Giáo Trình Thương Mại Quốc Tế Ngành Nghiệp Vụ Bán Hàng Trung Cấp

Giáo trình thương mại quốc tế ngành nghiệp vụ bán hàng trung cấp cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và người làm trong lĩnh vực bán hàng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Như Hằng
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Nghiệp Vụ Bán Hàng
• Đề tài: Giáo Trình Thương Mại Quốc Tế Ngành Bán Hàng Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 1.1. KHÁI NIỆM THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 1.1.1. Phạm vi, đặc điểm của hoạt động thương mại quốc tế
• 1.2. MÔI TRƯỜNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 1.2.1. Khái quát về môi trường thương mại quốc tế
• 1.2.2. Nội dung của môi trường thương mại quốc tế
• 1.2.2.1. Môi trường chính trị, pháp luật
• 1.2.2.2. Môi trường kinh tế
• 1.2.2.3. Môi trường văn hóa
• 1.3. MÔI TRƯỜNG CHUNG NHẤT CỦA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ – XU HƯỚNG TOÀN CẦU HÓA
• 1.3.1. Toàn cầu hóa là gì?
• 1.3.2. Nội dung của toàn cầu hóa
• 1.3.3. Động lực thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa
• 1.3.4. Các nhân tố tác động đến toàn cầu hóa
• 1.3.4.1. Các nhân tố tác động thúc đẩy, khuyến khích toàn cầu hóa
• 1.3.4.2. Các nhân tố có ảnh hưởng hạn chế quá trình toàn cầu hóa
• 1.3.5. Tác động của toàn cầu hóa
• 1.3.6. Bài tập về toàn cầu hóa
• 2. CHƯƠNG 2: MÔI TRƯỜNG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 2.1. SỰ KHÁC BIỆT CỦA MÔI TRƯỜNG VĂN HÓA GIỮA CÁC QUỐC GIA
• 2.1.1. Sự cần thiết phải nghiên cứu văn hóa trong thương mại quốc tế
• 2.1.2. Vai trò của văn hóa trong thương mại quốc tế
• 2.1.3. Những thành phần quan trọng của văn hóa
• 2.1.3.1. Các giá trị và thái độ
• 2.1.3.2. Phong tục tập quán và chuẩn mực đạo đức
• 2.1.3.3. Đời sống vật chất
• 2.1.3.4. Cấu trúc xã hội
• 2.1.4. Văn hóa và các vấn đề đương đại
• 2.1.5. Văn hóa và khu vực dịch vụ
• 2.1.6. Công nghệ, Internet và Văn hóa
• 2.1.7. Hiệu ứng của toàn cầu hóa lên văn hóa
• 2.1.8. Một số giải pháp để vượt qua những khác biệt về văn hóa
• 2.1.9. Bài tập về sự khác biệt của môi trường văn hóa giữa các quốc gia
• 2.2. MÔI TRƯỜNG CHÍNH TRỊ - PHÁP LÝ
• 2.2.1. Rủi ro quốc gia
• 2.2.1.1. Rủi ro quốc gia là gì?
• 2.2.1.2. Các loại rủi ro quốc gia
• 2.2.1.3. Rủi ro xuất phát từ chế độ chính trị
• 2.2.1.4. Rủi ro xuất phát từ hệ thống pháp luật
• 2.2.2. Hệ thống chính trị
• 2.2.2.1. Sự ảnh hưởng của hệ thống chính trị đến hệ thống kinh tế
• 2.2.2.2. Nền kinh tế chỉ huy (nền kinh tế tập trung)
• 2.2.2.3. Nền kinh tế thị trường
• 2.2.2.4. Nền kinh tế hỗn hợp
• 2.2.3. Hệ thống pháp luật
• 2.2.4. Quản lý rủi ro quốc gia
• 2.2.5. Bài tập thảo luận về môi trường chính trị - pháp lý giữa các quốc gia
• 2.3. MÔI TRƯỜNG KINH TẾ
• 2.3.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu môi trường kinh tế
• 2.3.2. Phân tích môi trường kinh tế
• 2.3.3. Các chỉ số đánh giá môi trường kinh tế
• 2.3.3.1. Tổng thu nhập quốc gia
• 2.3.3.2. Một số chỉ tiêu khác
• 2.3.4. Các chỉ số kinh tế khác
• 2.3.5. Bài tập thảo luận về môi trường kinh tế giữa các quốc gia
• 3. CHƯƠNG 3: MÔI TRƯỜNG THƯƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƯ TOÀN CẦU
• 3.1. MÔI TRƯỜNG THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU
• 3.1.1. Lợi ích từ thương mại quốc tế
• 3.1.2. Sự can thiệp của Chính phủ đến hoạt động TMQT
• 3.1.2.1. Các căn cứ cho sự can thiệp của chính phủ vào thương mại quốc tế
• 3.1.2.2. Các công cụ chính sách chính phủ sử dụng can thiệp đến hoạt động thương mại
• 3.1.2.3. Hạn ngạch nhập khẩu và hạn chế xuất khẩu tự nguyện (VER)
• 3.1.2.4. Yêu cầu về hàm lượng nội địa
• 3.1.2.5. Biện pháp hành chính
• 3.1.2.6. Các chính sách chống bán phá giá
• 3.1.3. Sự phát triển của hệ thống TMQT
• 3.2. MÔI TRƯỜNG ĐẦU TƯ TOÀN CẦU
• 3.2.1. Lợi ích của đầu tư quốc tế
• 3.2.2. Đầu tư trực tiếp nước ngoài theo chiều ngang
• 3.2.3. Đầu tư trực tiếp nước ngoài theo chiều dọc
• 3.2.4. Can thiệp của Chính phủ vào đầu tư quốc tế
• 3.2.4.1. Chính sách của nước chủ đầu tư
• 3.2.4.2. Chính sách của nước nhận đầu tư
• 3.2.5. Thảo luận về đầu tư toàn cầu
• 4. CHƯƠNG 4: CHIẾN LƯỢC THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 4.1. CHIẾN LƯỢC THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 4.1.1. Các loại hình chiến lược thương mại tiêu biểu
• 4.1.2. Doanh nghiệp thiết kế chiến lược theo chuỗi giá trị (value chain)
• 4.2. CÁC LOẠI HÌNH CHIẾN LƯỢC THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
• 4.2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược thương mại quốc tế của doanh nghiệp
• 4.2.2. Chiến lược quốc tế
• 4.2.3. Chiến lược đa quốc gia
• 4.2.4. Chiến lược toàn cầu
• 4.2.5. Chiến lược xuyên quốc gia
• 4.2.6. Bài tập về các loại hình chiến lược thương mại quốc tế
• 5. CHƯƠNG 5: CÁC PHƯƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
• 5.1. CÁC PHƯƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
• 5.1.1. Khái niệm xuất khẩu
• 5.1.2. Các hình thức xuất khẩu
• 5.1.2.1. Xuất khẩu trực tiếp
• 5.1.2.2. Xuất khẩu gián tiếp
• 5.1.3. Ưu nhược điểm của phương thức xuất khẩu
• 5.1.4. Nhược điểm
• 5.1.5. Khái niệm nhập khẩu
• 5.1.6. Các hình thức nhập khẩu
• 5.1.6.1. Nhập khẩu trực tiếp
• 5.1.6.2. Nhập khẩu ủy thác
• 5.1.6.3. Tạm nhập tái xuất
• 5.1.6.4. Nhập khẩu gia công
• 5.1.7. Khái niệm mua bán đối lưu
• 5.1.8. Các loại hình mua bán đối lưu
• 5.1.9. Đầu tư nước ngoài
• 5.1.10. Ưu điểm và nhược điểm
• 5.1.11. Sát nhập và Mua lại (Merger & Aquisition)
• 5.1.12. Đặc trưng M&A
• 5.1.13. Ưu điểm và nhược điểm
• 5.1.14. Đặc trưng
• 5.1.15. Ưu điểm và nhược điểm
• 5.1.16. Một số khuyến cáo trong phương thức liên doanh
• 5.2. LỰA CHỌN THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ ĐỂ THƯƠNG MẠI
• 5.2.1. Xác định mức độ hấp dẫn cơ bản của thị trường
• 5.2.1.1. Xác định nhu cầu cơ bản
• 5.2.1.2. Xác định mức độ sẵn có của các nguồn lực
• 5.2.2. Đánh giá môi trường thương mại quốc gia
• 5.2.2.1. Các yếu tố văn hoá
• 5.2.2.2. Các yếu tố chính trị và luật pháp
• 5.2.2.3. Các quy định của Chính phủ
• 5.2.2.4. Bộ máy hành chính
• 5.2.2.5. Sự ổn định chính trị
• 5.2.2.6. Yếu tố kinh tế và tài chính
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Thương Mại Quốc Tế Ngành Bán Hàng Trung Cấp

Giáo trình Thương mại quốc tế ngành bán hàng trung cấp cung cấp kiến thức cơ bản về thương mại quốc tế, giúp sinh viên hiểu rõ về các khái niệm, quy trình và chiến lược trong lĩnh vực này. Môn học này không chỉ trang bị kiến thức lý thuyết mà còn thực tiễn, giúp sinh viên áp dụng vào công việc sau này. Thương mại quốc tế là một lĩnh vực đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

1.1. Khái niệm Thương Mại Quốc Tế và Tầm Quan Trọng

Thương mại quốc tế là hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc gia. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về thị trường toàn cầu.

1.2. Mục Tiêu và Ý Nghĩa của Giáo Trình

Giáo trình nhằm mục tiêu trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về thương mại quốc tế, từ đó giúp họ phát triển kỹ năng giao tiếp và đàm phán trong môi trường quốc tế. Điều này không chỉ có lợi cho sinh viên mà còn cho doanh nghiệp trong việc mở rộng thị trường.

II. Những Thách Thức Trong Thương Mại Quốc Tế Ngành Bán Hàng

Thương mại quốc tế đối mặt với nhiều thách thức như rào cản thương mại, sự khác biệt về văn hóa và pháp luật giữa các quốc gia. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến quyết định kinh doanh và chiến lược thâm nhập thị trường của doanh nghiệp. Việc nhận diện và hiểu rõ các thách thức này là rất cần thiết để có thể đưa ra các giải pháp hiệu quả.

2.1. Rào Cản Thương Mại và Tác Động

Rào cản thương mại như thuế quan, hạn ngạch nhập khẩu có thể làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Doanh nghiệp cần phải tìm hiểu và thích ứng với các quy định này để tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu.

2.2. Sự Khác Biệt Văn Hóa và Ảnh Hưởng Đến Kinh Doanh

Sự khác biệt về văn hóa giữa các quốc gia có thể gây ra hiểu lầm trong giao tiếp và thương thảo. Doanh nghiệp cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng văn hóa của thị trường mục tiêu để xây dựng chiến lược phù hợp.

III. Phương Pháp Thâm Nhập Thị Trường Quốc Tế Hiệu Quả

Để thâm nhập thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp như xuất khẩu trực tiếp, liên doanh hoặc đầu tư trực tiếp nước ngoài. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh.

3.1. Xuất Khẩu Trực Tiếp Lợi Ích và Thách Thức

Xuất khẩu trực tiếp giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn quy trình bán hàng và xây dựng thương hiệu. Tuy nhiên, nó cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải có kiến thức sâu về thị trường và quy định pháp luật của nước nhập khẩu.

3.2. Liên Doanh Cơ Hội và Rủi Ro

Liên doanh với đối tác địa phương có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro và tận dụng nguồn lực sẵn có. Tuy nhiên, việc quản lý mối quan hệ và chia sẻ lợi nhuận cũng là một thách thức lớn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Thương Mại Quốc Tế

Giáo trình Thương mại quốc tế không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc phát triển kỹ năng bán hàng và quản lý thương mại. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức học được vào thực tế công việc, từ đó nâng cao hiệu quả làm việc và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

4.1. Kỹ Năng Giao Tiếp và Đàm Phán Quốc Tế

Kỹ năng giao tiếp và đàm phán là rất quan trọng trong thương mại quốc tế. Sinh viên cần được trang bị những kỹ năng này để có thể thương thảo thành công với đối tác nước ngoài.

4.2. Phân Tích Thị Trường Quốc Tế

Phân tích thị trường quốc tế giúp doanh nghiệp hiểu rõ nhu cầu và xu hướng tiêu dùng. Điều này là cơ sở để xây dựng chiến lược kinh doanh hiệu quả và tối ưu hóa hoạt động xuất nhập khẩu.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Thương Mại Quốc Tế

Thương mại quốc tế sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa. Doanh nghiệp cần phải nắm bắt xu hướng và thay đổi để không bị tụt lại phía sau. Giáo trình Thương mại quốc tế ngành bán hàng trung cấp sẽ là nền tảng vững chắc cho sinh viên trong việc tham gia vào lĩnh vực này.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Thương Mại Quốc Tế

Xu hướng phát triển thương mại quốc tế đang chuyển dịch mạnh mẽ sang các thị trường mới nổi. Doanh nghiệp cần phải nắm bắt cơ hội này để mở rộng thị trường và tăng trưởng bền vững.

5.2. Vai Trò Của Công Nghệ Trong Thương Mại Quốc Tế

Công nghệ đang thay đổi cách thức hoạt động thương mại quốc tế. Doanh nghiệp cần áp dụng công nghệ mới để tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Thương mại quốc tế (Mã môn học: CKT212) do tác giả Nguyễn Thị Như Hằng chủ biên (năm 2018), được ban hành theo chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp và Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Trong cấu trúc chương trình đào tạo ngành Quản trị thương mại và Nghiệp vụ bán hàng ở trình độ Cao đẳng và Trung cấp, môn học giữ vị trí tự chọn thuộc khối kiến thức chuyên ngành. Thời lượng đào tạo của môn học gồm 45 giờ, trong đó phân bổ 14 giờ lý thuyết, 28 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 3 giờ kiểm tra, thi kết thúc học phần.

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình trang bị cho người học hệ thống tri thức về bản chất của hoạt động thương mại quốc tế, các biến số của môi trường thương mại toàn cầu, sự can thiệp chính sách của các chính phủ, cùng hệ thống chiến lược và phương thức thâm nhập thị trường quốc tế. Về mặt kỹ năng, người học được rèn luyện năng lực nghiên cứu, phân tích, dự báo thị trường, phân biệt sự khác biệt giữa thương mại quốc tế và thương mại nội địa, đồng thời vận dụng kỹ năng giao tiếp, đàm phán và thuyết trình xử lý tình huống thực tế.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo tiến trình logic từ cấp độ tổng quan vĩ mô đến cấp độ hoạch định vi mô tại doanh nghiệp qua 5 chương chuyên biệt. Điểm đặc thù của tài liệu là sự kết hợp giữa khung lý thuyết thương mại quốc tế tiêu chuẩn với bối cảnh kinh tế Việt Nam sau khi gia nhập WTO năm 2007, gắn liền với thực tiễn hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp trong nước và tại địa phương Đồng Tháp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình CKT212 được cấu trúc thành 5 chương nội dung chính với sự phân bổ thời lượng và tiến trình phát triển kiến thức như sau:

• Chương 1: Tổng quan về thương mại quốc tế (Mã CKT212-01, 6 giờ): Làm rõ khái niệm thương mại quốc tế, căn cứ pháp lý theo khoản 21 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020, phạm vi hoạt động (sản phẩm, năng lực, quan hệ cộng đồng), bản chất của xu hướng toàn cầu hóa thị trường và toàn cầu hóa sản xuất, cùng các động lực thúc đẩy và tác động hai mặt của toàn cầu hóa.
• Chương 2: Sự khác biệt trong môi trường thương mại quốc gia (Mã CKT212-02, 10 giờ): Phân tích 3 cấu phần môi trường quốc gia gồm môi trường văn hóa (8 thành phần cốt lõi: ngôn ngữ, tôn giáo, giá trị/thái độ, phong tục tập quán/chuẩn mực đạo đức, đời sống vật chất, mỹ học, giáo dục, cấu trúc xã hội); môi trường chính trị - pháp lý (rủi ro quốc gia, tịch thu, sung công, quốc hữu hóa, cấm vận, trừng phạt thương mại, 3 mô hình kinh tế: chỉ huy, thị trường, hỗn hợp); và môi trường kinh tế (các chỉ số GNI, PPP, HDI, lạm phát, thất nghiệp, chỉ số nghèo khổ - misery index, nợ, chi phí/năng suất lao động, cán cân thanh toán - BOP).
• Chương 3: Môi trường thương mại và đầu tư toàn cầu (Mã CKT212-03, 8 giờ): Trình bày 7 công cụ can thiệp thương mại của chính phủ (thuế quan đặc định, thuế quan theo giá trị, trợ cấp, hạn ngạch nhập khẩu, hạn chế xuất khẩu tự nguyện - VER, yêu cầu hàm lượng nội địa, biện pháp hành chính, chính sách chống bán phá giá); tiến trình phát triển của hệ thống thương mại từ A. Smith, giai đoạn GATT (1947–1979), bảo hộ mậu dịch (1980–1993) đến WTO và Vòng đàm phán Doha; các hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI mới, M&A, Lixăng, FDI chiều ngang, FDI chiều dọc liên kết tiến/liên kết lùi).
• Chương 4: Chiến lược thương mại quốc tế (Mã CKT212-04, 10 giờ): Trình bày 2 chiến lược cạnh tranh nền tảng (chi phí thấp và khác biệt hóa); khung phân tích chuỗi giá trị (Value Chain) gồm 5 hoạt động chủ yếu (thu mua đầu vào, sản xuất/vận hành, phân phối đầu ra, marketing/bán hàng, dịch vụ) và 4 hoạt động hỗ trợ (mua sắm/đấu thầu, phát triển công nghệ/hệ thống, quản trị nhân lực, cơ sở hạ tầng); cùng 4 loại hình chiến lược thương mại quốc tế dựa trên ma trận sức ép liên kết toàn cầu và sức ép đáp ứng địa phương (Chiến lược quốc tế, Chiến lược đa quốc gia, Chiến lược toàn cầu, Chiến lược xuyên quốc gia).
• Chương 5: Các phương thức thâm nhập thị trường quốc tế (Mã CKT212-05, 8 giờ): Khái quát các phương thức xâm nhập từ đơn giản đến phức tạp: Xuất khẩu trực tiếp (đại diện bán hàng, đại lý phân phối); Xuất khẩu gián tiếp (đại lý - Agent, công ty quản lý xuất khẩu - EMC, công ty thương mại xuất khẩu - ETC); Nhập khẩu (trực tiếp, ủy thác, tạm nhập tái xuất, nhập khẩu gia công); Mua bán đối lưu; Đầu tư nước ngoài (FDI, M&A, liên doanh); và quy trình 4 bước đánh giá lựa chọn thị trường quốc tế.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống lý thuyết nền tảng dựa trên các nguyên lý kinh tế thương mại, khung khổ pháp lý doanh nghiệp và các mô hình quản trị chiến lược:

• Lý thuyết nền tảng: Khái niệm thương mại và hoạt động sinh lợi liên quốc gia, các lý thuyết về toàn cầu hóa sản xuất và phân công lao động quốc tế.
• Nguyên tắc cốt lõi: Nguyên tắc phân loại cơ chế vận hành kinh tế (kinh tế thị trường, kinh tế tập trung, kinh tế hỗn hợp); nguyên tắc đánh giá rủi ro quốc gia và quản trị quan hệ đa văn hóa.
• Khung cấu trúc chuẩn mực: Khung 8 thành phần văn hóa; khung 7 công cụ can thiệp thương mại; khung chuỗi giá trị 9 hoạt động; khung phân tích ma trận 4 chiến lược thương mại quốc tế.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật đo lường và tính toán các chỉ số kinh tế vĩ mô (GNI, PPP, HDI, Misery Index, BOP); tính toán mức thuế quan đặc định và thuế quan theo giá trị.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích các rủi ro chính trị - pháp lý (tịch thu, sung công, cấm vận); đánh giá tương quan giữa sức ép giảm chi phí toàn cầu và sức ép thích nghi văn hóa/chính sách tại thị trường sở tại.
• Năng lực thực hành chuyên môn (Practical competencies): Lập phương án lựa chọn hình thức xuất nhập khẩu (trực tiếp qua đại diện/đại lý, gián tiếp qua EMC/ETC, gia công, tạm nhập tái xuất); thẩm định cơ hội cấp phép Lixăng, liên doanh hoặc đầu tư FDI chiều ngang/chiều dọc.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Phương pháp tiếp cận sư phạm của giáo trình được thiết kế theo định hướng ứng dụng thực hành, thể hiện rõ qua cơ cấu phân bổ 45 giờ học: 14 giờ lý thuyết (chiếm 31%), 28 giờ dành cho thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập (chiếm 62%), và 3 giờ dành cho kiểm tra, thi kết thúc môn học (chiếm 7%).

Về mặt bài tập và nghiên cứu tình huống (case studies), mỗi chương học đều gắn liền với các nội dung thảo luận thực tế có định hướng rõ ràng:

• Chương 1: Bài tập phân tích những ảnh hưởng nổi bật của toàn cầu hóa đối với nền kinh tế Việt Nam.
• Chương 2: Bài tập tìm hiểu các điều cấm kỵ tôn giáo cần tránh trong kinh doanh quốc tế (như quy định cấm rượu bia, thịt heo của đạo Hồi) và thảo luận các biến cố chính trị năm 2020 ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu.
• Chương 3: Bài tập nghiên cứu các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiêu biểu tại Việt Nam trong năm 2020.
• Chương 4: Bài tập nhận diện và phân loại các tập đoàn thực tế tương ứng với 4 mô hình: Chiến lược quốc tế, Chiến lược đa quốc gia, Chiến lược toàn cầu và Chiến lược xuyên quốc gia.
• Chương 5: Thực hành phân tích quy trình 4 bước lựa chọn thị trường xuất khẩu và xác định phương thức thâm nhập phù hợp cho từng loại sản phẩm.

Về phương pháp đánh giá (Assessment methods), kết quả học tập được xác định thông qua kiểm tra định kỳ (2 giờ), đánh giá mức độ tham gia thảo luận nhóm, giải quyết bài tập tình huống trên lớp và 1 bài thi kết thúc môn học (1 giờ). Về hướng dẫn tự học, sinh viên được yêu cầu đọc trước tài liệu, chuẩn bị câu hỏi thảo luận cuối mỗi chương, chủ động tìm kiếm dữ liệu thị trường và rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm ngoài giờ lên lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Thương mại quốc tế (CKT212) tích hợp các căn cứ pháp lý và dữ liệu thực tế tại thời điểm biên soạn:

• Cập nhật cơ sở pháp lý và tiến trình hội nhập: Giáo trình tích hợp định nghĩa thương mại căn cứ theo khoản 21 Điều 4 Luật Doanh nghiệp năm 2020; hệ thống hóa tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam từ mốc chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007 đến giai đoạn 2018–2020.
• Tích hợp các xu hướng kinh tế hiện đại: Giáo trình phân tích vai trò của cách mạng khoa học công nghệ (công nghệ thông tin, công nghệ lượng tử), sự hình thành nền kinh tế tri thức tại các nước công nghiệp phát triển và các nước công nghiệp mới, cùng tác động của Internet, thương mại điện tử và các hệ thống viễn thông đến việc thu hẹp khoảng cách văn hóa tiêu dùng toàn cầu.
• Gắn kết với ví dụ thực tiễn và doanh nghiệp: Tài liệu sử dụng các dẫn chứng điển hình về toàn cầu hóa thị trường thông qua các thương hiệu toàn cầu như Pepsi, Coca-Cola, KFC, McDonald’s, Honda, Toyota; mô tả các mô hình chuyển dịch sản xuất như mở nhà máy gia công tại Việt Nam, sản xuất linh kiện ô tô tại Trung Quốc hay đặt trung tâm dịch vụ khách hàng tại Ấn Độ.
• Gắn kết với thực tiễn ngành nghề địa phương: Giáo trình gắn kết việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam nói chung với thực tế địa bàn tỉnh Đồng Tháp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên và người học: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho sinh viên trình độ Cao đẳng và Trung cấp thuộc ngành Quản trị thương mại, Nghiệp vụ bán hàng tại Trường Cao đẳng Nghề Đồng Tháp, Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, cùng các cơ sở đào tạo khối ngành kinh tế trên cả nước.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức cơ bản về Kinh tế học đại cương, Quản trị học đại cương và Pháp luật đại cương để tiếp thu các khái niệm về thể chế thị trường, phân tích rủi ro quốc gia và cấu trúc chuỗi giá trị.
• Giảng viên và phương thức khai thác: Giảng viên sử dụng tài liệu làm khung đề cương chi tiết chuẩn cho môn học 45 giờ; khai thác hệ thống câu hỏi ôn tập và chủ đề bài tập cuối mỗi chương để tổ chức các buổi thảo luận, thực hành giải quyết tình huống trên lớp.
• Tự học và nghiên cứu tham khảo: Tài liệu cung cấp nguồn tham khảo nền tảng cho cán bộ làm công tác nghiên cứu, quản lý kinh tế, chuyên viên xuất nhập khẩu tại các doanh nghiệp thương mại đang triển khai nghiệp vụ thâm nhập thị trường nước ngoài.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho sinh viên hệ Trung cấp và Cao đẳng ngành Quản trị thương mại, Nghiệp vụ bán hàng; đồng thời là tài liệu tham khảo cho sinh viên đại học và nhân sự làm việc trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế, xuất nhập khẩu.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học môn này?

Người học cần nắm được các nguyên lý cơ bản về kinh tế học (quy luật cung cầu, giá cả thị trường), kiến thức quản trị doanh nghiệp cơ bản và các hiểu biết tổng quát về pháp luật kinh tế.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu lý thuyết khác là gì?

Tài liệu dành 62% tổng thời lượng (28/45 giờ) cho thực hành, thảo luận và bài tập tình huống; đồng thời gắn liền các phân tích chiến lược với bối cảnh thực tế của doanh nghiệp Việt Nam và địa phương Đồng Tháp.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả?

Người học nên tiếp cận tuần tự theo 5 chương logic: nắm vững môi trường thể chế vĩ mô (Chương 1–3), sau đó thực hành phân tích chuỗi giá trị, 4 mô hình chiến lược (Chương 4) và áp dụng các tiêu chí lựa chọn phương thức xuất nhập khẩu (Chương 5).

5. Giáo trình có kèm theo tài liệu bổ trợ nào không?

Giáo trình tích hợp hệ thống bài tập thực hành, câu hỏi ôn tập chi tiết ở cuối mỗi chương học và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành tại trang 55 của văn bản.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Thương mại quốc tế (CKT212) cung cấp hệ thống tri thức hoàn chỉnh và chuẩn mực về môi trường kinh doanh toàn cầu, các công cụ chính sách thương mại, mô hình chiến lược và phương thức thâm nhập thị trường quốc tế.

Lộ trình học tập đề xuất được phân chia rõ ràng thành hai giai đoạn: giai đoạn 1 nghiên cứu môi trường vĩ mô gồm toàn cầu hóa, văn hóa, chính trị - pháp lý, kinh tế và thể chế đầu tư (Chương 1, 2, 3); giai đoạn 2 đi sâu vào quản trị chiến lược doanh nghiệp và triển khai các nghiệp vụ xuất nhập khẩu, M&A, liên doanh cụ thể (Chương 4, 5). Người học có thể khai thác hệ thống câu hỏi ôn tập cuối chương và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành đính kèm để củng cố và mở rộng kiến thức môn học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ NGÀNH, NGHỀ: NGHIỆP VỤ BÁN HÀNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định Số:…./QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày… tháng… năm 20… của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích thƣơng mại thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Từ khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007 đến nay, tiến trình chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta ngày càng sâu rộng hơn, đạt được nhiều kết quả tích cực, khá toàn diện đáng ghi nhận trên nhiều lĩnh vực. Một trong những xu hướng làm thay đổi toàn bộ đáng kể cục diện thế giới trong suốt hơn nhiều thập kỷ vừa qua chính là tốc độ tăng trưởng nhanh và liên tục của thương mại quốc tế.

Thương mại quốc tế được hiểu là việc ra các quyết định đầu tư trong sản xuất hoặc trao đổi, mua bán và cung cấp hàng hóa và dịch vụ trên phạm vi vượt qua biên giới của một quốc gia, trên thị trường khu vực và thị trường toàn cầu. Bên cạnh đó, việc hiểu biết và nắm vững kiến thức, kỹ năng về các loại hình chiến lược thương mại quốc tế và các phương thức thâm nhập thị trường quốc tế cũng giúp ích cho các doanh nghiệp đưa ra được lựa chọn hoặc quyết định đúng đắn, kịp thời trong hoạt động thương mại quốc tế của mình. Các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Đồng Tháp nói riêng đã và đang tham gia tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện các hoạt động thương mại quốc tế thông qua hoạt động xuất nhập khẩu; do đó, nếu trình độ kinh tế ngày càng được nâng cao, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được cải thiện đi đôi với công tác xây dựng và phát triển các hoạt động thương mại quốc tế, đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp của ta trong tương lai là xu hướng ngày càng phổ biến. Chính vì vậy, Thương mại quốc tế là một trong những môn học sẽ giúp cung cấp, trang bị cho sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp kiến thức cần thiết và những kỹ năng cơ bản trong lĩnh vực này.

Giáo trình nhằm phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Ngoài ra, giáo trình này còn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên cả nước và các cán bộ làm công tác nghiên cứu, quản lý lĩnh vực Thương mại quốc tế. Đồng Tháp, ngày10 tháng 5 năm 2018 Chủ biên Nguyễn Thị Nhƣ Hằng ii MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU. ii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ.

KHÁI NIỆM THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. Phạm vi, đặc điểm của hoạt động thƣơng mại quốc tế. MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. Khái quát về môi trƣờng thƣơng mại quốc tế.

Nội dung của môi trƣờng thƣơng mại quốc tế. Môi trƣờng chính trị, pháp luật:. Môi trƣờng kinh tế:. Môi trƣờng văn hóa:.

MÔI TRƢỜNG CHUNG NHẤT CỦA THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ – XU HƢỚNG TOÀN CẦU HÓA. Toàn cầu hóa là gì?. Nội dung của toàn cầu hóa. Động lực thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa.

Các nhân tố tác động đến toàn cầu hóa. Các nhân tố tác động thúc đẩy, khuyến khích toàn cầu hóa:. Các nhân tố có ảnh hƣởng hạn chế quá trình toàn cầu hóa:. Tác động của toàn cầu hóa.

Bài tập về toàn cầu hóa. 7 CHƢƠNG 2: MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. SỰ KHÁC BIỆT CỦA MÔI TRƢỜNG VĂN HÓA GIỮA CÁC QUỐC GIA. Sự cần thiết phải nghiên cứu văn hóa trong thƣơng mại quốc tế.

Vai trò của văn hóa trong thƣơng mại quốc tế. Những thành phần quan trọng của văn hóa. Các giá trị và thái độ:. Phong tục tập quán và chuẩn mực đạo đức:.

Đời sống vật chất:. Cấu trúc xã hội:. Văn hóa và các vấn đề đƣơng đại. Văn hóa và khu vực dịch vụ.

Công nghệ, Internet và Văn hóa. Hiệu ứng của toàn cầu hóa lên văn hóa. Một số giải pháp để vƣợt qua những khác biệt về văn hóa. Bài tập về sự khác biệt của môi trƣờng văn hóa giữa các quốc gia.

MÔI TRƢỜNG CHÍNH TRỊ - PHÁP LÝ. Rủi ro quốc gia. Rủi ro quốc gia là gì?. Các loại rủi ro quốc gia.

Rủi ro xuất phát từ chế độ chính trị. Rủi ro xuất phát từ hệ thống pháp luật. Hệ thống chính trị. Sự ảnh hƣởng của hệ thống chính trị đến hệ thống kinh tế.

Nền kinh tế chỉ huy (nền kinh tế tập trung):. Nền kinh tế thị trƣờng:. Nền kinh tế hỗn hợp:. Hệ thống pháp luật.

Quản lý rủi ro quốc gia. Bài tập thảo luận về môi trƣờng chính trị - pháp lý giữa các quốc gia. MÔI TRƢỜNG KINH TẾ. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu môi trƣờng kinh tế.

Phân tích môi trƣờng kinh tế. Các chỉ số đánh giá môi trƣờng kinh tế. Tổng thu nhập quốc gia. Một số chỉ tiêu khác:.

Các chỉ số kinh tế khác. Bài tập thảo luận về môi trƣờng kinh tế giữa các quốc gia. 20 CHƢƠNG 3: MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƢ TOÀN CẦU 21 1. MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI TOÀN CẦU.

Lợi ích từ thƣơng mại quốc tế. Sự can thiệp của Chính phủ đến hoạt động TMQT. Các căn cứ cho sự can thiệp của chính phủ vào thƣơng mại quốc tế. Các công cụ chính sách chính phủ sử dụng can thiệp đến hoạt động thƣơng mại.

Hạn ngạch nhập khẩu và hạn chế xuất khẩu tự nguyện (VER). Yêu cầu về hàm lƣợng nội địa. Biện pháp hành chính. Các chính sách chống bán phá giá.

Sự phát triển của hệ thống TMQT. MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ TOÀN CẦU. Lợi ích của đầu tƣ quốc tế. Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo chiều ngang.

Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo chiều dọc. Can thiệp của Chính phủ vào đầu tƣ quốc tế. Chính sách của nƣớc chủ đầu tƣ. Chính sách của nƣớc nhận đầu tƣ.

Thảo luận về đầu tƣ toàn cầu. 28 CHƢƠNG 4: CHIẾN LƢỢC THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. CHIẾN LƢỢC THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. Các loại hình chiến lƣợc thƣơng mại tiêu biểu.

Doanh nghiệp thiết kế chiến lƣợc theo chuỗi giá trị (value chain). CÁC LOẠI HÌNH CHIẾN LƢỢC THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ. Các yếu tố ảnh hƣởng đến chiến lƣợc thƣơng mại quốc tế của doanh nghiệp. Chiến lƣợc quốc tế.

Chiến lƣợc đa quốc gia. Chiến lƣợc toàn cầu. Chiến lƣợc xuyên quốc gia. Bài tập về các loại hình chiến lƣợc thƣơng mại quốc tế.

37 CHƢƠNG 5: CÁC PHƢƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ. CÁC PHƢƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ. Khái niệm xuất khẩu. Các hình thức xuất khẩu.

Xuất khẩu trực tiếp. Xuất khẩu gián tiếp. Ƣu nhƣợc điểm của phƣơng thức xuất khẩu. Nhƣợc điểm.

Khái niệm nhập khẩu. Các hình thức nhập khẩu. Nhập khẩu trực tiếp. Nhập khẩu ủy thác.

Tạm nhập tái xuất. Nhập khẩu gia công. Khái niệm mua bán đối lƣu. Các loại hình mua bán đối lƣu.

Đầu tƣ nƣớc ngoài. Ƣu điểm và nhƣợc điểm. Sát nhập và Mua lại (Merger & Aquisition). Đặc trƣng M&A.

Ƣu điểm và nhƣợc điểm. Đặc trƣng. Ƣu điểm và nhƣợc điểm. Một số khuyến cáo trong phƣơng thức liên doanh.

LỰA CHỌN THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ ĐỂ THƢƠNG MẠI. Xác định mức độ hấp dẫn cơ bản của thị trƣờng. Xác định nhu cầu cơ bản. Xác định mức độ sẵn có của các nguồn lực.

Đánh giá môi trƣờng thƣơng mại quốc gia. Các yếu tố văn hoá. Các yếu tố chính trị và luật pháp. Các quy định của Chính phủ.

Bộ máy hành chính. Sự ổn định chính trị. Yếu tố kinh tế và tài chính. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

55 vii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: THƢƠNG MẠI QUỐC TẾ Mã môn học: CKT212 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn học Thƣơng mại quốc tế (KDQT) là môn học học tự chọn trong khối kiến thức chuyên ngành chƣơng trình đào tạo cao đẳng ngành Quản trị thƣơng mại. - Tính chất: Giới thiệu nội dung và hình thức hoạt động thƣơng mại quốc tế, sự khác biệt giữa thƣơng mại quốc tế và thƣơng mại quốc nội. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Môn học Thƣơng mại quốc tế ra đời giúp chúng ta tìm hiểu và nghiên cứu về: + Môi trƣờng thƣơng mại quốc tế, phân tích một số loại môi trƣờng thƣơng mại quốc tế chủ yếu, với tƣ cách là các môi trƣờng thành phần hợp thành một chỉnh thể thống nhất, trong đó mỗi môi trƣờng thành phần là một bộ phận không tách rời. ảnh hƣởng của môi trƣờng thƣơng mại quốc tế đối với các hoạt động thƣơng mại quốc tế và định hƣớng vận dụng các kết quả đó vào việc tổ chức hoạt động thƣơng mại.

+ Hoạt động của các Công ty, nghiên cứu các thể chế quốc tế và thể chế quốc gia. Nghiên cứu các công ty đa quốc gia, vai trò và ảnh hƣởng của nó trong nền kinh tế thế giới và từng quốc gia. Đây là một trong những căn cứ quan trọng cho việc xây dựng các chiến lƣợc thích hợp và hiệu quả. + Chiến lƣợc thƣơng mại quốc tế, nghiên cứu và phân tích cơ cấu của chiến lƣợc thƣơng mại quốc tế, các bƣớc hoạch định và thực hiện chiến lƣợc thƣơng mại.

một số chiến lƣợc thƣơng mại quốc tế điển hình và vận dụng vào từng loại hình quốc gia. + Tổ chức thƣơng mại thƣơng mại, đầu tƣ và dịch vụ quốc tế, bao gồm việc nghiên cứu các hình thức thƣơng mại thƣơng mại, đầu tƣ và dịch vụ quốc tế cụ thể, nội dung, các biện pháp tổ chức có hiệu quả các hoạt động thƣơng mại này. + Các vấn đề về tài chính, nhân lực trong thƣơng mại quốc tế: phân tích tài chính quốc tế trong sự thay đổi tỷ giá hối đoái, các chính sách chủ yếu đối với vốn lƣu động và chính sách tài chính đối với thƣơng mại và đầu tƣ quốc tế.