Hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng BIDV chi nhánh Thành Đô

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Long
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Kim Hảo
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thành Đô
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Khái niệm về DNNVV
• 1.3. Đặc điểm của DNNVV
• 1.4. Vai trò của DNNVV với nền kinh tế
• 1.5. Khái quát về hoạt động cho vay đối với DNNVV của ngân hàng
• 1.5.1. Khái niệm về hoạt động cho vay của ngân hàng
• 1.5.2. Vai trò của nguồn vốn vay ngân hàng đối với DNNVV
• 1.5.3. Đặc điểm cho vay đối với DNNVV
• 1.5.4. Phân loại hình thức cho vay chủ yếu đối với DNNVV
• 1.6. Hiệu quả cho vay của ngân hàng đối với DNNVV
• 1.6.1. Khái niệm hiệu quả cho vay
• 1.6.2. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả cho vay đối với DNNVV
• 1.6.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay đối với DNNVV
• 1.7. Kết luận
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH THÀNH ĐÔ
• 2.1. Khái quát về hoạt động của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức và mạng lưới hoạt động
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô giai đoạn 2017 – 2019
• 2.5. Thực trạng hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô
• 2.5.1. Thực trạng về dư nợ cho vay đối với DNNVV
• 2.5.2. Thực trạng về khả năng sinh lời của việc cho vay DNNVV
• 2.5.3. Thực trạng về công tác phát triển khách hàng DNNVV mới
• 2.5.4. Thực trạng về chất lượng tín dụng đối với khách hàng DNNVV
• 2.5.5. Trích lập dự phòng rủi ro đối với KHDNNVV
• 2.5.6. Đánh giá hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô
• 2.5.7. Những kết quả đạt được
• 2.5.8. Những hạn chế còn tồn tại
• 2.5.9. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.6. Kết luận
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DNNVV TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH THÀNH ĐÔ GIAI ĐOẠN 2020–2022
• 3.1. Định hướng hoạt động chung của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô giai đoạn 2020 – 2022
• 3.2. Mục tiêu phát triển hoạt động cho vay đối với DNNVV của Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô giai đoạn 2020 – 2022
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thành Đô
• 3.3.1. Hoàn thiện và thực hiện tốt các cơ chế, chính sách tín dụng, sản phẩm hỗ trợ nhằm thu hút khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.3.2. Nâng cao thị phần tín dụng trên địa bàn
• 3.3.3. Áp dụng chính sách TSĐB linh hoạt, gắn với thực tế hoạt động kinh doanh của Khách hàng
• 3.3.4. Phát triển khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa có hoạt động kinh doanh tốt, tiềm năng phát triển ổn định, bền vững
• 3.3.5. Đa dạng hóa sản phẩm, áp dụng linh hoạt các gói sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh nói chung, hiệu quả cho vay nói riêng
• 3.3.6. Tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về kiểm tra sau cho vay, kiểm tra, kiểm soát nội bộ
• 3.3.7. Thực hiện tốt biện pháp hạn chế rủi ro tín dụng
• 3.3.8. Nâng cao nghiệp vụ, phẩm chất, đạo đức cán bộ tín dụng
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đối với Nhà nước, Chính phủ và các Bộ, Ngành liên quan
• 3.4.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.4.3. Đối với các Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.4.4. Đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• 3.5. Kết luận
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, DNNVV được phân loại dựa trên quy mô vốn, số lao động và doanh thu. DNNVV thường có quy mô nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế, và gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Điều này dẫn đến việc họ cần sự hỗ trợ từ ngân hàng, đặc biệt là trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19. Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thành Đô đã nỗ lực tìm kiếm và phát triển khách hàng DNNVV, tuy nhiên, hiệu quả cho vay vẫn chưa cao. Việc nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của loại hình doanh nghiệp này.

1.1. Khái niệm về DNNVV

DNNVV được định nghĩa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Tiêu chí phân loại dựa vào số lao động, tổng nguồn vốn và doanh thu. DNNVV thường hoạt động trong các ngành có giá trị gia tăng thấp và sử dụng nhiều lao động. Sự phát triển của DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững.

1.2. Đặc điểm của DNNVV

DNNVV có quy mô hoạt động nhỏ, tiềm lực tài chính hạn chế, và thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Họ cần vốn đầu tư ban đầu thấp và có khả năng thu hồi vốn nhanh. Tuy nhiên, do quy mô nhỏ, DNNVV thường không đủ tài sản thế chấp để vay vốn ngân hàng. Điều này dẫn đến việc họ cần sự hỗ trợ từ ngân hàng để phát triển và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

II. Hiệu quả cho vay của ngân hàng đối với DNNVV

Hiệu quả cho vay của ngân hàng đối với DNNVV được đánh giá qua nhiều tiêu chí khác nhau. Các ngân hàng cần có chính sách cho vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của DNNVV. Đặc biệt, lãi suất cho vay là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định vay vốn của doanh nghiệp. Ngân hàng BIDV đã có những nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng tín dụng và phát triển sản phẩm cho vay phù hợp với DNNVV. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả cho vay.

2.1. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả cho vay

Các tiêu chí đánh giá hiệu quả cho vay bao gồm khả năng sinh lời, chất lượng tín dụng và sự hài lòng của khách hàng. Ngân hàng cần theo dõi và đánh giá thường xuyên để điều chỉnh chính sách cho vay phù hợp. Việc nâng cao chất lượng tín dụng không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển.

2.2. Những hạn chế trong hiệu quả cho vay

Mặc dù ngân hàng đã có nhiều nỗ lực, nhưng hiệu quả cho vay đối với DNNVV vẫn còn thấp. Một số nguyên nhân bao gồm chính sách cho vay chưa thực sự cạnh tranh, quy trình vay vốn phức tạp và thiếu sự tư vấn tận tình từ ngân hàng. Điều này dẫn đến việc DNNVV không tiếp cận được nguồn vốn cần thiết để phát triển.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV

Để nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV, ngân hàng cần thực hiện một số giải pháp như hoàn thiện chính sách tín dụng, đa dạng hóa sản phẩm cho vay và nâng cao chất lượng dịch vụ. Cần có các chương trình hỗ trợ tư vấn cho DNNVV trong việc lập hồ sơ vay vốn và quản lý tài chính. Đồng thời, ngân hàng cũng cần cải thiện quy trình thẩm định và phê duyệt hồ sơ vay để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV.

3.1. Hoàn thiện chính sách tín dụng

Ngân hàng cần xây dựng chính sách tín dụng linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Cần có các gói sản phẩm tín dụng đặc thù cho từng loại hình doanh nghiệp, từ đó tạo điều kiện cho DNNVV tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Việc giảm lãi suất cho vay cũng là một giải pháp quan trọng để khuyến khích DNNVV vay vốn.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ tín dụng

Cán bộ tín dụng cần được đào tạo để nâng cao kỹ năng tư vấn và thẩm định hồ sơ vay. Việc nâng cao phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng sẽ giúp ngân hàng xây dựng được mối quan hệ tốt với khách hàng, từ đó nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh chóng và hội nhập quốc tế sâu rộng, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng với số lượng tăng trưởng liên tục trong nhiều năm qua. Theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, DNNVV được phân loại dựa trên quy mô vốn, số lao động và doanh thu, bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa. Tuy nhiên, các DNNVV thường gặp nhiều khó khăn về quản trị, nguồn vốn và khả năng cạnh tranh, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.

Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại đối với DNNVV là một trong những công cụ hỗ trợ thiết yếu giúp các doanh nghiệp này tiếp cận nguồn vốn, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh. Luận văn tập trung nghiên cứu hiệu quả cho vay DNNVV tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thành Đô trong giai đoạn 2017-2019, nhằm đánh giá thực trạng, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: làm rõ cơ sở lý luận về DNNVV và hoạt động cho vay, đánh giá thực trạng hiệu quả cho vay tại chi nhánh Thành Đô, và đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển DNNVV, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội thông qua việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động tín dụng ngân hàng và hiệu quả cho vay.

• Lý thuyết về DNNVV: DNNVV được định nghĩa theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, với các tiêu chí về quy mô vốn, lao động và doanh thu. Đặc điểm của DNNVV bao gồm quy mô nhỏ, bộ máy quản lý gọn nhẹ nhưng năng lực quản trị hạn chế, khả năng cạnh tranh thấp và chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường kinh doanh.

• Lý thuyết về hoạt động cho vay ngân hàng: Hoạt động cho vay được hiểu là việc ngân hàng cung cấp vốn cho khách hàng trong một thời gian nhất định với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Các hình thức cho vay được phân loại theo thời hạn (ngắn, trung, dài hạn), phương thức (thấu chi, từng lần, hạn mức tín dụng, dự án đầu tư) và tài sản bảo đảm (có hoặc không có tài sản đảm bảo).

• Lý thuyết về hiệu quả cho vay: Hiệu quả cho vay được đánh giá dựa trên các tiêu chí như quy mô dư nợ, khả năng sinh lời (chỉ số NIM), chất lượng tín dụng (tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu), và công tác phát triển khách hàng mới. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay bao gồm chính sách cho vay, chất lượng thẩm định, năng lực huy động vốn, tổ chức hoạt động ngân hàng, chất lượng cán bộ, thông tin tín dụng, kiểm tra nội bộ, cũng như các đặc điểm của DNNVV như quy mô, năng lực tài chính và hệ thống quản lý.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kết hợp tổng hợp, phân tích, so sánh và thống kê.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Thành Đô giai đoạn 2017-2019, bao gồm dư nợ cho vay, thu nhập từ tín dụng, chất lượng tín dụng và số lượng khách hàng DNNVV mới.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng các chỉ tiêu định lượng như dư nợ cuối kỳ, tốc độ tăng trưởng dư nợ, tỷ trọng dư nợ DNNVV trong tổng dư nợ, chỉ số NIM, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro để đánh giá hiệu quả cho vay. Phân tích so sánh các chỉ tiêu qua các năm và với các chi nhánh khác trên địa bàn Hà Nội nhằm làm rõ thực trạng và xu hướng.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2017-2019, với việc thu thập và xử lý số liệu trong năm 2020, đảm bảo tính cập nhật và phản ánh đúng thực trạng hoạt động cho vay DNNVV tại chi nhánh Thành Đô.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô dư nợ cho vay DNNVV tăng trưởng ổn định: Dư nợ cho vay DNNVV tại BIDV Thành Đô tăng từ khoảng 500 tỷ đồng năm 2017 lên gần 700 tỷ đồng năm 2019, tương đương tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 15% mỗi năm. Tỷ trọng dư nợ DNNVV trong tổng dư nợ khách hàng doanh nghiệp đạt trên 40%, cho thấy ngân hàng đang tập trung mở rộng tín dụng đối với nhóm khách hàng này.

2. Khả năng sinh lời từ tín dụng DNNVV có xu hướng cải thiện: Chỉ số NIM bình quân của các khoản vay DNNVV tăng từ 3,2% năm 2017 lên 3,8% năm 2019, phản ánh hiệu quả thu nhập lãi cận biên được nâng cao. Thu nhập ròng từ tín dụng DNNVV chiếm khoảng 60% tổng thu nhập ròng từ khách hàng doanh nghiệp, khẳng định vai trò quan trọng của hoạt động cho vay DNNVV trong cơ cấu doanh thu ngân hàng.

3. Chất lượng tín dụng được duy trì ở mức tương đối tốt: Tỷ lệ nợ quá hạn của DNNVV duy trì dưới 4%, thấp hơn ngưỡng 5% theo tiêu chuẩn đánh giá chất lượng tín dụng của Ngân hàng Nhà nước. Tỷ lệ nợ xấu cũng được kiểm soát dưới 2%, cho thấy công tác quản lý rủi ro tín dụng đối với DNNVV được thực hiện hiệu quả.

4. Phát triển khách hàng DNNVV mới còn hạn chế: Số lượng khách hàng DNNVV mới tăng nhẹ qua các năm nhưng chưa đạt kỳ vọng, với khoảng 150 khách hàng mới mỗi năm. Dư nợ cho vay khách hàng mới chiếm khoảng 20% tổng dư nợ DNNVV, cho thấy tiềm năng mở rộng thị phần vẫn còn lớn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những kết quả trên có thể giải thích như sau: Chính sách cho vay của BIDV Thành Đô đã có sự điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của DNNVV, đồng thời áp dụng các hình thức cho vay đa dạng như hạn mức tín dụng, cho vay từng lần và cho vay dự án đầu tư. Việc thẩm định khách hàng được thực hiện nghiêm ngặt giúp giảm thiểu rủi ro tín dụng, góp phần duy trì chất lượng tín dụng ổn định.

So sánh với một số chi nhánh khác trên địa bàn Hà Nội, BIDV Thành Đô có tốc độ tăng trưởng dư nợ DNNVV và chỉ số NIM cao hơn trung bình, thể hiện hiệu quả hoạt động tốt hơn. Tuy nhiên, việc phát triển khách hàng mới còn chậm cho thấy ngân hàng cần tăng cường công tác tiếp cận, tư vấn và hỗ trợ DNNVV trong việc hoàn thiện hồ sơ vay vốn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ DNNVV, biểu đồ so sánh NIM qua các năm và bảng phân loại chất lượng tín dụng để minh họa rõ nét các xu hướng và kết quả phân tích.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chính sách tín dụng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm DNNVV: Ngân hàng cần xây dựng các gói tín dụng đa dạng, thủ tục đơn giản, lãi suất cạnh tranh nhằm thu hút và đáp ứng nhu cầu vốn của DNNVV. Thời gian thực hiện: 2021-2022. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo và phòng tín dụng BIDV Thành Đô.

2. Nâng cao chất lượng thẩm định và quản lý rủi ro tín dụng: Tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng về kỹ năng thẩm định, đánh giá năng lực tài chính và quản trị rủi ro của DNNVV. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ và giám sát khoản vay. Thời gian: 2021. Chủ thể: Phòng nhân sự và phòng tín dụng.

3. Mở rộng phát triển khách hàng DNNVV mới thông qua hoạt động marketing và tư vấn chuyên sâu: Tổ chức các chương trình hội thảo, tư vấn tài chính, hỗ trợ hoàn thiện hồ sơ vay vốn cho DNNVV, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp và có tiềm năng phát triển. Thời gian: 2021-2022. Chủ thể: Phòng kinh doanh và phòng marketing.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát sau cho vay và trích lập dự phòng rủi ro hợp lý: Thực hiện kiểm tra định kỳ, đánh giá việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, xử lý kịp thời các khoản nợ quá hạn để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Phòng kiểm tra nội bộ và phòng tín dụng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các chi nhánh ngân hàng: Giúp xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV, từ đó tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận.

2. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách tài chính: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay ngân hàng hiệu quả hơn.

3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Hiểu rõ các tiêu chí, quy trình vay vốn ngân hàng, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận và sử dụng vốn hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về hoạt động tín dụng đối với DNNVV, phương pháp đánh giá hiệu quả cho vay và các giải pháp thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả cho vay DNNVV được đánh giá dựa trên những tiêu chí nào?
   Hiệu quả cho vay được đánh giá qua các chỉ tiêu như dư nợ cho vay, tốc độ tăng trưởng dư nợ, chỉ số NIM, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu và tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro. Ví dụ, tỷ lệ nợ quá hạn dưới 5% được xem là chất lượng tín dụng tốt.

2. Những khó khăn chính khi DNNVV tiếp cận vốn vay ngân hàng là gì?
   DNNVV thường gặp khó khăn về tài sản thế chấp, thủ tục vay vốn phức tạp, năng lực quản trị hạn chế và e ngại vay nợ. Điều này làm giảm khả năng được ngân hàng chấp thuận cho vay.

3. Ngân hàng có thể áp dụng những hình thức cho vay nào đối với DNNVV?
   Các hình thức phổ biến gồm cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn; cho vay thấu chi, từng lần, theo hạn mức tín dụng và cho vay dự án đầu tư. Mỗi hình thức phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng doanh nghiệp.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng thẩm định khoản vay DNNVV?
   Cần đào tạo cán bộ tín dụng nâng cao kỹ năng phân tích tài chính, đánh giá năng lực doanh nghiệp, sử dụng công nghệ thông tin hỗ trợ thẩm định và tăng cường kiểm tra, giám sát sau cho vay.

5. Tại sao việc phát triển khách hàng DNNVV mới lại quan trọng?
   Phát triển khách hàng mới giúp ngân hàng mở rộng thị phần, tăng dư nợ cho vay và thu nhập từ tín dụng. Đồng thời, khách hàng mới đa dạng hóa rủi ro và tạo nền tảng phát triển bền vững cho ngân hàng.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận về DNNVV và hoạt động cho vay ngân hàng, đồng thời đánh giá thực trạng hiệu quả cho vay tại BIDV Thành Đô giai đoạn 2017-2019.
• Kết quả nghiên cứu cho thấy dư nợ và khả năng sinh lời từ cho vay DNNVV tăng trưởng ổn định, chất lượng tín dụng được duy trì ở mức tốt, nhưng phát triển khách hàng mới còn hạn chế.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay bao gồm chính sách tín dụng, chất lượng thẩm định, năng lực huy động vốn, tổ chức hoạt động ngân hàng và đặc điểm của DNNVV.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện chính sách tín dụng, nâng cao chất lượng thẩm định, mở rộng phát triển khách hàng mới và tăng cường kiểm tra, giám sát sau cho vay.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp trong giai đoạn 2021-2022 để nâng cao hiệu quả cho vay, góp phần phát triển bền vững DNNVV và ngân hàng.

Call-to-action: Các nhà quản lý ngân hàng và chuyên gia tài chính nên áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng nghiên cứu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm về DNNVV Doanh nghiệp được định nghĩa như sau: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh” (Luật doanh nghiệp, 2014). Như vậy, trong nền kinh tế hiện nay sẽ có nhiều loại hình doanh nghiệp cùng tồn tại, phát triển, hoạt động và cạnh tranh với nhau.

Để thuận lợi cho việc quản lý, hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển, tiêu chí quy mô thường được lựa chọn để phân loại doanh nghiệp. Theo tiêu chí này, doanh nghiệp được chia thành 2 nhóm: doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Yếu tố quy mô được sử dụng để phân loại các doanh nghiệp dựa vào các yếu tố: quy mô vốn, quy mô lao động, doanh thu,… Tùy từng nước có thể sử dụng một, hai hoặc cả ba tiêu chí này. Sự khác nhau về tiêu chí xác định là hoàn toàn khách quan, phụ thuộc vào điều kiện, trình độ phát triển của mỗi nước cũng như các chính sách, biện pháp hỗ trợ và định hướng phát triển của riêng mình.

Theo tiêu chí của Nhóm Ngân hàng Thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lượng lao động dưới 10 người, doanh nghiệp nhỏ có số lượng lao động từ 10 đến 50 người, còn doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 300 lao động. Mỗi quốc gia có tiêu chí riêng để xác định DNNVV ở nước mình. Có thể một doanh nghiệp đối với quốc gia này là doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng đối với nước khác là doanh nghiệp lớn. Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả sử dụng định nghĩa DNNVV theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018 của Chính phủ làm cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu đề tài.

Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018 của Chính phủ về việc quy định chi tiết một số điều của luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa định nghĩa DNNVV như sau: 7 Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa theo quy mô số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên) và tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc doanh thu cả năm, cụ thể như sau: DN SIÊU NHỎ DN NHỎ DN VỪA LĨNH Nếu sử Nếu sử Nếu sử Nếu sử Nếu sử Nếu sử VỰC dụng tiêu dụng tiêu dụng tiêu dụng tiêu dụng tiêu dụng tiêu Lao động Lao động Lao động chí Doanh chí Nguồn chí Doanh chí Nguồn chí Doanh chí Nguồn thu vốn thu vốn thu vốn Nông nghiệp, Từ 10 Trên Trên Trên Trên Trên Trên Từ 3 tỷ trở Từ 3 tỷ trở lâm lao động trở 10 đến 100 3 đến 50 3 đến 20 100 đến 200 50 đến 200 20 đến 100 xuống xuống nghiệp, xuống lao động tỷ tỷ lao động tỷ tỷ thủy sản Công Từ 10 Trên Trên Trên Trên Trên Trên Từ 3 tỷ trở Từ 3 tỷ trở nghiệp, lao động trở 10 đến 100 3 đến 50 3 đến 20 100 đến 200 50 đến 200 20 đến 100 xuống xuống xây dựng xuống lao động tỷ tỷ lao động tỷ tỷ Thương Từ 10 Trên Trên Trên Trên Trên Trên Từ 10 tỷ Từ 3 tỷ trở mại, dịch lao động trở 10 đến 50 3 đến 100 3 đến 50 50 đến 100 100 đến 300 50 đến 100 trở xuống xuống vụ xuống lao động tỷ tỷ lao động tỷ tỷ (Nguồn: Tổng hợp từ Nghị định số 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018) Theo Nghị định trên, DNNVV phải đáp ứng các tiêu chí sau: - Về mặt pháp lý: phải là cơ sở kinh doanh đã kinh doanh theo quy định của pháp luật. - Về mặt quy mô: được phân thành 3 cấp là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp vừa theo quy mô tổng nguồn vốn. - Về lĩnh vực kinh doanh: được xác định căn cứ vào quy định của pháp luật về hệ thống ngành kinh tế và quy định của pháp luật chuyên ngành. Trường hợp hoạt động trong nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định căn cứ vào lĩnh vực có doanh thu cao nhất.

Trường hợp không xác định được lĩnh vực có doanh thu cao nhất, doanh nghiệp nhỏ và vừa được xác định căn cứ vào lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất. - Về vốn đăng ký: được xác định trong bảng cân đối kế toán thể hiện trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế. 8 - Về số lượng lao động trung bình hàng năm: là tổng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội của năm chia cho số tháng trong năm và được xác định trên chứng từ nộp bảo hiểm xã hội của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội. - Về doanh thu: là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và được xác định trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế.

Đặc điểm của DNNVV DNNVV là một loại hình doanh nghiệp nên nó mang đầy đủ đặc điếm của một doanh nghiệp. Ngoài ra DNNVV còn có đặc điểm riêng sau: Thứ nhất, DNNVV có quy mô hoạt động sản xuất kinh doanh và tiềm lực tài chính nhỏ: Các DNNVV là những doanh nghiệp cần vốn đầu tư ban đầu thấp, quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ, khả năng thu hồi vốn nhanh, hiệu quả kinh tế cao. Vì loại hình DNNVV có quy mô vừa phải nên yêu cầu về vốn đầu tư sản xuất không quá lớn hơn nữa chu kỳ sản xuất kinh doanh thường ngắn, vòng quay của mồi đồng vốn nhanh. Chính vì thế mà quy mô cấp tín dụng cho loại hình doanh nghiệp này cũng không lớn.

Các DNNVV thường là doanh nghiệp có năng lực tài chính thấp, thực hiện quá trình sản xuất và tái sản xuất mở rộng chỉ bằng số vốn tự có của một hoặc một số cá nhân. Với lượng vốn ít như vậy doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong việc đổi mới dây chuyền công nghệ, tăng năng suất, nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình sản xuất kinh doanh. Do việc nguồn vốn có hạn nên các DNNVV thường có nhu cầu vay vốn để có thêm nguồn lực cho hoạt động kinh doanh và tăng khả năng tiếp cận các phương án, dự án cần có quy mô nguồn vốn lớn hơn so với vốn tự có của chính bản thân doanh nghiệp. Thứ hai, bộ máy điều hành gọn nhẹ, có tính linh hoạt cao nhưng năng lực quản trị chưa cao: 9 Về cơ cấu tổ chức thì DNNVV là doanh nghiệp có quy mô nhỏ, cơ cấu tổ chức đơn giản gọn nhẹ, có tính linh hoạt cao nên dễ thích nghi với sự thay đổi của môi trường kinh doanh.

Cơ cấu gọn nhẹ là điều kiện thuận lợi đế chủ doanh nghiệp quản lý, giám sát chặt chẽ tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời làm giảm thiếu sai lệch thông tin do giảm bớt cấp trung gian. Vì có tính linh hoạt cao nên các DNNVV có thế nhanh chóng điều chỉnh các mục tiêu và chiến lược kinh doanh đế thích ứng với tình hình thị trường. Tuy nhiên, việc đưa ra các quyết định nhanh chóng kết hợp với việc thiếu khả năng nghiên cứu, đánh giá tình hình thị trường dẫn tới rủi ro cho doanh nghiệp khi các quyết định đưa ra thiếu tính chuẩn xác. Đây là hạn chế xuất phát từ thực tế một bộ phận ban lãnh đạo DNNVV chưa đủ năng lực điều hành, thiếu kiến thức cơ bản về tài chính, luật pháp, quản trị kinh doanh, ban lãnh đạo không có kinh nghiệm quản trị trong những doanh nghiệp lớn,… Năng lực quản trị điều hành của chủ DNNVV chưa tốt, còn thói quen điều hành quản trị theo kiểu tập trung, tâp quyền.

Đôi khi, việc tách bạch giữa các bộ phận không rõ ràng, những người quản lý các bộ phận cũng thường tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất. Các chủ doanh nghiệp thường là những người chưa được qua đào tạo về quản lý, phần lớn thiếu hiểu biết về pháp luật. Một số Luật nhiều doanh nghiệp không nắm được như: Luật Doanh nghiệp, Luật Đất đai, Luật Xây dựng, Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh,…. Ngoài ra, tính ổn định trong sản xuất kinh doanh của DNNVV không cao gây khó khăn cho ngân hàng trong việc thẩm định và theo dõi khoản vay.

Thứ ba, chiến lược sản xuất kinh doanh, trình độ khoa học kỹ thuật và năng lực cạnh tranh hạn chế: Nhiều DNNVV thiếu một chiến lược kinh doanh rõ ràng, phù hợp với sứ mệnh, mục tiêu của doanh nghiệp mà đa phần chỉ xây dựng các kế hoạch sản xuất kinh doanh mang tính ngắn hạn, tạm thời theo nhu cầu của thị trường. Do đó, DNNVV thường có xu hướng đi chệch ra khỏi sứ mệnh và mục tiêu đề ra ban đầu và không có sự điều chỉnh kịp thời hợp lý. 10 Trong thời đại khoa học kỹ thuật thay đổi nhanh chóng, đầu tư vào khoa học kỹ thuật để nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ, tiết kiệm chi phí trở thành điều kiện cốt lõi để giúp bất kỳ một doanh nghiệp nào nâng cao năng lực cạnh tranh. Đối với DNNVV, do quy mô vốn bị hạn chế nên việc đầu tư nâng cấp, đổi mới các máy móc thiết bị, quy trình sản xuất thường không được thường xuyên nên dẫn tới xu hướng rơi vào tình trạng công nghệ lạc hậu, trình độ quản lý yếu kém.

Hệ quả là các DNNVV thường sử dụng công nghệ lạc hậu, chi phí sản xuất cao, thiếu kinh nghiệm và trình độ trong việc nắm bắt thông tin thị trường cũng như marketing sản phẩm, dịch vụ. Thứ tư, hoạt động kinh doanh của DNNVV chịu ảnh hưởng lớn của môi trường kinh doanh: Cơ cấu doanh nghiệp gọn nhẹ là điều kiện thuận lợi để chủ doanh nghiệp quản lý, giám sát chặt chẽ tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời làm giảm thiếu sai lệch thông tin do giảm bớt cấp trung gian. Vì có tính linh hoạt cao nên các DNNVV có thế nhanh chóng điều chỉnh các mục tiêu và chiến lược kinh doanh để thích ứng với tình hình thị trường.