TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN DẦU I NGHỀ : VẬN HÀNH THIẾT BỊ CHẾ BIẾN DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 209/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 3 năm 2022 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2022 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 1 LỜI GIỚI THIỆU Có thể nói dầu mỏ là nguồn năng lượng quan trọng nhất của mọi quốc gia trên thế giới, có khoảng 60 đến 70% năng lượng sử dụng xuất phát từ dầu mỏ. Hiệu quả của việc sử dụng nguồn năng lượng này phụ thuộc rất nhiều vào các quá trình chế biến, việc đưa dầu mỏ vào các quá trình biến sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng của dầu mỏ lên 5 lần, như vậy sẽ tiết kiệm được nguồn tài nguyên quí giá này.
Việt Nam cũng là một quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên dầu mỏ. Chúng ta đã, đang và sẽ tiếp tục phát triển ngành công nghiệp chế biến dầu khí là một ngành kinh tế mạnh của Việt Nam, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và là đầu tàu kinh tế trong xây dựng và phát triển đất nước. Ngoài các kiến thức về chuyên ngành chế biến dầu khí, trong quá trình học còn cung cấp cho người học những kiến thức chung về kỹ thuật như: quá trình điều khiển tự động hóa, phương pháp xử lý sự cố trong nhà máy lọc dầu nói riêng cũng như trong các nhà máy công nghiệp về hóa dầu nói chung. Cùng với sự phát triển ngành công nghiệp này thì đòi hỏi việc tìm hiểu và nắm vững các quá trình công nghệ chế biến là hết sức quan trọng.
Với mục đích cung cấp cho người học đầy đủ các kiến thức về các quá trình chế biến sản phẩm từ dầu mỏ đang được sử dụng rộng rãi hiện nay, giáo trình “Vận hành phân xưởng chế biến dầu I” được chia thành 3 chương tương ứng với các nội dung sau: Hydrotreating; Cracking xúc tác và isome hóa. Trân trọng cảm ơn. Bà rịa - Vũng Tàu, tháng 3 năm 2022 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: GV Lưu Trà My 2.
Phạm Tuấn Linh 3.S Ngô Thị Bích Thu 4. Nguyễn Huỳnh Đông 5. Phạm Công Quang Trang 2 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .4 DANH MỤC CÁC BẢNG.5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA QUÁ TRÌNH HYDROTREATING.
Giới thiệu chung về quá trình. Cơ sở lý thuyết của quá trình. NGUYÊN LIỆU VÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH HYDROTREATING. XÚC TÁC CỦA QUÁ TRÌNH HYDROTREATING.
SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA QUÁ TRÌNH HYDROTREATING. Một số quá trình Hydrotreating tiêu biểu. THIẾT BỊ PHẢN ỨNG CỦA QUÁ TRÌNH HYDROTREATING. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH HYDROTREATING.
Nhiệt độ và áp suất. Lượng hydro tuần hoàn. Tốc độ nạp liệu. Tỷ số hồi lưu và độ tinh khiết của hydro hồi lưu.
Nồng độ H2S trong khí hồi lưu. THỰC HÀNH PHÂN XƯỞNG NAPHTHA HYDROTREATING TRÊN HỆ THỐNG MÔ PHỎNG ĐỘNG. Giới thiệu chung. Quy trình khởi động.
Quy trình dừng phân xưởng. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC. Giới thiệu chung về quá trình. Cơ sở lý thuyết của quá trình cracking xúc tác.
NGUYÊN LIỆU VÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC 38 Trang 1 2. XÚC TÁC CỦA QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC. Vai trò của xúc tác. Những yêu cầu của chất xúc tác cracking.
Động học của quá trình cracking xúc tác. Chất xúc tác dùng trong công nghệ FCC. Sự giảm hoạt tính của chất xúc tác. Quá trình tái sinh chất xúc tác.
Xúc tác cracking công nghiệp. CHẾ ĐỘ XÚC TÁC TẦNG SÔI VÀ TUẦN HOÀN XÚC TÁC RẮN. SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC. Cracking với lớp xúc tác cố định.
Cracking với lớp xúc tác tầng sôi. Công nghệ của hãng UOP. Công nghệ của Kellog. Công nghệ của hãng Shell.
Công nghệ IFP – Total và Stone & Webster. Công nghệ Exxon. THIẾT BỊ PHẢN ỨNG CỦA QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC. Lò phản ứng ống Riser.
Hệ thống điều khiển nhiệt độ MTC (Mix Temperature Control). Thiết bị RTD (Riser Termination Device). Hệ thống phun sương nguyên liệu. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH CRACKING XÚC TÁC.
Tốc độ nạp liệu – thời gian lưu. THỰC HÀNH PHÂN XƯỞNG CRACKING XÚC TÁC TRÊN HỆ THỐNG MÔ PHỎNG ĐỘNG. Giới thiệu phân xưởng cracking xúc tác trên hệ thống mô phỏng. Các thông số hoạt động bình thường.
Quy trình khởi động. CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA QUÁ TRÌNH ISOME HÓA. Giới thiệu chung về quá trình. Cơ sở lý thuyết của quá trình.
NGUYÊN LIỆU VÀ SẢN PHẨM CỦA QUÁ TRÌNH ISOME HÓA. Sản phẩm của quá trình. XÚC TÁC CỦA QUÁ TRÌNH ISOME HÓA. SƠ ĐỒ CÔNG NGHỆ CỦA QUÁ TRÌNH ISOME HÓA.
Quá trình đồng phân hóa xăng nhẹ. Quá trình đồng phân hóa phân đoạn C4. THIẾT BỊ PHẢN ỨNG CỦA QUÁ TRÌNH ISOME HÓA. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUÁ TRÌNH ISOME HÓA.
THỰC HÀNH PHÂN XƯỞNG ISOME HÓA TRÊN HỆ THỐNG MÔ PHỎNG ĐỘNG. Giới thiệu chung. Thiết bị điều khiển và thông số vận hành. Quy trình khởi động.123 TÀI LIỆU THAM KHẢO.129 Trang 3 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.
Vị trí phân xưởng hydrotreating trong nhà máy lọc dầu. Sơ đồ nguyên lý chung của quá trình HDT. Thiết bị phản ứng hydrotreating kiểu downflow. Đĩa phân phối lỏng – hơi trong thiết bị phản ứng hydrotreating.
Sự chuyển đổi nhu cầu sử dụng các sản phẩm dầu mỏ. Vị trí phân xưởng cracking xúc tác trong nhà máy lọc dầu. Sơ đồ khối của quá trình cracking xúc tác tầng sôi. Sơ đồ công nghệ chung của quá trình FCC.
Công nghệ cracking xúc tác ngày nay. Sơ đồ FCC tái sinh của UOP. Công nghệ RFCC của hãng Kellog và Shell. Công nghệ R2R của IFP và công nghệ RFCC của Exxon.
Sự hoá hơi nguyên liệu khi sử dụng MTC và cấu tạo đáy ống Riser. Cụm phản ứng với thiết bị tái sinh xúc tác 1 tầng. Cụm phản ứng với thiết bị tái sinh xúc tác 2 tầng. Công nghệ Penex của UOP.
Công nghệ Penex với tháp tách isohexan. Sơ đồ công nghệ đồng phân hóa phân đoạn C4. Sơ đồ công nghệ Butamer của UOP. Thiết bị phản ứng isome hóa .89 Trang 4 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.
Điều kiện phản ứng trung bình của quá trình hydrotreating một số loại. Ảnh hưởng của nhiệt độ lên hiệu suất sản phẩm. Nguyên liệu của quá trình isome hóa. So sánh % sản phẩm và nguyên liệu của quá trình isome hóa.
Hiệu suất các sản phẩm .85 Trang 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: VẬN HÀNH PHÂN XƯỞNG CHẾ BIẾN DẦU I 2. Mã mô đun: PETR56116 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3.
Vị trí: Là mô đun thuộc phần các môn học, mô đun chuyên môn nghề của chương trình đào tạo. Môn đun này được dạy trước mô đun vận hành phân xưởng chế biến dầu II và sau các môn học, mô đun như: Vận hành máy thủy khí I, vận hành tháp chưng cất dầu thô. Tính chất: Mô đun này trang bị những kiến thức, kỹ năng về công nghệ và vận hành các phân xưởng hydrotreating và cracking xúc tác, Isome hóa trong nhà máy lọc dầu. Ý nghĩa là vai trò: Cung cấp cho người học đầy đủ các kiến thức về các quá trình chế biến sản phẩm từ dầu mỏ đang được sử dụng rộng rãi hiện nay.
Mục tiêu của mô đun: 4. Về kiến thức: A1. Trình bày được cơ sở, nguyên liệu và sản phẩm của quá trình Hydrotreating và Cracking xúc tác, Isome hóa. Trình bày được sơ đồ công nghệ của các phân xưởng Hydrotreating và Cracking xúc tác, Isome hóa.
Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của thiết bị phản ứng của các phân xưởng Hydrotreating, Cracking xúc tác và Isome hóa. Trình bày được các thông số vận hành của phân xưởng. Về kỹ năng: B1. Vận hành thành thạo các phân xưởng: naptha hydrotreating, cracking xúc tác và isome hóa trên mô hình mô phỏng động theo quy trình.
Xử lý được các sự cố thường gặp theo quy trình. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Tuân thủ tuyệt đối các qui định về an toàn, pccc, nội quy phòng học/ phòng mô hình và quy chế của nhà trường. Tuân thủ các qui trình vận hành các thiết bị điện, tự động hóa có liên quan.
Xác định được công việc phải thực hiện, hoàn thành các công việc theo yêu cầu, không để xảy ra sự cố, hư hỏng đối với hệ thống thiết bị. Nội dung của mô đun : 5. Chương trình khung Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Mã Thi/ Tên môn học, mô đun tín Tổng hành/ MH/MĐ/HP Lý Kiểm tra chỉ số thí nghiệm/ thuyết bài tập/ thảo luận LT TH Các môn học chung/ đại I 14 285 117 153 10 5 cương COMP52001 Giáo dục chính trị 2 30 15 13 2 0 COMP51003 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 COMP52005 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 0 2 Giáo dục quốc phòng và An COMP51007 2 45 21 21 1 2 ninh COMP52009 Tin học 2 45 15 29 0 1 FORL54002 Tiếng Anh 4 90 30 56 4 0 SAEN52001 An toàn vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Các môn học, mô đun chuyên II. 47 1190 349 759 25 57 môn ngành, nghề Các môn học, mô đun kỹ II.
7 135 65 63 4 3 thuật cơ sở MECM52003 Vẽ kỹ thuật - 1 2 45 15 28 0 2 ELEI53011 Điện kỹ thuật 2 3 45 36 6 3 0 AUTM52111 Cơ sở điều khiển quá trình 2 45 14 29 1 1 Các môn học, mô đun chuyên II.