CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH CỦA MỘT DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu: Nền kinh tế nước ta hiện nay đang vận động mạnh mẽ theo cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước, tích cực hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới Chiến lược kinh doanh giúp cho các nhà quản trị và tất cả nhân viên trong doanh nghiệp nhận thức rõ được mục đích và hướng đi của doanh nghiệp. Qua đó mọi thành viên của doanh nghiệp sẽ biết mình cần phải làm gì và khuyến khích họ phấn đấu đạt được những thành tích, đồng thời cải thiện tốt hơn lợi ích lâu dài của doanh nghiệp. Nó giúp nhà quản trị doanh nghiệp nhanh chóng nắm bắt, tận dụng các cơ hội và hạn chế bớt các rủi ro do sự biến động của môi trường kinh doanh mang lại, đóng vai trò quyết định sự thành công của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.
Liên quan đến vấn đề này đã có nhiều công trình, luận văn, luận án được công bố, trong số đó có thể kể tên một số công trình sau: + “Xây dựng chiến lược phát triển đội tàu vận tải xăng dầu viễn dương của Tổng công ty xăng dầu Việt Nam đến năm 2015” (Lê Kim Điền, luận văn thạc sỹ 2008): Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, tác giả đã giải quyết được các vấn đề : Hệ thống hoá một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp kinh doanh vận tải xăng dầu; Phân tích đánh giá thực trạng xây dựng chiến lược phát triển đội tàu vận tải xăng dầu viễn dương của Tổng công ty xăng dầu Việt Nam đến năm 2015. Từ đó đề xuất các quan điểm và giải pháp cụ thể nhằm đảm bảo tính khoa học trong xây dựng chiến 4 lược phát triển đội tàu vận tải xăng dầu viễn dương của Tổng công ty xăng dầu Việt Nam đến năm 2015. +“Hoạch định chiến lược kinh doanh Tổng công ty xăng dầu Việt Nam” (Nguyễn Văn Sự, luận văn thạc sỹ 2009): Luận văn đã đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp; đưa ra thực trạng hoạt động và hoạch định chiến lược kinh doanh của Tổng công ty xăng dầu Việt Nam qua một số chỉ tiêu định hướng cụ thể như sau: - Thị phần trong lĩnh vực kinh doanh, phân phối xăng dầu tại Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí "thống lĩnh" ở mức độ 50 - 52% vào năm 2020. - Tốc độ tăng trưởng sản lượng và doanh thu bình quân từ 7,8 - 9%/năm và đạt mức 250.000 tỷ đồng vào năm 2020.
- Sản lượng kinh doanh xăng dầu năm 2020 đạt khoảng 9,6 - 11,5 triệu m3 - tấn Từ những chỉ tiêu định hướng cụ thể nêu trên, luận văn đã phân tích sâu sắc và so sánh thận trọng, chặt chẽ và khoa học để lựa chọn được chiến lược kinh doanh tối ưu của tập đoàn xăng dầu Việt Nam trong thời gian tới. +“Hoạch định chiến lược kinh doanh xăng dầu tại Công ty xăng dầu Tây Nam Bộ đến năm 2020” (La Thanh Tuyền, luận văn thạc sỹ 2011): Luận văn đã đi sâu phân tích các yếu tố bên ngoài và các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của Công ty, phân tích kỹ lưỡng những nguồn lực thực trạng và dự báo sự thay đổi theo thời gian của các nguồn lực Công ty, dự báo xu hướng biến động về nhu cầu xăng dầu trong nước cũng như tại địa bàn Tây Nam Bộ những năm tới, trình tự đề cập và nghiên cứu đã thực hiện đúng nguyên lý xây dựng chiến lược kinh doanh do các nhà kinh tế nổi tiếng trên thế giới vạch ra và kết hợp với những kiến thức tác giả tiếp cận 5 để hoàn thành yêu cầu của đề tài đặt ra. Từ đó, tác giả đã đưa ra các chiến lược kinh doanh được thể hiện trong nội dung của luận văn gồm: 1 - Chiến lược phát triển thị trường. 2 - Chiến lược thâm nhập thị trường.
3 - Chiến lược phát triển sản phẩm. 4 - Chiến lược hội nhập về phía trước. 5 - Chiến lược giá rẻ. Trong các chiến lược đề ra, luận văn đã phân tích sâu sắc và so sánh thận trọng, chặt chẽ và khoa học để lựa chọn chiến lược kinh doanh xăng dầu tối ưu của Công ty giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2020 là chiến lược phát triển thị trường.
Để thực hiện chiến lược được chọn, những giải pháp đồng bộ về vốn, về nguồn nhân lực, tổ chức điều hành và công tác marketing và những giải pháp tích cực khác tùy thuộc hoàn cảnh cụ thể của Công ty, những giải pháp cơ bản đã đề cập trình bày khá đầy đủ trong nội dung luận văn. +" Cơ sở khoa học xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Nghệ Tĩnh" ( Mạnh Xuân Hùng, luận văn thạc sỹ - 2013): Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, tác giả đã giải quyết được các vấn đề sau: Thứ nhất, luận văn đã góp phần hệ thống hoá lý luận về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và loại hình doanh nghiệp kinh doanh vận tải xăng dầu nói riêng. Luận văn cũng đã đưa ra các khái niệm về doanh nghiệp kinh doanh vận tải xăng dầu, các đặc điểm chiến lược kinh doanh riêng có của doanh nghiệp kinh doanh vận tải xăng dầu. Thứ hai, luận văn cũng đã khảo sát kinh nghiệm về xây dựng chiến lược kinh doanh của Tổng công ty xăng dầu quân đội, của Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Thừa Thiên Huế, từ đó rút ra được bốn bài học 6 kinh nghiệm có thể áp dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh vận tải xăng dầu nói chung và công ty PTS Nghệ Tĩnh nói riêng.
Thứ ba, luận văn đã khảo sát thực trạng các căn cứ xây dựng chiến lược kinh doanh của công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Nghệ Tĩnh. Luận văn cũng đề cập tới đặc điểm cơ bản của Công ty PTS Nghệ Tĩnh ảnh hưởng đến việc xây dựng và thực hiện chiến lược kinh doanh. Thứ tư, luận văn đã đề xuất quan điểm nhằm đảm bảo tính khoa học trong xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty PTS Nghệ Tĩnh từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm đảm bảo tính khoa học trong xây dựng chiến lược kinh doanh của Công ty PTS Nghệ Tĩnh. +" Hoạch định chiến lược kinh doanh vận tải của Công ty cổ phần Vận tải và dịch vụ Petrolimex Nghệ Tĩnh "(Lê Thị Hà, luận văn thạc sỹ 2013): Luận văn đã đi sâu phân tích các yếu tố bên ngoài và các yếu tố bên trong ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phân tích kỹ lưỡng những nguồn lực, thực trạng và dự báo sự thay đổi theo thời gian của các nguồn lực Công ty, dự báo xu hướng biến động về nhu cầu vận tải xăng dầu trên địa bàn 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh cũng như nhu cầu vận tải hàng tái xuất sang nước bạn Lào những năm tới, trình tự đề cập và nghiên cứu đã thực hiện đúng nguyên lý hoạch định chiến lược kinh doanh do các nhà kinh tế nổi tiếng trên thế giới vạch ra và kết hợp với những kiến thức tác giả tiếp cận để hoàn thành yêu cầu của đề tài đặt ra, từ đó tác giả đã đưa ra các chiến lược kinh doanh được thể hiện trong nội dung của luận văn gồm: 1 – Khác biệt hóa về dịch vụ sản phẩm.
2 – Khác biệt hóa về hình ảnh. 3 – Tập trung khai thác thị trường chiến lược hiện tại. Trong các chiến lược đề ra, luận văn đã phân tích sâu sắc và so sánh thận trọng, chặt chẽ và khoa học để lựa chọn chiến lược kinh doanh vận tải 7 xăng dầu tối ưu của Công ty là chiến lược khác biệt hóa sản phẩm dịch vụ. Để thực hiện chiến lược được chọn, những giải pháp đồng bộ về vốn, về nguồn nhân lực, tổ chức điều hành và công tác marketing và những giải pháp tích cực khác tùy thuộc hoàn cảnh cụ thể của doanh nghiệp, những giải pháp cơ bản đã đề cập trình bày khá đầy đủ trong nội dung luận văn.
Tuy nhiên chưa có một đề tài nào nghiên cứu việc hoàn thiện chiến lược kinh doanh về lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, vận tải xăng dầu bằng đường bộ cho Công ty cổ phần vận tải và dịch vụ Petrolimex Nghệ Tĩnh. Vì vậy tác giả chọn nội dung này làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình.Cơ sở lý luận về chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp: 1. Khái niệm về Chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh là tổng thể các cam kết và hành động giúp DN giành lợi thế cạnh tranh bằng cách khai thác các năng lực cốt lõi của công ty vào những thị trường sản phẩm cụ thể. Vấn đề cơ bản mỗi DN cần giải quyết khi chọn chiến lược kinh doanh là họ sẽ cung cấp cho khách hàng sản phẩm hay dịch vụ nào; cách thức tạo ra sản phẩm hay dịch vụ ấy; và làm thế nào để đưa sản phẩm hay dịch vụ ấy đến với khách hàng.
Chiến lược đơn vị kinh doanh liên quan đến : - Việc định vị hoạt động kinh doanh để cạnh tranh. - Dự đoán những thay đổi của nhu cầu, những tiến bộ khoa học công nghệ để thiết lập chiến lược thích nghi và đáp ứng những thay đổi này. - Tác động và làm thay đổi tính chất của cạnh tranh thông qua các hoạt động chiến lược. Các nội dung chủ yếu của chiến lược kinh doanh của một doanh nghiệp.Khái niệm về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp: 8 Như đã biết, để phối hợp tốt nhất hoạt động của các chủ thể kinh tế là phải xác định trước mục tiêu, nhiệm vụ thống nhất.
Như vậy, xác định mục tiêu là một điều kiện không thể thiếu được của hoạt động hiệp tác. Vấn đề đặt ra là sẽ lựa chọn biện pháp nào trong số nhiều biện pháp để đạt tới mục tiêu? Việc xác định các biện pháp hành động, từ đó lựa chọn được phương án tối ưu để đạt được mục tiêu gọi là xác định chiến lược. Như vậy, chiến lược là một chương trình hành động tổng quát, dài hạn để đạt được mục tiêu đã xác định. Trong kinh doanh, xác định chiến lược là xác định những mục tiêu đạt tới của doanh nghiệp; các bước đi giải quyết mục tiêu đó, đồng thời xác định hệ thống những tiền đề đảm bảo thực hiện mục tiêu, phù hợp với mỗi bước đi của quá trình kinh doanh.