MỞ ĐẦU ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ Ý NGHĨA HỌC TẬP MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH I- ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm tư tưởng và tư tưởng Hồ Chí Minh a) Khái niệm tư tưởng Tư tưởng là sự phần ánh hiện thực trong ý thức, là biểu hiện quan hệ của con người với thế giới chung quanh, ` Trong thuật ngữ "tư tưởng Hồ Chí Minh", khái niệm "tư tưởng" có ý nghĩa ở tâm khái quát triết học. "Tư tưởng"ở đây không phải đùng với nghĩa tính thần- tư tưởng, ý thức tử tưởng của một cá nhân, một cộng đồng, mà với nghĩa là một hệ thống những quan điểm, quan niệm, luận điểm được xây đựng trên một nền tảng triết học (thế giới quan và phương pháp luận) nhất quán, đại biểu cho ý chí, nguyện vọng của một giai cấp, một dân tộc, được hình thành trên cơ sở thực tiễn nhất định và trở lại chỉ đạo hoạt động thực tiến, cải tạo hiện thực. Khái niệm "tư tưởng" liên quan trực tiếp đến khái niệm "nhà tư tưởng".
Một người xứng đáng là nhà tư tưởng, theo V.1LLênữn, khi người đó biết giải quyết trước người khác tất cả những vấn để chính trị - sách lược, các vấn đề về tổ chức, về những yếu tố vật chất của phong trào không phải một : cách tự phát. b) Khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh Quá trình nhận thức của Đẳng ta về tư tưởng Hồ Chí Minh đi từ thấp đến cao, từ những vấn để cụ thể đến hệ thống hoàn chỉnh. Đại hội đại biểu toàn quốc lan tha VII (thang 6-1991) đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nhận thức của Đẳng về tư tưởng Hỗ Chi Minh. Đảng ta đã khẳng dinh: Dang lấy chủ nghĩa Mác - Lenin và "tư tudng - .Hồ Chí Minh làm xiên; tang tu tưởng,] kim chỉ nam: chế hanh dong: \ én của: Dai : hội định nghửa: "tư tưởng Hồ Chí Minh chính là kết quả sự vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta, và trong thực tế tư tưởng Hồ Chí Minh đã trổ thành một tài sẵn tính thân quý báu của Dang và của cả đân tộc".
Kể từ sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VH của Đẳng, công tác nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh được tiến hành nghiêm túc và đạt được những kết quả quan trọng. Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lân thứ VI Nxb. Sự thật, Hà Nội, 1991, tr127. 10 Những kết quả nghiên cứu đó đã cung cấp luận cứ khoa học có sức thuyết phục để Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đẳng (tháng 4-2001) và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng (tháng 1-2011) xác định khá toàn điện và có hệ thống những vấn để cốt yếu thuộc nội hàm khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh.
"Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn điện và sâu sắc về những vấn để cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận đụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điểu kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tỉnh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tỉnh thần vô cùng to-lớn và quý giá của Đẳng và đân tộc ta, mãi mãi sọi đường cho sự nghiệp cách mạng:cửa nhân đân ta giảnh thắng loi". | Trong định nghĩa nay, Dang ta đã lâm rõ được: Aột lâ, bản chất cách mạng, khoa học và nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh: Đó là hệ thống quan điểm toàn điện và sâu sắc về những vấn để cơ bản của cách mạng Việt Nam, phản ánh những vấn để có tính quy luật của cách mạng Việt Nam; tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin là nên tảng tư tưởng, kim chỉ nam hành động ca Dang va dan tộc Việt Nam. Tailà nguôn gốc tư tưởng, lý luận của tư tưởng Hồ Chí Minh: 1. Đẳng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quớc lân thứ XI Nxb.
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr. 11 chủ nghĩa Mác - Lênin, giá trị van héa dan téc, tinh hoa van hóa nhân loại. Ba là, giá trị, ý nghĩa, sức hấp dẫn, sức sống lâu bền của tư tưởng Hồ Chí Minh: là tài sản tỉnh thần to lớn của Đẳng và dân tộc, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân đân ta giảnh thắng lợi. Dựa trên định hướng cơ bản các văn kiện đại hội của Đẳng Cộng sản Việt Nam, các nhà khoa học đã đưa ra định nghĩa: "Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn điện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đến cách mạng xã hội chủ nghĩ, là kết quả của sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênữ: vào điều kiện cụ thể nước ta, đông thời là sự kết tính tỉnh, hoa dân tộc và trí tuệ thời đại nhằm giải phóng dân độc giả phóng giai sấp và giải phóng con người", Dù định nghĩa theo cách nảo, tự tưởng Hỗ Chí Minh đểu được nhìn nhận với tư cách là một hệ thống lý luận.
Hiện nay, tổn tại hai phương thức tiếp cận hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh. Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh được nhận điện như một hệ thống trí thức tổng hợp, bao gồm: tư tưởng triết học; tư tưởng kinh tế; tư tưởng chính trị; tư tưởng quan | sự; tư tưởng văn hóa, đạo đức và nhân văn. Hội đồng Trúng ương chỉ đạo biên soạn giáo trình quốc gia các bộ môn khoa học Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh: Giáo trình Tư tưởng HỒ Chí Minh, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2003, tr.
12 Thứ hai tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống các quan điểm về những vấn dé cơ bản của cách mạng Việt Nam, bao gồm: từ. tưởng vé van dé dan tộc và cách mạng giải phóng đân tộc; về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; về Đảng Cộng sản Việt Nam; về đại đoàn kết đân tộc và đoàn kết quốc tế; về dân chủ, Nhà nước của đân, do đân, vì dân; về văn hóa, đạo đức, v. Giáo trình này vận dụng phương thức tiếp cận thứ hai để giới thiệu và nghiên cứu hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh. Tà một hệ thống lý luận, tư tưởng Hồ Chí Minh có cấu trúc lôgích chặt chẽ và có hạt nhân cốt lõi, đó là tư tưởng về độc lập đân tộc, đân chủ và chủ nghia xã hội; độc lập dân tộc gắn liễn với chủ nghĩa xã hội nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người.
Đối tượng nghiên cứu và nhiệm vụ của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh a) Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm hệ thống các quan điểm, quan niệm, lý luận về cách mạng Việt Nam trong dòng chấy của thời đại mới mà cốt lõi là tw tưởng về độc lập dân tộc gắn liên với chủ nghĩa xã hội. Các quan điểm cơ bản của hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ được phản ánh trong các bài nói, bài viết mà còn được thể hiện qua quá trình chỉ đạo thực tiễn cách mạng phong phú của Người; được Đảng Cộng 13 sản Việt Nam vận đụng, phát triển sáng tạo qua các giai đoạn cách mạng. Như vậy, đối tượng của môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là bản thân hệ thống các quan điểm, lý luận được thể hiện trong toàn bộ di sản của Hồ Chí Minh mà còn là quá trình vận động, hiện thực hóa các quan điểm, lý luận đó trong thực tiễn cách mạng Việt Nam. Đó là quá trình mang tính quy luật, bao gồm hai mặt thống nhất biện chứng: sản sinh tư tưởng và hiện thực hóa tư tưởng theo các mục tiêu độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội, giải phóng đân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
b) Nhiệm vụ nghiên cứu Trên cơ sở đối tượng nghiên cứu, môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh có nhiệm vụ đi sâu nghiên cứu làm rõ các nội dung sau: - - Cơ sở (khách quan và chử quan) hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, qua đó khẳng định sự ra đời của từ tưởng Hồ Chí Minh là một tất yếu khách quan và giải đáp các vấn để lịch sử đân tộc đặt ra; : - Các giai đoạn hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh; - Noi dung, bản chất cách mạng, khoa học, đặc điểm của các quan điểm trọng hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh; - Vai trò nên tang tư tưởng, kim chỉ nam hành động của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam; - Quá trình nhận thức, vận dụng, phát triển tư tưởng 14 Hồ Chí Minh qua các giai đoạn cách mang cua Dang va Nha nước ta; - Các giá tri tư tưởng, lý luận của Hồ Chí Minh đối với kho tầng tư tưởng, lý luận cách mạng thế giới của thời dai. Mối quan hệ với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin và môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh có quan hệ chặt chẽ với H6 Chi Minh hoc, cdc khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt là với các môn học lý luận chính trị. a) Mối quan hệ với môn học Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin Chủ nghĩa Mác - Lênún là cơ sở thế giới quan, phương pháp luận, nguồn gốc tư tưởng, lý luận trực tiếp quyết định bản chất cách mạng, khoa học của tư tưởng Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh là người trung thành, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điểu kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam.
Cuộc đời, sự nghiệp của Hồ Chí Minh và sự nghiệp của Đảng ta, của cách mạng Việt Nam, thông qua tổng kết thực tiễn, đã góp phần làm phong phú, bể sưng và phát triển các nguyên lý cơ bản củả chủ nghĩa Mác - Lênin. Tư tưởng Hồ Chí Minh thuộc hệ tư tưởng Mác - Lênin, là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điểu kiện thực tế Việt Nam, vì vậy, môn học 15 Tư tưởng Hồ Chí Minh và môn học Những nguyén lý cơ bản của chủ nghĩa Mac - Lénin có mối quan hệ chặt chẽ. Muốn nghiên cứu tốt, giảng dạy và.học tập tốt tư tưởng Hồ Chí Minh cần phải nắm vững kiến thức về những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin.