CHƯƠNG 1 Trong chương này, một số nội dung chính được giới thiệu: - Khái niệm đặc điểm của doanh nghiệp thương mại - Các loại hình cơ sở kinh doanh thương mại - Tổ chức doanh nghiệp thương mại - Các Nghiệp vụ kinh doanh chính của doanh nghiệp thương mại 20 CÂU HỎI THẢO LUẬN Các loại hình doanh nghiệp hiện nay có những ưu và nhược điểm gì? CÂU HỎI ÔN TẬP Câu 1 : Khái niệm, đặc điểm,vai trò và chức năng của doanh nghiệp thương mại Câu 2 : Sự khác nhau giữa doanh nghiệp thương mại và các loại hình doanh nghiệp khác Câu 3 : Các loại hình cơ sở kinh doanh thương mại, loại hình tổ chức của doanh nghiệp thương mại Câu 4 : Các nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của doanh nghiệp thương mại 21 CHƯƠNG 2 NGHIÊN CỨU NHU CẦU KHÁCH HÀNG GIỚI THIỆU CHƯƠNG Chương 2 là chương giới thiệu về nghiệp vụ nghiên cứu nhu cầu khách hàng tiếp cận nội dung môn học ở những chương tiếp theo. Về kiến thức: Học sinh nắm vững khái niệm, ý nghĩa, nội dung của nghiên cứu nhu cầu khách hàng, phương pháp nghiên cứu nhu cầu khách hàng của doanh nghiệp thương mại. Về kỹ năng: - Xây dựng được các nội dung nghiên cứu thị trường; - Tổ chức nghiên cứu thị trường tại cửa hàng 3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Ý thức được tầm quan trọng và ý nghĩa thực tiễn của việc nghiên cứu nhu cầu thi trường trong thực tiễn công việc.
- Thái độ học tập nghiêm túc, tích cực trong thảo luận các nội dung giảng viên nêu ra. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (chương 2) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận chương 2 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Không - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, phim ảnh, và các tài liệu liên quan.
22 - Các điều kiện khác: Không có KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: + Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức + Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. + Năng lực tự chủ và trách nhiệm: • Trong quá trình học tập, người học cần: • Nghiên cứu bài trước khi đến lớp • Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. • Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. • Nghiêm túc trong quá trình học tập.
- Phương pháp: + Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng) + Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 1 điểm kiểm tra (hình thức: Trắc nghiệm/Tự luận) 23 NỘI DUNG 1. Khái niệm, ý nghĩa của nghiên cứu nhu cầu khách hàng 1. Khái niệm Trước khi xâm nhập vào một thị trường mới hoặc tung một sản phẩm/ dịch vụ mới, bước quan trọng đầu tiên mà doanh nghiệp cần làm đó chính là nghiên cứu nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Nghiên cứu nhu cầu khách hàng là quá trình thu thập, xử lý, phân tích những thông tin liên quan đến nhu cầu của khách hàng về sản phẩm hàng hóa và các dịch vụ cung ứng nhằm đưa ra những thông tin về nhu cầu của khách hàng phục vụ cho quá trình kinh doanh của doanh nghiệp thương mại.
Nghiên cứu nhu cầu giúp doanh nghiệp giảm rủi ro và định hướng hiệu quả khi kinh doanh. Nếu doanh nghiệp chủ quan nghiên cứu không rõ ràng, không tìm hiểu trước khi kinh doanh thì tỷ lệ rủi ro rất cao. Dễ dẫn đến các hậu quả nặng nề như lãng phí nguồn lực, chi phí và thậm chí là thất bại hoàn toàn. Ý nghĩa Nghiên cứu nhu cầu khách hàng có ý nghĩa rất lớn đối với doanh nghiệp: - Là tiền đề xây dựng mặt hàng kinh doanh phù hợp với DNTM và phục vụ tốt nhất cho khách hàng.
DNTM cần phải nắm vững tình hình sức mua, dân số và cơ cấu dân cư, đặc điểm nhu cầu ở khu vực kinh doanh, phân tích kỹ sẽ giúp cho việc nhập hàng và bán hàng có hiệu quả, tránh được tình trạng thừa, thiếu hàng hóa. Mặt hàng kinh doanh phù hợp sẽ giúp thỏa mãn nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất. - Kích thích những nhu cầu tiêu dùng mới DNTM không chỉ đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà còn phải kích thích những nhu cầu chưa được thỏa mãn của khách hàng. Từ đó DN sẽ xây dựng các nhu cầu về hàng hóa mới, về sản phẩm thay thế, làm phong phú nhu cầu của KH.
- Tăng cường công tác quản lý kinh doanh, nâng cao hiệu quả kinh tế Nắm vững nhu cầu của khách hàng tại khu vực kinh doanh, DNTM sẽ nhập đúng số lượng, chất lượng và cơ cấu, thời gian, tổ chức dự trữ hợp lý, đảm bảo quá trình lưu thông hàng hóa được diễn ra liên tục mang lại hiệu quả cao cho DN. Đối tượng, nội dung nghiên cứu 2. Đối tượng nghiên cứu Chức năng của doanh nghiệp thương mại là cung ứng các hàng hóa, dịch vụ để phục vụ nhu cầu của khách hàng. Do đó đối tượng nghiên cứu chính của DNTM đó chính là nghiên cứu về khách hàng, cụ thể là nghiên cứu về nhu cầu tiêu dùng của họ.Nội dung nghiên cứu 2.
Nghiên cứu về nhu cầu hàng hóa 24 2. Nghiên cứu nhu cầu về số lượng hàng hóa Mục đích của việc nghiên cứu để biết được lượng hàng hóa tiêu thụ tại một khu vực thị trường trong một thời kỳ nhất định (năm, quý, tháng) và sự biến động của số lượng này qua các thời kỳ, để xác định tổng mức lưu chuyển hàng hóa trong một năm, một quý, một tháng. Số lượng hàng hóa sẽ phục thuộc vào các yếu tố: sức mua, giá cả, dân số và khả năng cung ứng hàng hóa. Doanh nghiệp cần có số liệu điều tra về sức mua, dân số của các cơ quan thống kê đồng thời phải khảo sát mức lưu chuyển hàng hóa của doanh nghiệp để xác định tổng mức hàng hóa của doanh nghiệp.
Nghiên cứu nhu cầu về chất lượng hàng hóa Mục đích để biết được nhu cầu của khách hàng về giá trị sử dụng và mức độ thỏa mãn của khách hàng về hàng hóa. Đó là yêu cầu của người tiêu dùng về công dụng, độ bền, sự tiện lợi và giá cả của hàng hóa. Nắm vững nhu cầu về chất lượng hàng hóa sẽ giúp cho doanh nghiệp tổ chức nhập hàng hóa hợp lý, có chất lượng tốt và giá cả phù hợp với sức mua, thúc đẩy các doanh nghiệp sản xuất làm ra những mặt hàng có chất lượng cao và giá thành hạ. Nhu cầu về chất lượng hàng hóa phụ thuộc vào các yếu tố: sản xuất, trình độ khoa học kỹ thuật, trình độ thẩm mỹ, văn hóa và sức mua của người tiêu dùng.
Nghiên cứu nhu cầu về cơ cấu hàng hóa Mục đích để biết nhu cầu về chủng loại, kiểu mốt, kích cỡ, màu sắc của hàng hóa. Đây là nội dung nghiên cứu khá phức tạp, nhằm giúp các DNTM xác định đúng đắn mặt hàng kinh doanh: xác định các nhóm, phân nhóm bán hàng, tên hàng và tỷ trọng của chúng trong tổng mức lưu chuyển bán lẻ. Cơ cấu hàng hóa tiêu dùng phụ thuộc vào thành phần dân cư, tập quán tiêu dùng của địa phương, sự phát triển của sản xuất, sự ra đời của các mặt hàng mới. DNTM cần đi sâu vào nghiên cứu tâm sinh lý, tập quán, thị hiếu tiêu dùng của từng nhóm dân cư để xác định một cơ cấu mặt hàng hợp lý nhất.
Nghiên cứu nhu cầu tiêu dùng về thời gian Mục đích để hiểu biết nhu cầu về hàng hóa phát sinh, phát triển và kết thúc vào thời gian nào trong năm. Nắm vững về thời gian của nhu cầu giúp DNTM chuẩn bị hàng hóa bán ra thị trường kịp thời, không nhập hàng hóa làm ứ đọng vốn, chiếm diện tích kho, tăng chi phí bảo quản. Không nhập hàng muộn quá, ảnh hưởng đến việc đáp ứng kịp thời cho nhu cầu tiêu dùng. Nhu cầu thời vụ và nhu cầu trong những ngày lễ tết trong năm là hai loại nhu cầu cần chú ý nghiên cứu.
Nhu cầu thời vụ phát sinh, phát triển và kết thúc theo thời vụ tự nhiên trong một năm (các mùa). Ở nước ta có 2 mùa nóng, lạnh làm nảy sinh nhu cầu khác nhau rõ rệt về một số loại hàng hóa công nghiệp như: quần áo, thiết bị làm nóng, lạnh,.Đặc điểm của nhu cầu thời vụ thường phát sinh và kết thúc sớm trước thời vụ tự nhiên. Vì vậy, DNTM phải chuẩn bị sớm những hàng hóa tiêu dùng có tính chất thời vụ và tiến hành quảng cáo để bán hàng. Nhu cầu trong những ngày lễ, tết thường tăng một cách đột xuất đối với một số mặt hàng, nhưng thời gian phát sinh nhu cầu rất ngắn.
Sau ngày lễ, tết nhu cầu trở lại bình thường, thậm chí có mặt hàng giảm xuống. 25 Mỗi nội dung nghiên cứu trên đều quan trọng riêng và có quan hệ mật thiết với nhau. Chỉ có nghiên cứu toàn diện thì DMTM mới có thể tổ chức kinh doanh tốt, đáp ứng đầy đủ nhu cầu của khách hàng. Nghiên cứu về chất lượng phục vụ 2.
Nghiên cứu về tập quán mua hàng của khách Mục đích để biết được thời gian trong ngày, trong tuần, trong tháng, trong quý, trong năm khách đến mua hàng hay không đến mua hàng tại DNTM. Nghiên cứu tập quán mua hàng để biết được mỗi lần khách đến mua hàng, khách mua với số lượng nhiều hay ít, mua hàng thông thường hay mua hàng giá trị cao. Đối tượng mua hàng là người trong nước hay người nước ngoài, khách mua về tiêu dùng trực tiếp hay tiếp tục bán, khách là người quyết định mua hay là người đi kèm,. Những yêu cầu phục vụ có liên quan đến mua hàng của khách - Tổ chức dịch vụ theo yêu cầu của khách: có dịch vụ miễn phí và dịch vụ không miễn phí.
Ví dụ: + Giúp khách vận chuyển hàng về nhà + Sửa chữa và lắp đặt tại nhà cho khách + Đóng gói hàng hóa theo yêu cầu của khách hàng + Bảo hành, bảo trì +.