ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC HÀ VĂN LUYỆN XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP CHƢƠNG “CHẤT KHÍ” VẬT LÝ LỚP 10 CƠ BẢN THEO HƢỚNG TIẾP CẬN HOẠT ĐỘNG CHO HỌC VIÊN TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC (BỘ MÔN VẬT LÝ) Mã số : 60 14 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÝ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Huy Sinh HÀ NỘI - 2013 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ ĐC Đối chứng GDTX Giáo dục thƣờng xuyên GV Giáo viên HV Học viên P Áp suất T Nhiệt độ THPT Trung học phổ thông TN Thực nghiệm TNSP Thực nghiệm sƣ phạm TTGDTX Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên V Thể tích 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1. Bảng phân loại các bài tập vật lí . thống kê đặc điểm trạng thái vật chất . Phân phối tần số, tần suất và tuần suất lũy tích . Phân phối tần số, tần suất, tần suất lũy tích . Tổng hợp phân loại học viên theo kết quả điểm kiểm tra . Tổng hợp các tham số đặc trƣng . 85 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 2. Chuyển động của các phân tử trong cấu tạo chất . Chuyển động nhiệt của các phân tử ở những nhiệt độ khác nhau .3: Quá trình đẳng nhiệt biểu diễn trên giản đồ P - V . Đƣờng đẳng tích trên giản đồ P – V . Đƣờng này đƣợc biểu diễn trên giản đồ (T-V) và giản đồ (P-V) 44 Hình 2. Các quá trình đẳng nhiệt, đẳng tích và đẳng áp trên các giản đồ P – T, P – V và V – T . Đồ thị đƣờng lũy tích - phiếu số 1 . Đồ thị đƣờng lũy tích - phiếu số 2 . Biểu đồ phân loại kết quả kiểm tra học sinh theo điểm sau lần kiểm tra thứ nhất. Biểu đồ phân loại kết quả kiểm tra học sinh theo điểm sau lần kiểm tra thứ hai. 85 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 1. Phân loại các bài tập vật lí . Phân loại các bài tập vật lí theo phƣơng thức cho điều kiện và phƣơng thức giải . Quá trình tiếp cận hoạt động giữa GV và HV ở TTGDTX 49 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Trang Lời cảm ơn . i Danh mục viết tắt .ii Danh mục các bảng .iii Danh mục các hình, sơ đồ .iv Chƣơng 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI . Khái niệm về bài tập vật lí . Một số vấn đề lí luận về bài tập trong dạy học vật lí . Phân loại bài tập vật lí . Các phƣơng pháp giải bài tập vật lí . Một số phƣơng phƣơng pháp thông dụng để giải bài tập vật lí . Hƣớng dẫn hoạt động giải bài tập vật lí . Giới thiệu vấn đề tiếp cận hoạt động cơ bản trong lý luận dạy học . Tiếp cận hoạt động trong dạy học . Cơ sở thực tiễn . Tìm hiểu thực trạng hệ thống học viên học tại Trung TGDTX Ứng Hòa – Hà Nội . Nhận xét chung về nội dung chƣơng trình giảng dạy trƣớc đây (Nội dung trong sách giáo khoa của nhà nƣớc, qua tài liệu biên soạn nội bộ của các thầy,cô giáo ở Trung tâm GDTX) . Sự cần thiết phải xây dựng hệ thống bài tập vật lí ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên .30 Tiểu kết chƣơng 1.34 Chƣơng 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG BÀI TẬP CHƢƠNG CHẤT KHÍ VẬT LÍ LỚP 10 CƠ BẢN THEO HƢỚNG TIẾP CẬN HOẠT ĐỘNG . Vị trí và vai trò của chƣơng “Chất khí” trong chƣơng trình vật lý lớp 10 ban cơ bản . Cấu trúc nội dung kiến thức cơ bản chƣơng “Chất khí” vật lí lớp 10 ban cơ bản .36 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân tích nội dung chi tiết kiến thức chƣơng “Chất khí ” vật lý 10 ban cơ bản . Nội dung chi tiết . Mục tiêu dạy học chƣơng “Chất khí” vật lí 10 ban cơ bản . Mục tiêu dạy bài tập chƣơng “Chất khí” vật lí 10 ban cơ bản . Phân loại bài tập chƣơng “Chất khí” vật lí 10 ban cơ bản . Các cơ sở phân loại bài tập vật lí . Phân loại bài tập chƣơng “Chất khí”- Vật lí 10 ban cơ bản cho TTGDTX. Xây dựng hệ thống bài tập chƣơng “chất khí” vật lí 10 ban cơ ban theo hƣớng tiếp cập hoạt động . Bài tập định tính . Bài tập định lƣợng . Bài tập đồ thị . Bài tập thí nghiệm . Bài tập trắc nghiệm khách quan .69 Tiểu kết chƣơng 2.73 Chƣơng 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM . Mục đích, nhiệm vụ, đối tƣợng và phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm 74 3. Mục đích thực nghiệm sƣ phạm . Nhiệm vụ thực nghiệm sƣ phạm . Đối tƣợng thực nghiệm sƣ phạm. Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm . Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm sƣ phạm. Kết quả định tính . Kết quả định lƣợng . Đánh giá chung về thực nghiệm sƣ phạm .86 Tiểu kết chƣơng 3.87 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .89 TÀI LIỆU THAM KHẢO .91 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong chƣơng trình Vật lí 10 ban cơ bản, chƣơng “Chất khí” là một nội dung quan trọng. Bởi vì đây là những kiến thức mở đầu cho một môn học trìu tƣợng, khó, đầy hấp dẫn nhƣng lại ứng dụng vô cùng lớn trong khoa học kỹ thuật và đời sống, đó là môn “Nhiệt động lực học”. Chƣơng “Chất khí” cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản về “Chuyển động nhiệt” của các phân tử, những khái niệm vô cùng quan trọng nhƣ áp suất, thể tích, nhiệt độ … Cũng trong chƣơng này học viên đƣợc tìm hiểu và áp dụng các định luật Bôi lơ – Ma ri ốt, Gay luy xác, Sác lơ và phƣơng trình Cla-pê-rôn trong chất khí lý tƣởng. Những kiến thức này đã mở ra cho học viên một không gian hoàn toàn khác so với cơ học cổ điển Newton. Bởi vì chúng ta không thể sử dụng đƣợc các định luật Newton để khảo sát chất khí lý tƣởng mà phải sử dụng các thông số trạng thái nhƣ áp suất ( P), thể tích ( V ), nhiệt độ ( T ). Học viên khi học nội dung này gặp rất nhiều khó khăn, hầu hết các hiện tƣợng vật lí và bản chất của nó đều phải tƣởng tƣợng, nhƣng khi giải thích các hiện tƣợng đó phải biết vận dụng các định luật về NĐLH. Đối với học viên Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên (TTGDTX) là đối tƣợng có học lực trung bình và yếu ở các trƣờng trung học phổ thông (THPT) và các cán bộ xã chƣa có bằng cấp III tập hợp lại. Để học viên có thể nắm đƣợc nội dung của chƣơng “Chất khí”, ngoài việc hƣớng dẫn học viên học lí thuyết, giáo viên còn cần phải giao cho học viên tìm hiểu và giải những bài tập, những tình huống thực tế. Trên cơ sở đó học viên có thể vận dụng lí thuyết vào giải các bài toán thực tế khi gặp phải. Ngoài ra Giáo viên cần phải xây dựng một hệ thống bài tập cho chƣơng “Chất khí” một cách khoa học, phù hợp đối tƣợng, đồng thời đề ra một phƣơng pháp chung để hƣớng dẫn học viên giải các bài tập theo một tiêu chí nhất định. Muốn đạt đƣợc kết quả đó còn đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo viên và học sinh để tiếp cận từng vấn đề cụ thể trong hệ thống bài tập đã đƣợc xây dựng. Chính vì vậy tôi chọn đề tài nghiên cứu là : Xây dựng hệ thống bài tập chương “Chất khí” vật lí lớp 10 cơ bản theo hướng tiếp cận hoạt động cho học viên Trung tâm giáo dục thường xuyên . Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: Tìm hiểu những căn cứ và vận dụng vào việc xây dựng hệ thống bài tập vật lí chƣơng “Chất khí”-Vật lí 10 cơ bản theo tiếp cận hoạt động cho học viên Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên . Mục tiêu cụ thể: - Tìm hiểu và đƣa ra các căn cứ để xây dựng hệ thống bài tập vật lí với nội dung phù hợp với đối tƣợng học viên Trung tâm GDTX đảm bảo tính logic và những qui định về đào tạo. - Xây dựng đƣợc hệ thống bài tập và áp dụng có hiệu quả thuộc nội chƣơng “Chất khí”-Vật lí 10 cơ bản ở Trung tâm GDTX Ứng Hòa, Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: Giải quyết các mục tiêu nghiên cứu đề ra ở mục 2. - Phạm vi tài liệu: Sách giáo khoa Vật lí 10 cơ bản và sách tham khảo vật lí xuất bản từ năm 2006 đến 2011 (theo chƣơng trình thay sách giáo khoa mới bắt đầu từ năm học 2006-2007) - Phạm vi thiết bị: các thiết bị trong danh mục thiết bị thí nghiệm vật lí Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên do bộ giáo dục và đào tạo ban hành kèm theo chƣơng trình và sách giáo khoa mới (bắt đầu từ năm học 2006-2007). Mẫu khảo sát Chƣơng “Chất khí”-Vật lí 10 cơ bản áp dụng cho các học viên Trung tâm GDTX. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vấn đề nghiên cứu - Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài. - Xây dựng hệ thống tập vật lí chƣơng “Chất khí” lớp 10 cơ bản. - Thực nghiệm sƣ phạm để khảo sát, đánh giá hệ thống bài tập đã xây dựng. Giả thuyết khoa học Dựa trên cơ sở lý luận của đề tài: Giải bài tập vật lí là một vấn đề cần vận dụng những suy luận logic, công cụ toán học dựa trên cơ sở các định luật, các học thuyết để đƣa ra phƣơng thức giải. Trên cơ sở đó tác giả xây dựng hệ thống bài tập vật lí chƣơng “Chất khí” vật lí lớp 10 ban cơ bản theo hƣớng tiếp cận hoạt động cho học viên Trung tâm GDTX. Phƣơng pháp nghiên cứu - Tìm hiểu các cơ sở của lý luận dạy học kết hợp phân tích các nguồn tƣ liệu sẵn có nội dung chƣơng “Chất khí” vật lý lớp 10 THPT - Điều tra khảo sát các điều kiện thực tiễn nhƣ trình độ học sinh, giáo viên, cơ sở vật chất, thói quen dạy và học theo truyền thống. Trên cơ sở đó xây dựng hệ thống bài tập chƣơng “Chất khí” phù hợp với giáo viên và học viên của Trung tâm GDTX nhằm áp dụng cho thực nghiệm sƣ phạm để đánh giá hiệu quả của đề tài.
Xây dựng hệ thống bài tập chương chất khí vật lý lớp 10 theo hướng tiếp cận hoạt động
Luận văn thạc sĩ VNU UED xây dựng hệ thống bài tập chương chất khí vật lý lớp 10 theo hướng tiếp cận hoạt động cho học viên giáo dục thường xuyên.
Trường đại học
Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà NộiChuyên ngành
Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Học (Bộ Môn Vật Lý)Người đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc Sĩ Sư Phạm Vật LýPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Hà Văn Luyện
Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Huy Sinh
Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành: Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Học (Bộ Môn Vật Lý)
Đề tài: Xây Dựng Hệ Thống Bài Tập Chương “Chất Khí” Vật Lý Lớp 10 Cơ Bản Theo Hướng Tiếp Cận Hoạt Động Cho Học Viên Trung Tâm Giáo Dục Thường Xuyên
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Sư Phạm Vật Lý
Năm xuất bản: 2013
Địa điểm: Hà Nội
Tài liệu "Hệ thống bài tập chất khí vật lý lớp 10 theo phương pháp tiếp cận hoạt động" cung cấp một bộ bài tập phong phú và đa dạng, giúp học sinh lớp 10 nắm vững kiến thức về chất khí thông qua các hoạt động thực tiễn. Phương pháp tiếp cận hoạt động không chỉ khuyến khích sự tham gia tích cực của học sinh mà còn phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện. Tài liệu này là một nguồn tài nguyên quý giá cho giáo viên và học sinh, giúp cải thiện hiệu quả học tập và tạo nền tảng vững chắc cho các kiến thức vật lý sau này.
Để mở rộng thêm kiến thức và tìm hiểu sâu hơn về các phương pháp dạy học vật lý, bạn có thể tham khảo tài liệu Xây dựng tiến trình dạy học một số kiến thức chương sóng cơ và sóng âm vật lý 12 theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh miền núi, nơi bạn sẽ tìm thấy các phương pháp dạy học sáng tạo cho học sinh miền núi. Ngoài ra, tài liệu Luận văn thạc sĩ xây dựng và hướng dẫn học sinh giải các bài tập phần động lực học chất điểm vật lí 10 trung học phổ thông theo hướng tiếp cận pisa cũng sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về cách tiếp cận PISA trong giảng dạy vật lý. Cuối cùng, tài liệu Luận văn đánh giá năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trong dạy học chương động lực học chất điểm vật lí 10 thpt sẽ cung cấp những thông tin hữu ích về việc đánh giá năng lực của học sinh trong môn học này. Những tài liệu này sẽ là cơ hội tuyệt vời để bạn mở rộng kiến thức và cải thiện kỹ năng giảng dạy của mình.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ