BO GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I wen a ii 017 của Hiệu thướn 1g Cao nh GTVT Trắng ương I Hà Nội 2017 Z£ ; BOQ GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO DANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I GIAO TRINH MON HOC: TO CHUC QUAN LY SAN XUAT NGHE: VAN HANH MAY THI CONG NEN TRINH DO: CAO DANG Hà Nội - 2017 LOI NOI DAU Ngày nay hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành xu hướng tất yếu với sự tiến bộ nhanh chóng trên các mặt kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ. Điều đó vừa là thách thức vừa mở ra cơ hội phát triển cho các doanh nghiệp. Hoạt động sản xuất kinh doanh trong bối cảnh như : vậy, đòi hỏi nhà quản trị phải hiểu biết những vấn đề thuộc lĩnh vực quản trị sản xuất và nhiều khâu tác nghiệpở tổ chức của mình để có thể đưa ra các giải pháp thích ứng kịp thời với mọi sự biến động của thị trường. Điều đó đòi hỏi những nhà quản lý phải có được những kiến thức cơ bản về cung cách tổ chức, điều hành để nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình trong điều kiện cạnh tranh của nền kinh tê thị trường hiện nay.
Cuốn giáo trình“ “Tổ chức và quản lý sản xuất” được biên soạn trên cơ sở tổng hợp các kiến thức cơ bản với những vấn đề liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như: „ - _ Khái niệm chung về tô chức và quản lý sản xuât - _ Nguyên tắc cơ bản của hệ thống tổ chức, quản lý sản xuất - _ Lập kế hoạch sản xuất và quản lý kế hoạch - _ Tổ chức và quản lý lao động trong doanh nghiệp -_ Tổ chức, quản lý hoạt động khoa học công nghệ và hạch toán phân tích hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp. Khi biên soạn cuôn giáo trình này, chúng tôi đã cố gắng biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức cơ bản về hệ thống tổ chức và quản lý sản xuất, các vấn đề liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; các biện pháp xử lý biến động trong sản xuất và bố trí nguồn lực cho các hoạt động sản xuât; quá trình lập kế hoạch sản xuất, đánh giá và quản lý chất lượng sản pham. Hy vong cuốn sách này phần nào sẽ giúp ích cho các bạn sinh viên nghề Vận hành máy thi công nền, sau khi tốt nghiệp ra trường có thể tự thành lập doanh nghiệp, tổ chức và quản lý hoạt động của doanh nghiệp một cách có hiệu quả. Đồng thời, cuốn sách này giúp các bạn đồng nghiệp sử dụng làm tài liệu tham khảo trong quá trình thực hiện công tác giảng dạy.
Do đây là tài liệu được biên soạn lần đầu, mặc dù các tác giả đã rất có gắng, nỗ lực nhưng không thẻ tránh khỏi những sai sót. Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của bạn đọc dé lần tái bản sau được hoàn chỉnh hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin được gửi về Khoa Công trình - Trường Cao đẳng nghề GTVTTWI - Huyện Ba vì - Hà nội. NHÓM BIÊN SOẠN MUC LUC Chuong 1: KHAI NIEM CHUNG VỀ TÔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ SẢN XUẤT.
6 Chương 2: NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA HỆ THÓNG TO CHUC QUAN LY SAN ˆo/ L0 ~.,Ô 27 Chương 3: LẬP KÉ HOẠCH SẢN XUAT VA QUAN LY KE HOẠCH. 41 Chương 4: TÔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG TRONG DN. 51 Chương 5: TCQ L HOẠT ĐỘNG KHCN VA HACH TOAN, PHAN TICH HOAT PONG SAN XUAT. TAT LIBU THAM RAO sccsasscvcsscssscuassexwsasesssrsasssesssssvicuasscussinitinsasiocneweiais 82 Churong 1: KHAI NIEM CHUNG VE TO CHUC VA QUAN LY SAN XUAT 1.
Khái niệm về doanh nghiệp 1. Một số quan điểm về doanh nghiệp. ‹ - Hiện nay trên phương diện lý thuyết có khá nhiêu định nghĩa thê nào là một doanh nghiệp, môi định nghĩa đều mang trong nó một nội dung nhất định với một giá trị nhất định. ĐiềuấẤy cũng là đương nhiên, vì rằng mỗi tác giả đứng trên nhiều quan điểm khác nhau khi tiếp cận doanh nghiệp dé phat biểu.
Xét theo quan điểm luật pháp: Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tư cách pháp nhân, có con dấu, có tài sản, có quyền và nghĩa vụ dân sự hoạt động kinh tế theo chế độ hạch toán độc lập, tự chịu trách nhiệm về toàn bộ hoạt động kinh tế trong phạm vi vốn đầu tư do doanh nghiệp quản lý và chịu sự quản lý của nhà nước bằng các loại luật và chính sách thực thi. Xét theo quan điểm chức năng: Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó người ta kết hợp các yếu tố sản xuất khác nhau (có sự quan tâm giá cả của các yếu tô) do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra thị trường những sản phẩm hàng hóa hay dịch vụ đề nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản phẩm với giá thành của sản phẩm ấy. Xét theo quan điểm phát triển: Doanh nghiệp là một cộng đồng người sản xuất ra những của cải. Nó sinh ra, phát triển, có những thất bại, có những thành công, có lúc vượt qua những thời kỳ nguy kịch và ngược lại có lúc phải ngừng sản xuất, đôi khi tiêu vong đo gặp phải những khó khăn không vượt qua được (trích từ sách “Kinh tế doanh nghiệp” của D.A Caillat - Nhà xuất bản Khoa Học Xã Hội 1992 ) d.
Xét theo quan điểm hệ thống: Doanh nghiệp được các tác giả nói trên xem rằng đoanh nghiệp bao gồm một tập hợp các bộ phận được tổ chức, có tác động qua lại và theo đuổi cùng một mục tiêu. Các bộ phận tập hợp trong doanh nghiệp bao gồm 4 phân hệ sau: sản xuất, thương mại, tổ chức, nhân sự. Ngoài ra có thể liệt kê hàng loạt những định nghĩa khác nữa khi xem xét doanh nghiệp dưới những góc nhìn khác nhau. Song giữa các định nghĩa về doanh nghiệp đều có những điểm chung nhất, nếu tông hợp chúng lại với một tầm nhìn bao quát trên phương diện tổ chức quản lý là xuyên suốt từ khâu hình thành tổ chức, phát triển đến các môi quan hệ với môi trường, các chức năng và nội dung hoạt động của doanh nghiệp cho thấy đã là một doanh nghiệp nhất thiết phải được cấu thành bởi những yếu tố sau đây: * Yếu tố tổ chức: là một tập hợp các bộ phận chuyên môn hóa nhằm thực i.
các chức năng quản lý như các bộ phận sản xuất, bộ phận thương mại, bộ phận hành chính. *Yếu tố sản xuất: bao gồm các nguồn lực lao động, vốn, vật tu, thong tin. * Yéu té trao d6i: 1a những dịch vụ thương mại - mua các yếu tố đầu vào, ,„ bán sản phẩm sao cho có lợi ở đầu ra. * Yếu tố phân phối: bao gồm thanh toán cho các yếu tố sản xuất, làm nghĩa vụ nhà nước, trích lập quỹ và tính cho hoạt động tương lai của doanh nghiệp bằng khoản lợi nhuận thu được.
Định nghĩa về doanh nghiệp Doanh nghiệp là đơn vị kinh tế có tư cách pháp nhân, quy tụ các phương tiện tài chính, vật chất và con người nhằm thực hiện các hoạt động sản xuất, cung ứng, tiêu thụ sản phẩm hoặc dịch vụ, trên cơ sở tối đa hóa lợi ích của người tiêu dùng, thông qua đó tối đa hóa lợi ích của chủ sở hữu, đồng thời kết hợp một cách hợp lý các mục tiêu xã hội. * Đặc điêm - Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức kinh doanh có tư cách pháp nhân: Tư cách pháp nhân của một doanh nghiệp là điều kiện cơ bản quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp trong nền kinh tế quốc đân, nó do Nhà nước khẳng định và xác định. Việc khăng định tư cách pháp nhân của doanh nghiệp với tư cách là một thực thê kinh tế, một mặt nó được nhà nước bảo hộ với các hoạt động sản xuất kinh doanh, mặt khác nó phải có trách nhiệm đối với người tiêu đùng, nghĩa vụ đóng góp với nhà nước, trách nhiệm đối với xã hội. Đòi hỏi đoanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ tài chính trong việc thanh toán những khoản công nợ khi phá sản hay giải thể.
- Doanh nghiệp là một tổ chức sông trong một thể sông (nên kinh tế quốc dan), gan lién với địa phương nơi nó tồn tại. Doanh nghiệp là một tổ chức sống vì lẽ nó có quá trình hình thành từ một ý chí và bản lĩnh của người sáng lập (/ nhân, tập thể hay Nhà nước); quá trình phát triển thậm chí có khi tiêu vong, phá sản hoặc bị một doanh nghiệp khác thôn tính. Vì vậy cuộc sống của doanh nghiệp phụ thuộc rất lớn vào chất lượng quản lý của những người tạo ra nó. Doanh nghiệp ra đời và tồn tại luôn luôn gắn liền với một vị trí của một địa phương nhất định, sự phát triển cũng như suy giảm của nó ảnh hưởng đến địa phương đó.
Mục đích và mục tiêu của doanh nghiệp Doanh nghiệp cần tồn tại, phát triên và đảm bảo tính bền vững, điều đơn giản là không có một doanh nghiệp nào tôn tại vĩnh cửu nếu doanh nghiệp đó không xác định được mục đích và mục tiêu hoạt động cho chính nó. Hoạt động của doanh nghiệp chỉ có hiệu quả một khi kế hoạch của nó gắn bó chặt chẽ với mục tiêu để cho phép đạt được những mục đích. Kế hoạch đó đòi hỏi phải được điều chỉnh kịp thời theo những biến động của môi trường; đồng thời gắn bó với những khả năng cho phép của doanh nghiệp như: vốn, lao động, công nghệ. Từ những kế hoạch đó đòi hỏi doanh nghiệp phải có cơ cấu tổ chức hợp lý, xác định cụ thể nhiệm vụ cho từng bộ phận, cá nhân; đồng thời phối hợp hoạt động nhằm đạt được mục đích của doanh nghiệp.
*Mục đích của doanh nghiệp Mục đích của đoanh nghiệp là thể hiện khuynh hướng tồn tại và phát triển, doanh nghiệp có 3 mục đích cơ bản: - Mục đích kinh tế: Thu lợi nhuận, đây là mục đích quan trọng hàng đầu của các doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh đoanh. - Mục đích xã hội: cung cấp hàng hoá và dịch vụ đáp ứng nhu cầu xã hội. Đây là mục đích quan trọng hàng đầu của các doanh nghiệp hoạt động công ích. - Mục đích thoả mãn các nhu cầu cụ thể và đa dạng của mọi người tham gia hoạt động trong doanh nghiệp.
* Mục tiêu của doanh nghiệp Mục tiêu là biểu hiện mục đích của doanh nghiệp, là những mốc cụ thể được phát triển từng bước. Một mục tiêu là một câu hỏi cần có lời giải đáp trong một khoảng thời gian nhất định.