo đúng quy định. - Luận văn của tác giả Võ Thị Tuyết Nga (2014) “Hoàn thiện công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tư pháp tỉnh Quảng Nam”. Luận văn đã giải quyết đƣợc một số vấn đề sau: Thứ nhất, đã phân tích đặt trƣng cơ bản của hoạt động sự nghiệp, khát quát và phát triển những vấn đề về lý luận thuộc nội dung quản lý tài chính và công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp. Thứ hai, phản ánh thực tế công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp thuộc Sở Tƣ pháp tỉnh Quảng Nam, nhận xét những ƣu điểm và nêu ra những hạn chế còn tồn tại cần khắc phục.
Thứ ba, thông qua công tác đánh giá thực trạng, luận văn đã đƣa ra phƣơng hƣớng, giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị đang nghiên cứu trên cơ sở lƣu ý đến những điều kiện có thể thực hiện đƣợc các giải pháp đó. - Luận án Tiến sĩ của tác giả Lê Kim Ngọc (2009) “Tổ chức hạch toán 10 kế toán trong các cơ sở y tế với việc tăng cường quản lý tài chính ngành y tế Việt Nam”. Luận án này tác giả đã đƣa ra đƣợc giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán nói chung và một số giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý tài chính, tuy nhiên các giải pháp mà tác giả đƣa ra chƣa dựa trên chuẩn mực kế toán công quốc tế. Bên cạnh đó, tác giả cũng không phân tích các nhân tố chi phối đến tổ chức công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
- Luận án Tiến sĩ của tác giả Bùi Thị Yến Linh (2014) “Tổ chức công tác kế toán tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Quảng Ngãi”. Luận án đã làm rõ một số vấn đề về cơ sở khoa học của tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập cũng nhƣ phân tích các nhân tố chi phối đến tổ chức công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp công lập. Trên cơ sở đó phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức công tác kế toán tại các cơ sở y tế công lập tỉnh Quãng Ngãi và đƣa ra một số giải pháp hoàn thiện. Nhìn chung, dù có nhiều nghiên cứu về công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp với những đóng góp ý nghĩa quan trọng, tuy nhiên những công trình nghiên cứu này còn hạn chế ở một số khía cạnh sau: Thứ nhất, về phần cơ sở lý luận chung, các đề tài chỉ tập trung nghiên cứu một số nội dung của công tác kế toán tại đơn vị sự nghiệp nói chung.
Trong khi đó, việc phân tích các nhân tố chi phối đến công tác kế toán ở các đơn vị sự nghiệp công lập vẫn chƣa có một nghiên cứu nào trình bày một cách hệ thống và toàn diện. Thứ hai, mỗi luận văn nêu trên chỉ tập trung phân tích, đánh giá thực trạng, từ đó đƣa ra các giải pháp để hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị cụ thể đang nghiên cứu. Do đó, tình hình công tác kế toán chỉ đƣợc phản ánh ở một số ngành nghề, lĩnh vực hạn chế. Đến nay, dƣờng nhƣ chƣa có một nghiên cứu tổng hợp, phân tích đầy đủ về thực trạng và đƣa ra giải pháp cụ thể về tổ chức công tác kế toán tại Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Đắk Lắk.