CHƯƠNG 1 TỎNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THUC TIEN VE HOÀN THIEN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIEN CUM CÔNG NGHIỆP TREN DIA BAN TINH 1. Tổng quan tinh hình nghiên cứu Thời gian qua đã có nhiều công trình khoa học của các tác giả nghiên cứu về lĩnh vực phát triển KCN, CCN, về hoàn thiện chính sách phát triển CCN.đưới nhiều khía cạnh cả về lý luận và thực tiễn, tiêu biểu là: Một số công trình nghiên cứu của các cơ quan quản lý nhà nước như: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2002. KCN, KCX các tỉnh phía Nam; Viện Kinh tế học, 1994. Kinh nghiệm thé giới về phát triển KCN, KCX và đặc khu kinh tế, Vụ Kiến trúc - Bộ Xây dựng, 1998.
Quy hoạch, quản lý và phát triển các KCN ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu này đã khái quát những tiềm năng, đánh giá những thành công và hạn chế của các KCN, KCX tại các địa phương, các vùng kinh tế trọng điểm; tổng kết các bài học kinh nghiệm của thế giới; định hướng quy hoạch, phát triển KCN, KCX cho mỗi vùng và cả nước. Bộ Xây dung, 1996. Diéu tra, đánh giá và dé xuất các giải pháp thiết kế quy hoạch KCN Việt Nam thời kỳ 1996 - 2010; Bộ Kế hoạch và Đầu tư, 2002.
Nghiên cứu mô hình quản lý nhà nước về KCN, KCX ở Việt Nam. Các đề tài này đánh giá thực trạng công tác quy hoạch, thiết kế, xây dựng và quản lý nhà nước đối với các KCN, KCX và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động các KCN, KCX. Một số công trình nghiên cứu, luận văn, luận án của các tác giả về KCN, CCN tiêu biéu là: Lê Tuyển Cử, 2003. Những biện pháp phát triển và hoàn thiện công tác quan lý nhà nước đối với KCN ở Việt Nam.
Luận án tiễn sĩ kinh tế; Nguyễn Xuân Hinh, 2003. Quy hoạch xdy dựng KCN ở Việt Nam trong thời ky đổi mới. Luận án Tién sĩ Kiến trúc; Phạm Van Son Khanh, 2010. Hoàn thiện hoạt động các KCN tại vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2010.
Luận án tiến sĩ kinh tế; Doan Duy Khương, 2002. Một số giải pháp đẩy mạnh phát triển KCN, KCX ở Hải Phong. Luận án tiễn sĩ kinh tế; Hồng Yến, 2007. Hoàn thiện chính sách và mô hình tô chức quan lý nhà nước đối với việc phát triển KCN Việt Nam (thông qua thực tiễn các KCN miễn Bắc), Luận án tiễn sĩ kinh tế.
Các tác giả trên đã trình bày về mục đích hình thành, yêu cầu đối với việc phát triển các KCN ở Việt Nam; xác định các nhân tố tác động đến quá trình hình thành, phát triển các KCN và hiệu quả của nó đối với phát triển kinh tế - xã hội; nêu lên những giải pháp phát triển KCN ở các địa phương và cả nước. Một số tác giả: Dinh Hoàng Dũng, 2008. Phdt triển KCN Tinh Bắc Ninh theo hướng bên vững. Luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Năng Dũng, 2011.
Hoàn thiện chỉnh sách phát triển công nghiệp tại tinh Gia Lai. Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Da nang; Nguyễn Quốc Binh, 2012. Mét số giải pháp nhằm phát triển khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn Hà Nội trong diéu kiện hội nhập kinh té quốc rể. Luận án tiến sĩ kinh tế, DH Da Nẵng; Ngọ Xuân Hoài, 2013.
BVMT trong các KCN ở tinh Bắc Ninh. Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh; Nguyễn Văn Tứ, 2009. Phat triển bên vững công nghiệp trên dia bàn tỉnh Hải Dương. Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính QG Hồ Chí Minh.
Các luận văn, luận án của các tác giả trên đã nghiên cứu, hệ thống hóa và làm rõ lý luận cơ bản về chính sách phát triển công nghiệp nói chung và của địa phương nói riêng; đã phân tích thực tiễn tình hình thực hiện chính sách phát triển công nghiệp trên địa bàn; đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển công nghiệp của mỗi địa phương. Một số tác giả khác như: Bùi Vĩnh Kiên, 2009. Chinh sách phát triển công nghiệp tại địa phương (nghiên cứu áp dụng với tỉnh Bắc Ninh). Luận án tiễn sỹ kinh tế, Đại học Kinh tế quốc dân.
Luận án đã đóng góp một số điểm mới là: Hệ thống hóa và làm rõ lý luận cơ bản về chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương trong quá trình CNH-HDH. Xây dựng các phương pháp đánh giá chính sách theo quan điểm cân bang tong thé, làm cơ sở cho quá trình hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách phát triển công nghiệp tại địa phương; phân tích thực trạng chính sách phát triển công nghiệp tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 1997 - 2007; làm rõ quan hệ tác động của các chính sách phát triển CN tới sự phát triển công nghiệp quy mô lớn hiện đại và phát triển CN truyền thống, CN nông thôn; góp phần đánh giá vai trò của chính quyền địa phương, trong quá trình hoạch định, thực thi, đánh giá các chính sách phát triển công nghiệp trong quá trình phát triển; xây dựng hệ thống quan điểm, phương hướng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện một số chính sách chủ yếu nhằm đây mạnh phát triển công nghiệp phù hợp với tình hình cụ thể của tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn 2010 - 2020; đưa ra những kiến nghị góp phần hoản thiện chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm phát triển CN nói chung, CN ở các địa phương trong quá trình CNH - HDH. Nguyễn Thị Hường, 2013. Phát triển KCN trên địa bàn tỉnh Hải Dương theo hướng bên vững.
Luận văn thạc sĩ kinh tế, Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh. Luận văn của tác giả đã làm rõ hơn một số van đề lý luận cơ bản về phát triển KCN theo hướng bên vững; đánh giá thực trạng phát triển các KCN theo hướng bên vững tại tỉnh Hải Dương; dé xuất được quan điểm, giải pháp chủ yếu nhằm phát triển các KCN của tỉnh Hải Dương theo hướng bền vững. Trần Kim Đảo, 2011. Phát triển CCN huyện Đại Lộc tinh Quảng Nam.
Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Luận văn này đã nghiên cứu, hệ thống và phân biệt được một số khái niện liên quan đến CCN; từ phân tích thực nghiệp quá trình hoạt động của các CCN, tác giả đã rút ra được những thành công và hạn chế trong quá trình phát triển các CCN trên địa bàn huyện Đại Lộc và những nguyên nhân dẫn đến sự tồn tại đó; đề xuất những giải pháp mang tính tham khảo đề góp phần phát triển các CCN của huyện Đại Lộc. Mai Thị Quế Hiệp, 2012. Phat triển CCN Tây An trên địa bàn huyện Duy Xuyên.
Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng. Luận văn của tác giả cũng đã nêu lên được quan điển, cơ sở lý luận về CCN, chính sách phát triển CCN; đánh giá được thực trang, ton tại, hạn chế va nguyên nhân của tình hình phát trién CCN trên địa bàn huyện Duy Xuyên; đồng thời dé ra các giải pháp mang tính thực tiễn nhằm phát triển CCN Tây An. Phát triển CCN trong nông thôn tỉnh Bình Định. Luận văn thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng.
Luận văn cũng đã hệ thống hóa được những vấn đề lý luận về phát triển các CCN; đồng thời đánh giá thực trạng phát triển các CCN trong nên kinh tế, làm cơ sở dé hình thành khung nội dung và phương pháp nghiên cứu cho đề tài; từ đó đánh giá được mặt mạnh, trở ngại và nguyên nhân ảnh hưởng đến sự phát triển CCN ở nông thôn tỉnh Bình Định hiện nay; đã kiến nghị và đề xuất một số giải pháp phát triển CCNở nông thôn tỉnh Bình Định trong thời gian tới; góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh, tạo tiền đề để đến năm 2020 Bình Định cơ bản trở thành một tỉnh Công nghiệp. Quản lý sự phát triển các cụm công nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh. Luận văn Thạc sỹ quản lý kinh tế, Đại học Kinh tế. Luận văn này đã làm rõ những cơ sở lý luận của việc hình thành và phát triển các CCN gan voi su phat triển kinh tế - xã hội trên địa ban tinh Bac Ninh; nêu ra và phân tích các van dé trong quan lý nhà nước đối với CCN trên địa ban tinh; đánh giá thực trạng quản lý và phát triển các CCN trên địa bàn tỉnh.
Đề tài cũng đề cập đến các điều kiện và giải pháp để thúc đây quá trình phát triển các loại hình CCN phủ hợp với điều kiện và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Bắc Ninh, các biện pháp tông thé nhằm tổ chức quản lý và vận hành có hiệu quả đối với các CCN ở Bắc Ninh hiện nay. Nhìn chung, các công trình khoa học của các tác giả nghiên cứu quá trình xây dựng và phát triển KCN, CCN, chính sách, hoàn thiện chính sách phát triển CCN là rất phong phú. Các công trình đã khăng định yêu cầu khách quan, mục đích hình thành và tính cấp thiết phải xây dựng mô hình kinh tế KCN, CCN cũng như đề xuất những giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển KCN, CCNở Việt Nam. Các đề tài và những công trình nghiên cứu trên tuy đã đề cập đến vấn đề về CCN, về chính sách, hoàn thiện chính sách phát triển CCN ở nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng chủ yếu nghiên cứu dưới góc độ khoa học hoặc đánh giá ở một địa phương khác, chưa có công trình nghiên cứu về hoàn thiện chính sách phát triển CCN tại địa phương tỉnh Hà Nam với cách tiếp cận từ nghiên cứu ly luận đến thực tiễn và áp dụng cho địa phương hiện nay.
Mặc dù vậy, các công trình khoa học đã được công bồ là những tải liệu tham khảo có giá tri cho việc nghiên cứu va viết luận văn này. Trên cơ sở đó, luận văn tiếp tục nghiên cứu theo hướng chuyên saucu thé trên phạm vi tỉnh Hà Nam nhằm chi rõ những ưu điểm chi ra những mặt hạn chế và nguyên nhân của thực trạng hoàn thiện chính sách phát triển CCN của tỉnh, từ đó dé xuất giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách phát triển CCN của địa phương trong thời gian tới. Cơ sở lý luận về hoàn thiện chính sách phát triển cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh 1.1 Cụm công nghiệp 1.