vụ KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ TS HOÀNG MINH HẰNG THỰC HÀNH TIN HỌC VÀ ỨNG DỤNG TRONG Y - SINH HỌC (Y TÉ) (Dùng cho đào tạo bác sỹ y học cổ truyền) NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC -2009 Chỉ đạo biên soạn: VỤ KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ Chủ biên: TS. HOÀNG MINH HẰNG Tham gia bién soạn: TS. HOÀNG MINH HÀNG ThS. LÊ VÃN LỢI ThS.
LÊ THỊ LAN HƯƠNG ThS. NGUYỄN THỊ NGA CN. PHẠM NGỌC THACH CN. HOÀNG VIỆT HƯNG Thư kí biên soạn: ThS.
LÊ THỊ LAN HƯƠNG Tham gia tổ chức bản thảo: ThS. PHÍ VĂN THÂM TS. NGUYỄN MẠNH PHA © Bản quyền thuộc Bộ Y tế (Vụ Khoa học và Đào tạo) 1053-2008/CXB/3-2157/GD Mã số : 7G090Y8 - DAI LỜI GIỚI THIỆU Thực hiện một số diều của Luật Giáo dục, Bộ Giáo dục & Đào tạo và Bộ Y tế đã ban hành chương trình khung đào tạo Bác sĩ Y học cổ truyền. Bộ Y tế tổ chức biên soạn tài liệu dạy - học các môn cơ sở và chuyên môn theo chương trinh trên nhằm từng bước xây dựng bộ sách dạt chuẩn chuyên môn trong công tác đào tạo nhân lực y tế.
Sách TỈN HỌC VÀ ỨNG DỤNG TRONG Y - SINH HỌC được biên soạn dựa uào chương trình giáo dục của Trường Đại học Y Hà Nội trên cơ sở chương trinh khung đã được phê duyệt. Sách được nhóm tác giả do TS, Hoàng Minh Hằng (Chủ biên) biên soạn theo phương chăm: kiến thức cơ bản, hệ thống; nội dung chính xácf khoa học; cập nhật các tiến bộ khoa học, kỹ thuật hiện đại và thực tiễn Việt Nam. Sách dùng cho đào tạo Bác sĩ Y học cổ truyền nhưng củng có thể dừng cho đào tạo các chuyên ngành y học khác. Sách TỈN HỌC VÀ ỨNG DỤNG TRONG Y _ SỈNH HỌC đã dược Hội đồng chuyên môn thẩm định sách và tài liệu dạy - học chuyên ngành Bác sĩ Y học cổ truyền của Bộ Y tế thẩm định năm 2008.
Bộ Y tế quyết định ban hành tài liệu dạy 一 học đạt chuẩn chuyên môn của ngành trong giai đoạn hiện nay. Trong thời gian từ 3 đến 5 năm, sách phải được chỉnh ỉý, bổ sung và cập nhật. Bộ Y tếchãn thành cảm ơn các tác giả và Hội đồng chuyên môn thẩm định đà giúp hoàn thành cuốn sách; cảm ơn PGS. Thái Nguyễn Hùng Thu, ThS.
Ngô Tri Dủng đă đọc và phản biện dế cuốn sách sớm hoàn thành, kịp thời phục vụ cho công tác đào tạo nhân lực y tế. Lần đầu xuất bản, chúng tôi mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp, các bạn sinh viên và các độc giả để lần xuất bản sau sách được hoàn thiện hơn. VỤ KHOA HỌC VÀ ĐÀO TẠO - BỘ Y TẾ 3 LỜI NÓI ĐẦU Ngày nay, Công nghệ thông tin là một trong những ngành có tốc độ phát triển mạnh mẽ và được ứng dụng rộng rãi. Có thế nói, không một ngành nghề, tinh vực nào lại không có ứng dụng của Công nghệ thông tin, vàY ~ sinh học củng không nằm ngoải xu hướng đó.
Giáo trình Tin học uà ứng dụng trong Y 一 sinh học được soạn ở đây theo chương trình Đại học có mở rộng và nâng cao. Ngoài mục tiêu cung cấp các kiến cơ bản về Công nghệ thông tin, về các phẩn mềm xử lý thống kê, cuốn sách còn đưa ra một sô ui dụ gần gùi và thiết thực về ứng dụng Công nghệ thông tin trong Y _ sinh học. Với thời lượng 30 tiết, giáo trình bao gồm: Microsoft Word, Microsoft Excel và Epi-Info. Microsoft Word giúp cho sinh viên sau khi học xong có khả năng soạn thảo hoàn chỉnh một văn bản như báo cáo khoa học, luận văn tối nghiệp, Microsoft Excel giúp xử lý số liệu bằng các hàm, các công cụ có sẩnf tổng hợp phân tích dử liệu dưới nhiều hình thức khác nhau khá trực quart, linh hoạt và hiệu quả.
Giáo trình về Epi Info là một chương trinh thiết thực phục vụ công tác quản lý và xử lý số liệu nghiên cứu của Y 一 sinh học. ứng dụng Công nghệ thông tin vào Y-sinh học là việc làm rất cần thiết. Tuy nhiên, để đạt được mục dích đó một cách hiệu quả cần phải rất linh hoạt, chủ động và sáng tạo. Dẫu vậy, khi viết giáo trình này chúng tôi mong muốn cung cấp được phần nào các kiến thức cơ bản của tin học ứng dụng trong Y 一 sinh học.
Trong quá trình biên soạn giáo trình, chúng tôi đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp quí báu của các Thầy và đồng nghiệp trong bộ môn. Với thời gian và khả năng có hạn, giáo trinh khống tránh khỏi những hạn chế vă thiếu sót. Các tác giả rất mong nhận dược ý kiến đóng góp của bạn đọc. CÁC TÁC GIẢ 4 MỤC LỤC Lời giới thiệu 3 Lời nói dầu 4 Mục lục 5 Phần thứ nhất MICROSOFT WORD VÀ MICROSOFT EXCEL Bài 1.
Nhập môn 7 Bài 2. Soạn một văn bản bằng Word 14 Bài 3. Bảng biểu 34 Bài 4, Đồ hoạ - dồ thị trong Word 52 Bài 5. Tố hợp thành một tài liệu dài 71 Bài 6.
Xử lý dữ liệu trên Worksheet 89 Bài 7. Công thức trong Excel 111 Bài 8. Các hàm tính toán trong Excel 119 Bài 9. Cơ sở dữ liệu 131 Bài 10.
Bào cáo và tổng hợp dữ liệu 146 Bài 11. Biểu đồ - đồ thị 159 Phẩn thứ hai HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH EPI-INFO 6. Tạo file và nhặp dữ liệu trong Epi-Info 6. Làm việc và tìm kiếm số liệu trong EPI-Info 6.
Tính tỷ lệ và so sánh các tỷ lệ trong EPI-Info 6. So sánh trung bình và tính tương quan tuyến tính trong 220 EPWnfo 6.04 TÀI LIỆU THAM KHẢO 230 5 Phần 1 MICROSOFT WORD VÀ MICROSOFT EXCEL Bài 1 NHẬP MÒN MỤC TIÊU 1. Nêu được sơ lược về công nghệ thông tin và cấu trúc máy tính. Nêu được các thếmạnh của Word và Excel.
Nêu được một số bộ gõ tiếng Việt cơ bản hiện nay. Đối tượng Tài liệu này là giáo trình dành cho sinh viên hệ đào tạo bác sỹ Y học cổ truyền và các sinh viên ngành y tham khảo đối với các phần liên quan đến WORD và EXCEL. Sau khi kết thúc môn học, sinh viên sử dụng được WORD và EXCEL vào các công việc tính toán, thống kê, soạn thảo vàn bản, mà cụ thể là tự soạn được luân vần của mình hoặc một loại văn bản tương đương, như báo cáo khoa học, với chất lượng phải đạt được các tiêu chuẩn trình bày một cách khoa học, rõ ràng và hình thức có tính mỹ thuật. Yêu cầu đối với sinh viên Có kiến thức cơ bản về sử dụng hệ điều hành Windows.
Phải tham dự đầy đủ các buổi thực hành và hoàn thành nội dung thực tập. Kết quả thực hành được lưu lại trên máy. Tự tham khảo các tài liệu liên quan. Tài liệu tham khảo Sách tin học nói chung và sách về tin học vàn phòng nói riêng có rất nhiều tại các hiệu sách.
Đế phục vụ tốt hơn môn học này sinh viên có thể tham khảo các sách có liên quan đến hai vấn đề sau: 7 Hệ điều hành (Windows 95, Windows 98, Windows ME, Windows 2000, Windows XP, Windows 2003). Tin học ván phòng (cụ thể hơn, có thể chọn một cuốn vể sử dụng chương trình Word và Excel). Một trong các nguồn thông tin rất rẻ hiện nay là Internet. Trong những cách dễ nhất là tìm kiếm bằng Google: http:〃www.com và sử dụng từ khóa thích hợp.
Qua tìm kiếm, có một số website hữu ích sau: httD：〃www.com/vietnam http://suDD0rt.vn/sanDham _ dichvu/content.asp?dv= 115&dvc=l 15&ct= huongdan Bằng tiếng Anh: httD：〃www.edu/suDDort/office2000/excel/ http:〃www. VÀI NÉT ĐẠI CƯƠNG VỀ CÒNG NGHỆ THÒNG TIN Môn khoa học Cồng nghệ Thông tin trưóc đây được hiểu một cách đơn giản ỉà “máy tính điện từ\ mà máy tính điện tử thường được hiểu là dùng để tính toán. Cách hiểu này chưa đầy đủ. Có thể nói một cách đơn giản: Công nghệ Thông tin (Information Technology) là môn khoa học về xử lý thông tin, một ngành công nghiệp, dịch vụ và như vậy nó bao gồm một dải các vấn đề rất rộng.
Công nghệ thông tin được ứng dụng trong hầu hết các lĩnh vực, ngành nghề: quốc phòng, an ninh, kinh tế, xă hội, y học, viền thông, giáo dục, luật pháp, bảo hiểm, tài chính, ngân hàng, điện lực, quản lý nhà nước, quản lý doanh nghiệp, tiếp thị, truyền hình, phát thanh, các nhà xuất bản, bâo chí, in ấn, ấn bản điện tử, mạng internet toàn cầu, kinh doanh điện tử, truyền tin, vù trụ,. Nói như vậy chúng ta sẽ có cảm giác mông lung về Công nghệ Thông tin (CNTT). Cái gì đã làm cho Công nghệ Thông tin được ứng dụng vào nhiều ngành nghề như vậy? Chìa khoá của vấn đế là: chương trình. Có chương trình chúng ta dề dàng nhận diện được ví dụ như Word 2003, nhưng lại có rất nhiều chương trình Hấn" như： khi các anh chị có điện thoại cầm tay thì bộ não của điện thoại cầm tay là một tập hợp các chương trình thực hiện được rất nhiều các chức năng khác nhau.
Nói một cách khác, ta có thể hiểu các thiết bị điện tủ như là các bộ phận của cơ thể con người, còn chương trình chính ỉà bộ nẵo. Chính chương trình là yếu tố cơ bản làm cho các thiết bị điện tử và máy tính '*thông minh' * hơn. Khi nói đến máy tính điện tử, người ta hay đề cập đến khái niệm phần cứng và phần mềm. Có thể hiểu phần cứng là các thiết bị còn phần mềm chính là các 8 chương trình.
Có các công ty sân xuất phần cứng và có các công ty sản xuất phần mềm. Nếu ta xem các thiết bị máy móc ỉà sản phẩm thì các chương trình ỉà sản phẩm phần mềm, hay theo cách gọi của nhiều ngưòi là nsản phẩm chất xám". Phần mềm không giống như cái bàn, cái ghế có sự hiện hữu về mặt vật lý mà nó hàm chứa tri thức được lưu giủ dưới dạng điện tử đặc biệt, về cách lưu giữ, chúng ta sẽ ỉàm quen trong quá trình học. Sự phát triển nhanh chóng của CNTT có một ý nghĩa xã hội rất rộng và làm cho đời sống loài người thay đối cả về kinh tế, xã hội và văn hóa.
Người ta đã từng thảo luận về nền kinh tế tri thức, kỷ nguyên thông tin và văn hóa số. Nhiều nước đã chú trọng đến việc xây dựng cơ sơ hạ tầng cho CNTT và viền thông, đặt ngang bằng với các cơ sỏ hạ tầng khác như đưòng giao thông, cơ sơ y tế, cơ sỏ giáo dục. TÌM HIỂU CẤU TRỨC MÁY VI TÍNH PC Sơ đồ khối: Trong đó: Khối CPU: Khối xử lý trung tâm. Thiết bị vào: Bàn phím, chuột,.
Thiết bị ra: Màn hình, máy in,.