Hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng thương mại cổ phần đầu tư và phát triển việt nam bidv chi nhánh hà tĩnh

Khám phá hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV chi nhánh Hà Tĩnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và hỗ trợ doanh nghiệp.

• Tác giả: Trần Thị Quỳnh Chi
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tường Vân
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Hiệu Quả Hoạt Động Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam - BIDV Chi Nhánh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về hoạt động Bảo lãnh Ngân hàng
• 1.2. Khái niệm và phân loại Bảo lãnh Ngân hàng
• 1.3. Đặc điểm của Bảo lãnh Ngân hàng. Chức năng cơ bản của Bảo lãnh Ngân hàng
• 1.4. Vai trò của Bảo lãnh Ngân hàng
• 1.5. Hiệu quả hoạt động Bảo lãnh tại Ngân hàng thương mại
• 1.5.1. Khái niệm Hiệu quả hoạt động Bảo lãnh tại NHTM
• 1.5.2. Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại NHTM
• 1.5.3. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động Bảo lãnh tại NHTM
• 1.6. Các nhân tố tác động đến việc nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.6.2. Nhóm nhân tố chủ quan
• 1.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - BIDV CHI NHÁNH HÀ TĨNH
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy của BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 – 2020
• 2.5. Thực trạng nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh
• 2.5.1. Quy chế bảo lãnh áp dụng tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh
• 2.5.2. Quy trình nghiệp vụ cấp bảo lãnh cho KHDN tại BIDV Hà Tĩnh
• 2.5.3. Thực trạng nâng cao hiệu quả hoạt động Bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh
• 2.5.4. Đánh giá chung
• 2.5.5. Những kết quả đạt được. Những hạn chế và nguyên nhân
• 2.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – BIDV CHI NHÁNH HÀ TĨNH
• 3.1. Định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động tại BIDV chi nhánh Hà Tĩnh
• 3.2. Sự cần thiết khách quan phải nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh
• 3.3. Định hướng nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh của BIDV Hà Tĩnh
• 3.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh
• 3.4.1. Các giải pháp thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh
• 3.4.2. Các giải pháp về phát triển thị trường
• 3.4.3. Các giải pháp phát triển nguồn lực
• 3.5. Những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh
• 3.5.1. Đối với Chính phủ
• 3.5.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5.3. Đối với BIDV
• 3.5.4. Đối với các Doanh nghiệp – Khách hàng của BIDV
• 3.6. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC: QUY CHẾ BẢO LÃNH ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG CỦA BIDV

Tóm tắt

I. Tổng quan về Hiệu Quả Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng BIDV Hà Tĩnh

Hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh đã trở thành một phần quan trọng trong dịch vụ ngân hàng. Bảo lãnh ngân hàng không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận vốn. Đánh giá hiệu quả của hoạt động này là cần thiết để nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

1.1. Khái niệm và Phân loại Bảo Lãnh Ngân Hàng

Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng để đảm bảo nghĩa vụ tài chính của khách hàng. Có nhiều loại bảo lãnh như bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, và bảo lãnh dự thầu. Mỗi loại bảo lãnh có những đặc điểm và ứng dụng riêng.

1.2. Vai trò của Bảo Lãnh Ngân Hàng trong Kinh Tế

Bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hoạt động kinh doanh. Nó giúp doanh nghiệp tăng cường uy tín, dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro trong giao dịch thương mại.

II. Thực Trạng Hiệu Quả Bảo Lãnh Tại BIDV Chi Nhánh Hà Tĩnh

Thực trạng hoạt động bảo lãnh tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh cho thấy nhiều kết quả khả quan nhưng cũng tồn tại không ít thách thức. Việc đánh giá hiệu quả hoạt động bảo lãnh là cần thiết để nhận diện những điểm mạnh và điểm yếu trong quy trình thực hiện.

2.1. Kết Quả Hoạt Động Bảo Lãnh Giai Đoạn 2018 2020

Trong giai đoạn 2018-2020, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động bảo lãnh. Doanh thu từ dịch vụ bảo lãnh tăng trưởng ổn định, tuy nhiên, tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ vẫn còn hạn chế.

2.2. Những Hạn Chế Trong Hoạt Động Bảo Lãnh

Mặc dù có nhiều thành công, nhưng hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh vẫn gặp phải một số hạn chế như quy trình phê duyệt kéo dài, thiếu sự đa dạng trong sản phẩm bảo lãnh, và chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu của khách hàng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bảo Lãnh Tại BIDV Hà Tĩnh

Để nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh cần áp dụng các phương pháp cải tiến quy trình và phát triển sản phẩm. Việc này không chỉ giúp tăng cường sự hài lòng của khách hàng mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh của ngân hàng.

3.1. Cải Tiến Quy Trình Cấp Bảo Lãnh

Cải tiến quy trình cấp bảo lãnh là một trong những giải pháp quan trọng. Việc rút ngắn thời gian phê duyệt và đơn giản hóa thủ tục sẽ giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận dịch vụ hơn.

3.2. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Bảo Lãnh

Đa dạng hóa sản phẩm bảo lãnh sẽ giúp BIDV đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Cần phát triển các sản phẩm bảo lãnh mới phù hợp với xu hướng thị trường và nhu cầu của doanh nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu không chỉ giúp ngân hàng cải thiện dịch vụ mà còn cung cấp thông tin quý giá cho các doanh nghiệp trong việc lựa chọn dịch vụ bảo lãnh.

4.1. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Vào Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh. Ngân hàng cần thường xuyên cập nhật và điều chỉnh các chính sách bảo lãnh để phù hợp với thực tế.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Dịch Vụ Bảo Lãnh

Đánh giá hiệu quả dịch vụ bảo lãnh là cần thiết để xác định mức độ hài lòng của khách hàng. Các chỉ tiêu đánh giá cần được thiết lập rõ ràng để có cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Hoạt Động Bảo Lãnh Tại BIDV Hà Tĩnh

Hoạt động bảo lãnh tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh có nhiều tiềm năng phát triển. Việc nâng cao hiệu quả hoạt động bảo lãnh không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Bảo Lãnh

Tương lai của hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thị trường và nhu cầu của khách hàng. Ngân hàng cần tiếp tục đổi mới và cải tiến dịch vụ để đáp ứng tốt hơn.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Phát Triển

Đề xuất các chính sách phát triển dịch vụ bảo lãnh cần được thực hiện để nâng cao hiệu quả hoạt động. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban trong ngân hàng để đạt được mục tiêu này.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động bảo lãnh ngân hàng (Bank Guarantee) đóng vai trò là công cụ cấp tín dụng phi tiền tệ (tín dụng bằng chữ ký - Non-funded Credit Facility) quan trọng, giúp tối ưu hóa hệ số an toàn vốn (CAR) và đa dạng hóa nguồn thu dịch vụ ngoài lãi cho các ngân hàng thương mại (NHTM). Trong giai đoạn 2018–2020, trước bối cảnh đại dịch COVID-19 và biến động thiên tai bão lũ kéo dài tại miền Trung, tăng trưởng tín dụng truyền thống gặp nhiều thách thức. Dự án nghiên cứu "Hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh" (Tác giả: Trần Thị Quỳnh Chi; GVHD: TS. Nguyễn Tường Vân, Học viện Ngân hàng) tập trung phân tích thực trạng vận hành, hiệu quả kinh tế và quản trị rủi ro của hoạt động bảo lãnh doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

                  ┌────────────────────────────────────────┐
                  │          NGÂN HÀNG BẢO LÃNH            │
                  │             (BIDV Hà Tĩnh)             │
                  └───────┬────────────────────────┬───────┘
                          │ (2)                    │ (3)
            Hợp đồng cấp  │     Cam kết bảo lãnh   │     Thanh toán bồi hoàn
            bảo lãnh      │     (Thư bảo lãnh)     │     khi có vi phạm
                          ▼                        ▼
               ┌──────────────────────┐ (1) ┌──────────────────────┐
               │  BÊN ĐƯỢC BẢO LÃNH   │────▶│ BÊN THỤ HƯỞNG BẢO LÃNH │
               │  (Doanh nghiệp SME)  │     │ (Chủ đầu tư / Đối tác) │
               └──────────────────────┘     └──────────────────────┘
                          Hợp đồng cơ sở (Mua bán, Thi công, Dự thầu)

Vấn đề thực tiễn (Problem Statement)

Mặc dù đóng góp tỷ trọng lớn trong cơ cấu thu dịch vụ, hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh giai đoạn 2018–2020 đối mặt với các điểm nghẽn nghiêm trọng:

• Tốc độ tăng trưởng khách hàng mới và số món bảo lãnh có xu hướng chững lại (năm 2020 chỉ tăng 2 khách hàng mới và 13 món bảo lãnh phát hành).
• Cơ cấu bảo lãnh tập trung cục bộ vào ngành xây lắp và thương mại, thiếu sự phân tán rủi ro danh mục.
• Áp lực cạnh tranh biểu phí gay gắt từ các ngân hàng quốc doanh lớn như Agribank và Vietcombank (VCB), trong khi cơ chế linh hoạt biểu phí phụ thuộc nhiều vào quy trình phê duyệt ngoại lệ.
• Rủi ro đạo đức tiềm ẩn trong nghiệp vụ bảo lãnh vô điều kiện (Demand Guarantee) và rủi ro chuyển dịch nợ ngoại bảng sang nợ nội bảng quá hạn khi phát sinh nghĩa vụ trả thay.

Mục tiêu dự án

1. Hệ thống hóa khung lý luận và chuẩn mực pháp lý về bảo lãnh ngân hàng theo Quy tắc thống nhất về Bảo lãnh theo yêu cầu URDG 758 (ICC 2010) và Thông tư số 07/2015/TT-NHNN.
2. Đo lường, phân tích định lượng hiệu quả quy mô, doanh thu, cơ cấu tài sản bảo đảm (TSBĐ) và chất lượng hoạt động bảo lãnh tại BIDV Hà Tĩnh giai đoạn 2018–2020.
3. Thiết kế mô hình tối ưu hóa quy trình tác nghiệp 7 bước, chuẩn hóa ma trận định giá phí bảo lãnh và giải pháp quản trị rủi ro nợ quá hạn bảo lãnh.

Phương pháp tiếp cận và kết quả kỳ vọng

Dự án áp dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa thống kê mô tả, phân tích hồi quy định lượng chuỗi số liệu tài chính thực tế và so sánh đối chuẩn (benchmarking) với các đối thủ cùng phân khúc. Nghiên cứu kỳ vọng đưa ra mô hình định giá phí linh hoạt (Dynamic Fee Pricing Model) và khung kiểm soát rủi ro thẩm định giúp duy trì tỷ lệ nợ trả thay dưới 0.05%, tăng trưởng doanh thu bảo lãnh >20%/năm và rút ngắn chu kỳ phát hành bảo lãnh xuống dưới 24 giờ làm việc.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng và đối chuẩn thị trường

Khảo sát thị trường bảo lãnh tại địa bàn Hà Tĩnh (với hơn 3.400 doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký hoạt động) cho thấy sự cạnh tranh gay gắt giữa 3 định chế tài chính trụ cột: BIDV, Vietcombank (VCB) và Agribank.

Tiêu chí so sánh	BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh	Vietcombank (VCB)	Agribank
Phí bảo lãnh có ký quỹ	0.5% - 2.0%/năm (Tối thiểu 300.000 VND)	0.60%/năm (Tối thiểu 400.000 VND)	1.0%/năm (Tối thiểu 300.000 VND)
Phí miễn ký quỹ / TSBĐ khác	2.0% - 3.0%/năm (Chính sách giảm trừ 0.3%)	0.6% - 3.0%/năm (Tối thiểu 1.000.000 VND)	2.0% - 3.0%/năm (Tối thiểu 500.000 VND)
Phí sửa đổi bảo lãnh	200.000 VND/lần + Phí bổ sung nếu tăng trị giá/gia hạn	200.000 VND/lần + Thu bổ sung giá trị tăng	Thu theo tỷ lệ phần tăng thêm
Phí hủy thư bảo lãnh	300.000 VND/lần	300.000 VND/lần	200.000 - 300.000 VND/lần
Thế mạnh cạnh tranh	Xử lý linh hoạt hạn mức dự thầu, quy trình số hóa nội bộ	Uy tín thanh toán quốc tế, phí có ký quỹ cạnh tranh	Mạng lưới PGD rộng khắp địa bàn huyện/xã

Phân tích yêu cầu khách hàng doanh nghiệp (MoSCoW Matrix)

• Must-have (Bắt buộc): Phát hành thư bảo lãnh dự thầu nhanh chóng trong vòng 4-8 giờ; Biểu mẫu chuẩn theo Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13; Cam kết thanh toán độc lập, không hủy ngang.
• Should-have (Nên có): Cơ chế phê duyệt hạn mức bảo lãnh tổng hợp (Umbrella Guarantee Line) cho phép cấp phát bảo lãnh theo món tự động; Miễn giảm ký quỹ cho doanh nghiệp có xếp hạng tín dụng nội bộ loại AAA/AA.
• Could-have (Có thể có): Hệ thống tra cứu tính hợp lệ của thư bảo lãnh trực tuyến qua mã QR/cổng Portal điện tử.
• Won't-have (Chưa ưu tiên): Tích hợp bảo lãnh xuyên biên giới đa tiền tệ tự động cho các hợp đồng FDI phức tạp chưa có mặt tại địa phương.

Thiết kế hệ thống quy trình nghiệp vụ (Business Architecture)

Quy trình cấp bảo lãnh cho khách hàng doanh nghiệp tại BIDV Hà Tĩnh được chuẩn hóa theo Quy chế 1680/QĐ-BIDV và Quy định số 4633/BIDV-QLTD, phân định trách nhiệm kiểm soát độc lập giữa các phòng ban:

flowchart TD
    A[Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ & Đề xuất BL\nPhòng KHDN / PGD] --> B[Bước 2: Thẩm định & Tái thẩm định rủi ro\nPhòng Quản lý Rủi ro]
    B --> C[Bước 3: Phê duyệt phán quyết tín dụng\nBan Giám đốc / Hội đồng TD]
    C --> D[Bước 4: Soạn thảo & Phát hành Thư BL\nPhòng Quản trị Tín dụng]
    D --> E[Bước 5: Lưu trữ hồ sơ & Hạch toán ngoại bảng\nPhòng Kế toán & QTTD]
    E --> F{Bước 6: Giám sát nghĩa vụ BL}
    F -- Hết hạn không vi phạm --> G[Bước 7: Thanh lý & Giải tỏa TSBĐ/Ký quỹ]
    F -- Phát sinh vi phạm hợp đồng --> H[Thực hiện nghĩa vụ trả thay & Chuyển nợ nội bảng]

Thuật toán tính phí và kiểm soát hạn mức bảo lãnh

Thuật toán tính toán doanh thu bảo lãnh và kiểm soát an toàn vốn danh mục ngoại bảng được định nghĩa:

def calculate_guarantee_fee(face_value: float, fee_rate: float, duration_days: int, discount_rate: float = 0.0) -> float:
    """
    Tính phí bảo lãnh theo biểu phí chuẩn và chính sách ưu đãi khách hàng.
    Công thức chuẩn: Doanh thu = Giá trị bảo lãnh * Mức phí thực tế * (Thời gian / 365)
    """
    effective_rate = max(fee_rate - discount_rate, 0.005) # Sàn tối thiểu 0.5%
    fee_amount = face_value * effective_rate * (duration_days / 365.0)
    min_fee = 300_000.0 # Mức phí sàn tối thiểu theo quy định
    return round(max(fee_amount, min_fee), 2)

def evaluate_guarantee_risk(credit_rating: str, collateral_coverage: float, guarantee_type: str) -> dict:
    """
    Đánh giá điều kiện cấp bảo lãnh và yêu cầu ký quỹ theo xếp hạng tín dụng nội bộ.
    """
    margin_requirements = {
        "BID_BOND": {"AAA": 0.0, "AA": 0.05, "A": 0.10, "B": 0.20},
        "PERFORMANCE": {"AAA": 0.05, "AA": 0.10, "A": 0.20, "B": 0.50},
        "PAYMENT": {"AAA": 0.10, "AA": 0.20, "A": 0.50, "B": 1.00}
    }
    
    required_margin = margin_requirements.get(guarantee_type, {}).get(credit_rating, 1.0)
    approved = collateral_coverage >= (1.0 - required_margin)
    
    return {
        "is_approved": approved,
        "required_cash_margin_ratio": required_margin,
        "max_risk_exposure": collateral_coverage
    }

Phương pháp nghiên cứu và quản trị rủi ro

Dự án sử dụng phương pháp phân tích chuỗi thời gian (Time-series Analysis) kết hợp đánh giá cơ cấu danh mục dựa trên dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo tài chính, Báo cáo hoạt động ngoại bảng và Bảng cân đối tài khoản kế toán tại BIDV Hà Tĩnh từ 01/01/2018 đến 31/12/2020.

Khung quản trị rủi ro dự án được phân tầng theo tiêu chuẩn Basel II:

• Rủi ro tín dụng/trả thay: Giám sát dòng tiền tài khoản thanh toán và tiến độ giải ngân của chủ đầu tư theo hợp đồng gốc.
• Rủi ro vận hành (Operational Risk): Kiểm soát tính hợp pháp của chữ ký, con dấu, thẩm quyền phê duyệt phán quyết tín dụng theo Quyết định 3812/QĐ-QLTD.
• Rủi ro pháp lý: Dẫn chiếu tuân thủ đầy đủ quy định URDG 758 đối với các thư bảo lãnh có yếu tố nước ngoài hoặc dự án ODA.

---

Implementation và kết quả

Quá trình triển khai nghiệp vụ thực tế

Trong giai đoạn 2018–2020, BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh đã triển khai phân bổ hạn mức bảo lãnh tập trung vào 5 nhóm sản phẩm cốt lõi: Bảo lãnh dự thầu, Bảo lãnh thực hiện hợp đồng, Bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước, Bảo lãnh thanh toán và Bảo lãnh bảo hành.

                           CƠ CẤU DOANH THU DỊCH VỤ (NĂM 2020)
       ┌──────────────────────────────┬───────────────┬──────────────────────────────┐
       │ Thu dịch vụ Bảo lãnh         │ 46.46 tỷ VND  │ [██████████████████] 31.51%  │
       │ Thu tài trợ thương mại       │ 34.28 tỷ VND  │ [██████████████]     23.25%  │
       │ Thu dịch vụ thanh toán       │ 30.12 tỷ VND  │ [████████████]       20.43%  │
       │ Thu dịch vụ thẻ & E-Banking  │ 22.45 tỷ VND  │ [█████████]          15.23%  │
       │ Thu dịch vụ khác             │ 14.14 tỷ VND  │ [█████]               9.58%  │
       └──────────────────────────────┴───────────────┴──────────────────────────────┘

Kiểm nghiệm thực tế và bộ chỉ số vận hành

Số liệu thực tế thu thập từ Phòng Quản lý Khách hàng và Phòng Tài chính - Kế hoạch BIDV Hà Tĩnh giai đoạn 2018–2020 ghi nhận các chỉ số hiệu năng cụ thể:

1. Quy mô khách hàng và số món phát hành

• Số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ: Tăng trưởng từ 142 doanh nghiệp (năm 2018) lên 151 doanh nghiệp (năm 2019, tăng 6.34%) và đạt 153 doanh nghiệp (năm 2020, tăng 1.32%). Tỷ lệ khách hàng rời bỏ (Churn Rate) duy trì ở mức 0%.
• Số món bảo lãnh phát hành: Năm 2018 đạt 854 món; năm 2019 tăng lên 938 món (tăng 84 món, tương đương +9.84%); năm 2020 đạt 951 món (tăng 13 món, tương đương +1.39%). Trung bình mỗi doanh nghiệp phát hành 5–6 món bảo lãnh/năm.

2. Chỉ tiêu tài chính và doanh thu bảo lãnh

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	Tốc độ tăng 2019/2018 (%)	Tốc độ tăng 2020/2019 (%)
Tổng tài sản (tỷ VND)	2.667,08	2.918,45	3.006,53	+9,42%	+3,02%
Huy động vốn (tỷ VND)	2.486,66	2.612,40	2.749,69	+5,06%	+5,26%
Dư nợ tín dụng (tỷ VND)	2.302,21	2.593,22	2.802,92	+12,64%	+8,09%
Doanh thu phí bảo lãnh (tỷ VND)	31,95	37,53	46,46	+17,46%	+23,79%
Tổng thu phí dịch vụ (tỷ VND)	108,62	125,10	147,45	+15,17%	+17,87%
Tỷ trọng thu BL / Tổng thu dịch vụ	29,41%	30,00%	31,51%	+0,59%	+1,51%
Hệ số sinh lời ROE	16,2%	17,8%	15,4%	+9,88%	-13,48%
Hệ số sinh lời ROA	1,22%	1,35%	1,18%	+10,66%	-12,59%

Đánh giá chất lượng và kiểm soát rủi ro

• Tỷ lệ các khoản trả thay: Nhờ quy trình tái thẩm định chặt chẽ, tỷ lệ phát sinh nghĩa vụ trả thay tại BIDV Hà Tĩnh duy trì ở mức 0% trong giai đoạn 2018–2020, không phát sinh nợ xấu chuyển vào nội bảng từ nghiệp vụ bảo lãnh.
• Cơ cấu tài sản bảo đảm: Hơn 82% dư nợ bảo lãnh được bảo đảm bằng bất động sản, tiền gửi ký quỹ (VND/USD) và máy móc thiết bị có tính thanh khoản cao; 18% thuộc nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn được cấp tín chấp một phần theo hạn mức phê duyệt của Hội sở chính.

---

Đổi mới và đóng góp

Cải tiến kỹ thuật nghiệp vụ (Technical & Operational Innovations)

1. Cơ chế định giá phí biên linh hoạt (Dynamic Margin Fee): Xây dựng ma trận phân quyền giảm trừ phí tự động tối đa 0.3% cho khách hàng nhóm 1 có dòng tiền luân chuyển định kỳ qua tài khoản thanh toán tại BIDV đạt trên 20 tỷ VND/quý.
2. Quy trình thẩm định song song (Parallel Processing Workflow): Tách bạch khâu thẩm định tính hợp lệ của hợp đồng cơ sở và thẩm định tài sản bảo đảm, giúp giảm thời gian luân chuyển hồ sơ giữa Phòng Khách hàng doanh nghiệp và Phòng Quản lý rủi ro từ 48 giờ xuống dưới 24 giờ làm việc.
3. Mô hình quản trị rủi ro tập trung: Tích hợp kiểm tra chéo thông tin CIC (Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia) với dữ liệu thanh tra đấu thầu công khai, ngăn chặn tình trạng một tài sản bảo đảm dùng để cầm cố/thế chấp trùng lặp cho nhiều hợp đồng bảo lãnh độc lập.

       SO SÁNH THỜI GIAN XỬ LÝ HỒ SƠ PHÁT HÀNH BẢO LÃNH (GIỜ)
       ┌──────────────────────────────────────────────────────────┐
       │ Quy trình truyền thống (48h)                             │
       │ [Thẩm định HS: 16h] -> [Tái thẩm định: 20h] -> [Phê duyệt: 12h]
       ├──────────────────────────────────────────────────────────┤
       │ Mô hình cải tiến song song (24h) (-50.0%)               │
       │ [Xử lý song song HS & TSBĐ: 14h] -> [Phê duyệt nhanh: 10h]│
       └──────────────────────────────────────────────────────────┘

Đóng góp thực tiễn cho ngành Ngân hàng địa phương

• Cung cấp mô hình phân tích định lượng chuẩn mực cho các chi nhánh ngân hàng nhóm Big 4 khu vực Bắc Trung Bộ trong việc chuyển đổi cơ cấu doanh thu từ tín dụng nội bảng sang dịch vụ ngoại bảng an toàn vốn.
• Khẳng định vai trò bảo trợ tài chính uy tín của BIDV đối với các gói thầu hạ tầng giao thông, xây lắp công cộng và cung ứng vật tư trọng điểm trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế (Use Case Scenarios)

1. Nhà thầu xây dựng hạ tầng tham gia đấu thầu: Doanh nghiệp A cần phát hành Thư bảo lãnh dự thầu trị giá 5 tỷ VND (thời hạn 180 ngày). Ngân hàng áp dụng chính sách cấp bảo lãnh nhanh trong 4 giờ với tỷ lệ ký quỹ 5% kết hợp thế chấp quyền đòi nợ từ hợp đồng xây lắp, phí phát hành ưu đãi 1.2%/năm.
2. Doanh nghiệp thương mại nhập khẩu thiết bị y tế: Cấp bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước và bảo lãnh thực hiện hợp đồng theo chuẩn URDG 758, hỗ trợ doanh nghiệp nhận trước 30% vốn tạm ứng từ chủ đầu tư mà không phải chịu chi phí lãi vay huy động vốn ngắn hạn.

         KỊCH BẢN PHÁT HÀNH BẢO LÃNH DỰ THẦU NHANH TRONG 4 GIỜ
   ┌─────────────┐     1. Nộp hồ sơ mời thầu & Đơn đề nghị BL     ┌─────────────┐
   │             │ ──────────────────────────────────────────────▶│             │
   │   DOANH     │     2. Khóa ký quỹ 5% tự động trên CoreBank    │ BIDV HÀ TĨNH│
   │   NGHIỆP    │ ◀──────────────────────────────────────────────│  (QTTD &    │
   │  (Nhà thầu) │     3. Bàn giao Thư bảo lãnh có mã xác thực    │   KHDN)     │
   │             │ ◀──────────────────────────────────────────────│             │
   └─────────────┘                                                └─────────────┘

Chiến lược mở rộng và Lộ trình triển khai (Implementation Roadmap)

• Giai đoạn 1 (Ngắn hạn - 6 tháng): Tái cơ cấu danh mục khách hàng hiện hữu, tập trung khai thác các doanh nghiệp trong Khu kinh tế Vũng Áng và các cụm công nghiệp phụ trợ.
• Giai đoạn 2 (Trung hạn - 12 tháng): Triển khai thử nghiệm nền tảng bảo lãnh điện tử (BIDV e-Guarantee) kết nối cổng dịch vụ công quốc gia, cho phép phát hành bảo lãnh dự thầu số có ký số CA.
• Giai đoạn 3 (Dài hạn - 24 tháng): Tích hợp công nghệ chuỗi khối (Blockchain) trong việc phát hành và xác thực Thư bảo lãnh đối ứng quốc tế theo chuẩn SWIFT MT760/MT767.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và rào cản vận hành

• Tính tập trung rủi ro ngành: Danh mục bảo lãnh phụ thuộc quá lớn vào ngành xây lắp công trình (chiếm >60% doanh số), lĩnh vực vốn chịu tác động nặng nề bởi chu kỳ giải ngân vốn ngân sách và thiên tai lũ lụt địa phương.
• Mức độ số hóa chưa đồng bộ: Giai đoạn 2018–2020, quy trình luân chuyển hồ sơ bảo lãnh tại chi nhánh vẫn phụ thuộc chủ yếu vào chứng từ giấy vật lý; chưa có cổng tra cứu tính xác thực thư bảo lãnh tự động dành riêng cho chủ đầu tư.
• Cơ chế biểu phí cố định: Chưa tích hợp công cụ AI/Machine Learning để tự động chấm điểm xếp hạng tín dụng theo thời gian thực (Real-time Credit Scoring) nhằm áp mức phí động theo từng biến số rủi ro.

Hướng phát triển và nghiên cứu tương lai

• Ứng dụng Open Banking API kết nối trực tiếp với Hệ thống Mạng Đấu thầu Quốc gia (VNEPS) để tự động hóa khâu phát hành và bảo đảm bảo lãnh dự thầu trực tuyến 100%.
• Xây dựng mô hình ước lượng tổn thất dự kiến (Expected Loss - $EL$) cho danh mục cam kết ngoại bảng theo chuẩn mực IFRS 9:

$$\text{EL} = \text{PD} \times \text{LGD} \times \text{EAD} \times \text{CCF}$$

Trong đó:

• $\text{PD}$ (Probability of Default): Xác suất vi phạm hợp đồng của bên được bảo lãnh.
• $\text{LGD}$ (Loss Given Default): Tỷ lệ tổn thất khi phát sinh nghĩa vụ trả thay.
• $\text{EAD}$ (Exposure at Default): Tổng giá trị cam kết bảo lãnh tại thời điểm vi phạm.
• $\text{CCF}$ (Credit Conversion Factor): Hệ số chuyển đổi tín dụng ngoại bảng (thường từ 20% - 50% theo Basel II).

---

Đối tượng hưởng lợi

                        MA TRẬN GIÁ TRỊ ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI
   ┌───────────────────────────────────┬───────────────────────────────────┐
   │       SINH VIÊN & HỌC VIÊN        │   CÁN BỘ NGÂN HÀNG & THẨM ĐỊNH    │
   │  - Dữ liệu thực chứng 2018-2020   │  - Chuẩn hóa quy trình 7 bước     │
   │  - Khung lý luận URDG 758 & TT07  │  - Giảm 50% thời gian xử lý hồ sơ │
   ├───────────────────────────────────┼───────────────────────────────────┤
   │      DOANH NGHIỆP THẦU (SMEs)     │       NHÀ NGHIÊN CỨU KINH TẾ      │
   │  - Giảm 0.3% chi phí bảo lãnh     │  - Bộ dữ liệu thực tế tại miền    │
   │  - Giải phóng 90% dòng tiền vốn   │    Trung thời kỳ biến động kép    │
   └───────────────────────────────────┴───────────────────────────────────┘

• Sinh viên và Học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tiếp cận bộ dữ liệu phân tích thực chứng toàn diện về nghiệp vụ ngoại bảng, nắm vững phương pháp đánh giá hiệu quả hoạt động ngân hàng thương mại qua các chỉ tiêu định lượng.
• Chuyên viên Quan hệ Khách hàng & Thẩm định Tín dụng: Tham khảo quy trình 7 bước chuẩn hóa và thuật toán kiểm soát rủi ro tài sản bảo đảm, hỗ trợ ra quyết định cấp tín dụng chữ ký an toàn, chính xác.
• Cộng đồng Doanh nghiệp Xây lắp & Thương mại: Hiểu rõ các điều kiện cấp tín dụng, cấu trúc phí và cách thức tối ưu hóa hồ sơ năng lực để tiếp cận hạn mức bảo lãnh miễn/giảm ký quỹ.
• Nhà nghiên cứu kinh tế lượng ứng dụng: Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị về tác động của cú sốc vĩ mô (dịch bệnh, thiên tai) lên hành vi sử dụng công cụ tài chính của doanh nghiệp cấp tỉnh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật và pháp lý để doanh nghiệp được cấp bảo lãnh không cần ký quỹ tại BIDV là gì?

Doanh nghiệp phải có thời gian hoạt động tối thiểu 02 năm liên tục trong lĩnh vực đăng ký; xếp hạng tín dụng nội bộ tại BIDV đạt từ loại A trở lên; không có nợ xấu (nhóm 2 đến nhóm 5) tại tất cả các TCTD trên hệ thống CIC trong 12 tháng gần nhất; có phương án kinh doanh khả thi và dòng tiền luân chuyển qua tài khoản thanh toán tại BIDV đáp ứng tỷ lệ bao phủ nợ theo Quy chế 1680/QĐ-BIDV.

2. Sự khác biệt cốt lõi giữa Bảo lãnh theo yêu cầu (URDG 758) và Bảo lãnh có điều kiện là gì?

Trong Bảo lãnh theo yêu cầu (Demand Guarantee - URDG 758), ngân hàng có nghĩa vụ thanh toán ngay lập tức cho bên thụ hưởng khi nhận được văn bản yêu cầu thanh toán hợp lệ kèm tuyên bố vi phạm trên bề mặt chứng từ mà không cần phán quyết của tòa án hay sự đồng thuận của bên được bảo lãnh. Ngược lại, Bảo lãnh có điều kiện yêu cầu bên thụ hưởng phải xuất trình các bằng chứng xác thực, biên bản giám định hoặc phán quyết trọng tài khẳng định thiệt hại.

3. Quy trình hạch toán kế toán khi ngân hàng phải thực hiện nghĩa vụ trả thay diễn ra như thế nào?

Khi phát sinh nghĩa vụ bồi hoàn, ngân hàng trích tiền từ tài khoản ký quỹ của khách hàng. Nếu số dư không đủ, ngân hàng tiến hành xuất toán ngoại bảng tài khoản cam kết bảo lãnh (Tài khoản 921), đồng thời giải ngân nội bảng ghi Nợ tài khoản Cho vay bắt buộc/Trả thay bảo lãnh (Tài khoản 2411) và ghi Có tài khoản thanh toán của bên thụ hưởng. Khoản trả thay này chịu lãi suất phạt quá hạn (thường bằng 150% lãi suất cho vay thông thường).

4. Tại sao tỷ trọng doanh thu bảo lãnh năm 2020 tăng lên 31.51% nhưng tốc độ phát hành món bảo lãnh mới lại giảm?

Năm 2020, số món bảo lãnh mới tăng chậm (+1.39% so với mức +9.84% của năm 2019) do các dự án xây dựng bị gián đoạn bởi lũ lụt miền Trung và dịch COVID-19. Tuy nhiên, doanh thu phí bảo lãnh vẫn tăng mạnh (+23.79%, đạt 46.46 tỷ VND) do chi nhánh thực hiện phát hành các món bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh thanh toán có quy mô giá trị hợp đồng lớn (Big-ticket Deals) cho các nhà thầu trọng điểm và thời gian bảo lãnh kéo dài sang chu kỳ dự án nhiều năm.

5. Khách hàng có thể kiểm tra tính hợp pháp của Thư bảo lãnh do BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh phát hành bằng cách nào?

Bên thụ hưởng hoặc đối tác có thể kiểm tra tính hợp lệ bằng 3 phương thức: (1) Gửi văn bản xác nhận chính thức đến Phòng Quản trị Tín dụng BIDV Hà Tĩnh; (2) Tra cứu trên Cổng thông tin xác thực bảo lãnh trực tuyến của BIDV (đối với các thư bảo lãnh có tích hợp mã định danh bảo lãnh điện tử); (3) Đối chiếu qua hệ thống điện tín xác thực bảo lãnh liên ngân hàng SWIFT/CoreBanking.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Quỳnh Chi đã phản ánh bức tranh toàn cảnh, sâu sắc và chuẩn xác về hiệu quả hoạt động bảo lãnh tại BIDV Chi nhánh Hà Tĩnh giai đoạn 2018–2020. Nghiên cứu đã chứng minh rõ nét sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu kinh doanh của chi nhánh: nguồn thu từ dịch vụ bảo lãnh liên tục bứt phá (đạt 46.46 tỷ VND năm 2020, chiếm 31.51% tổng thu phí dịch vụ), tỷ lệ nợ trả thay được kiểm soát tuyệt đối ở mức 0%, khẳng định vị thế định chế tài trợ hàng đầu cho các hoạt động kinh tế - xây lắp trọng điểm tại địa phương.

Các giải pháp đề xuất về tối ưu hóa quy trình 7 bước, chuẩn hóa thuật toán định giá phí linh hoạt và kiểm soát rủi ro theo chuẩn Basel II/URDG 758 có giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đóng góp nền tảng vững chắc giúp hệ thống ngân hàng thương mại phát triển bền vững mảng dịch vụ phi tín dụng trong kỷ nguyên chuyển đổi số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG BẢO LÃNH NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về hoạt động Bảo lãnh Ngân hàng 1. Khái niệm và phân loại Bảo lãnh Ngân hàng a. Khái niệm Bảo lãnh Ngân hàng Bảo lãnh ngân hàng (bank guarantee) đã được sử dụng rộng rãi từ đầu thập niên 70.

Tại Việt Nam, vào những năm 90, cùng với sự vận hành nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường, các dịch vụ ngân hàng ngày càng hoàn thiện và phát triển hơn. Năm 1994, nghiệp vụ bảo lãnh lần đầu tiên được áp dụng tại các NHTM Việt Nam. Sau gần 20 năm áp dụng, nghiệp vụ bảo lãnh đã có những bước đi rất đáng khích lệ và ngày càng được hoàn thiện. Bảo lãnh là khái niệm được nhìn nhận dưới nhiều góc độ, ở mỗi góc độ nó được hiểu theo những nghĩa khác nhau.

Trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng, bảo lãnh cũng là biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ, theo đó các ngân hàng (hoặc các TCTD) đứng ra bảo đảm (cam kết) trước người có quyền rằng người có nghĩa vụ (con nợ) sẽ thực hiện nghĩa vụ (trả nợ). Khi nghiên cứu các tập quán quốc tế về bảo lãnh, chúng ta còn biết đến thuật ngữ “bảo lãnh trả tiền ngay” (hay “bảo lãnh theo yêu cầu” - demand guarantee). Cụ thể, quy tắc thống nhất về bảo lãnh theo yêu cầu (Uniform Rules for Demand Guarantees, URDG 758, ICC 2010) đã nêu rõ: “Bảo lãnh theo yêu cầu hoặc bảo lãnh là bất kỳ cam kết nào được ký, dù được gọi tên hoặc mô tả thế nào, để chuẩn bị cho việc thanh toán dựa trên một xuất trình phù hợp”.TS Tô Ngọc Hưng (Học viện Ngân hàng) trong cuốn Giáo trình Tín dụng Ngân hàng (Nhà xuất bản lao động-xã hội năm 2019) có viết: “Hoạt động bảo lãnh ngân hàng là một dịch vụ Ngân hàng, theo đó, ngân hàng thương mại sử dụng uy tín và sức mạnh tài chính của mình cam kết với bên nhận bảo lãnh để bảo lãnh cho bên được bảo lãnh thực hiện một nghĩa vụ đã được quy định từ trước. Ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm trả tiền theo yêu cầu của bên nhận bảo lãnh khi điều kiện quy định trong cam kết bảo lãnh được đáp ứng.

Trách nhiệm này là không hủy ngang trừ khi có sự chấp thuận của bên nhận bảo lãnh. Sau khi thanh toán cho 6 bên nhận bảo lãnh, NHTM có quyền truy đòi bên được bảo lãnh và bên được bảo lãnh có nghĩa vụ phải bồi hoàn cho NHTM số tiền trả thay.” Những phân tích trên cho thấy: cho đến nay vẫn chưa có khái niệm thống nhất về Bảo lãnh ngân hàng, thậm chí việc sử dụng tên gọi trong các công trình nghiên cứu của các tác giả mà em tìm hiểu cũng khác nhau như: BLNH, bảo lãnh độc lập, bảo lãnh trả tiền ngay, thư tín dụng dự phòng… hoặc các tên gọi khác nữa nhưng đều nhằm để chỉ cam kết giữa hai bên, một bên là người phát hành bảo lãnh, gọi là người bảo lãnh (Guarantor), và một bên là người thụ hưởng bảo lãnh (Beneficiary). Trong đó bên bảo lãnh cam kết sẽ thanh toán một khoản tiền cho người thụ hưởng trong trường hợp người được bảo lãnh (Principal) vi phạm những nghĩa vụ của mình được quy định trọng hợp đồng. Tuy nhiên, nếu hiểu BLNH là một cam kết độc lập không thôi vẫn chưa đủ, vì vậy để có thể hiểu rõ về BLNH và tìm ra một khái niệm phù hợp về BLNH ta cần tìm hiểu các đặc điểm, vai trò cũng như phân loại BLNH.

Phân loại bảo lãnh Theo Giáo trình Tín dụng Ngân hàng NGND.TS Tô Ngọc Hưng chủ biên xuất bản năm 2019 (Trang 543-552) Bảo lãnh Ngân hàng được phân loại như sau:  Theo mục đích: - Bảo lãnh vay vốn: Ngân hàng cam kết với bên cho vay sẽ chịu trách nhiệm trả thay nếu bên đi vay không trả nợ đúng hạn nợ vay (gốc và lãi) ngay khi người cho vay thông báo là khoản nợ còn lại chưa được trả đúng như đã ký kết và yêu cầu ngân hàng thanh toán mà không có sự kiểm tra nào. - Bảo lãnh dự thầu: Thông thường đối với những hợp đồng lớn, đặc biệt là những hợp đồng xây dựng, thiết kế hay cung cấp thiết bị thì người chủ công trình thường lựa chọn đối tác thi công thông qua đấu thầu. Mục đích của bảo lãnh đấu thầu là bảo đảm cho bên dự thầu không rút lui, từ bỏ việc ký hợp đồng hay thay đổi ý định khi đã được trúng thầu. Nếu bên dự thầu đã trúng thầu không những không ký thì bên thụ hưởng sẽ rút tiền thanh toán từ bảo lãnh để trang trải những chi phí đấu thầu thiệt hại do chậm trễ tiến độ thi công hay chi phí để tổ chức lại một cuộc đấu thầu khác.

7 - Bảo lãnh thực hiện hợp đồng: cung cấp một bảo đảm cho bên thụ hưởng về việc thực hiện hợp đồng của bên được bảo lãnh. Trong trường hợp bên được bảo lãnh không thực hiện đúng, đầy đủ những nghĩa vụ đã được ghi trong hợp đồng thì bên thụ hưởng có quyền yêu cầu thanh toán bảo lãnh. - Bảo lãnh thanh toán: hoàn toàn có thể được sử dụng như một phương tiện đảm bảo thanh toán trong hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê tài chính, hợp đồng tài chính, hợp đồng xây dựng… Đây là một trong những loại bảo lãnh rất phổ biến ở các nước đang phát triển và có thể được sử dụng thay thế cho tín dụng chứng từ với mục đích đảm bảo cho nghĩa vụ thanh toán, tuy nhiên, bảo lãnh thanh toán khác tín dụng chứng từ về điều kiện thanh toán và cơ chế vận hành. - Bảo lãnh miến khấu trừ giá trị hóa đơn: Ngân hàng bảo lãnh cam kết với bên mua về việc thanh toán số tiền khấu trừ giá trị hợp đồng trong trường hợp bên bán vi phạm hợp đồng.

- Bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước (bảo lãnh hoàn thanh toán): Thông thường với những hợp đồng thương mại có giá trị lớn, để giúp bên bán (nhà xuất khẩu) có vốn đặt hàng và nhanh chóng giao hàng cho bên mua (nhà nhập khẩu), trong hợp đồng thương mại ký kết giữa hai bên thường quy định một điều khoản thỏa thuận bên mua ứng trước cho bên bán một số tiền (gọi là tiền đặt cọc). Số tiền này thường bằng 5- 10% giá trị hợp đồng. - Bảo lãnh Hải quan: trong trường hợp hàng hóa được nhập khẩu vào một quốc gia nào đó nhằm mục đích trưng bày tại triển lãm, hay tham dự hội chợ… trong một khoảng thời gian nhất định rồi sẽ tái xuất khẩu thì thường không phải nộp thuế nhập khẩu. Do vậy Hải quan của nước mà hàng hóa được tạm nhập, tái xuất yêu cầu chủ hàng phải có một bảo lãnh nhằm đảm bảo rằng nếu quá thời hạn đã đăng ký mà hàng hóa đó không tái xuất thì cơ quan Hải quan sẽ rút tiền thanh toán từ thư bảo lãnh để phục vụ cho việc nộp thuế nhập khẩu và tiền phạt.

- Bảo lãnh Hối phiếu: Đây là sự cam kết của ngân hàng trả tiền cho người thụ hưởng khi hối phiếu đến hạn trả tiền mà bên đề nghị cấp bảo lãnh không trả hoặc trả không đủ. Hình thức thông thường của bảo lãnh hối phiếu có thể được ghi trên chính hối phiếu hoặc một chứng thư riêng biệt thường gọi là bảo lãnh mật. Nếu ghi trên hối phiếu thì ngân hàng đứng ra bảo lãnh phải ghi thêm chữ “được bảo lãnh”. Nếu dưới 8 hình thức chứng thư riêng thì phải ghi rõ địa điểm cấp bảo lãnh, các yếu tố có liên quan đến hối phiếu, số tiền và thời hạn đảm bảo…  Theo phương thức phát hành bảo lãnh: - Bảo lãnh trực tiếp (Direct Guarantee): là hình thức bảo lãnh trong đó ngân hàng chịu trách nhiệm phát hành bảo lãnh trực tiếp theo yêu cầu của bên được bảo lãnh (không qua trung gian).

Sau khi ngân hàng đã thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh theo hợp đồng cho bên thụ hưởng bảo lãnh (bên nhận bảo lãnh), ngân hàng có thể trực tiếp truy đòi bồi hoàn từ người được bảo lãnh. Quy trình bảo lãnh trực tiếp Bên yêu cầu Bên nhận bảo bảo lãnh Hợp đồng cơ sở lãnh Chỉ thị phát hành BL Phát hành bảo lãnh Ngân hàng bảo lãnh (Nguồn: Giáo trình Tín dụng Ngân hàng - HVNH) - Bảo lãnh gián tiếp: là loại bảo lãnh mà theo yêu cầu của bên được bảo lãnh, ngân hàng thứ nhất ủy nghiệm cho một ngân hàng thứ 2 ở nước bên thụ hưởng hoặc một ngân hàng trung gian khác mở tiếp bảo lãnh. Bảo lãnh này có lợi cho bên thụ hưởng do họ được thuận tiện hơn trong giao dịch hoặc đòi tiền sau này. Quy trình Bảo lãnh gián tiếp 4b Ngân hàng phát hành Ngân hàng thông báo 3 4a Ngân hàng chỉ thị 4b 2 1 Bên được BL Bên thụ hưởng (Nguồn: Giáo trình Tín dụng Ngân hàng-HVNH) 9 - Đồng bảo lãnh: Khi bảo lãnh cho những hợp đồng kinh tế, những dự án có giá trị lớn, để phân tán rủi ro hoặc không bị vi phạm các giải pháp về các giới hạn về đảm bảo an toàn trong hoạt động tín dụng, các ngân hàng có thể thực hiện đồng bảo lãnh.

Khi đó một ngân hàng đóng vai trò là ngân hàng đầu mối phát hành bảo lãnh mời các ngân hàng khác tham gia bảo lãnh (gọi là ngân hàng thành viên). Các ngân hàng thành viên cam kết chịu trách nhiệm theo từng phần đóng góp của mình bằng các bảo lãnh đối ứng. Khi Ngân hàng đầu mối đã thanh toán cho bên thụ hưởng thì có quyền truy đòi các ngân hàng thành viên tham gia đồng bảo lãnh số tiền mà họ đã cam kết. - Xác nhận bảo lãnh (Confirm Guarantee): là một bảo lãnh Ngân hàng do một ngân hàng (ngân hàng xác nhận) phát hành cho bên thụ hưởng về việc bảo đảm khả năng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh của ngân hàng phát hành thư bảo lãnh (ngân hàng được xác nhận).

Trường hợp phát hành thư bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ của mình như đã cam kết với bên thụ hưởng thì ngân hàng xác nhận sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho ngân hàng bảo lãnh.  Theo điều kiện thanh toán: - Bảo lãnh theo yêu cầu: là loại bảo lãnh mà trong đó việc thanh toán sẽ được thực hiện ngay sau khi nhận được yêu cầu đầu tiên bằng văn bản của bên thụ hưởng mà không cần bất cứ một chứng từ hay một tờ giấy nào kèm theo. Ngân hàng xem đó như một lệnh thanh toán không thể từ chối.