Khóa Luận Tốt Nghiệp: Chế Tạo và Sử Dụng Thí Nghiệm Tự Tạo Về Sóng Dừng Trong Dạy Học Vật Lý 12

Chuyên khảo giáo dục phân tích Chế tạo và sử dụng thí nghiệm tự tạo về sóng dừng trên dây trong dạy học chương sóng cơ vật lý 12, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Nguyễn Thị Hoa
• Người hướng dẫn: ThS. Võ Hoàng Trân Châu
• Trường học: Trường Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Sư Phạm Vật Lý
• Đề tài: Chế Tạo Và Sử Dụng Thí Nghiệm Tự Tạo Về Sóng Dừng Trên Dây Trong Dạy Học Chương “Sóng Cơ” Vật Lý 12
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC CHẾ TẠO VÀ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM TỰ TẠO TRONG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHƯƠNG “SÓNG CƠ” VẬT LÝ 12 THPT
• 1.1. Cơ sở lí luận về chế tạo và sử dụng thí nghiệm tự tạo
• 1.1.1. Khái niệm về thí nghiệm tự tạo
• 1.1.2. Phân loại thí nghiệm tự tạo
• 1.1.3. Ưu điểm và hạn chế của thí nghiệm tự tạo
• 1.1.4. Vai trò của việc tự tạo thí nghiệm trong dạy học vật lý
• 1.1.5. Các yêu cầu đối với việc chế tạo và sử dụng thí nghiệm
• 1.1.5.1. Các yêu cầu đối với việc chế tạo thí nghiệm
• 1.1.5.2. Các yêu cầu khi sử dụng thí nghiệm tự tạo
• 1.1.6. Quy trình tổ chức hoạt động dạy học có sử dụng thí nghiệm tự tạo
• 1.2. Cơ sở thực tiễn
• 1.2.1. Thực trạng việc chế tạo và sử dụng TNTT trong dạy học tại trường THPT
• 1.2.2. Nguyên nhân thực trạng
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ, SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM TỰ TẠO VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC CÁC NỘI DUNG KIẾN THỨC VỀ “SÓNG DỪNG” TRÊN DÂY VẬT LÝ 12 CƠ BẢN
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thí Nghiệm Tự Tạo Sóng Dừng Vật Lý 12

Thí nghiệm đóng vai trò quan trọng trong giảng dạy các môn khoa học thực nghiệm, đặc biệt là vật lý. Trong chương trình vật lý THPT, thí nghiệm không chỉ là công cụ minh họa kiến thức mà còn giúp học sinh tích cực hóa hoạt động nhận thức. Các thí nghiệm vật lý cung cấp thông tin chính xác, dễ hiểu về các hiện tượng, đồng thời rèn luyện kỹ năng thực hành, phát triển tư duy và củng cố niềm tin khoa học. Việc sử dụng thí nghiệm và phương tiện dạy học hiện đại là yếu tố không thể thiếu trong đổi mới phương pháp dạy học hiện nay. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều trường THPT, thí nghiệm vật lý chưa được chú trọng đúng mức do thiếu thốn cơ sở vật chất, thiết bị không đồng bộ hoặc kém chất lượng. Do đó, việc chế tạo thí nghiệm tự tạo (TNTT) là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy và học vật lý. Khóa luận này tập trung vào việc chế tạo và sử dụng thí nghiệm tự tạo về sóng dừng trên dây trong chương trình vật lý 12.

1.1. Tầm Quan Trọng của Thí Nghiệm Trực Quan Vật Lý 12

Thí nghiệm trực quan là yếu tố then chốt trong việc truyền tải kiến thức vật lý một cách sinh động và dễ hiểu. Theo tác giả Hans-Joachim Wilke, TNTT giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan hơn so với việc chỉ học lý thuyết suông. Việc quan sát trực tiếp hiện tượng sóng dừng giúp học sinh dễ dàng nắm bắt các khái niệm như điểm nút sóng dừng, điểm bụng sóng dừng, tần số sóng dừng, và bước sóng dừng. Từ đó, học sinh có thể vận dụng kiến thức vào giải các bài tập sóng dừng một cách hiệu quả hơn.

1.2. Vì Sao Cần Thí Nghiệm Tự Tạo Đơn Giản cho Vật Lý 12

Trong bối cảnh nhiều trường học còn thiếu thốn trang thiết bị thí nghiệm, việc tự tạo thí nghiệm vật lý trở nên vô cùng cần thiết. Theo tác giả Lê Cao Phan, TNTT giúp giáo viên chủ động hơn trong việc thiết kế bài giảng và tạo ra những thí nghiệm phù hợp với điều kiện thực tế của lớp học. Hơn nữa, việc tự tạo dụng cụ thí nghiệm sóng dừng còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng thực hành, tư duy sáng tạo và phát huy tính tích cực trong học tập.

II. Thách Thức Thiếu Dụng Cụ Thí Nghiệm Sóng Dừng Vật Lý 12

Mặc dù tầm quan trọng của thí nghiệm là không thể phủ nhận, nhưng thực tế cho thấy việc sử dụng thí nghiệm trong dạy học vật lý tại nhiều trường THPT vẫn còn hạn chế. Một trong những nguyên nhân chính là sự thiếu thốn về cơ sở vật chất và thiết bị thí nghiệm. Nhiều trường không có đủ dụng cụ thí nghiệm sóng dừng hoặc các thiết bị đã cũ, hỏng hóc, không đảm bảo độ chính xác. Điều này gây khó khăn cho giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động thực hành và thí nghiệm cho học sinh. Bên cạnh đó, việc thiếu kinh phí để mua sắm và bảo trì thiết bị cũng là một vấn đề nan giải. Vì vậy, việc tự tạo thí nghiệm vật lý đơn giản không chỉ là một giải pháp tình thế mà còn là một hướng đi bền vững để nâng cao chất lượng dạy và học vật lý.

2.1. Khó Khăn Khi Thực Hành Sóng Dừng Với Dụng Cụ Hạn Chế

Việc thiếu dụng cụ thí nghiệm sóng dừng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh. Khi không được thực hành, học sinh chỉ có thể hình dung về hiện tượng sóng dừng qua sách vở và lời giảng của giáo viên. Điều này khiến kiến thức trở nên khô khan, khó nhớ và khó vận dụng. Hơn nữa, việc không được thực hành còn hạn chế khả năng phát triển tư duy thực nghiệm và kỹ năng giải quyết vấn đề của học sinh. Theo nghiên cứu, việc kết hợp lý thuyết với thực hành giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về bản chất của hiện tượng vật lý.

2.2. Giải Pháp Thí Nghiệm Ảo Sóng Dừng và Tự Chế Tạo

Để khắc phục tình trạng thiếu thốn thiết bị, có thể sử dụng các thí nghiệm ảo sóng dừng hoặc video thí nghiệm sóng dừng để minh họa kiến thức. Tuy nhiên, các thí nghiệm ảo không thể thay thế hoàn toàn trải nghiệm thực tế. Do đó, việc khuyến khích giáo viên và học sinh tự chế tạo dụng cụ thí nghiệm là một giải pháp hiệu quả. TNTT không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn giúp học sinh hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động của các thiết bị vật lý. Ngoài ra, việc tự tạo mô hình sóng dừng còn giúp học sinh phát huy tính sáng tạo và khả năng làm việc nhóm.

III. Phương Pháp Hướng Dẫn Tự Tạo Thí Nghiệm Sóng Dừng Dễ Dàng

Việc tự tạo thí nghiệm sóng dừng không hề khó khăn như nhiều người nghĩ. Với những vật liệu dễ kiếm và một chút khéo léo, chúng ta có thể tạo ra một bộ thí nghiệm đơn giản nhưng hiệu quả. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách tạo sóng dừng bằng các vật liệu thông dụng như dây đàn hồi, loa, máy phát tần số. Quá trình thực hiện đòi hỏi sự tỉ mỉ và chính xác, nhưng kết quả thu được sẽ rất xứng đáng. Thí nghiệm sóng dừng trên dây là một cách tuyệt vời để minh họa các khái niệm về bước sóng, tần số, điểm nút và điểm bụng.

3.1. Chuẩn Bị Dụng Cụ Thí Nghiệm Sóng Dừng Đơn Giản

Để thực hiện thí nghiệm sóng dừng trên dây, cần chuẩn bị các vật liệu sau: một sợi dây đàn hồi (dây chun, dây dù), một loa (có thể tận dụng loa máy tính), một máy phát tần số (có thể sử dụng phần mềm trên điện thoại hoặc máy tính), một nguồn điện. Ngoài ra, cần có một giá đỡ để cố định một đầu dây và một thước đo để đo bước sóng dừng. Các vật liệu này đều dễ kiếm và có giá thành rẻ.

3.2. Các Bước Thực Hiện Thí Nghiệm Sóng Dừng Tại Nhà

Đầu tiên, cố định một đầu dây vào giá đỡ. Đầu còn lại nối với loa. Bật máy phát tần số và điều chỉnh tần số đến khi quan sát được hiện tượng sóng dừng trên dây. Điều chỉnh tần số để tạo ra các hình ảnh sóng dừng khác nhau với số lượng điểm nút và điểm bụng khác nhau. Dùng thước đo để đo khoảng cách giữa hai điểm nút liên tiếp, từ đó tính được bước sóng dừng. Ghi lại các giá trị tần số và bước sóng để phân tích và rút ra kết luận.

IV. Ứng Dụng Thí Nghiệm Sóng Dừng Trong Dạy Học Vật Lý 12

Sau khi đã tự tạo được thí nghiệm sóng dừng, việc quan trọng tiếp theo là ứng dụng nó vào quá trình dạy học. Thí nghiệm tự tạo này có thể được sử dụng để giới thiệu khái niệm sóng dừng, minh họa các đặc điểm của sóng dừng (điểm nút, điểm bụng, bước sóng, tần số), và giúp học sinh hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa các đại lượng này. Ngoài ra, thí nghiệm còn có thể được sử dụng để giải thích các hiện tượng thực tế liên quan đến sóng dừng, chẳng hạn như hiện tượng cộng hưởng âm thanh trong các nhạc cụ.

4.1. Thiết Kế Bài Giảng Vật Lý 12 Với Thí Nghiệm Sóng Dừng

Để tích hợp thí nghiệm sóng dừng vào bài giảng, giáo viên có thể bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi gợi mở về hiện tượng sóng dừng trong đời sống. Sau đó, giáo viên thực hiện thí nghiệm để minh họa và giải thích các khái niệm liên quan. Trong quá trình thí nghiệm, giáo viên nên khuyến khích học sinh tham gia quan sát, đo đạc và phân tích kết quả. Cuối cùng, giáo viên có thể đưa ra các bài tập sóng dừng để học sinh vận dụng kiến thức vừa học.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Thí Nghiệm Tự Tạo Trong Dạy Học

Để đánh giá hiệu quả của việc sử dụng thí nghiệm tự tạo trong dạy học, giáo viên có thể sử dụng các phương pháp như quan sát, phỏng vấn, kiểm tra trắc nghiệm và tự luận. Kết quả đánh giá sẽ giúp giáo viên điều chỉnh phương pháp giảng dạy và cải thiện chất lượng thí nghiệm. Theo kinh nghiệm của nhiều giáo viên, việc sử dụng thí nghiệm trực quan giúp học sinh hứng thú hơn với môn học, hiểu bài sâu sắc hơn và đạt kết quả cao hơn trong các kỳ thi.

V. Kết Luận TNTT Sóng Dừng Giải Pháp Hiệu Quả Vật Lý 12

Việc chế tạo và sử dụng thí nghiệm tự tạo về sóng dừng trên dây là một giải pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy và học vật lý 12, đặc biệt trong bối cảnh nhiều trường học còn thiếu thốn về cơ sở vật chất. TNTT không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách trực quan, sinh động mà còn giúp rèn luyện kỹ năng thực hành, tư duy sáng tạo và phát huy tính tích cực trong học tập. Hy vọng rằng, với những hướng dẫn chi tiết trong bài viết này, giáo viên và học sinh có thể dễ dàng tự tạo và ứng dụng thí nghiệm sóng dừng vào quá trình dạy và học vật lý.

5.1. Hướng Phát Triển Thí Nghiệm Tự Tạo Vật Lý Tương Lai

Trong tương lai, việc phát triển thí nghiệm tự tạo nên tập trung vào việc sử dụng các vật liệu tái chế, thân thiện với môi trường và tích hợp công nghệ thông tin vào quá trình thí nghiệm. Ngoài ra, cần khuyến khích sự hợp tác giữa giáo viên, học sinh và các nhà khoa học để tạo ra những thí nghiệm sáng tạo, độc đáo và có tính ứng dụng cao. Việc chia sẻ kinh nghiệm và tài liệu về thí nghiệm tự tạo cũng là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy phong trào tự làm đồ dùng dạy học trong cộng đồng.

5.2. Tích Hợp Thí Nghiệm Ảo và Thí Nghiệm Thật trong Vật Lý

Việc kết hợp giữa thí nghiệm ảo và thí nghiệm thật là một xu hướng tất yếu trong dạy học vật lý hiện đại. Thí nghiệm ảo có thể giúp học sinh làm quen với các khái niệm cơ bản và khám phá các hiện tượng vật lý trong môi trường an toàn, trực quan. Trong khi đó, thí nghiệm thật giúp học sinh trải nghiệm thực tế, rèn luyện kỹ năng thực hành và phát triển tư duy thực nghiệm. Sự kết hợp hài hòa giữa hai hình thức này sẽ giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về bản chất của vật lý và phát triển toàn diện các kỹ năng cần thiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 Qua nghiên cứu cơ sở lí luận, chúng tôi đã làm rõ hơn nội hàm của khái niệm TNTT và phân TNTT ra làm 3 loại, đó là: TNTT đơn giản, TNTT phức tạp và TNTT hiện đại. Để việc sử dụng TNTT trong tổ chức HĐDH cho HS trong DHVL đạt hiệu quả, phát huy được TTC nhận thức của HS thì đòi hỏi việc tự tạo TN và sử dụng TN trong QTDH phải tuân theo một số yêu cầu nhất định. Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về TNTT, chúng tôi đã đề xuất được một số quy trình tự tạo TN và quy trình sử dụng TNTT tổ chức HĐDH cho HS trong DHVL. Việc sử dụng TNTT trong tổ chức HĐDH cho HS trong DHVL tùy thuộc vào nội dung bài học mà TNTT có thể sử dụng ở các giai đoạn khác nhau của QTDH như: sử dụng trong đề xuất vấn đề nghiên cứu, sử dụng trong giải quyết vấn đề và sử dụng trong củng cố, vận dụng kiến thức.

Các nghiên cứu này sẽ được vận dụng vào việc tự tạo TN và sử dụng vào tổ chức HĐDH cho HS trong DH và được trình bày trong chương 2. Những nghiên cứu về TNTT cùng với kết quả điều tra tình hình DHVL ở trường THPT Lê Quý Đôn là một căn cứ quan trọng để chúng tôi thiết kế, chế tạo và sử dụng TNTT trong tổ chức HĐDH chương “Sóng cơ” vật lý 12 THPT. 12 Chương 2: CHẾ TẠO VÀ SỬ DỤNG THÍ NGHIỆM TỰ TẠO TRONG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC BÀI “SÓNG DỪNG” CHƯƠNG SÓNG CƠ VẬT LÍ 12 THPT. Cấu trúc nội dung kiến thức chương “Sóng cơ” Sóng cơ Sóng Phản Giao Sóng Hiệu ứng cơ.

xạ thoa âm. Đốp‐le sóng Nguồn Phươg sóng. nhạc trình Sóng âm sóng Sự giao thoa Thí Sự của hai Nguồn nghiệm Hiện phản ó gốc của tượng xạ sóng âm và sóng cảm Điều giác về kiện để âm Giải thích Những Sóng có hiên hiện đại dừng tượng tượng lượng cộng đặc hưởng Phươg trưng giao pháp của thoa khảo sát chuyển thực động nghiệm sóng Ứng những tính chất dụng của âm Phươg trình Sự Nhạc sóng nhiễu âm và xạ của tạp âm Những Hộp cộng Nguồn đặc hưởng nhạc âm trưng của âm Sơ đồ 2: Cấu trúc logic chương “sóng cơ” 13 2. Nội dung, kiến thức về “Sóng dừng” 2.

Sơ đồ logic về sóng dừng Sơ đồ 3: Sơ đồ logic về “Sóng dừng” 2. Đặc điểm của sóng dừng - Sóng dừng không truyền trong không gian - Khoảng cách giữa 2 bụng sóng hay 2 nút sóng liên tiếp là /2. - Khoảng cách giữa bụng sóng và nút sóng liên tiếp là λ/4. - Tại vị trí vật cản cố định, sóng tới và sóng phản xạ ngược pha nhau - Biên độ dao động tại mỗi điểm không đổi theo thời gian.

14  Sóng dừng đối với sợi dây có hai đầu cố định Hình 2.1: Sóng dừng đối với dây có hai đầu cố định 2. Điều kiện có sóng dừng - Điều kiện có sóng dừng đối với sợi dây có hai đầu cố định  Điều kiện để có sóng dừng đối với sợi dây có hai đầu cố định thì chiều dài của dây phải bằng số nguyên lần nửa bước sóng.) => = 2ℓ Trong đó:  L: chiều dài dây  λ: bước sóng  k = số bụng sóng = số nút sóng – 1 - Vị trí các điểm bụng cách đầu P của sợi dây là: d = (k + ) - Vị trí các điểm nút cách đầu P của sợi dây là: d=k (k = 1, 2, 3.) - số bụng sóng: ụ = k; số bó sóng: ó = k ; số nút sóng: ú =k+1  Khoảng cách giữa hai nút sóng liên tiếp = khoảng cách giữa hai bụng sóng liên tiếp =  Khoảng cách giữa nút sóng và bụng sóng liên tiếp = - Vị trí các điểm bụng cách đầu Q của sợi dây là: d=k (k = 1, 2, 3.) - Vị trí các điểm nút cách đầu Q của sợi dây là: d = (k + ) 15 số bụng sóng: ụ = k + 1; số bó sóng: ó = k ; số nút sóng: ú =k+1 2. Thiết kế, chế tạo bộ thí nghiệm tự tạo về “Sóng dừng” trên dây đàn hồi Bộ thí nghiệm tự tạo về sóng dừng trên dây đàn hồi gồm 2 bộ phận chính: bộ dao động và bộ thay đổi tần số. Bộ dao động a.

Chức năng Tạo dao động để hình thành sóng dừng b. Chuẩn bị 1m dây cao su đen; 2 bìa cứng, 1 bìa tròn đường kính 1,8cm và 1 bìa cứng dài 4cm, rộng 3cm; bộ nguồn 1 chiều 12V, 2 cây đinh 2, 2 miếng gỗ dài 8cm, rộng 5cm, c. Chế tạo Ta chuẩn bị một miếng gỗ dài 70cm, rộng 25cm làm giá đỡ có 2 trụ cố định. +Với bìa cứng thứ nhất ta dùng đinh 2 đóng chặt vào cách tâm 0,5cm, và tâm của bìa cứng gắn vào trục của động cơ 1 chiều 12V, bìa cứng thứ 2 ta khoét một đường dài 2cm,rộng 0,3cm sau đó dùng đinh 2 đóng chặt vào bìa cứng dưới chỗ khoét, cách lỗ khoét 0,5cm.

+ Ta dùng dây đàn hồi, một đầu cố định gắn vào trụ của giá đỡ, một đầu gắn vào đầu đinh của bìa cứng thứ 2.2: Bộ dao động 16 d. Nguyên tắc hoạt động Đầu rung ở đây là bộ nguồn 12V, ta chuyển động tròn đều của bộ nguồn thành chuyển động tịnh tiến. Khi nguồn dao động rung lên, nhờ dây là đàn hồi trên dây xuất hiện sóng tới được lan truyền. Đến phần giới hạn sóng truyền trở về, trên dây tồn tại 2 sóng tới và sóng phản xạ.

+ Khi đã ổn định, ta quan sát thấy có những điểm cố định luôn đứng yên (nút dao động), có những điểm chuyển động luôn luôn dao động với biên độ cực đại (bụng dao động). Hiện tượng quan sát được là hiện tượng sóng dừng. Bộ thay đổi tần số a. Chức năng Thay đổi tần số dao động b.

Chuẩn bị Máy biến áp 1A, tụ điện 1000μF và tụ điện 470μF, transistor C1815 và H1061, điện trở 1KΩ và 1,5KΩ, biến trở 50KΩ, dây điện, băng keo cách điện, chì hàn.3: Bộ thay đổi tần số 17 2. Kết quả Bộ thí nghiệm về sóng dừng trên dây mang đến cho chúng ta hình ảnh thực về các bụng sóng và nút sóng, các điểm dao động và các điểm đứng yên sẽ được hiển thị rõ trên thí nghiệm giúp chúng ta dễ phân biệt và không nhầm lẫn giữa các bụng và nút. Khi sợi dây có chiều dài l = 60cm thì có 2 bụng sóng, khi rút ngắn l = 30 cm thì có 1 bụng sóng. Khi thay đổi tần số tăng thì số bụng sóng tăng lên và ngược lại giảm tần số thiof số bụng giảm.

Thiết kế giáo án có sử dụng thí nghiệm tự tạo Vận dụng quy trình tổ chức HĐDH có sử dụng TNTT đã xây dựng, chúng tôi soạn thảo tiến trình DH một số nội dung kiến thức bài “Sóng dừng” chương “Sóng cơ” vật lí 12 THPT. Gián án bài 9 “Sóng dừng” Bước 1. Xác định mục tiêu dạy học a. Mục tiêu về kiến thức - Giải thích được hiện tượng sóng dừng.

- Nêu được điều kiện để có sóng dừng trên dây đàn hồi. - Viết được công thức xác định vị trí các nút và các bụng trên một sợi dây trong trường hợp dây có hai đầu cố định và dây có một đầu cố định, một đầu tự do. - Nêu được điều kiện để có sóng dừng trong hai trường hợp trên. Mục tiêu về kỹ năng - Bố trí được thí nghiệm để tạo ra sóng dừng trên dây.

- Quan sát giáo viên tiến hành thí nghiệm, từ đó rút ra kết luận về bụng sóng, nút sóng. - Nhận biết được hiện tượng sóng dừng. - Giải được một số bài tập đơn giản về sóng dừng. Mục tiêu thái độ - Trung thực, khách quan, tính kiên trì.

- Tinh thần hợp tác, tương trợ trong nhóm. 18 - Hứng thú học môn Vật lí, yêu quý môn học. Xác định những kiến thức phù hợp để tổ chức HĐDH và sử dụng TNTT - Định nghĩa sóng dừng, công thức xác định bước sóng. Xác định mức độ hỗ trợ của TNTT vào tổ chức HĐDH Việc sử dụng TNTT về hiện tượng cảm ứng điện từ sẽ giúp HS phát huy TTC trong việc chỉ ra mối liên hệ giữa tần số và bước sóng, giữa chiều dài dây và bước sóng và cách xác định bụng sóng thông qua nút sóng đối vói 2 đầu cố định.

Thiết kế, chế tạo TN Thiết kế, chế tạo TN về sóng dừng như mục 2. Soạn thảo tiến trình DH (giáo án) Bài 23: SÓNG DỪNG I. MỤC TIÊU (Như bước 1) II. Giáo viên - Chuẩn bị TNTT về sóng dừng và bộ thí nghiệm về sự phản xạ của sóng đã có sẵn ở phòng thí nghiệm.

- Phiếu học tập 2. Học sinh Ôn lại kiến thức về phương trình sóng. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Ổn định lớp, kiểm tra bài cũ (7 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh - Yêu cầu cán bộ lớp báo cáo tình - Cán bộ lớp báo cáo tình hình lớp.

- Nêu câu hỏi: Hãy nêu các định - Lắng nghe câu hỏi của giáo viên, suy nghĩa về hai nguồn kết hợp, hai nghĩ. sóng kết hợp, hiện tượng giao thoa, - Trình bày câu trả lời: cực đại và cực tiểu giao thoa.  Hai nguồn kết hợp là hai nguồn dao 19 động cùng phương cùng chu kỳ (hay tần số) và có hiệu số pha không đổi theo thời gian. Hai nguồn kết hợp cùng pha là hai nguồn đồng bộ.

 Hai sóng do hai nguồn kết hợp phát ra là hai sóng kết hợp.  Hiện tượng giao thoa là hiện tượng hai sóng kết hợp khi gặp nhau thì có những điểm ở đó chúng luôn luôn tăng cường lẫn nhau; có những điểm ở đó chúng luôn luôn triệt tiêu nhau.  Cực đại giao thoa nằm tại các điểm có hiệu đường đi của hai sóng tới đó bằng một số nguyên lần bước sóng: d2  d1  k ;  k  0, 1, 2,.  Cực tiểu giao thoa nằm tại các điểm có hiệu đường đi của hai sóng tới đó bằng một số nửa nguyên lần bước sóng:  1 d2  d1   k   ;  k  0, 1, 2,.

Đặt vấn đề vào bài mới (3 phút) Vào một đêm tĩnh mịch, ta đi vào một con hẻm có nhà bao quanh thì ta sẽ nghe có có tiếng bước chân mình vọng lại hoặc khi ta nói to về phía tòa nhà cao tầng cách ta vài chục mét hay nói to về phía vách núi thì ta sẽ nghe được tiếng của ta vọng lại, người ta nói đó là do hiện tượng sóng âm bị phản xạ khi gặp vật cản và ta gọi đó là hiện tượng phản xạ của sóng.