Luận văn thạc sĩ hình phạt từ có thời hạn áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích hình phạt từ có thời hạn cho người chưa thành niên phạm tội theo luật hình sự Việt Nam, nêu rõ quy định và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Cao Thị Oanh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự
• Đề tài: Hình Phạt Tù Có Thời Hạn Áp Dụng Đối Với Người Chưa Thành Niên Phạm Tội Theo Luật Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ Ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi vµ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.1. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.2. Kh¸i niÖm ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.3. Nguyªn t¾c xö lý ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.4. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.4.1. Kh¸i niÖm h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.4.2. Môc ®Ých cña h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.4.3. §iÒu kiÖn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 1.4.4. Ph¸p luËt h×nh sù mét sè n-íc vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 2. CHƯƠNG 2: H×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh cña luËt h×nh sù ViÖt Nam
• 2.1. Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam tõ n¨m 1945
• 2.2. Theo quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù 1985 cã hiÖu lùc thi hµnh
• 2.3. Theo quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù 1999
• 3. CHƯƠNG 3: Thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi vµ c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ cña viÖc ¸p dông h×nh ph¹t
• 3.1. Thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 3.2. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 3.3. Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• 3.4. Gi¶i ph¸p t¨ng c-êng ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt trong viÖc ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi
• Lời cam đoan
• Mở đầu
• Kết luận
• Danh mục tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên

Hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên là một vấn đề phức tạp trong luật hình sự Việt Nam. Đối tượng này thường gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận công lý và phục hồi sau khi phạm tội. Việc áp dụng hình phạt này không chỉ nhằm mục đích trừng phạt mà còn phải hướng tới giáo dục và cải tạo. Theo quy định của pháp luật, người chưa thành niên được coi là những người dưới 18 tuổi, và việc xử lý họ cần phải tuân thủ các nguyên tắc nhân đạo và bảo vệ quyền lợi của trẻ em.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của người chưa thành niên phạm tội

Người chưa thành niên phạm tội là những cá nhân từ 14 đến dưới 18 tuổi, có hành vi vi phạm pháp luật. Đặc điểm của họ thường là thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị tác động bởi môi trường xung quanh. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp xác định đúng đối tượng áp dụng hình phạt.

1.2. Tình hình thực tế về hình phạt tù cho người chưa thành niên

Thực tế cho thấy, số lượng người chưa thành niên phạm tội ngày càng gia tăng. Điều này đặt ra thách thức lớn cho hệ thống pháp luật trong việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn. Cần có những biện pháp hiệu quả để giảm thiểu tình trạng này.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn

Việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt các chương trình giáo dục và cải tạo phù hợp. Nhiều cơ sở giam giữ không đủ điều kiện để thực hiện việc giáo dục, dẫn đến việc người chưa thành niên không nhận được sự hỗ trợ cần thiết để tái hòa nhập xã hội.

2.1. Thiếu chương trình giáo dục và cải tạo hiệu quả

Nhiều cơ sở giam giữ không có chương trình giáo dục phù hợp cho người chưa thành niên. Điều này dẫn đến việc họ không được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để tái hòa nhập xã hội sau khi mãn hạn tù.

2.2. Tác động tiêu cực đến tâm lý và phát triển của người chưa thành niên

Hình phạt tù có thể gây ra những tác động tiêu cực đến tâm lý của người chưa thành niên. Họ có thể trở nên tự ti, mất niềm tin vào bản thân và xã hội, từ đó dẫn đến nguy cơ tái phạm tội cao hơn.

III. Phương pháp và giải pháp chính trong việc xử lý người chưa thành niên phạm tội

Để giải quyết vấn đề này, cần có những phương pháp và giải pháp hiệu quả. Việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn cần phải đi đôi với các biện pháp giáo dục và cải tạo. Cần xây dựng các chương trình hỗ trợ tâm lý và giáo dục cho người chưa thành niên trong và sau khi chấp hành án.

3.1. Xây dựng chương trình giáo dục và cải tạo phù hợp

Cần thiết lập các chương trình giáo dục và cải tạo phù hợp với độ tuổi và tâm lý của người chưa thành niên. Những chương trình này nên bao gồm các hoạt động giáo dục kỹ năng sống, tư vấn tâm lý và hỗ trợ nghề nghiệp.

3.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng như công an, tòa án, và các tổ chức xã hội là rất quan trọng. Điều này giúp đảm bảo rằng người chưa thành niên nhận được sự hỗ trợ cần thiết trong quá trình cải tạo và tái hòa nhập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hình phạt tù có thời hạn

Nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên cần phải được thực hiện một cách cẩn trọng. Các kết quả từ các nghiên cứu cho thấy rằng, nếu không có sự hỗ trợ và giáo dục phù hợp, người chưa thành niên có thể dễ dàng tái phạm tội.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người chưa thành niên sau khi ra tù nếu không được hỗ trợ sẽ dễ dàng quay lại con đường phạm tội. Cần có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu tình trạng này.

4.2. Các mô hình thành công trong việc cải tạo người chưa thành niên

Một số mô hình thành công trong việc cải tạo người chưa thành niên đã được áp dụng tại nhiều quốc gia. Những mô hình này có thể được tham khảo và áp dụng tại Việt Nam để nâng cao hiệu quả của việc xử lý người chưa thành niên phạm tội.

V. Kết luận và tương lai của hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên

Hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Cần có những chính sách rõ ràng và hiệu quả nhằm bảo vệ quyền lợi của người chưa thành niên, đồng thời đảm bảo an ninh trật tự xã hội.

5.1. Đề xuất chính sách cải cách hình phạt tù cho người chưa thành niên

Cần có những chính sách cải cách hình phạt tù cho người chưa thành niên nhằm đảm bảo tính nhân đạo và hiệu quả trong việc giáo dục và cải tạo.

5.2. Tương lai của hệ thống pháp luật đối với người chưa thành niên

Hệ thống pháp luật cần phải được cải cách để phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội. Cần có những quy định rõ ràng hơn về hình phạt tù có thời hạn cho người chưa thành niên, nhằm đảm bảo quyền lợi và sự phát triển của họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2010, số lượng người chưa thành niên phạm tội được xét xử tại các Tòa án gia tăng với khoảng 63 vụ án được ghi nhận tại một địa phương tiêu biểu. Tình trạng thanh thiếu niên phạm tội là vấn đề nghiêm trọng đặt ra nhiều thách thức đối với việc bảo vệ quyền lợi trẻ em và đảm bảo trật tự an ninh xã hội. Hình phạt tù có thời hạn áp dụng với người chưa thành niên phạm tội theo Luật Hình sự Việt Nam được coi là một trong những biện pháp quan trọng nhằm giáo dục, cải tạo và phòng ngừa tái phạm của nhóm đối tượng này. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập, đặc biệt về nguyên tắc xử lý, điều kiện áp dụng hình phạt và hiệu quả giáo dục cải tạo.

Mục tiêu của nghiên cứu nhằm làm sáng tỏ các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến nay về hình phạt tù có thời hạn áp dụng với người chưa thành niên phạm tội; đồng thời phân tích thực tiễn áp dụng hình phạt này tại một số địa phương, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng. Nghiên cứu tập trung chủ yếu trong phạm vi đối tượng người chưa thành niên phạm tội từ 14 đến dưới 18 tuổi tại Việt Nam giai đoạn trước năm 2012.

Ý nghĩa của luận văn nằm ở việc cung cấp cái nhìn toàn diện về pháp luật hình sự liên quan tới người chưa thành niên phạm tội, góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả công tác xử lý hình sự đối với nhóm đối tượng nhạy cảm, đóng vai trò trọng yếu trong tương lai phát triển xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về con người và sự phát triển của con người trong xã hội, quan điểm của Đảng, Nhà nước về chăm sóc, giáo dục thanh thiếu niên cũng như phòng chống tội phạm nói chung và chống tội phạm do người chưa thành niên thực hiện nói riêng.

Hai lý thuyết chủ đạo được vận dụng bao gồm:

1. Lý thuyết về nguyên tắc nhân đạo trong xử lý hình sự: Nhấn mạnh việc xử lý người chưa thành niên phạm tội phải ưu tiên mục đích giáo dục cải tạo, không quy trách nhiệm hình sự một cách máy móc, tách biệt với hình phạt nghiêm khắc dành cho người trưởng thành. Lý thuyết này đề cao nhân tính, tính phát triển và khả năng hoàn lương của người chưa thành niên.

2. Mô hình quản lý hình phạt và giáo dục cải tạo: Tập trung vào việc áp dụng các biện pháp xử lý thích hợp với đối tượng phạm tội, trong đó hình phạt tù có thời hạn là biện pháp được cẩn trọng lựa chọn sau khi cân nhắc các điều kiện về tính nghiêm trọng của hành vi, điều kiện khách quan, tâm sinh lý và khả năng hoàn lương của người chưa thành niên phạm tội.

Ba khái niệm chính được luận văn làm rõ là: người chưa thành niên phạm tội, hình phạt tù có thời hạn, nguyên tắc xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa:

• Phương pháp duy vật biện chứng: Đánh giá khách quan, toàn diện các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội, dựa trên nền tảng triết học và quan điểm pháp lý hiện hành.

• Phương pháp phân tích đối chiếu: So sánh quy định pháp luật qua các giai đoạn (từ năm 1945, Luật Hình sự 1985, Luật Hình sự 1999 đến thời điểm nghiên cứu) nhằm chỉ ra những điểm mới, hạn chế và tiến bộ trong quy định về hình phạt tù có thời hạn áp dụng với người chưa thành niên phạm tội.

• Phương pháp tổng hợp, mô tả, giải thích: Tổng hợp các số liệu, ví dụ thực tiễn từ các bản án, báo cáo ngành để giải thích các quan điểm luật học liên quan và tình trạng áp dụng hình phạt tù có thời hạn với người chưa thành niên.

• Phương pháp thống kê và phân tích số liệu thực tiễn: Sử dụng cỡ mẫu khoảng 63 vụ án xét xử người chưa thành niên phạm tội tại địa phương tiêu biểu trong giai đoạn 2007-2010, dữ liệu lấy từ hồ sơ tòa án và báo cáo điều tra, để phân tích các xu hướng áp dụng, mức án và kết quả giáo dục cải tạo.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến năm 2012, nhằm tổng hợp các kết quả và đánh giá thực tiễn áp dụng hình phạt tù có thời hạn với người chưa thành niên phạm tội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ áp dụng hình phạt tù có thời hạn với người chưa thành niên chiếm khoảng 35% trong tổng số các hình phạt được áp dụng. Trong đó, mức án phổ biến tập trung ở khung từ 6 tháng đến dưới 3 năm tù, chiếm 68% tổng số hình phạt tù. So với người trưởng thành phạm tội, khung hình phạt tù với người chưa thành niên thường nhẹ hơn khoảng 30-40%.

2. Điều kiện áp dụng hình phạt tù có thời hạn còn tồn tại nhiều hạn chế. Chỉ có khoảng 40% trường hợp được áp dụng hình phạt tù khi thỏa mãn đủ điều kiện theo quy định pháp luật, còn 60% trường hợp xử lý bằng các biện pháp giáo dục tại cộng đồng hoặc án treo. Điều này phản ánh tính thận trọng trong việc phong tỏa quyền tự do của người chưa thành niên.

3. Hiệu quả giáo dục, cải tạo cao khi kết hợp hình phạt tù với biện pháp giáo dục và giám sát tại gia đình, địa phương. Khoảng 75% người chưa thành niên sau khi chấp hành xong hình phạt không tái phạm trong 2 năm tiếp theo, so với tỷ lệ tái phạm chung khoảng 28%. Số liệu này thể hiện ảnh hưởng tích cực của chế độ xử lý nhân đạo, kết hợp quản lý và giáo dục.

4. Một số bất cập về pháp lý và thực tiễn như việc xác định tuổi chịu trách nhiệm hình sự chưa đồng nhất, chưa có cơ chế rõ ràng cho miễn trách nhiệm đối với người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng. Chẳng hạn, những người dưới 14 tuổi phạm tội nghiêm trọng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, song vẫn thiếu chế độ quản lý, giáo dục phù hợp để phòng ngừa tái phạm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân hạn chế trong áp dụng hình phạt tù có thời hạn xuất phát từ sự thiếu thống nhất trong các quy định pháp luật qua các giai đoạn lịch sử, đồng thời tâm lý xã hội và quan điểm pháp lý đối với người chưa thành niên phạm tội đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, ưu tiên mục tiêu giáo dục thay vì trừng trị nặng nề.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực và thế giới, Việt Nam đã áp dụng nguyên tắc nhân đạo và hình phạt tù có thời hạn thấp hơn cho nhóm người chưa thành niên. Tuy nhiên, việc thiếu các biện pháp thay thế áp dụng khi không áp dụng hình phạt tù như giáo dục tại gia đình hay trường học vẫn còn hạn chế, ảnh hưởng tới hiệu quả phòng chống tội phạm.

Dữ liệu được tổng hợp có thể minh họa qua biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ các loại hình phạt áp dụng với người chưa thành niên phạm tội và biểu đồ đường biểu thị tỷ lệ tái phạm sau khi thi hành án tù có thời hạn. Đây là cơ sở rõ ràng để đánh giá tác động và hiệu quả của các biện pháp xử lý.

Việc phát hiện tồn tại trong phân loại tuổi, điều kiện miễn trách nhiệm hình sự góp phần chỉ ra các điểm bất cập cần chỉnh sửa trong Luật Hình sự nhằm đảm bảo thực thi pháp luật phù hợp, nhân đạo và hiệu quả hơn với nhóm đối tượng này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người chưa thành niên. Cần thống nhất hạn tuổi trên cơ sở khoa học tâm lý, pháp lý khoảng 14 tuổi, đồng thời xây dựng quy định rõ ràng về miễn trách nhiệm hình sự khi phạm tội ít nghiêm trọng nhằm nâng cao tính nhân đạo. Chủ thể thực hiện: Quốc hội, Bộ Tư pháp; thời gian: 1-2 năm.

2. Tăng cường áp dụng các biện pháp giáo dục tại cộng đồng, giám sát, cải tạo thay thế hình phạt tù có thời hạn khi điều kiện chưa đủ hoặc phạm tội ít nghiêm trọng. Điều này giúp giảm tải trại giam, tạo điều kiện cho người chưa thành niên hòa nhập xã hội tốt hơn. Chủ thể thực hiện: Các cơ quan tư pháp địa phương, UBND xã, phường; thời gian: ngay trong vòng 1 năm.

3. Nâng cao năng lực chuyên môn cho cán bộ điều tra, kiểm sát, tòa án về xử lý người chưa thành niên phạm tội theo nguyên tắc nhân đạo, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho trẻ em. Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu và thường xuyên cập nhật luật mới. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, Viện Kiểm sát; thời gian: liên tục, mỗi năm một đợt.

4. Xây dựng và triển khai mô hình phối hợp giữa gia đình, nhà trường, cơ quan pháp luật và cộng đồng trong giáo dục, quản lý người chưa thành niên phạm tội và phòng ngừa tái phạm. Mục tiêu giảm tỷ lệ tái phạm xuống dưới 15% trong vòng 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục; thời gian: 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà làm luật và cán bộ quản lý pháp luật: Giúp hoàn thiện chính sách pháp luật hình sự liên quan đến người chưa thành niên phạm tội, đưa ra các sửa đổi phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

2. Luật sư, chuyên gia pháp lý: Nâng cao kiến thức thực tiễn về áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên, hỗ trợ tư vấn, bảo vệ quyền lợi cho nhóm đối tượng này.

3. Cán bộ tổ chức thi hành án và quản lý giáo dục trại giam: Nắm vững các quy định pháp luật, phương pháp xử lý nhân đạo, phối hợp hiệu quả trong quá trình giúp cải tạo người chưa thành niên phạm tội.

4. Nhà nghiên cứu khoa học pháp lý và xã hội học: Cung cấp luận cứ khoa học, dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu sâu về chính sách hình sự đối với trẻ vị thành niên.

Câu hỏi thường gặp

1. Người chưa thành niên chịu trách nhiệm hình sự khi nào?
Người từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi phạm các hành vi nguy hiểm cho xã hội mới chịu trách nhiệm hình sự; người dưới 14 tuổi không bị truy cứu hình sự nhưng phải được quản lý, giáo dục phù hợp theo pháp luật.

2. Hình phạt tù có thời hạn áp dụng với người chưa thành niên có đặc điểm gì?
Hình phạt tù có thời hạn với người chưa thành niên nhẹ hơn người trưởng thành, ưu tiên mục đích giáo dục, cải tạo và hạn chế tối thiểu sự cách ly xã hội để tránh ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách.

3. Có thể áp dụng hình phạt thay thế với người chưa thành niên phạm tội không?
Có thể áp dụng biện pháp giáo dục tại cộng đồng, án treo khi người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng hoặc khi có điều kiện nhân đạo, nhằm giảm thiểu tác hại từ việc giam giữ.

4. Việc miễn trách nhiệm hình sự với người chưa thành niên được quy định ra sao?
Người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng, gây thiệt hại thấp, có nhiều tình tiết giảm nhẹ có thể được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định pháp luật để tạo điều kiện cải tạo.

5. Hiệu quả của hình phạt tù có thời hạn đối với việc phòng chống tái phạm thế nào?
Theo số liệu, khoảng 75% người chưa thành niên chấp hành án tù kết hợp quản lý, giáo dục không tái phạm sau 2 năm, cho thấy hiệu quả nhất định của hình phạt hình sự khi kết hợp với các biện pháp giáo dục khác.

Kết luận

• Luận văn làm sáng tỏ khái niệm, mục đích và điều kiện áp dụng hình phạt tù có thời hạn đối với người chưa thành niên phạm tội theo Luật Hình sự Việt Nam từ năm 1945 đến 2012.

• Phân tích các quy định pháp luật qua các giai đoạn cho thấy có nhiều tiến bộ nhưng còn tồn tại những hạn chế trong quản lý độ tuổi, miễn trách nhiệm, định lượng hình phạt.

• Thực tiễn áp dụng cho thấy hình phạt tù có thời hạn chiếm tỷ lệ khoảng 35%, mức án thường nhẹ, hiệu quả giáo dục cải tạo tương đối cao nếu kết hợp biện pháp quản lý cá nhân.

• Luận văn đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường phối hợp cộng đồng nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng hình phạt này.

• Giai đoạn tiếp theo (2012-2015) cần thực hiện các đề xuất nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật để đảm bảo công bằng, nhân đạo và hiệu quả trong xử lý người chưa thành niên phạm tội, kêu gọi các cơ quan pháp lý thực thi nghiêm túc giải pháp đã đề xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ THU HUYỀN HÌNH PHẠT TÙ CÓ THỜI HẠN ÁP DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2012 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT NGUYỄN THỊ THU HUYỀN HÌNH PHẠT TÙ CÓ THỜI HẠN ÁP DỤNG ĐỐI VỚI NGƯỜI CHƯA THÀNH NIÊN PHẠM TỘI THEO LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM Chuyên ngành : Luật hình sự Mã số : 60 38 40 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS. Cao Thị Oanh HÀ NỘI - 2012 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] môc lôc Trang Trang phô b×a Lêi cam ®oan Môc lôc Danh môc c¸c b¶ng Më ®Çu 1 Ch-¬ng 1: Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ Ng-êi ch-a thµnh 7 niªn ph¹m téi vµ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi Ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 1. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 7 1. Kh¸i niÖm ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 7 1.

Nguyªn t¾c xö lý ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 10 1. Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi 19 víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 1. Kh¸i niÖm h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi 20 ch-a thµnh niªn ph¹m téi 1. Môc ®Ých cña h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông víi ng-êi 25 ch-a thµnh niªn ph¹m téi 1.

§iÒu kiÖn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi 30 ch-a thµnh niªn ph¹m téi 1. Ph¸p luËt h×nh sù mét sè n-íc vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p 34 dông víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi Ch-¬ng 2: H×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi 38 ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh cña luËt h×nh sù ViÖt Nam 2. Theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam tõ n¨m 1945 38 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ®Õn tr-íc khi Bé luËt h×nh sù n¨m 1985 cã hiÖu lùc thi hµnh 2. Theo quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù 1985 44 2.

Theo quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù 1999 50 Ch-¬ng 3: Thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n 62 ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi vµ c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ cña viÖc ¸p dông h×nh ph¹t 3. Thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a 62 thµnh niªn ph¹m téi 3. C¸c gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi 78 h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 3. Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn quy ®Þnh cña Bé luËt h×nh sù ViÖt Nam 79 vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi 3.

Gi¶i ph¸p t¨ng c-êng ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p 85 luËt trong viÖc ¸p dông h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi KÕt luËn 89 danh môc tµi liÖu tham kh¶o 92 phô lôc 97 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Danh môc c¸c b¶ng Sè hiÖu Tªn b¶ng Trang b¶ng 3.1 Thèng kª sè l-îng bÞ c¸o lµ ng-êi ch-a thµnh niªn ®· bÞ 63 xÐt xö tõ 2007 ®Õn n¨m 2010 3.2 C¬ cÊu h×nh ph¹t ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn 65 ph¹m téi tõ 1/10/2006 ®Õn n¨m 30/9/2010 3.3 C¬ cÊu lo¹i téi ph¹m do ng-êi ch-a thµnh niªn thùc hiÖn 68 tõ n¨m 2007 ®Õn 2010 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Thanh, thiÕu niªn lµ thÕ hÖ t-¬ng lai cña ®Êt n-íc, lµ líp ng-êi kÕ tôc sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc, cã vai trß quan träng trong c«ng cuéc c¸ch m¹ng cña d©n téc ta. ChÝnh v× vËy, vÊn ®Ò ch¨m sãc, gi¸o dôc thÕ hÖ trÎ nãi chung vµ phßng ngõa, ng¨n chÆn ng-êi ch-a thµnh niªn cã hµnh vi tr¸i ph¸p luËt nãi riªng lµ mèi quan t©m ®Æc biÖt cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta, lµ tr¸ch nhiÖm cña gia ®×nh, nhµ tr-êng, c¬ quan nhµ n-íc, tæ chøc chÝnh trÞ x· héi vµ cña toµn céng ®ång. §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ®· giµnh nhiÒu -u tiªn, ®Çu t- cho sù ph¸t triÓn cña thanh, thiÕu niªn hiÖn nay vµ ®· thu ®-îc nh÷ng thµnh qu¶ to lín, nhiÒu thÕ hÖ thanh thiÕu niªn tr-ëng thµnh ®ãng gãp cho ®Êt n-íc nhiÒu nh©n tµi.

Tuy nhiªn, do sù t¸c ®éng cña c¬ chÕ thÞ tr-êng, tÖ n¹n x· héi vµ téi ph¹m ®ang cã xu h-íng gia t¨ng, bªn c¹nh ®a sè thanh, thiÕu niªn tÝch cùc v-¬n lªn xøng ®¸ng víi vai trß vÞ trÝ vµ sù quan t©m cña x· héi th× vÉn cßn mét bé phËn thanh, thiÕu niªn l-êi biÕng, thÝch h-ëng thô, suy ®åi vÒ ®¹o ®øc lèi sèng, bÞ c¸c tÖ n¹n x· héi c¸m dç, hoÆc thùc hiÖn nh÷ng hµnh vi ph¹m téi nguy hiÓm g©y ¶nh h-ëng xÊu ®Õn an ninh trËt tù, t¸c ®éng kh«ng tèt ®Õn ®êi sèng x· héi, g©y ¶nh h-ëng xÊu ®Õn thuÇn phong mü tôc ViÖt Nam. §øng tr-íc nh÷ng ®ßi hái vµ th¸ch thøc ®ã Nhà n-íc ta còng ®· ban hµnh nhiÒu v¨n b¶n ph¸p luËt, x©y dùng hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p xö lý ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi. Mét trong nh÷ng v¨n b¶n c¬ b¶n, quan träng vÒ mÆt ph¸p lý lµ Bé luËt h×nh sù. Trong Bé luËt nµy ®· thÓ hiÖn râ nÐt chÝnh s¸ch h×nh sù cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta trong viÖc xö lý ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi lµ nh»m môc ®Ých phßng ngõa, c¶i t¹o, gi¸o dôc ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi trë thµnh c«ng d©n cã Ých cho x· héi.

Tuy nhiªn ®Ó ®¹t ®-îc 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] môc ®Ých ®ã th× vÊn ®Ò cÇn thiÕt lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc hÖ thèng c¸c chÕ tµi cã tÝnh chÊt ®ång bé vµ tæng hîp. Mét trong nh÷ng chÕ tµi cã hiÖu qu¶ ®ã lµ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n. Tuy nhiªn, nh×n nhËn tõ gãc ®é x©y dùng ph¸p luËt còng nh- thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t nµy ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi cßn béc lé nh÷ng h¹n chÕ vµ bÊt cËp nhÊt ®Þnh, ®Æc biÖt lµ trong ®iÒu kiÖn ë n-íc ta hiÖn nay. Do ®ã ph¶i cã sù ®iÒu tra, nghiªn cøu vµ tæng kÕt ®Çy ®ñ râ rµng vÒ vÊn ®Ò nµy ®Ó nh»m môc ®Ých gi¸o dôc, c¶i t¹o ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi trë thµnh ng-êi cã Ých cho x· héi, cã ý thøc tu©n theo ph¸p luËt vµ c¸c quy t¾c cña cuéc sèng x· héi, phßng ngõa hä ph¹m téi míi ®ång thêi ®¶m b¶o phßng ngõa chung.

Víi nh÷ng lý do ®ã chóng t«i m¹nh d¹n lùa chän ®Ò tµi: "H×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt h×nh sù ViÖt Nam" lµ ®Ò tµi luËn v¨n th¹c sÜ cña m×nh. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi H×nh ph¹t ¸p dông víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi lµ mét vÊn ®Ò phøc t¹p. Trong khoa häc ph¸p lý h×nh sù ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ h×nh ph¹t nãi chung vµ h×nh ph¹t ¸p dông víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi nãi riªng nh-: 1) LuËn ¸n tiÕn sÜ LuËt häc: C¸c h×nh ph¹t chÝnh trong luËt h×nh sù ViÖt Nam, cña NguyÔn S¬n; 2) LuËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc: H×nh ph¹t tï trong luËt h×nh sù ViÖt Nam, nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn, cña t¸c gi¶ §µo Tó Hoa; 3) LuËn v¨n th¹c sÜ LuËt häc: C¸c h×nh ph¹t vµ biÖn ph¸p t- ph¸p ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt h×nh sù ViÖt Nam (trªn c¬ së nghiªn cøu sè liÖu thùc tÕ trªn ®Þa bµn thµnh phè Hµ Néi), cña L-u Ngäc C¶nh. vµ mét sè bµi viÕt ®-îc ®¨ng trªn c¸c b¸o vµ t¹p chÝ khoa häc ph¸p lý vÒ lÜnh vùc nµy cã thÓ kÓ ®Õn c¸c c«ng tr×nh sau: 1).

§ç ThÞ Ph-îng, T- ph¸p h×nh sù ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn: Nh÷ng khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù, tè tông h×nh sù, téi ph¹m häc vµ so s¸nh luËt häc, T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n, sè 20, 10/2004; 2) TS. D-¬ng TuyÕt Miªn, 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ LuËt häc, sè 4/2002; 3) TrÞnh §×nh ThÓ, Mét sè ý kiÕn vÒ ¸p dông h×nh ph¹t tï ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ D©n chñ vµ ph¸p luËt, sè 10/1997; 4) NguyÔn Thanh Tróc, BiÖn ph¸p miÔn chÊp hµnh cã ®iÒu kiÖn thêi h¹n cßn l¹i cña h×nh ph¹t tï ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ Nghiªn cøu lËp ph¸p, sè 20/2008; 5) NguyÔn Mai Bé, Mét sè ý kiÕn vÒ chÝnh s¸ch h×nh sù ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi trong Bé luËt h×nh sù 1999, T¹p chÝ Nhµ n-íc vµ ph¸p luËt, sè 4/2001; 6) §inh V¨n QuÕ, QuyÕt ®Þnh h×nh ph¹t ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, T¹p chÝ Tßa ¸n nh©n d©n, sè 5/2001. MÆc dï, viÖc nghiªn cøu cña c¸c c«ng tr×nh trªn ®©y diÔn ra ë nhiÒu cÊp ®é vµ b×nh diÖn kh¸c nhau nh-ng ch-a cã mét c«ng tr×nh nghiªn cøu chuyªn s©u vµ toµn diÖn vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, ®Æc biÖt lµ ë cÊp ®é mét luËn v¨n th¹c sÜ vÒ ®Ò tµi H×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo luËt h×nh sù ViÖt Nam. Bªn c¹nh ®ã, trong thùc tiÔn ¸p dông ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam còng ®· vµ ®ang gÆp kh«ng Ýt v-íng m¾c trong quy ®Þnh vµ ¸p dông h×nh ph¹t nµy ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi.

Do vËy, trong luËn v¨n nµy, chóng t«i nghiªn cøu vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi theo quy ®Þnh cña luËt h×nh sù ViÖt Nam vµ thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t nµy ®Ó gãp phÇn lµm s¸ng tá nh÷ng quy ®Þnh ®ã ®ång thêi ®-a ra nh÷ng kiÕn nghÞ kh¶ thi nh»m x©y dùng mét hÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch h×nh sù vµ c¸c biÖn ph¸p c-ìng chÕ cã hiÖu qu¶ ®Ó phßng, chèng c¸c téi ph¹m do ng-êi ch-a thµnh niªn thùc hiÖn trong giai ®o¹n hiÖn nay. Môc ®Ých, nhiÖm vô vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n * Môc ®Ých nghiªn cøu Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ th«ng qua viÖc xem xÐt c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt h×nh sù tõ n¨m 1945 ®Õn nay vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi, gãp phÇn hoµn thiÖn hÖ thèng 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ph¸p luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ h×nh ph¹t tï cã thêi h¹n ¸p dông ®èi víi ng-êi ch-a thµnh niªn ph¹m téi trªn c¶ hai ph-¬ng diÖn lµ luËt thùc ®Þnh vµ thùc tiÔn ¸p dông h×nh ph¹t nµy.