CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ CÔNG TÁC BẢO HỘ LAO ĐỘNG 1. NỘI DUNG,MỤC ĐÍCH VÀ Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC BHLĐ 1. Nội dung của công tác BHLĐ Công tác bảo hộ lao động bao gồm những nội dung chủ yếu sau: - Kỹ thuật an toàn - Vệ sinh lao động - Luật lao động a. Kỹ thuật An toàn lao động: Kỹ thuật an toàn là hệ thống các biện pháp và phương tiện về tổ chức và kỹ thuật nhằm phong ngừa sự tác động của các yếu tố nguy hiểm trong sản xuất đối với người lao động.
Để đạt được mục đích phòng ngừa tác động của các yếu tố nguy hiểm trong sản xuất đối với người lao động, trong quá trình hoạt động sản xuất phải thực hiện đồng bộ các biện pháp về tổ chức, kỹ thuật, sử dụng các thiết bị an toàn và thao tác làm việc an toàn thích ứng. Tất cả các biện pháp đó được quy định cụ thể trong các quy phạm, tiêu chuẩn, các văn bản khác về lĩnh vực an toàn. Nội dung kỹ thuật an toàn chủ yếu gồm những vấn đề sau: - Xác định vùng nguy hiểm - Xác định các biện pháp về quản lý, tổ chức và thao tác làm việc bảo đảm an toàn - Sử dụng các thiết bị an toàn thích ứng: Thiết bị che chắn, thiết bị phòng ngừa, thiết bị bảo hiểm, tín hiệu, biển báo, trang bị bảo hộ cá nhân. Vệ sinh lao động: Vệ sinh lao động là hệ thống các biện pháp và phương tiện về tổ chức và kỹ thuật nhằm phòng ngừa sự tác động của các yếu tố có hại trong sản xuất đối với người lao động.
Để ngăn ngừa sự tác động của các yếu tố có hại trong sản xuất đối với người lao động, trước hết phải nghiên cứu sự phát sinh và tác động của các yếu tố có hại đối với cơ thể con người, trên cơ sở đó xác định tiêu chuẩn giới hạn cho phép của các yếu tố trong môi trường lao động, xây dựng các biện pháp vệ sinh lao động. 2 Nội dung của vệ sinh lao động bao gồm: - Xác định khoảng cách về vệ sinh - Xác định các yếu tố có hại cho sức khỏe - Giáo dục ý thức và kiến thức vệ sinh lao động, theo dõi quản lý sức khỏe - Biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường - Các biện pháp kỹ thuật vệ sinh: Kỹ thuật thông gió, thoát nhiệt, kỹ thuật chống bụi, chống ồn, chống rung động, kỹ thuật chiếu sáng, kỹ thuật chống bức xạ, phóng xạ, điện từ trường… Trong quá trình sản xuất phải thường xuyên theo dõi sự phát sinh các yếu tố có hại, thực hiện các biện pháp bổ sung làm giảm các yếu tố có hại, đảm bảo tiêu chuẩn vệ sinh cho phép. Luật bảo hộ lao động: Luật BHLĐ là một bộ phận của Luật Lao động bao gồm các văn bản, chỉ thị của Nhà nước quy định về thời gian làm việc và nghỉ ngơi, các chế độ bồi dưỡng cho người lao động. Các chính sách, chế độ bảo hộ lao động chủ yếu bao gồm: Các biện pháp kinh tế xã hội, tổ chức quản lý và cơ chế quản lý công tác bảo hộ lao động.
Các chính sách, chế độ bảo hộ lao động nhằm bảo đảm thúc đẩy việc thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn, biện pháp về vệ sinh lao động như chế độ trách nhiệm của cán bộ quản lý, của tổ chức bộ máy làm công tác bảo hộ lao động, các chế độ về tuyên truyền huấn luyện, chế độ thanh tra, kiểm tra, chế độ về khai báo, điều tra, thống kê, báo cáo về tai nạn lao động… Những nội dung của công tác bảo hộ lao động nêu trên là rất lớn, bao gồm nhiều công việc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau, hiểu được nội dung của công tác bảo hộ lao động sẽ giúp cho người quản lý đề cao trách nhiệm và có biện pháp tổ chức thực hiện công tác bảo hộ lao động đạt kết quả tốt. Mục đích Công tác BHLĐ một lĩnh vực nghiên cứu về những vấn đề bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho người lao động. Vì lao động là một hoạt động lớn nhất của con 3 người, nó tạo lên của cải, vật chất và tinh thần. Lao động có năng suất cao là nhân tố quyết định đến sự phát triển.
Bảo hộ lao động nhằm góp phần đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người lao động. Đảm bảo cho người lao động làm việc trong môi trường đủ tiêu chuẩn. Bảo hộ lao động còn nghiên cứu tìm ra các nguyên nhân gây ra các tai nạn lao động, trên cơ sở đó đề ra các nguyên tắc phòng ngừa nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cá nhân cũng như của doanh nghiêp. Trong quá trình lao động và nâng cao hiệu quả trong lao động.
Trên cơ sở đó người lao động biết tự chấp hành và tuyên truyền giúp đỡ đồng nghiệp chấp hành nghiêm chỉnh các quy phạm an toàn lao động đã đề ra và giữ gìn môi trường làm việc, đảm bảo tốt nhất về VSCN. Để đảm bảo cho người lao động trong quá trình sản xuất trước các mối đe doạ về tai nạn gây ra Nhà nước đã ban hành hệ thống chế độ chính sách, luật bảo hộ lao động hình thành cùng với quá trình xây dựng luật pháp nước ta Năm 1991 pháp lệnh bảo hộ lao động đã được nhà nước ban hành.Trong pháp lệnh đã quy định rõ nội dung trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước,các ngành các cấp,các tổ chức đoàn thể,các giám đốc,chủ cơ sở (những người sử dụng lao động) cũng như người lao động trong công tác bảo hộ lao động. Công tác quản lý nhà nước về bảo hộ lao động được chỉ rõ trong điều 29,chương VI- Pháp lệnh bảo hộ lao động năm 1991 có hiệu lực từ ngày 1.1992 như sau:Quản lý nhà nước về BHLĐ bao gồm - Xây dựng và qui định về BHLĐ - Xây dựng chương trình quốc gia về BHLĐ và đưa vào kế hoạch phát triển kinh tế xã hội và ngân sách của nhà nước - Thanh tra việc thực hiện các quy định về BHLĐ Cùng với pháp lệnh về bảo hộ lao động thì luật lao động của nhà nước được công bố ngày 5/7/1994 đã quy định về quyền và nghĩa vụ của người lao động và người sử dụng lao động, các tiêu chuẩn lao động, các nguyên tắc sử dụng và quản lý lao động. 4 Bộ luật lao động bảo vệ quyền làm việc, lợi ích và các quyền khác của người lao động, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động, tạo điều kiện cho mối quan hệ lao động được hài hoà và ổn định.
- Luật Lao động 1994. -Pháp lệnh về BHLĐ - 1991 - Các chế độ BHXH. Ý nghĩa Công tác bảo hộ lao động là một chính sách lớn của Đảng và Nhà Nước ta, nó mang nhiều ý nghĩa chính trị, xã hội và kinh tế lớn lao. - Ý nghĩa chính trị: Công tác này thể hiện chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về con người.
Coi con người là vốn quý nhất nó thể hiện bản chất tốt đẹp của chế độ XHCN. Bảo hộ lao động phản ánh bảo chất của chế độ xã hội và mang ý nghĩa chính trị rõ rệt. Dưới chế độ thực dân phong kiến, giai cấp công nhân và người lao động không hề được quan tâm. Từ khi đất nước giành được độc lập đến nay.
Đảng và chính phủ luôn quan tâm đến công tác bảo hộ lao động,trên quan điểm “con người là vốn quý nhất “,điều kiện lao động không ngừng được cải thiện,điều này thể hiện rõ bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng. Bảo hộ lao động tốt là góp phần tích cực vào việc củng cố và hoàn thiện quan hệ sản xuất chủ nghĩa. Mặt khác, nhờ chăm lo bảo vệ sức khỏe cho người lao động, không những mang lại hạnh phúc cho bản thân và gia đình họ, mà bảo hộ lao động còn mang ý nghĩa xã hội và nhân đạo sâu sắc. - Ý nghĩa về kinh tế: Làm tốt công tác an toàn sẽ đem lại hiệu quả rất lớn về kinh tế.
Trong sản xuất, người lao động được bảo vệ tốt, không bị tai nạn, ốm đau bệnh tật, họ sẽ an tâm phấn khởi sản xuất nâng cao năng suất lao động, hoàn thành kế hoạch sản xuất. Do đó thu nhập cá nhân và phúc lợi tập thể sẽ được tăng lên, điều kiện đời sống vật chất và tinh thần ngày càng được cải thiện. Ngược lại tai nạn lao động, ốm đau bệnh tật xảy ra nhiều sẽ ảnh hưởng đến lực lượng sản xuất. Đồng thời chi phí để khắc phục hậu quả do tai nạn, ốm đau cũng rất lớn.
Cho nên quan tâm thực hiện tốt bảo hộ lao động là thể hiện quan điểm 5 sản xuất đầy đủ, là điều kiện bảo đảm sản xuất phát xuất phát triển và đem lại hiệu quả kinh tế cao. + Với các doanh nghiệp: Giảm được chi phí khắc phục sự cố, chi phí ngừng việc do sự cố, các chi phí bồi thường. + Với người lao động: Kéo dài được tuổi nghề, duy trì được sức khoẻ, tiền lương. - Ý nghĩa về xã hội: Khi làm tốt công tác này thì sẽ xoá bỏ các mặc cảm về nghề nghiệp từ đó tạo ra sự công bằng xã hội.
Giảm được chi phí bảo hiểm, lương hưu, lương ốm, chi phí đào tạo. Tính pháp luật: Những nội dung, quy định về công tác BHLĐ được xem như pháp luật của Nhà nước bắt buộc mọi người từ các Bộ cho đến người lao động đều phải nghiêm túc thực hiện. Nếu những người nào cố tình vi phạm gây nên hậu quả đáng tiếc đều bị xử lý trước cơ quan pháp luật Nhà nước. Để làm tốt công tác BHLĐ phải không ngừng đi sâu tuyên truyền giáo dục phát động quần chúng nâng cao ý thức tự giác chấp hành các quy tắc an toàn, động viên quần chúng tham ra tốt công tác này.
Bên cạnh đó còn có hình thức kỷ luật đối với những ai vi phạm các quy tắc an toàn, điều lệ an toàn, quy định về chế độ trách nhiệm đối với những người bị sai phạm thể hiện tính chất pháp luật trong bảo hộ lao động. Tính quần chúng: Hàng ngày, hàng giờ người lao động phải tiến xúc trực tiếp với máy móc thiết bị và môi trường làm việc, do đó họ có khả năng phát hiện những thiếu sót về kỹ thuật an toàn và vệ sinh lao động. Muốn đảm bảo an toàn lao động thì việc quan trọng phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy tắc an toàn. Việc này chỉ thực hiện được khi ý thức của quần chúng thấy rõ phải bảo vệ mình và mọi người trong quá trình sản xuất.