GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II KHOA CƠ KHÍ GIÁO TRÌNH MĐ14 THỰC TẬP KỸ THUẬT NGHỀ: CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO VỎ TÀU THỦY HỆ : TRUNG CẤP NGHỀ (Lưu hành nội bộ) THÀNH PHỐ HCM - 20. GV: LÊ XUÂN Trang 1 GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN THỰC TẬP KỸ THUẬT Tên mô đun: Thực tập kỹ thuật Mã mô đun: MĐ 14 Thời gian thực hiện mô đun: 90 giờ; (Lý thuyết: 18 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 66 giờ; Kiểm tra: 6 giờ) I. VỊ TRÍ TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN: - Vị trí : + Được bố trí học sau mô đun sử dụng thiết bị thường dùng trong đóng tàu và ở học năm thứ nhất. - Tính chất : + Là mô đun cơ sở thuộc môn học, mô đun đào tạo nghề bắt buộc.
MỤC TIÊU MÔ ĐUN : - Trình bày được nguyên lý hoạt động cấu tạo của thiết bị cắt hơi, máy cắt tôn cơ – thủy lực, máy cắt nhiệt tự động, bán tự động. - Sử dụng được các thiết bị và dụng cụ cắt kim loại bằng ngọn lửa khí đảm bảo an toàn; Vận hành được máy cắt tự động và bán tự động; Vận hành được máy cắt (cơ - thủy lực). - Cắt được các loại thép tấm có chiều dày theo quy định của máy; Cắt được các sản phẩm có biên dạng từ đơn giản đến phức tạp. - Sử dụng được các loại dụng cụ đo kiểm trong qúa trình gia công, sửa chữa - Chế tạo, sửa chữa được một số dụng cụ phục vụ nghề Chế tạo vỏ tàu thuỷ đạt yêu cầu kỹ thuật.
- Thực hiện đúng các biện pháp an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. - Sử dụng và bảo quản được các loại dụng cụ cầm tay, dụng cụ lấy dấu và kiểm tra. - Chế tạo được các sản phẩm từ tấm kim loại có chiều dày từ 0,3mm đến 2mm đạt yêu cầu kĩ thuật bằng các công nghệ: cắt, nắn, uốn, gò bẻ mép, gấp mép, sấn, banh, chun. - Môđun hình thành kỹ năng gò các loại sản phẩm từ tấm kim loại có chiều dày từ 2mm đến 10mm làm cơ sở cho việc gia công các chi tiết vỏ tàu thuỷ.
NỘI DUNG MÔ ĐUN: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian : Thời gian Thực hành, Tên các bài trong mô đun thí STT Lý Kiểm Tổng số nghiệm, thuyết tra thảo luận, bài tập PHẦN I Cắt tôn vỏ tàu 30 6 22 2 1 Cắt hơi –cắt khí băng tay 7 1 6 GV: LÊ XUÂN Trang 2 GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT + Sử dụng thiết bị và dụng cụ cắt hơi và quy định an toàn. + Cắt thép tấm và thép hình theo đường thẳng, cong…. 2 Cắt tôn trên máy cắt cơ - thuỷ lực 7 1 5 1 Cắt tôn trên máy cắt nhiệt bán tự 3 8 2 6 động 4 Cắt tôn trên máy cắt nhiệt tự động 8 2 5 1 PHẦN II Nguội kỹ thuật 30 7 21 2 1 Sử dụng dụng cụ đo kiểm 2 0.5 2 Sử dụng dụng cụ đồ nghề 2 0.5 Vạch dấu trên mặt phẳng và trên 3 4 1 3 khối 4 Đục kim loại 4 1 3 5 Giũa kim loại 5 1 3 1 6 Cưa kim loại 5 1 4 7 Khoan kim loại 4 1 3 8 Tán đinh 4 1 2 1 PHẦN III Kỹ thuật Gò tôn 30 5 23 2 Sử dụng và bảo quản dụng cụ lấy 1 dấu, kiểm tra 2 0.5 2 Cắt tôn mỏng bằng kéo 2 0.5 Nắn phẳng thép tấm; nắn thanh 3 thép dẹt; nắn thép hình 4 0.5 4 Chế tạo dưỡng phẳng 2 0.5 7 Gò sấn bậc, sấn gân 4 0.5 1 Cộng 90 18 66 6 GV: LÊ XUÂN Trang 3 GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT PHẦN I: CẮT TÔN VỎ TÀU Phần I : Cắt tôn vỏ tàu Bài 1: Cắt hơi Thời gian: 7.0 giờ Mục tiêu : - Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của van điều chỉnh áp lực khí cháy và khí oxy.
- Tháo lắp và điều chỉnh được cụm van áp lực, mỏ cắt, ống dẫn khí đúng yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo an toàn. - Lấy và điều chỉnh được ngọn lửa cắt; Cắt được các đường thẳng ở vị trí bằng, đứng và nghiêng đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; Cắt được các loại thép hình: L, , O, U,. theo yêu cầu kỹ thuật. - Rèn luyện ý thức làm việc nghiêm túc, cẩn thận, chính xác.
TRƯỚC KHI LÀM VIỆC: 1. Những người hội đủ các điều kiện sau được làm công việc hàn hơi, cắt : - Trong độ tuổi lao động qui định của nhà nước. - Đã qua kiểm tra sức khỏe bởi cơ quan y tế. - Được đào tạo chuyên môn và có chứng chỉ kèm theo, được huấn luyện BHLĐ và được cấp thẻ an toàn.
Người thợ hàn, cắt phải sử dụng đúng và đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân gồm quần áo vải bạt, mũ vải, ghệt vải bạt, giầy da lộn cao cổ, mũ mềm hoặc cứng, khẩu trang, dây đai an toàn (khi làm việc trên cao ở chỗ chênh vênh). Sắp xếp nơi làm việc gọn gàng, kiểm tra tình trạng nước, cát, bình cứu hỏa và khu vực hàn. Chuẩn bị nước để làm nguội mỏ hàn. Kiểm tra tình trạng hoàn hảo của : - Các chỗ nối ống cao su với mỏ hàn và bộ giảm áp (dùng nước xà phòng chứ không dùng lửa hơ).
- Mỏ hàn, bộ giảm áp và các ống cao su dẫn khí (cấm sử dụng ống cao su đã hư hỏng hoặc dùng băng dính dán chỗ bị thủng trên ống). - Sự lưu thông của miệng phun mỏ hàn. - Sự lưu thông của ống dẫn ôxy và ống dẫn axêtylen. - Không lắp lẫn ống cao su dẫn khí axêtylen vào chai ôxy hoặc ngược lại (ống màu đỏ dẫn axêtylen, ống màu đen dẫn ôxy) hoặc áp kế của chai axêtylen vào chai ôxy hoặc ngược lại.
Nếu phát hiện thấy các điều đó phải loại trừ ngay. Chai ôxy và chai axêtylen phải đặt ở tư thế đứng, dùng xích hoặc vòng kẹp gắn vào tường để giữ chai không đổ. Cấm không được để các chai chứa khí trên trục đường vận chuyển của xí nghiệp. ở những nơi để chai phải treo biển "tránh dầu mỡ ".
Các chai này phải đặt xa đuờng dây điện, xa các thiết bị khác ít nhất 1 mét và cách xa các nguồn nhiệt như lò rèn, lò sấy ít nhất là 5 mét. Không dùng búa hoặc các dụng cụ phát ra tia lửa để gõ vào nắp chai chứa khí. Trường hợp không mở được nắp thì phải gởi trả chai về nhà máy nạp khí. Không tự ý tìm cách mở.
Sau khi đã mở nắp chai phải kiểm tra xem có vết dầu mỡ bám trên đầu chai không. Không được để dầu mỡ bám dính vào chai. Trước khi lắp bộ giảm áp vào chai phải : - Kiểrn tra lại tình hình ren của ống cút lắp bộ giảm áp. - Mở van chai ra 1/4 hoặc l/2 vòng quay của van để xịt thông các bụi bặm bám ở van.
Khi xịt không được đứng đối diện với miệng thoát của van mà phải đứng tránh về một bên. Sau khí đã GV: LÊ XUÂN Trang 4 GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT thông van thì chỉ dùng tay vặn khóa van mà không dùng chìa khóa nữa. Không sử dụng bộ giảm áp đã chờn ren hoặc trong tình trạng không hoàn hảo. Nghiêm cấm tiến hành hàn khi chai ôxy không có bộ giảm áp.
Việc lắp bộ giảm áp vào chai phải do người thợ chính tiến hành làm. Chìa khóa vặn tháo phải luôn luôn ở trong túi người dó. Khi đã lắp xong bộ giảm áp vào chai, nếu thấy có khí xì ra thì phải dùng chìa vặn khóa van chai lại rồi rnới được thay đệm lót. Khi mở van chai axêtylen phải dùng loại chìa khoá vặn chuyên dùng.
Trong thời gian làm việc chìa khoá này phải thường xuyên treo ớ cổ chai. TRONG LÚC LÀM VIỆC: 1. Khi đốt mỏ hàn, đầu tiên phải mớ khóa dẫn ôxy ra 1/4 hoặc 1/2 vòng, sau đó mới mở khóa dẫn axêtylen. Sau khi đã mở cả hai khóa cho xịt ra chốc lát thì mới được châm lửa mỏ hàn.
Khi châm lửa mỏ hàn phải dùng diêm quẹt lửa chuyên dùng, cấm châm bằng cách dí mỏ hàn vào một chi tiết kim loại nào đó đang nóng đỏ. Khi tiến hành hàn, cắt không được quàng ống cao su dẫn khí vào cổ, vào vai, kẹp vào chân, cuộn tròn hoặc bẻ gập ống, xoắn ống, không được để ống dính dầu mỡ, không được để ống chạm đường dây điện hay ở gần các nguồn nhiệt. Chiều dài của ống dẫn khí không được dài quá 20m. Trong điều kiện làm công việc hàn sửa chữa, lắp ráp cho phép dùng ống dài đến 40m, nhưng khi cần nối ống thì ở chỗ nối đó phải dùng ống đệm lồng lót vào trong và hai đầu phải dùng kẹp cơ khí kẹp chặt.
Chiều dài của đoạn nối phải từ 3m trở lên và chỉ được nối hai mối mà thôi. Cấm sử dựng bất kỳ kiểu nối nào khác. Cấm gắn vào ống mềm các chạc hai, chạc ba, để phân nhánh cấp khí đồng thời cho một số mỏ hàn, mỏ cắt khi hàn thủ công (hàn bằng tay). Khi mỏ hàn, mỏ cắt đang cháy, không được mang chúng ra khỏi khu vực làm việc dành riêng cho thợ hàn-cắt khi tiến hành hàn, cắt trên cao, cấm mang mỏ hàn đang cháy leo lên thang.
Khi nghỉ giải lao dù chỉ trong chốc lát phải tắt lửa mỏ hàn, mỏ cắt và đóng núm cung cấp khí ở mỏ hàn, mỏ cắt để đề phòng hiện tượng "nuốt lửa " xảy ra khi người thợ bỏ đi nơi khác. GV: LÊ XUÂN Trang 5 GIÁO TRÌNH: THỰC TẬP KỸ THUẬT Khi nghỉ lâu (giao ca, ăn trưa) ngoài việc tắt lửa mỏ hàn, mỏ cắt như trên, còn phải khóa van ở chai ôxy và chai axêtylen đồng thời núm vặn ở bộ phận giảm áp phải nớì ra hết cỡ nén của lò xo trong bộ giảm áp. Khi thấy mỏ hàn nóng quá thì phải tắt lửa mỏ hàn, nhúng đầu mỏ hàn vào chậu nước sạch, chờ nguội hẳn mới được làm việc lại. Cấm : - Tiến hành hàn khi vừa đốt mỏ hàn lên mà thấy ở đầu mỏ hàn có hoa đỏ hoặc khi ngọn lửa ở mỏ hàn tạt lại (nuốt lửa).
- Dùng các sợi dây thép thay cho dây đồng đúng cỡ để thông miệng phun đầu mỏ hàn bị tắt. - Tiến hành sửa chữa mỏ hàn, mỏ cắt, van chai chứa khí cũng như những thiết bị khác ở khu vực đang hàn.