CHƯƠNG I: CÁC LOẠI MŨI MAY CƠ BẢN Mã chương: MHMTT 12-01 Giới thiệu: Sản phẩm may mặc đóng vai trò hết sức quan trọng trong cuộc sống, ngoài việc bảo vệ cơ thể tránh thời tiết khắc nghiệt còn khắc phục được các khuyết điểm trên cơ thể người. Giúp chúng ta tự tin hơn với các công việc hàng ngày, Để cấu thành nên một sản phẩm may đẹp đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và mỹ thuật phải trải qua nhiều công đoạn may trên nhiều thiết bị may và các dạng mũi may khác nhau, Các loại mũi may khác nhau tạo nên sản phẩm có ve đẹp khác nhau. Mục tiêu: Trình bày được định nghĩa, đặc tính và phạm vi ứng dụng của các loại mũi may cơ bản; Vẽ được mũi may thắt nút, móc xích đơn, móc xích kép, vắt sổ đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong quá trình học tập. Nội dung chính: 1.
Mũi may thắt nút Mục tiêu: Trình bày được định nghĩa, đặc tính và phạm vi ứng dụng của mũi may thắt nút; Vẽ được mũi may thắt nút đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong quá trình học tập. Định nghĩa Là dạng mũi may được thực hiện bởi một chỉ của kim cùng một chỉ của ổ tạo thành các nút thắt liên kết với nhau ở giữa hai lớp nguyên liệu. Đặc tính - Rất bền chặt. - Hình dạng hai mặt giống nhau thuận tiện cho việc thao tác công nghệ.
- Hướng tạo mũi thực hiện cả 2 chiều. - Bộ tạo mũi may phức tạp chiếm nhiều không gian. - Chỉ dưới bị giới hạn (phải đánh suốt). - Đường may kém đàn hồi, dễ bị đứt chỉ khi kéo dãn đường may.
Kết cấu đường may 13 Hình I.1: Kết cấu mũi may thắt nút b. Quy trình tạo mũi Hình I.2: Quy trình tạo mũi may thắt nút Giai đoạn 1 Khi kim đến điểm thấp nhất, tạo vòng chỉ ở lỗ kim. Mỏ ổ quay tới bắt lấy vòng chỉ kim. Giai đoạn 2 Kim rút lên khỏi mặt nguyên liệu.
Ổ mang vòng chỉ kim quay làm rộng vòng chỉ ra. Giai đoạn 3 Vòng chỉ kim choàng qua ruột ổ. Giai đoạn 4 Kim tiếp tục đi lên. Mỏ ổ nhả vòng chỉ ra.
Giai đoạn 5 14 Răng cưa đẩy vải đi. Cần giật chỉ kéo chỉ trên lên thu hồi lượng chỉ thừa đồng thời thắt chặt mũi may vừa tạo ra. Phạm vi ứng dụng - Dùng cho tất cả những loại máy may bằng đường thẳng, dùng cho các loại nguyên liệu dệt thoi, da và bạt. - Dùng cho các loại máy may chuyên dùng và máy may đường thẳng mà không hạn chế không gian.
Hiện nay mới chỉ có máy may 2 kim, 2 ổ tạo hai đường may thắt nút song song. Mục tiêu: Trình bày được định nghĩa, đặc tính và phạm vi ứng dụng của mũi may móc xích đơn; Vẽ được mũi may móc xích đơn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong quá trình học tập. Định nghĩa Là dạng mũi may được thực hiện bởi một chỉ của kim, tự tạo thành những mắc xích khóa với nhau ở mặt dưới của nguyên liệu may. Đặc tính : - Có độ đàn hồi lớn, dùng rất thích hợp cho các nguyên liệu có tính co giãn lớn.
- Bộ tạo mũi đơn giản ít chiếm không gian, do đó máy có kết cấu rất gọn nhẹ. - Độ bền kém, dễ bị tuột chỉ, khắc phục bằng cách dùng thêm cụm đồng tiền phụ. - Hướng tạo mũi bị phụ thuộc vào móc nên không thực hiện được mũi may lùi. Kết cấu đường may Hình I.3: Kết cấu mũi may móc xích đơn 15 b.
Quy trình tạo mũi Hình I.4: Quy trình tạo mũi may móc xích đơn Giai đoạn 1 Kim mang chỉ xuyên qua lớp nguyên liệu xuống điểm thấp nhất, sau đó đi lên khoảng 2 – 2,5cm tạo vòng chỉ ở rãnh vát trên lỗ kim. Mỏ ổ quay tới bắt lấy vòng chỉ kim. Giai đoạn 2 Kim đi lên khỏi mặt nguyên liệu. Móc chỉ quay đi một góc 900, giữ vòng chỉ kim ở trên thân móc.
Răng cưa ở phía sau ép sát nguyên liệu và bàn ép để chuẩn bị đẩy nguyên liệu. Giai đoạn 3 Kim đi lên khỏi nguyên liệu, răng cưa đẩy nguyên liệu đi bằng chiều dài mũi may, móc chỉ tiếp túc lồng rộng vòng chỉ và quay đi 1800. Giai đoạn 4 Kim tiếp tục đi xuống, mỏ móc quay 2700 đồng thời giữ vòng chỉ ở dưới, răng cưa sau khi đẩy tạo được chiều dài mũi may hạ xuống thấp để chuẩn bị lùi về. Giai đoạn 5 Kim đi xuống vị trí thấp nhất của hành trình rồi lại đi lên tạo ra vòng chỉ mới.
Móc chỉ quay hết một vòng tiếp tục bắt vòng chỉ mới. Giai đoạn 6 Kim đi lên, móc tiếp tục bắt lấy vòng chỉ thứ 2 của kim để kéo chỉ kim lồng qua vòng chỉ móc đang giữ vòng chỉ thứ nhất và từ từ nhả chỉ móc đang giữ. Dưới tác dụng của việc kéo chỉ kim của vòng chỉ thứ nhất thu ngắn lại tạo vòng xích ép sát mặt dưới nguyên liệu may. Cứ như vậy quá trình tiếp theo được lặp lại khi kim tạo vòng chỉ thứ 3 móc lại lấy vòng chỉ thứ 3 lồng vào vòng chỉ thứ 2.
Phạm vi ứng dụng - Dùng để may đường thẳng - Dùng nhiều trong các loại máy may dấu mũi - Dùng cho một số máy chuyên dùng như máy thùa, máy đính cúc. - Dùng cho các loại khâu miệng bao. Mũi may móc xích kép. Mục tiêu: Trình bày được định nghĩa, đặc tính và phạm vi ứng dụng của mũi may móc xích kép; Vẽ được mũi may móc xích kép đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong quá trình học tập.
Định nghĩa Là dạng mũi may do một chỉ của kim cùng với một chỉ của móc khoá với nhau thành những móc xích nằm giữa hai lớp nguyên liệu. Đặc tính - Mũi may có độ đàn hồi lớn. - Bộ tạo mũi đơn giản, ít chiếm không gian. - Chỉ không bị giới hạn.
- Mũi may có độ bền ổn định. - Bị phụ thuộc vào hướng may do đó chỉ thực hiện được một chiều. -Tiêu hao nhiều chỉ. Kết cấu đường may Hình I.5: Kết cấu mũi may móc xích kép b.
Quy trình tạo mũi 17 Hình I.6: Quy trình tạo mũi may móc xích kép Giai đoạn1 Kim mang chỉ xuyên qua nguyên liệu đi xuống đến vị trí thấp nhất. Khi kim rút lên tạo vòng chỉ ở lỗ kim. Móc mang chỉ dưới bắt lấy vòng chỉ kim. Ở thời điểm này kim may nằm trước móc may.
Giai đoạn 2 Móc tiếp tục tiến lên, đồng thời vẫn giữ vòng chỉ kim. Khi kim rút đến tận cùng trên thì răng cưa đẩy nguyên liệu, vòng chỉ móc và vòng chỉ kim tạo thành một tam giác. Giai đoạn 3 Kim lại xuyên qua nguyên liệu vào tam giác chỉ. Ở thời điểm này móc nằm trước kim.
Giai đoạn 4 Móc lùi lại, vòng chỉ kim tuột ra khỏi móc đồng thời ôm lấy vòng chỉ móc lúc này đang bị kim giữ. Kim tiếp tục đi xuống, chỉ kim xiết lấy chỉ móc tạo thành mũi móc xích hai chỉ. Giai đoạn 5 Khi kim đi từ dưới lên tạo thành vòng chỉ thứ hai, móc đi từ phải sang trái lấy vòng chỉ kim. Kết thúc quá trình tạo thành một mũi may.
Quá trình tạo thành mũi may tiếp theo được lặp lại theo chu kỳ. Phạm vi ứng dụng Ứng dụng cho tất các loại máy may đường thẳng, cho tất cả các loại nguyên liệu. Đặc biệt ứng dụng cho các loại máy có nhiều đường may thẳng song song (các dạng mũi may khác không thực hiện được). Dùng trong các loại máy chuyên dùng không có yêu cầu bước may quá nhỏ.
Mũi may vắt sổ: Mục tiêu: Trình bày được định nghĩa, đặc tính và phạm vi ứng dụng của mũi may vắt sổ; Vẽ được mũi may vắt sổ đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác trong quá trình học tập. Định nghĩa Là loại mũi may được phát triển từ dạng mũi may mắc xích dùng một hoặc hai chỉ kim với không hoặc một hoặc hai chỉ móc tạo những mắt xích liên kết với nhau ở mắt trên, mặt dưới và mép nguyên liệu may. Đặc tính - Độ đàn hồi mũi may lớn. - Bộ tạo mũi đơn giản, ít chiếm không gian.
- Chỉ không bị giới hạn. - Có thể bọc gữi mép cắt của sản phẩm. - Đòi hỏi cơ cấu xén mép. - Chỉ thực hiện được một chiều ở mép chi tiết sản phẩm.
Kết cấu đường may Hình I.7: Kết cấu mũi may vắt sổ b. Quy trình tạo mũi 19 Hình I.8: Quy trình tạo mũi may Giai đoạn 1 Kim mang chỉ xuyên qua nguyên liệu đi xuống đến vị trí thấp nhất. Khi kim rút lên tạo vòng chỉ ở rãnh vát trên lỗ kim. Móc chỉ trên (móc chỉ phải) ở tận cùng phải, móc chỉ dưới (móc chỉ trái) ở tận cùng trái mang chỉ chuyển động sang phải đi vào vòng chỉ kim.
Giai đoạn 2 20 Khi kim rút lên trên, móc chỉ dưới tiếp tục chuyển động sang phải đi vào vòng chỉ kim. Móc trên bắt đầu chuyển động sang trái, vòng chỉ kim để lại trên thân móc dưới. Giai đoạn 3 Móc dưới tiếp tục chuyển động sang phải, móc trên chuyển động sang trái để lấy chỉ móc dưới. Kim đi lên vị trí tận cùng trên lại đi xuống, răng cưa đẩy nguyên liệu đi bằng chiều dài một mũi may.
Giai đoạn 4 Móc trên chuyển động sang tận cùng trái, kim xuống lần 2 cách lần trước một đoạn bằng một mũi may và đi vào vòng chỉ của móc trên (đi vào tam giác chỉ được tạo thành giữa chỉ của móc trên và chỉ kim). Móc dưới bắt đầu chuyển động sang trái. Giai đoạn 5 Khi kim đi xuống giữ vòng chỉ móc trên ở trên thân kim, móc dưới tiếp tục về tận cùng trái, móc trên chuyển động về tận cùng phải, vòng chỉ của móc dưới tuột khỏi móc trên, vòng chỉ kim tuột khỏi móc dưới. Kim xuống tận cùng dưới đi lên tạo thành vòng chỉ thứ 2, móc trên chuyển động từ trái sang phải lồng vào vòng chỉ kim.
Quá trình tạo thành mũi may tiếp theo được lặp lại theo chu kỳ. Phạm vi ứng dụng: Đường may vắt sổ dùng để bọc viền hoặc cuốn mép cắt chi tiết sản phẩm cho tất cả nguyên liệu. Đặc biệt là để cuốn mép cho các loại sản phẩm thuộc loại nguyên liệu có độ đàn hồi lớn như thun. 21 CÂU HỎI CHƯƠNG 1 1.
Trình bày định nghĩa, đặc tính và vẽ hình mũi may thắt nút? 2.