Luận văn: Phân tích tác động vốn con người đến tình trạng nghèo ở TP. Bến Tre

Đăng ký nghiên cứu là một bước quan trọng trong quá trình thực hiện các dự án nghiên cứu. 86 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh · 2019.

• Tác giả: Đỗ Hiền Trí
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Phi Hổ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Phân Tích Tác Động Của Vốn Con Người Đến Tình Trạng Nghèo Ở Thành Phố Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do thực hiện đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.2. Công cụ thu thập dữ liệu
• 1.4.3. Qui mô mẫu
• 1.5. Kết cấu luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Một số khái niệm về vốn con người
• 2.2. Một số khái niệm về nghèo
• 2.2.1. Khái niệm nghèo của thế giới
• 2.2.2. Khái niệm nghèo của Việt Nam
• 2.2.3. Nghèo tuyệt đối
• 2.2.4. Nghèo tương đối
• 2.2.5. Giảm nghèo
• 2.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo
• 2.3.1. Nghề nghiệp, tình trạng việc làm
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH
• 3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 3.1.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 3.1.2. Nghiên cứu chính thức
• 3.2. Khung phân tích
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu, khảo sát
• 3.3.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 3.4. Mô hình nghiên cứu
• 3.4.1. Mô hình nghiên cứu định tính
• 3.4.2. Mô hình định lượng các nhân tố ảnh hưởng đến nghèo
• 3.4.3. Ý nghĩa mô hình
• 3.4.4. Mô tả các biến và kỳ vọng dấu trong mô hình hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Kết quả thống kê
• 4.2. Mối quan hệ giữa nghèo và các yếu tố tác động
• 4.3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo của hộ gia đình
• 4.4. Kết quả hồi qui mô hình Binary logistic xác định các yếu tố ảnh hưởng đến xác suất nghèo của hộ gia đình
• 4.5. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 4.6. Kiểm định mức độ giải thích của mô hình
• 4.7. Mức độ dự báo tính chính xác của mô hình
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Gợi ý một số giải pháp liên quan đến các yếu tố có ảnh hưởng đến nghèo tại thành phố Bến Tre
• 5.2. Giới hạn nghiên cứu
• 5.3. Kết luận và khuyến nghị
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH, BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về đăng ký nghiên cứu và tầm quan trọng của nó

Đăng ký nghiên cứu là một bước quan trọng trong quá trình thực hiện các dự án nghiên cứu. Nó không chỉ giúp xác định rõ ràng mục tiêu và phương pháp nghiên cứu mà còn tạo điều kiện cho việc quản lý và giám sát dự án. Việc đăng ký nghiên cứu còn giúp các nhà nghiên cứu có thể tiếp cận các nguồn tài liệu và hỗ trợ từ các tổ chức, cơ quan có liên quan.

1.1. Định nghĩa và quy trình đăng ký nghiên cứu

Đăng ký nghiên cứu là quá trình chính thức hóa một dự án nghiên cứu thông qua việc nộp hồ sơ cho các cơ quan có thẩm quyền. Quy trình này bao gồm việc xác định mục tiêu, phương pháp, và các nguồn lực cần thiết cho nghiên cứu.

1.2. Lợi ích của việc đăng ký nghiên cứu

Việc đăng ký nghiên cứu mang lại nhiều lợi ích, bao gồm việc tăng cường tính minh bạch, tạo điều kiện cho việc hợp tác nghiên cứu, và giúp các nhà nghiên cứu nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ các tổ chức tài trợ.

II. Những thách thức trong quá trình đăng ký nghiên cứu

Mặc dù việc đăng ký nghiên cứu mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều thách thức. Các nhà nghiên cứu thường gặp khó khăn trong việc chuẩn bị hồ sơ, xác định đúng các tiêu chí cần thiết và đảm bảo tính hợp lệ của thông tin.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ. Nhiều nhà nghiên cứu gặp khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn dữ liệu cần thiết cho nghiên cứu của mình.

2.2. Vấn đề về tài chính và nguồn lực

Nhiều dự án nghiên cứu không thể thực hiện do thiếu nguồn tài chính. Việc tìm kiếm các nguồn tài trợ phù hợp cũng là một thách thức lớn đối với các nhà nghiên cứu.

III. Phương pháp đăng ký nghiên cứu hiệu quả

Để đảm bảo quá trình đăng ký nghiên cứu diễn ra suôn sẻ, các nhà nghiên cứu cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Việc lập kế hoạch chi tiết và chuẩn bị kỹ lưỡng là rất quan trọng.

3.1. Lập kế hoạch chi tiết cho nghiên cứu

Lập kế hoạch chi tiết giúp các nhà nghiên cứu xác định rõ ràng các bước cần thực hiện, từ việc thu thập dữ liệu đến phân tích và báo cáo kết quả.

3.2. Tìm kiếm hỗ trợ từ các tổ chức

Các nhà nghiên cứu nên tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức, cơ quan có kinh nghiệm trong lĩnh vực nghiên cứu để nhận được những lời khuyên và hướng dẫn cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn của việc đăng ký nghiên cứu

Việc đăng ký nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa trong lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn. Nó giúp các nhà nghiên cứu có thể thực hiện các dự án nghiên cứu một cách hiệu quả hơn.

4.1. Tăng cường hợp tác nghiên cứu

Đăng ký nghiên cứu tạo điều kiện cho việc hợp tác giữa các nhà nghiên cứu và các tổ chức khác, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án nghiên cứu.

4.2. Cải thiện chất lượng nghiên cứu

Việc đăng ký nghiên cứu giúp các nhà nghiên cứu có thể nhận được phản hồi và ý kiến từ các chuyên gia, từ đó cải thiện chất lượng nghiên cứu của mình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của đăng ký nghiên cứu

Đăng ký nghiên cứu là một phần không thể thiếu trong quá trình thực hiện các dự án nghiên cứu. Nó không chỉ giúp các nhà nghiên cứu tổ chức và quản lý dự án một cách hiệu quả mà còn tạo điều kiện cho việc hợp tác và hỗ trợ từ các tổ chức khác.

5.1. Tương lai của đăng ký nghiên cứu

Trong tương lai, việc đăng ký nghiên cứu sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh các dự án nghiên cứu ngày càng phức tạp và yêu cầu tính minh bạch cao.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà nghiên cứu

Các nhà nghiên cứu nên chú trọng đến việc chuẩn bị kỹ lưỡng hồ sơ đăng ký, tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức và không ngừng nâng cao kỹ năng của bản thân để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của lĩnh vực nghiên cứu.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Bến Tre là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh Bến Tre với tổng diện tích tự nhiên 6.749 ha và quy mô dân số khoảng 117.700 người thuộc 17 đơn vị hành chính cấp xã, phường. Trong giai đoạn 2015 - 2018, tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố ghi nhận nhiều bước phát triển vượt bậc, kéo theo chuyển biến rõ rệt trong công tác an sinh xã hội. Tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn đã giảm ấn tượng từ mức 2,34% năm 2016 xuống còn 1,38% vào cuối năm 2018 với 476 hộ nghèo. Tuy nhiên, sự gia tăng khoảng cách thu nhập giữa khu vực đô thị và nông thôn ven đô, cùng với sự thiếu hụt các điều kiện sống cơ bản, đang đặt ra thách thức lớn cho tiến trình phát triển công bằng xã hội.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán cốt lõi: Làm thế nào để phân bổ nguồn lực giảm nghèo có hạn vào đúng các nhân tố đòn bẩy nhằm mang lại hiệu quả bền vững nhất? Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá thực trạng nghèo theo chuẩn đa chiều, lượng hóa tác động của các thành tố thuộc nguồn vốn con người đến xác suất nghèo của hộ gia đình, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi cho địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 17 xã, phường trong giai đoạn 2015 - 2018. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp bằng chứng định lượng chính xác, chứng minh rằng nâng cao chất lượng vốn con người là chìa khóa then chốt để kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo đô thị về mức bền vững dưới 1,0%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết vốn con người (Human Capital Theory) của Gary Becker (1964) và Jacob Mincer (1981). Theo đó, vốn con người bao gồm tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm và thể lực; việc đầu tư tích lũy vào giáo dục và chăm sóc sức khỏe sẽ trực tiếp làm tăng năng suất lao động, mang lại thu nhập cao hơn cho cá nhân và hộ gia đình. Nghiên cứu cũng kết hợp khung sinh kế bền vững (Sustainable Livelihoods Framework) của Scoones (1998) và Karim Hassein (2002), xác định vốn con người là tài sản quan trọng nhất trong ngũ giác sinh kế, quyết định năng lực khai thác các nguồn vốn tài chính, vật chất, tự nhiên và xã hội.

Bên cạnh đó, luận văn vận dụng các khái niệm nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối của Đinh Phi Hổ (2006) và chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Chuẩn nghèo thành thị được xác định qua hai tiêu chí: thu nhập bình quân đầu người từ đủ 900.000 đồng/tháng trở xuống, hoặc thu nhập trên 900.000 đồng kết hợp thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch/vệ sinh, tiếp cận thông tin). Khung phân tích định hình 4 nhóm biến độc lập về vốn con người gồm: trình độ học vấn của chủ hộ, trình độ chuyên môn kỹ thuật, tình trạng sức khỏe của các thành viên trong gia đình, và kỹ năng ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất kinh doanh.

Phương pháp nghiên cứu

Quy trình nghiên cứu kết hợp hài hòa giữa phương pháp định tính và định lượng qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ và nghiên cứu chính thức. Nghiên cứu sơ bộ tiến hành tham vấn ý kiến chuyên gia quản lý đầu ngành, phỏng vấn thử 10 hộ dân và khảo sát 20 mẫu nhằm tinh chỉnh bảng câu hỏi. Nghiên cứu chính thức thu thập dữ liệu thứ cấp từ Niên giám Thống kê giai đoạn 2015 - 2017 và báo cáo tổng kết của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bến Tre (2015 - 2018).

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát ngẫu nhiên 200 hộ gia đình (gồm cả hộ nghèo và hộ khác nghèo) tại 17 xã, phường, kết hợp phỏng vấn sâu 17 cán bộ chuyên trách Lao động - Thương binh và Xã hội cấp cơ sở. Cỡ mẫu 200 được xác định dựa trên tiêu chuẩn nghiên cứu kinh tế lượng của Hair và cộng sự (2006) cùng Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2005), vượt mức tối thiểu yêu cầu là 82 quan sát (n = 50 + 8*4 biến độc lập). Tác giả lựa chọn mô hình hồi quy Binary Logistic làm công cụ phân tích chủ đạo vì biến phụ thuộc mang tính chất nhị phân (nghèo = 1; không nghèo = 0). Phương pháp này cho phép ước lượng chuẩn xác hệ số Odds Ratio (tỷ số chênh) và tính toán mức độ dịch chuyển xác suất nghèo khi một biến số vốn con người thay đổi, khắc phục hoàn toàn nhược điểm vi phạm giả định phân phối chuẩn của mô hình OLS truyền thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng từ số liệu thống kê toàn thành phố năm 2018 với 476 hộ nghèo đã chỉ ra các đặc trưng phân loại rõ rệt. Thứ nhất, nghèo về tiêu chí thu nhập chiếm tỷ trọng chi phối với 374 hộ (chiếm 78,57%), mức thu nhập bình quân của nhóm này chỉ dao động quanh ngưỡng 900.000 đồng/người/tháng. Hộ nghèo thuộc đối tượng bảo trợ xã hội chiếm tới 251 hộ (chiếm 52,73%), trong khi hộ nghèo thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản là 102 hộ (chiếm 21,43%).

Thứ hai, đặc trưng nhân khẩu học phản ánh sự bất bình đẳng giới sâu sắc và rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Chủ hộ nghèo là nữ giới chiếm tới 296 hộ (chiếm 62,18% tổng số hộ nghèo), cho thấy phụ nữ chịu nhiều thiệt thòi về cơ hội việc làm và thu nhập. Đồng thời, có tới 249 hộ (chiếm 52,31%) có thành viên trong độ tuổi lao động nhưng bị bệnh tật, ốm đau thường xuyên, làm suy giảm nghiêm trọng hoặc mất hoàn toàn sức lao động.

Thứ ba, thống kê về mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản cho thấy bảo hiểm y tế là chỉ số thiếu hụt cao nhất với 102 hộ (21,43%), tiếp theo là thiếu hụt dịch vụ viễn thông với 85 hộ (17,86%), tài sản tiếp cận thông tin 60 hộ (12,61%), chất lượng nhà ở thiếu kiên cố 56 hộ (11,76%) và diện tích nhà ở dưới 8m2/người là 44 hộ (9,24%).

Thứ tư, kết quả hồi quy mô hình Binary Logistic từ 200 mẫu khảo sát khẳng định các biến vốn con người tác động có ý nghĩa thống kê ở mức 5% đến xác suất nghèo. Trình độ học vấn của chủ hộ tăng thêm một bậc học (từ tiểu học lên THCS, THPT) làm giảm tỷ số chênh rơi vào nghèo đói tới hơn 40%. Việc chủ hộ có kỹ năng ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất giúp hạ xác suất nghèo của hộ gia đình xuống khoảng 35% so với nhóm sản xuất thuần túy theo kinh nghiệm truyền thống.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm giải thích rõ mối liên hệ nhân quả giữa vốn con người và nghèo đói đô thị. Vòng luẩn quẩn "ít học - thiếu kỹ năng - năng suất thấp - thu nhập kém" giam giữ người nghèo trong các công việc thời vụ, bấp bênh tại khu vực nông nghiệp nông thôn và tiểu thủ công nghiệp. Khi xảy ra biến cố bệnh tật, chi phí y tế đè nặng khiến hộ gia đình phải vay mượn, bán tài sản tích lũy, dẫn đến tình trạng tái nghèo kinh niên.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các công trình thực nghiệm trước đây tại Đồng bằng sông Cửu Long. Cụ thể, nghiên cứu của Hồ Duy Khải (2010) tại Tiền Giang chỉ ra 93,1% hộ nhóm nghèo nhất làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp do hạn chế học vấn; kết quả này cũng thống nhất với các nghiên cứu định lượng của Võ Tất Thắng (2004) tại Ninh Thuận và báo cáo kinh tế của Thụy Điển tại Lào (Country Economic Report, 2005) về vai trò then chốt của giáo dục và giảm tỷ lệ phụ thuộc. Dữ liệu phân tích trong luận văn có thể được trực quan hóa sinh động thông qua biểu đồ cột thể hiện các chiều thiếu hụt an sinh và bảng ma trận hệ số hồi quy logistic, cung cấp cơ sở khoa học vững chắc để tái cấu trúc chính sách trợ cấp sang chính sách đầu tư phát triển con người.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy giảm nghèo bền vững tại thành phố Bến Tre:

• Nâng cao trình độ học vấn và đào tạo nghề thực chất: UBND thành phố Bến Tre và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cần chủ trì phối hợp với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp chế biến dừa và dịch vụ du lịch tổ chức các lớp dạy nghề ngắn hạn miễn phí. Mục tiêu đạt tối thiểu 65% lao động thuộc hộ nghèo, cận nghèo được đào tạo nghề có chứng chỉ trong giai đoạn 2020 - 2023, ưu tiên các ngành nghề kỹ thuật ứng dụng và dịch vụ đô thị.
• Tăng cường chăm sóc sức khỏe và phủ kín bảo hiểm y tế: Sở Y tế phối hợp với Bảo hiểm Xã hội thành phố cấp phát và hỗ trợ 100% kinh phí mua thẻ bảo hiểm y tế cho các hộ nghèo, cận nghèo và đối tượng bảo trợ xã hội. Thiết lập chương trình khám chữa bệnh định kỳ tại 17 trạm y tế xã, phường nhằm tầm soát sớm bệnh tật cho 249 hộ nghèo có thành viên ốm đau dài ngày, thực hiện liên tục từ năm 2020.
• Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và kỹ năng sản xuất: Hội Nông dân và Trung tâm Khuyến nông thành phố triển khai các mô hình tập huấn kỹ thuật canh tác bưởi da xanh, dừa xiêm xen canh công nghệ cao và kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học. Chỉ tiêu hướng tới là 80% hộ nghèo nông nghiệp tại các xã Mỹ Thạnh An, Phú Hưng, Bình Phú, Sơn Đông làm chủ được kỹ năng sản xuất hiện đại trong vòng 24 tháng.
• Mở rộng tín dụng ưu đãi gắn với quản lý tài chính hộ: Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội cùng 2 Quỹ Tín dụng Nhân dân tại phường Phú Tân và xã Mỹ Thạnh An cần gia tăng hạn mức cho vay tín chấp phục vụ sản xuất kinh doanh từ 30 triệu đồng lên mức 50 - 100 triệu đồng/hộ. Kết hợp hướng dẫn phương án sử dụng vốn hiệu quả, cam kết giải ngân 100% hồ sơ đủ điều kiện trong giai đoạn 2020 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý Nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo UBND các cấp, cán bộ Sở và Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Sở Kế hoạch và Đầu tư sử dụng tài liệu này làm căn cứ thực tiễn để xây dựng kế hoạch giảm nghèo đa chiều và phân bổ ngân sách an sinh xã hội chính xác.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Kinh tế: Người nghiên cứu trong các lĩnh vực Kinh tế Phát triển, Chính sách Công, Kinh tế Nông nghiệp có thể ứng dụng khung lý thuyết vốn con người, quy trình thiết kế bảng hỏi và phương pháp ước lượng mô hình hồi quy Binary Logistic.
• Các tổ chức phi chính phủ và quỹ tài trợ quốc tế: Các tổ chức phát triển cộng đồng, tổ chức từ thiện và các định chế tài chính vi mô khai thác các chỉ số thiếu hụt an sinh để thiết kế các dự án tài trợ sinh kế, trao học bổng và hỗ trợ y tế trúng đối tượng.
• Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu kinh tế học: Sử dụng tài liệu làm bài giảng thực tế và case study điển hình về phân tích chính sách giảm nghèo đô thị tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

Vốn con người tác động cụ thể như thế nào đến việc thoát nghèo của hộ gia đình? Vốn con người tác động trực tiếp qua hai kênh: nâng cao năng suất lao động và mở rộng cơ hội việc làm. Khi trình độ học vấn và tay nghề tăng lên, người lao động dễ dàng tiếp cận các công việc phi nông nghiệp có thu nhập ổn định trên 5 triệu đồng/tháng, đồng thời biết áp dụng khoa học kỹ thuật để tối ưu hóa chi phí sản xuất nông nghiệp.

Tại sao luận văn lại sử dụng chuẩn nghèo đa chiều thay vì chỉ dùng chuẩn nghèo thu nhập? Chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều theo Quyết định 59/2015/QĐ-TTg phản ánh toàn diện bản chất của nghèo đói. Phương pháp này không chỉ đo lường thu nhập dưới 900.000 đồng/người/tháng mà còn lượng hóa sự thiếu hụt 5 dịch vụ xã hội cốt lõi như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin, giúp chính sách hỗ trợ đúng nhu cầu thực tế.

Phương pháp hồi quy Binary Logistic có ưu điểm gì trong nghiên cứu này? Mô hình Binary Logistic phù hợp tuyệt đối với biến phụ thuộc nhị phân chỉ nhận hai giá trị: hộ nghèo (1) và hộ không nghèo (0). Mô hình giúp xác định chính xác tỷ số chênh Odds Ratio và đo lường sự thay đổi xác suất nghèo khi một biến số vốn con người như số năm đi học hay kỹ năng nghề nghiệp tăng thêm một đơn vị.

Vì sao phụ nữ và người bệnh tật lại chiếm tỷ lệ cao trong danh sách hộ nghèo TP. Bến Tre? Thực tế khảo sát năm 2018 ghi nhận 296 chủ hộ nghèo là phụ nữ và 249 hộ có người bệnh tật. Phụ nữ gặp rào cản về định kiến giới, thiếu kỹ năng và gánh nặng việc nhà, trong khi bệnh tật làm mất sức lao động và tạo ra gánh nặng chi phí y tế lớn, đẩy hộ gia đình vào tình trạng kiệt quệ tài chính.

Các địa phương khác có thể ứng dụng bài học kinh nghiệm từ luận văn này như thế nào? Các huyện, thị xã vùng Đồng bằng sông Cửu Long có thể vận dụng mô hình liên kết ba bên: "Đào tạo nghề - Hỗ trợ y tế - Cung ứng vốn tín chấp". Mô hình chuyển dịch trọng tâm từ cứu trợ thụ động sang đầu tư phát triển vốn con người, giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc thực trạng giảm nghèo tại thành phố Bến Tre giai đoạn 2015 - 2018, chỉ ra tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 2,34% xuống 1,38% với 476 hộ nghèo còn lại.
• Nghiên cứu chứng minh định lượng rằng trình độ học vấn, kỹ năng chuyên môn và sức khỏe là ba trụ cột vốn con người quyết định trực tiếp đến xác suất thoát nghèo của hộ dân.
• Công trình chỉ rõ các chiều thiếu hụt lớn nhất hiện nay của người nghèo đô thị là bảo hiểm y tế (102 hộ) và tiếp cận thông tin, viễn thông (85 hộ).
• Đóng góp quan trọng của luận văn là hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với phân kỳ thực hiện 2020 - 2025, định hướng cơ quan quản lý đầu tư trọng điểm vào giáo dục nghề nghiệp và chăm sóc y tế.
• Các cấp chính quyền địa phương và nhà nghiên cứu cần đẩy nhanh việc số hóa cơ sở dữ liệu an sinh xã hội, chủ động áp dụng các khuyến nghị của đề tài để hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững cho toàn tỉnh Bến Tre.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề về đến tính cấp thiết của đề tài, trình bày các mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng và phương pháp nghiên cứu. Cơ sở lý thuyết và thực tiễn: Trình bày cơ sở lý luận về vốn con người để phân tích thực trạng hộ nghèo và các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo trên địa bàn thành phố Bến Tre, kinh ngiệm một số nước và địa phương trong việc giảm nghèo. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Chương 3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu: Trình bày nội dung nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu thực hiện trong đề tài.

Kết quả nghiên cứu: Trình bày và thảo luận các kết quả phân tích từ số liệu sơ cấp với các ý kiến tham vấn từ các chuyên gia, ý kiến cá nhân và các nghiên cứu khác có liên quan, đề xuất các giải pháp giảm nghèo bền vững phù hợp với điều kiện thành phố Bến Tre. Kết luận, kiến nghị: Trình bày những kết luận và khuyến nghị rút ra được từ kết quả phân tích và thực tế để vận dụng, giảm nghèo nghèo bền vững cho thành phố Bến Tre. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN 2. Một số khái niệm về vốn con người Sinh kế bao gồm các tài sản: vốn con người, vốn tài nguyên, vốn tài sản, vốn vật chất và vốn xã hội, các hoạt động và khả năng tiếp cận các yếu tố này (được các thể chế và các quan hệ xã hội hỗ trợ), mà tất cả cùng với nhau quyết định cuộc sống mà một cá nhân hoặc một hộ đạt được.

Vốn con người là loại vốn quan trọng nhất trong ngũ giác sinh kế của một hộ gia đình và một cộng đồng (Karim Hassein, 2002). Nguồn vốn con người thể hiện qua kỹ năng, kiến thức, năng lực để lao động và sức khỏe giúp con người theo đuổi những chiến lược sinh kế khác nhau và đạt được sinh kế của mình. Muốn giảm nghèo bền vững thì việc đầu tư vào con người là nhân tố quan trong cho sự thành công (Scoones, 1998). Theo Becker (1964), vốn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 con người gồm tri thức, thông tin, ý tưởng, kỹ năng, sức khỏe là nguồn vốn quan trọng trong nền kinh tế hiện đại khi mà yếu tố kỹ thuật công nghệ đang chiếm lĩnh.

Vốn con người hay nguồn nhân lực được xác định là tài sản vô hình của mỗi quốc gia. Vốn con người được đo lường bằng kết hợp giữa trí thức và sức khỏe của người dân. Các nhà kinh tế cho rằng khi định giá tài sản quốc gia cần phải tính toán phần giá trị của vốn con người vào tổng tài sản. Vai trò của vốn con người trong việc thúc đẩy kinh tế được ghi nhận trong các lí thuyết về tăng trưởng nội sinh.

Theo Mincer, J (1981), vốn con người cũng giống như vốn hữu hình, muốn có thì con người phải đầu tư tích lũy thông qua giáo dục rèn luyện trong lao động và thuộc về mỗi người, nó đem lại cho người sở hữu nó khoản thu nhập. Vốn con người là những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy trong mỗi con người nhờ quá trình học tập, rèn luyện và lao động được thể hiện trong quá trình sử dụng trong sản xuất. Từ điển kinh tế học Penguin định nghĩa vốn con người là “các kỹ năng, năng lực và khả năng của một cá nhân giúp người đó kiếm được thu nhập cho mình”. Theo OECD (2001) khi nghiên cứu về vốn con người cũng nhấn mạnh đến các kỹ năng và phẩm chất quan trọng trong việc phát triển vốn con người, bao gồm: khả năng giao tiếp, khả năng số học, khả năng làm việc theo nhóm.

Ở cấp độ hộ gia đình, vốn con người là yếu tố về số lượng và chất lượng lao động của hộ; yếu tố này khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ của hộ, trình độ giáo dục, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng quản lý, tình trang sức khỏe. Học vấn đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của một cá nhân, một tổ chức cũng như một quốc gia (Foster & Rosenzweig, 1996; Yang, LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Học vấn quyết định lợi thế của mỗi người trong việc tạo ra thu nhập bởi học vấn cao sẽ dễ tiếp thu, áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất và sử dụng hiệu quả các nguồn lực khác, đồng thời, học vấn giúp tăng cường khả năng nắm bắt và xử lý thông tin thị trường để tạo cơ hội đa dạng hóa nghề nghiệp, dễ có cơ hội tìm được việc làm góp phần gia tăng thu nhập hộ gia đình. Một số khái niệm về nghèo 2.1 Khái niệm nghèo của thế giới Ngân hàng thế giới cũng có những cách tiếp cận khác nhau về nghèo trong các báo cáo: - Theo Ngân hàng thế giới (1990), cho rằng nghèo bao gồm tình trạng thiếu thốn các sản phẩm và dịch vụ thiết yếu như giáo dục, y tế, dinh dưỡng.

Đến năm 2000/2001, báo cáo này đã bổ sung thêm và làm cho khái niệm về nghèo được cụ thể và chi tiết hơn “Xét về mặt phúc lợi, nghèo có nghĩa là khốn cùng, không có nhà cửa, quần áo, ốm đau không ai chăm sóc, mù chữ và không được đến trường. Nhưng đối với người nghèo, sống trong cảnh bần hàn còn mang nhiều ý nghĩa hơn thế. Người nghèo đặc biệt dễ tổn thương trước những sự kiện bất thường nằm ngoài khả năng kiểm soát. Họ thường bị các thể chế của nhà nước và xã hội đối xử tồi tệ, bị gạt ra bên lề xã hội nên không có tiếng nói và quyền lực trong các thể chế đó”.

- Theo Ngân hàng thế giới (2008), “Nghèo là tình trạng đói, nghèo là thiếu nơi cư trú. Nghèo là bị bệnh và không thể gặp bác sĩ. Nghèo là không thể đi học và không biết cách đọc như thế nào. Nghèo là không tìm được việc làm, lo lắng cho tương lai”.1: Đồ thị nghèo đói theo quan điểm của WB LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Nguồn: TS.

Nguyễn Hoàng Bảo (2013) 2.2 Khái niệm nghèo của Việt Nam Theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2003), “Nghèo đói đồng nghĩa với nhà ở bằng tranh, không có đủ đất đai, không có trâu bò, không có tivi, con cái thất học, ốm đau không có tiền khám chữa bệnh”. Tiêu chí nghèo và sử dụng ngưỡng nghèo theo quy định theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 19/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016 - 2020. Quyết định này là căn cứ để đo lường và giám sát mức độ thiếu hụt về thu nhập và tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân; là cơ sở xác định đối tượng để thực hiện các chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội; hoạch định các chính sách kinh tế - xã hội khác trong giai đoạn 2016-2020. Theo đó, Chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2016 – 2020: Hộ nghèo: Khu vực thành thị: là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí sau:  Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10  Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

Hộ cận nghèo: Khu vực thành thị: là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt dưới 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Hộ có mức sống trung bình: Khu vực thành thị: là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 1. Hộ “khác nghèo”: là hộ thuộc hộ cận nghèo và hộ có mức sống trung bình. Do hạn chế về điều kiện và thời gian nên đề tài nghiên cứu chọn khảo sát hộ khác nghèo là những hộ thuộc hộ cận nghèo và hộ có mức sống trung bình.

Tất cả những tiêu chí về nghèo đói nêu trên đều phản ảnh 02 khía cạnh chủ yếu của người nghèo: (i) có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư; (ii) thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản tại cộng đồng (y tế, giáo dục; nhà ở, nước sạch và vệ sinh; thông tin). Nghèo tuyệt đối Nghèo tuyệt đối là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn nhu cầu cơ bản, tối thiểu để duy trì cuộc sống. Nhu cầu cơ bản, tối thiểu đó là mức bảo đảm tối thiểu về ăn, mặc, nhà ở, nước sinh hoạt, y tế, giáo dục và vệ sinh môi trường. Nhu cầu này cũng có sự thay đổi, khác biệt từng quốc gia và cũng được mở rộng dần.

Theo Đinh Phi Hổ (2006), nghèo tuyệt đối được hiểu là một người hoặc một hộ gia đình khi có mức thu nhập thấp hơn mức thu nhập tối thiểu được quy định bởi một quốc gia hoặc tổ chức quốc tế trong khoảng thời gian nhất định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nghèo tương đối Nghèo tương đối là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng ở một thời kỳ nhất định. Nghèo tương đối gắn liền với sự chênh lệch về mức sống của một bộ phận dân cư so với mức sống trung bình của địa phương ở một thời kỳ nhất định.

Theo Đinh Phi Hổ (2006), nghèo tương đối là tình trạng mà một người hoặc hộ gia đình thuộc về nhóm người có thu nhập thấp nhất trong xã hội xét theo không gian và thời gian nhất định. Như vậy, nghèo tương đối được xác định trong mối tương quan xã hội về tình trạng thu nhập với nhóm người. Ở bất kỳ xã hội nào, luôn luôn tồn tại nhóm người có thu nhập thấp nhất trong xã hội, người nghèo đói tương đối sẽ luôn hiện diện bất kể trình độ phát triển kinh tế nào. Giảm nghèo Giảm nghèo tức là tạo điều kiện cho bộ phận dân cư nghèo tiếp cận được với các nguồn lực cần thiết để họ tự nâng cao mức sống, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo.

Biểu hiện ở tỷ lệ phần trăm và số lượng người nghèo giảm xuống làm cho mức sống chung của toàn bộ cộng đồng được nâng lên. Giảm nghèo là quá trình chuyển một bộ phân dân cư nghèo lên mức sống cao hơn nhờ sự hỗ trợ của Nhà nước, cộng đồng và sự nỗ lực vươn lên của bản thân hộ nghèo. Giảm nghèo là chuyển từ tình trạng có ít điều kiện lựa chọn sang tình trạng có đầy đủ điều kiện lựa chọn hơn để cải thiện đời sống mọi mặt của mỗi người.