Giáo trình Công nghệ đóng mới vỏ tàu thủy - Hệ trung cấp nghề

Giáo trình công nghệ đóng mới vỏ tàu thủy hệ trung cấp nghề. Tài liệu học tập chuyên ngành, kiến thức cơ bản và nâng cao về chế tạo vỏ tàu.

• Trường học: Trường Cao Đẳng Hàng Hải II
• Chuyên ngành: Công Nghệ Chế Tạo Vỏ Tàu Thủy
• Đề tài: Công Nghệ Đóng Mới Vỏ Tàu Thủy
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐẤU LẮP TỔNG THÀNH
• 1.1. PHƯƠNG PHÁP LẮP PHÂN ĐOẠN
• 1.2. PHƯƠNG PHÁP ỐC ĐẢO
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP XÂY TẦNG
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP TỔNG ĐOẠN
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP LẮP RÁP DẦN CHI TIẾT
• 1.6. CÁC PHƯƠNG PHÁP LẮP RÁP KHÁC
• 2. CHƯƠNG 2: LẮP RÁP THÂN TÀU KIỂU TỔNG ĐOẠN
• 2.1. CHUẨN BỊ TRIỀN ĐÀ CHO CÔNG TÁC LẮP RÁP THÂN TÀU
• 2.1.1. Khái niệm chung về triền đà
• 2.1.2. Thiết bị triền đà
• 2.1.3. Công tác chuẩn bị triền đà

Tóm tắt

I. Tổng Quan Giáo Trình Công Nghệ Đóng Mới Vỏ Tàu Thủy

Giáo trình Công nghệ đóng mới vỏ tàu thủy cung cấp kiến thức nền tảng về quy trình và kỹ thuật chế tạo vỏ tàu. Công nghệ đóng tàu không ngừng phát triển, đòi hỏi người học phải nắm vững các phương pháp hiện đại, vật liệu mới và quy trình kiểm soát chất lượng. Giáo trình này tập trung vào các phương pháp lắp ráp tổng thành, đặc biệt là lắp ráp thân tàu kiểu tổng đoạn. Mục tiêu chính là giúp người học lựa chọn được phương án lắp ráp hợp lý, chuẩn bị các điều kiện cần thiết và thực hiện lắp ráp đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn lao động. Giáo trình bao gồm lý thuyết và thực hành, với thời lượng phân bổ hợp lý để người học có thể tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả nhất. Các nội dung chính bao gồm các phương pháp đấu lắp tổng thành và lắp ráp thân tàu kiểu tổng đoạn. Theo tài liệu gốc của Trường Cao đẳng Hàng hải II, giáo trình này thuộc chương trình mô đun công nghệ đóng mới, mã số MĐ 23, với tổng thời gian 90 giờ, trong đó lý thuyết chiếm 20 giờ và thực hành là 70 giờ. Vị trí của mô đun này là bắt buộc thuộc khối kỹ năng nghề và được bố trí ở năm thứ hai. Yêu cầu đặt ra là phải hiểu rõ về các tiêu chuẩn đóng vỏ tàu.

1.1. Tầm quan trọng của Công nghệ chế tạo vỏ tàu thủy

Việc chế tạo vỏ tàu thủy đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo tính an toàn và hiệu quả của tàu. Vỏ tàu chịu tác động trực tiếp từ môi trường biển, do đó cần được thiết kế và chế tạo với vật liệu và kỹ thuật phù hợp để chống chịu ăn mòn, va đập và các yếu tố khắc nghiệt khác. Vật liệu đóng vỏ tàu cần được lựa chọn kỹ lưỡng. Các kỹ sư và công nhân đóng tàu cần phải có kiến thức chuyên sâu về thiết kế vỏ tàu và kỹ thuật hàn vỏ tàu, cũng như quy trình kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt để đảm bảo vỏ tàu đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn. Quy trình đóng vỏ tàu ảnh hưởng lớn tới chất lượng.

1.2. Mục tiêu của giáo trình Công nghệ đóng mới vỏ tàu

Giáo trình này hướng đến việc trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tham gia vào quá trình đóng mới vỏ tàu thủy một cách chuyên nghiệp. Mục tiêu cụ thể bao gồm khả năng lựa chọn phương án lắp ráp tối ưu, chuẩn bị các điều kiện thi công và thực hiện lắp ráp đảm bảo chất lượng. Ngoài ra, giáo trình cũng chú trọng đến việc rèn luyện ý thức tuân thủ các quy định an toàn lao động, một yếu tố vô cùng quan trọng trong ngành công nghiệp đóng tàu. Bên cạnh đó, an toàn trong đóng tàu là yếu tố quan trọng cần lưu ý.

II. Thách Thức và Yêu Cầu Kỹ Thuật trong Đóng Vỏ Tàu

Quá trình đóng mới vỏ tàu thủy đối diện với nhiều thách thức kỹ thuật, từ việc lựa chọn vật liệu phù hợp đến đảm bảo độ chính xác trong quá trình lắp ráp và hàn. Một trong những thách thức lớn nhất là kiểm soát biến dạng hàn, đặc biệt khi sử dụng các phương pháp lắp ráp tổng đoạn. Việc sử dụng các phần mềm thiết kế vỏ tàu hiện đại cũng đòi hỏi người học phải có kiến thức về công nghệ thông tin và khả năng ứng dụng vào thực tế. Ngoài ra, việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và quy phạm phân cấp tàu biển cũng là một yêu cầu bắt buộc. Theo quy phạm phân cấp và đóng tàu biển vỏ thép TCVN 6259, 2010 của Cục Đăng kiểm Việt Nam, mọi công đoạn trong quá trình đóng tàu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vật liệu, kết cấu và kiểm tra chất lượng. Do đó, kiểm tra chất lượng vỏ tàu là yếu tố then chốt.

2.1. Kiểm soát biến dạng hàn và ứng suất dư trong vỏ tàu

Biến dạng hàn và ứng suất dư là những vấn đề thường gặp trong quá trình đóng vỏ tàu bằng phương pháp hàn. Biến dạng hàn có thể làm sai lệch hình dạng thiết kế của vỏ tàu, ảnh hưởng đến tính năng thủy động lực và độ bền kết cấu. Ứng suất dư có thể gây ra các vấn đề về nứt và giảm tuổi thọ của vỏ tàu. Để kiểm soát biến dạng hàn, cần áp dụng các biện pháp như lựa chọn quy trình hàn phù hợp, kiểm soát nhiệt độ hàn, sử dụng các phương pháp hàn đối xứng và tuân thủ quy trình hàn đã được kiểm duyệt. Kiểm tra các mối hàn vỏ tàu là yêu cầu bắt buộc.

2.2. Ứng dụng phần mềm thiết kế vỏ tàu hiện đại

Các phần mềm thiết kế vỏ tàu hiện đại như AutoCAD, Rhinoceros 3D, Maxsurf... đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa thiết kế và giảm thiểu sai sót trong quá trình chế tạo. Các phần mềm này cho phép kỹ sư thiết kế mô hình 3D của vỏ tàu, thực hiện các phân tích kết cấu và thủy động lực, cũng như tạo ra các bản vẽ chi tiết cho quá trình sản xuất. Việc sử dụng phần mềm thiết kế đòi hỏi người học phải có kiến thức về hình học, kỹ thuật vẽ và khả năng sử dụng các công cụ phần mềm một cách thành thạo. Phần mềm thiết kế vỏ tàu giúp quá trình đóng tàu hiệu quả hơn.

III. Phương Pháp Lắp Ráp Tổng Đoạn Hướng Dẫn Chi Tiết

Phương pháp lắp ráp tổng đoạn là một trong những phương pháp đóng tàu hiện đại, cho phép xây dựng các phần lớn của tàu trên cạn, sau đó ghép chúng lại với nhau trên triền đà. Phương pháp này giúp giảm thời gian thi công, tăng năng suất và cải thiện chất lượng sản phẩm. Quá trình lắp ráp tổng đoạn bao gồm nhiều công đoạn, từ chuẩn bị triền đà đến định vị và hàn các tổng đoạn lại với nhau. Theo tài liệu của Trường Cao đẳng Hàng hải II, việc chuẩn bị triền đà là một công đoạn quan trọng, bao gồm vạch dấu các đường kiểm tra và chuẩn bị các căn kê đệm đỡ. Các tổng đoạn được đưa vào triền bằng xe lăn và định vị chính xác nhờ các dấu vạch sẵn. Sau khi cắt bỏ lượng dư và vát mép hàn, các tổng đoạn được kéo sát vào nhau và hàn. Việc gia công vỏ tàu cần độ chính xác cao.

3.1. Chuẩn bị triền đà và căn kê đệm đỡ

Triền đà là vị trí chuyên dùng để lắp ráp thân tàu và hạ thủy. Việc chuẩn bị triền đà bao gồm vạch dấu các đường kiểm tra, chuẩn bị căn kê đệm đỡ phía dưới thân tàu và giàn giáo phục vụ cho các công tác kết thúc. Các đường kiểm tra giúp định vị chính xác các tổng đoạn và đảm bảo hình dạng thân tàu. Căn kê đệm đỡ giúp phân bố đều trọng lượng của tàu và tránh biến dạng. Giàn giáo tạo điều kiện làm việc an toàn và thuận tiện cho công nhân. Theo giáo trình, căn kê đệm đỡ quan trọng nhất là đệm ky, chịu khoảng 60% trọng lượng thân tàu. Các loại đệm khác là đệm hông, đệm mũi và đệm lái, số lượng tùy thuộc vào vách ngăn nước, hình dạng và trọng lượng thân tàu.

3.2. Quy trình lắp ráp và hàn các tổng đoạn

Quy trình lắp ráp tổng đoạn bao gồm nhiều bước, từ định vị tổng đoạn đáy giữa chuẩn đến lắp ráp các tổng đoạn mạn, boong và các phần khác của tàu. Việc định vị tổng đoạn đáy giữa chuẩn là bước quan trọng nhất, vì nó tạo cơ sở cho việc lắp ráp các tổng đoạn khác. Các tổng đoạn được đưa vào triền bằng xe lăn và định vị chính xác nhờ các dấu vạch sẵn. Sau khi cắt bỏ lượng dư và vát mép hàn, các tổng đoạn được kéo sát vào nhau và hàn. Quá trình hàn cần được thực hiện bởi thợ hàn có tay nghề cao và tuân thủ quy trình kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt. Lắp ráp vỏ tàu cần kỹ thuật cao.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Đóng Tàu Hiện Đại Composite Thép

Ngành công nghiệp đóng tàu ngày càng ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại, bao gồm việc sử dụng vật liệu composite và các phương pháp hàn tiên tiến. Đóng tàu bằng composite mang lại nhiều ưu điểm như trọng lượng nhẹ, độ bền cao và khả năng chống ăn mòn tốt. Tuy nhiên, việc sử dụng composite cũng đòi hỏi kỹ thuật gia công và lắp ráp đặc biệt. Trong khi đó, đóng tàu bằng thép vẫn là phương pháp phổ biến, đặc biệt đối với các tàu có kích thước lớn và yêu cầu chịu tải cao. Các phương pháp hàn tiên tiến như hàn laser và hàn ma sát khuấy giúp cải thiện chất lượng mối hàn và giảm biến dạng.

4.1. Ưu điểm và nhược điểm của vật liệu composite trong đóng tàu

Vật liệu composite mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với vật liệu truyền thống như thép và nhôm, bao gồm trọng lượng nhẹ, độ bền cao, khả năng chống ăn mòn tốt và khả năng tạo hình phức tạp. Tuy nhiên, composite cũng có một số nhược điểm như giá thành cao, khó sửa chữa và yêu cầu kỹ thuật gia công và lắp ráp đặc biệt. Việc lựa chọn vật liệu composite phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của từng loại tàu và điều kiện khai thác.

4.2. Các phương pháp hàn tiên tiến cho vỏ tàu thép

Các phương pháp hàn tiên tiến như hàn laser, hàn ma sát khuấy và hàn MIG/MAG xung giúp cải thiện chất lượng mối hàn, giảm biến dạng và tăng năng suất trong quá trình đóng tàu thép. Hàn laser cho phép tạo ra các mối hàn hẹp và sâu với độ chính xác cao. Hàn ma sát khuấy tạo ra các mối hàn không nóng chảy với độ bền cao và ít biến dạng. Hàn MIG/MAG xung giúp kiểm soát nhiệt độ hàn và giảm thiểu sự hình thành ứng suất dư. Các kỹ sư cần hiểu rõ về các kỹ thuật hàn vỏ tàu.

V. Tiêu Chuẩn và Kiểm Tra Chất Lượng Vỏ Tàu Đảm Bảo An Toàn

Kiểm tra chất lượng là một khâu quan trọng trong quá trình đóng mới vỏ tàu thủy. Việc kiểm tra phải được thực hiện ở mọi công đoạn, từ kiểm tra vật liệu đầu vào đến kiểm tra mối hàn và thử kín nước. Các tiêu chuẩn quốc tế và quy phạm phân cấp tàu biển quy định chi tiết các yêu cầu về kiểm tra chất lượng và phương pháp thử nghiệm. Theo tài liệu của Trường Cao đẳng Hàng hải II, công tác kiểm tra khi lắp đặt thân tàu trên triền đà bao gồm kiểm tra vị trí từng kết cấu riêng biệt và kiểm tra toàn bộ vị trí, hình dáng, kích thước thân tàu. Việc sơn phủ vỏ tàu và chống ăn mòn vỏ tàu cũng cần được kiểm tra.

5.1. Các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng vỏ tàu

Các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng vỏ tàu như ISO 9001, ISO 14001 và các quy phạm phân cấp tàu biển của các tổ chức đăng kiểm như DNV GL, Lloyd's Register và ABS quy định chi tiết các yêu cầu về quản lý chất lượng, quản lý môi trường và kỹ thuật đóng tàu. Các tiêu chuẩn này đảm bảo rằng vỏ tàu được thiết kế, chế tạo và kiểm tra theo các quy trình nghiêm ngặt, đáp ứng các yêu cầu về an toàn, độ bền và tuổi thọ.

5.2. Quy trình kiểm tra không phá hủy NDT mối hàn

Kiểm tra không phá hủy (NDT) là một phương pháp quan trọng để đánh giá chất lượng mối hàn mà không làm hư hỏng cấu trúc. Các phương pháp NDT phổ biến bao gồm kiểm tra bằng mắt (VT), kiểm tra bằng chất thấm màu (PT), kiểm tra bằng từ tính (MT), kiểm tra bằng siêu âm (UT) và kiểm tra bằng chụp ảnh phóng xạ (RT). Mỗi phương pháp có ưu điểm và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào loại vật liệu, kích thước mối hàn và yêu cầu kỹ thuật.

VI. Xu Hướng Phát Triển và Tương Lai của Công Nghệ Đóng Tàu

Ngành công nghiệp đóng tàu đang chứng kiến nhiều xu hướng phát triển mới, bao gồm việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa vào quy trình sản xuất, phát triển các loại tàu thân thiện với môi trường và sử dụng các vật liệu mới như graphene. Tương lai của ngành đóng tàu hứa hẹn sẽ mang lại nhiều cơ hội và thách thức cho các kỹ sư và công nhân đóng tàu. Việc nắm bắt các xu hướng phát triển mới và liên tục nâng cao trình độ chuyên môn là chìa khóa để thành công trong ngành này. Giáo trình này cung cấp nền tảng kiến thức quan trọng để đáp ứng những thay đổi trong công nghệ đóng tàu hiện đại.

6.1. Ứng dụng AI và tự động hóa trong đóng tàu

Trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa đang dần thay đổi quy trình đóng tàu, từ thiết kế đến sản xuất và kiểm tra chất lượng. AI có thể được sử dụng để tối ưu hóa thiết kế vỏ tàu, dự đoán các vấn đề tiềm ẩn và tự động điều chỉnh quy trình hàn. Tự động hóa giúp tăng năng suất, giảm chi phí và cải thiện độ chính xác trong quá trình sản xuất. Robot hàn và robot sơn đang ngày càng được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy đóng tàu hiện đại.

6.2. Phát triển tàu thân thiện với môi trường và vật liệu mới

Ngành công nghiệp đóng tàu đang hướng tới việc phát triển các loại tàu thân thiện với môi trường, sử dụng nhiên liệu sạch hơn và giảm thiểu khí thải. Các vật liệu mới như graphene đang được nghiên cứu và ứng dụng để cải thiện hiệu suất và độ bền của vỏ tàu. Việc phát triển tàu điện và tàu chạy bằng hydro cũng là một xu hướng quan trọng trong tương lai. Việc đóng tàu bằng nhôm cũng là một lựa chọn hướng đến tàu thân thiện môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐẤU LẮP TỔNG THÀNH §1 PHƯƠNG PHÁP LẮP PHÂN ĐOẠN Ñeå cô giôùi hoùa caùc coâng taùc cheá taïo voû, taïo khaû naêng hôïp lyù hoùa daây chuyeàn saûn xuaát, caùc keát caáu thaân taøu baèng kim loaïi thöôøng ñöôïc phaân thaønh: chi tieát, cuïm chi tieát, phaân ñoaïn vaø toång ñoaïn.1: Caùc phöông phaùp laép raùp thaân taøu treân trieàn ñaø theo maët phaúng doïc a) Phöông phaùp hình choùp; b) Phöông phaùp xaây taàng; c) Phöông phaùp oác ñaûo d) Phöông phaùp toång ñoaïn (caùc soá treân hình bieåu thò trình töï laép ñaët) 1.1 Phöông phaùp hình choùp Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 3/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Hình 1.a: Phöông phaùp hình choùp Phöông phaùp hình choùp thöôøng ñöôïc söû duïng trong tröôøng hôïp ñoùng nhöõng con taøu lôùn. Theo phöông phaùp naøy thaân taøu ñöôïc laép raùp töø nhöõng phaân ñoaïn phaúng vaø phaân ñoaïn khoái thaønh hình choùp theo chieàu daøi thaân taøu. Phöông phaùp laép ñaët caùc phaân ñoaïn ñöôïc tieán haønh laàn löôït töø trong ra ngoaøi veà hai phía muõi vaø laùi vaø laép raùp ñoàng thôøi caû veà phía chieàu cao cho tôøi boong taøu. Ñeå giaûm bieán daïng haøn chuùng ta coá gaéng taïo nhöõng phaân ñoaïn lôùn vaø haøn ñoái xöùng qua maët phaúng doïc taâm.

Vò trí cuûa hình choùp ñaàu tieân treân chieàu daøi thaân taøu cuõng nhö vò trí caùc phaân ñoaïn taïo neân hình choùp ñoù phaûi löïa choïn sao cho thôøi gian ñoùng con taøu ngaén nhaát. Nhöôïc ñieåm cuûa phöông phaùp naøy laø dieän tích laøm vieäc heïp do ñoù tieán ñoä thi coâng chaäm.2 Phöông phaùp oác ñaûo Hình 1.c: Phöông phaùp ốc đảo Ñeå khaéc phuïc nhöôïc ñieåm cuûa phöông phaùp hình choùp, coù theå tieán haønh ñoàng thôøi xaây döïng moät luùc nhieàu hình choùp treân doïc theo chieàu daøi thaân taøu. Phöông phaùp naøy coù teân laø phöông phaùp oác ñaûo. Tuøy thuoäc vaøo kích thöôùc con taøu vaø ñieàu kieän saûn xuaát cuûa xöôûng caùc "oác ñaûo" coù theå dòch chuyeån treân trieàn ñeå raùp laïi vôùi nhau hoaëc cuõng coù theå ñöùng ôû vò trí coá ñònh cho tôùi khi laép xong toaøn boä con taøu.

coøn cho pheùp söû duïng toát chieàu daøi cuûa trieàn trong tröôøng hôïp con taøu ngaén hôn chieàu daøi trieàn; taän duïng khoaûng dö ñeå xaây döïng moät "oác ñaûo" cuûa con taøu tieáp theo. Sau khi laép raùp xong caùc"oác ñaûo", thöôøng phaûi tieán haønh laép raùp caùc phaân ñoaïn ñeäm (kheùp kín caùc choã troáng giöõa hai "oác ñaûo"). Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 4/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI 1.3 Phöông phaùp xaây taàng Hình 1.b: Phöông phaùp xaây taàng Phöông phaùp xaây taàng ñöôïc tieán haønh nhö sau: tröôùc heát ta laép ñaët toaøn boä caùc phaân ñoaïn döôùi cuøng treân moät doïc chieàu daøi thaân taøu roài sau ñoù ñeán caùc phaân ñoaïn treân, cuoái cuøng laø caùc phaân ñoaïn boong treân cuøng phaân ñoaïn muõi vaø laùi. Do nhöôïc ñieåm cuûa phöông phaùp naøy laø khoâng khoáng cheá ñöôïc bieán daïng haøn neân thöôøng ít söû duïng.4 Phöông phaùp toång ñoaïn Hình 1.d: Phöông phaùp tổng đoạn Phöông phaùp söû duïng roäng raõi nhaát hieän nay ñeå ñoùng caùc taøu côõ trung vaø nhoû laø phöông phaùp toång ñoaïn (H.

Phöông phaùp naøy vöøa ñaûm baûo dieän tích laøm vieäc lôùn laïi ñaûm baûo thôøi gian laép raùp thaân taøu cho tôùi khi haï thuûy treân trieàn ngaén vaø bieán daïng haøn ít nhaát.5 Phöông phaùp laép raùp daàn chi tieát Phöông phaùp naøy laép ñaët theo trình töï sau: tröôùc heát ñaët ñònh vò phaân ñoaïn ñaùy giöõa sau ñeán caùc vaùch doïc vaø phaàn boong cuûa khoang giöõa, tieáp ñeán laép ñaët caùc phaân ñoaïn cuûa hai khoang beân (H.2) Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 5/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Hình 1.2: Phöông phaùp laép raùp chi tieát 1.6 Caùc phöông phaùp laép raùp khaùc Ngoaøi caùc phöông phaùp laép raùp treân, ñoái vôùi nhöõng con taøu cöïc lôùn, ngaøy nay ngöôøi ta coøn duøng phöông phaùp nöûa taøu töùc laø treân trieàn ngöôøi ta ñoùng vaø laàn löôït haï thuûy hai nöûa taøu. Caùc nöûa ñoù ñöôïc haøn laïi vôùi nhau treân uï hoaëc ngay döôùi nöôùc baèng trang thieát bò chuyeân duøng. Trong nhieàu tröôøng hôïp ñeå thuaän tieän cho vieäc laép raùp thaân taøu, coøn coù theå söû duïng phöông phaùp coâng ngheä laép uùp (H. Theo phöông phaùp coâng ngheä naøy boong taøu ñöôïc ñaët xuoáng döôùi cuøng vaø ñaët tröôùc tieân.

Sau ñoù laàn löôït ñeán caùc vaùch ngang, maïn vaø cuoái cuøng laø ky. Phöông phaùp naøy ñöa laïi hieäu quaû töông ñoái toát do maët boong roäng laép raùp deã daøng hôn. Nhöng phöông phaùp naøy ñoøi hoûi phaûi coù thieát bò laät ngöôïc thaân taøu laïi.3: Laép raùp thaân taøu theo phöông phaùp uùp Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 6/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI (soá treân hình bieåu thò trình töï laép ñaët) Khi laép raùp thaân taøu theo phöông phaùp toång ñoaïn trình töï laép ñaët caùc toång ñoaï n tuøy thuoäc vaøo höôùng ñöa caùc toång ñoaïn leân trieàn. Neáu ñöa toång ñoaïn leân trieàn töø hai phía thì laép ñaët ñaàu tieân laø toång ñoaïn giöõa vaø laàn löôït ra daàn hai phía, coøn neáu caùc toång ñoaïn ñöôïc ñöa töø moät phía thì trình töï laép ñaët phuï thuoäc vaøo caùch haï thuûy vaø höôùng vaøo trieàn.

Luùc ñoù coù theå laép laàn löôït töø toång ñoaïn muõi ñeán toång ñoaïn laùi hoaëc ngöôïc laïi (H.4: Höôùng ñöa caùc toång ñoaïn vaøo trieàn ñeå laép raùp a) Töø hai phía; b) Töø moät phía Caùc toång ñoaïn ñöôïc ñöa vaøo trieàn baèng caùc xe laên coù theå töï haønh ñöôïc hoaëc phaûi keùo baèng tôøi. Toång ñoaïn ñaàu tieân ñöôïc ñònh vò treân trieàn moät caùch chính xaùc nhôø caùc daáu vaïch saün treân trieàn, tieáp ñoù laép toång ñoaïn ñaàu. Sau khi caét boû löôïng dö, vaùt meùp haøn, chuùng ñöôïc keùo saùt vaøo nhau vaø haøn. Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 7/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI CHÖÔNG 2 : LẮP RÁP THÂN TÀU KIỂU TỔNG ĐOẠN §1.

CHUẨN BỊ TRIỀN ĐÀ CHO CÔNG TÁC LẮP RÁP THÂN TÀU 1.1 Khaùi nieäm chung veà trieàn ñaø Trieàn ñaø laø vò trí chuyeân duøng vôùi caùc thieát bò ñaëc bieät phuïc vuï cho vieäc laép raùp thaân taøu vaø sau ñoù ñöa taøu xuoáng nöôùc. Ñaëc ñieåm cuûa caùc trieàn ñaø phuï thuoäc vaøo kieåu taøu, kích thöôùc taøu xuoáng nöôùc, ñoàng thôøi phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän beán baõi nhö kích thöôùc cuûa vuøng nöôùc vaø ñaëc thuø cuûa noù. Taøu coù theå ñöôïc ñöa xuoáng nöôùc baèng caùc phöông phaùp sau: - Nhôø troïng löïc cuûa taøu (ta coù caùc loaïi trieàn doïc vaø trieàn ngang); - Nhôø löïc naâng cuûa nöôùc (ta coù caùc uï vaø aâu ñoùng taøu); - Nhôø caùc löïc cô giôùi khaùc (ta coù phöông phaùp kích, duøng tôøi keùo, duøng caåu.2 Thieát bò trieàn ñaø Trieàn doïc: phuïc vuï laép raùp vaø sau ñoù ñöa taøu xuoáng nöôùc theo höôùng doïc cuûa thaân taøu. Ñaây laø phöông phaùp haï thuûy coå ñieån nhaát.

Ngaøy nay vaãn coøn söû duïng ñeå ñoùng vaø ñöa xuoáng nöôùc nhöõng con taøu lôùn.1 bieåu thò moät daïng trieàn doïc.1: Maët caét cuûa moät trieàn doïc Goùc nghieâng cuûa trieàn tuøy thuoäc vaøo ñoä lôùn cuûa con taøu ñöôïc laép raùp treân trieàn.2 neâu giaù trò trung bình goùc nghieâng cuûa trieà n doïc vôùi caùc ñöôøng tröôït thaúng. Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 8/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Thaân trieàn ñöôïc laøm baèng beâtoâng coát theùp. Doïc theo toaøn boä chieàu daøi cuûa trieàn coù nhöõng ñöôøng tröôït. Chieàu roäng nhöõng ñöôøng tröôït naøy ñöôïc xaùc ñònh töø ñieàu kieän öùng suaát neùn rieâng cho pheùp töø 1,5÷3,0kG /cm2.

Trieàn ngang: phuïc vuï cho coâng taùc laép raùp vaø haï thuûy taøu höôùng theo chieàu ngang thaân taøu. Keát caáu cuûa loaïi trieàn naøy töông ñoái ñôn giaûn hôn loaïi trieàn doïc. Ñaëc ñieåm cuûa trieàn ngang laø coù soá löôïng tröôït nhieàu (tôùi 20 ñöôøng), goùc nghieâng töông ñoái lôùn (töø 1/8 ÷ 1/12) (H. Ñoái vôùi caùc loaïi taøu nhoû vaø trung bình, trieàn ngang coù nhieàu ñaëc tính öu vieät hôn trieàn doïc: - Thaân taøu khi laép raùp treân trieàn luoân ôû vò trí naèm ngang neân raát thuaän tieän cho coâng taùc laép ñaët vaø kieåm tra; - Voán ñaàu tö cô baûn ít hôn trieàn doïc; - Eo nöôùc daønh cho coâng taùc haï thuûy khoâng caàn lôùn; - Giaù laøm caên keâ ñeäm ñöa taøu xuoáng nöôùc reû hôn haï thuûy doïc; - Hôïp lyù hoùa toát daây chuyeàn saûn xuaát, laép raùp thaân taøu, taïo ñieàu kieän môû roäng dieän tích laøm vieäc vaø ñoùng taøu theo phöông phaùp toång ñoaïn.

- Toác ñoä haï thuûy treân trieàn ngang dao ñoäng trong phaïm vi töø 3÷7m/s. Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 9/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Hình 2.3: Moät soá daïng trieàn ngang a) Ñöôøng trieàn daøi ñaûm baûo thaân taøu quay bình thöôøng khi noåi; b) Ñöôøng trieàn töông ñoái daøi ñaûm baûo thaân taøu xuoáng nöôùc khoâng qua giai ñoaïn nhaûy c) Ñöôøng trieàn keát thuùc ngay ôû meùp nöôùc caùch maët nöôùc töø 0÷3m khi taøu xuoáng nöôùc phaûi nhaûy 1.3 Coâng taùc chuaån bò trieàn ñaø. Tröôùc khi tieán haønh laép raùp caùc chi tieát keát caáu thaân taøu treân trieàn ñaø ta phaûi tieán haønh chuaån bò trieàn ñaø thaät toát. Coâng taùc chuaån bò bao goàm hai vieäc chính sau: - Vaïch daáu caùc ñöôøng kieåm tra treân trieàn ñaø; - Chuaån bò caùc caên keâ ñeäm ñôõ phía döôùi thaân taøu vaø giaøn giaùo phuïc vuï cho caùc coâng taùc keát thuùc nhö ñaùnh saïch, sôn maï, laép ñaët caùc keát caáu phuï.

Vaïch daáu caùc ñöôøng kieåm tra Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 10/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Ñeå thuaän tieän cho coâng taùc kieåm tra vieäc laép ñaët caùc phaân ñoaïn, toång ñoaïn cuõng nhö hình daùng thaân taøu treân trieàn ñaø tröôùc khi laép raùp phaûi tieán haønh keû caùc ñöôøng kieåm tra (H.4: Caùch boá trí caùc ñöôøng kieåm tra treân trieàn ñaø Tröôùc heát treân trieàn ta xaùc ñònh ñöôøng truïc ñoái xöùng cuûa trieàn baèng caùch caêng daây theùp hoaëc baèng maùy traéc ñòa.5 mieâu taû phöông phaùp xaùc ñònh truïc ñoái xöùng baèng caùch caêng daây. Sai leäch cho pheùp cuûa ñöôøng naøy khoâng vöôït quaù 2mm. Hệ đào tạo: Trung cấp Trang 11/41 Giáo trình: CÔNG NGHỆ ĐÓNG MỚI Sau khi xaùc ñònh ñöôïc ñöôøng ñoái xöùng cuûa trieàn ta vaïch caùc ñöôøng thaúng song song vôùi ñöôøng truïc ñoù. Thoâng thöôøng khoaûng caùch giöõa chuùng baèng khoaûng caùch giöõa caùc maët caét doïc thaân taøu treân hình veõ ñöôøng lyù thuyeát.

Tieáp ñoù ta keû caùc ñöôøng ngang vuoâng goùc vôùi ñöôøng truïc ñoái xöùng vaø treân moät khoaûng caùch khoâng quaù 20m (thoâng thöôøng töø 10 ÷ 15m). Taïi nhöõng vò trí giao nhau giöõa caùc ñöôøng thaúng ta gaén beâtoâng caùc taám kim loaïi vaøo thaân trieàn vaø duøng muõi ñoät chính xaùc vò trí ñoù. Coâng taùc khoù khaên nhaát trong vieäc vaïch caùc ñöôøng kieåm tra laø xaùc ñònh vò trí cuûa maët phaúng song song vôùi maët phaúng cô baûn cuûa taøu. Ñoái vôùi tröôøng hôïp saûn xuaát ñôn chieác caùc daáu cuûa maët phaúng naøy khoâng nhaát thieát phaûi laøm coá ñònh nhöng trong tröôøng hôïp saûn xuaát haøng loaït vieäc vaïch daáu coá ñònh laøm giaûm raát nhieàu söùc lao ñoäng.