Giáo Trình Môn Học Quản Trị Doanh Nghiệp Ngành Kế Toán Doanh Nghiệp

Giáo trình môn học quản trị doanh nghiệp ngành kế toán doanh nghiệp cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và chuyên gia trong lĩnh vực này.

• Người hướng dẫn: Trần Thị Mai Trang
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam
• Chuyên ngành: Kế Toán Doanh Nghiệp
• Đề tài: Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Ngành Kế Toán
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: DOANH NGHIỆP VÀ TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
• 1.1. Bản chất của hoạt động kinh doanh
• 1.2. Các hình thức hoạt động kinh doanh
• 1.3. Các loại tổ chức kinh doanh
• 1.3.1. Doanh nghiệp tư nhân
• 1.3.2. Công ty trách nhiệm hữu hạn
• 1.3.3. Công ty cổ phần
• 1.3.4. Công ty hợp danh
• 1.4. Những đặc điểm của một hệ thống kinh doanh
• 1.5. Doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp
• 1.6. Các hình thức tổ chức doanh nghiệp theo quy định của luật pháp
• 2. CHƯƠNG 2: LẬP CHIẾN LƯỢC, KẾ HOẠCH TRONG QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP
• 2.1. Vai trò của lập chiến lược
• 2.2. Các cấp chiến lược
• 2.3. Quá trình quản trị chiến lược
• 2.4. Lập kế hoạch
• 2.5. Hoạch định mục tiêu kinh doanh
• 2.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch
• 2.7. Kỹ thuật dự thảo chiến lược trong quản trị kinh doanh
• 2.8. Phân tích, dự báo môi trường kinh doanh
• 2.9. Dự thảo chiến lược kinh doanh
• 2.10. Hoạch định chương trình quản trị kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: QUẢN TRỊ NHÂN SỰ, KHOA HỌC – CÔNG NGHỆ TRONG DOANH NGHIỆP
• 3.1. Nội dung của quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
• 3.2. Khái niệm quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
• 3.3. Vai trò của quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
• 3.4. Nguyên tắc quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
• 3.5. Hoạt động quản trị nhân sự trong doanh nghiệp
• 3.6. Quản trị khoa học công nghệ trong doanh nghiệp
• 3.7. Khái quát về công nghệ và quản trị khoa học công nghệ
• 3.8. Ứng dụng tiến bộ khoa học – công nghệ trong doanh nghiệp và chuyển giao công nghệ
• 4. CHƯƠNG 4: QUẢN TRỊ CHI PHÍ, KẾT QUẢ VÀ CÁC CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 4.1. Quản trị chi phí, kết quả
• 4.2. Các khái niệm cơ bản
• 4.3. Quản trị chi phí, kết quả theo phương thức sử dụng các chìa khóa phân bổ truyền thống
• 4.4. Quản trị chi phí, kết quả theo phương thức sử dụng chìa khóa mức lãi thô
• 4.5. Quản trị các chính sách tài chính doanh nghiệp
• 4.6. Khái niệm, vai trò và nội dung của quản trị tài chính
• 4.7. Một số chính sách tài chính quan trọng của doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾ TOÁN VÀ RA QUYẾT ĐỊNH
• 5.1. Thông tin kế toán
• 5.2. Tính chất và vai trò của kế toán
• 5.3. Những ngành kế toán chủ yếu
• 5.4. Các báo cáo tài chính
• 5.5. Những người sử dụng thông tin kế toán
• 5.6. Khái niệm và nguyên tắc kế toán
• 5.7. Kế toán và ra quyết định
• 5.8. Hoạch định và kiểm soát tài chính
• 5.9. Các tỷ số tài chính
• 5.10. Ngân sách và hoạch định ngân sách
• 5.11. Kiểm soát trong doanh nghiệp
• 5.12. Vai trò và mục đích kiểm soát
• 5.13. Trình tự, nội dung và phương pháp kiểm soát
• 5.14. Trách nhiệm của cơ quan kiểm soát trong từng loại hình doanh nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Ngành Kế Toán

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp ngành kế toán là tài liệu quan trọng cho sinh viên và giảng viên. Tài liệu này cung cấp kiến thức cơ bản về quản trị doanh nghiệp, giúp người học áp dụng vào thực tiễn. Nội dung giáo trình bao gồm các chương trình học từ cơ bản đến nâng cao, giúp sinh viên nắm vững các khái niệm và kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực này.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức chuyên môn về quản trị doanh nghiệp. Mục tiêu chính là giúp sinh viên hiểu rõ về cơ cấu tổ chức và các phương pháp quản lý hiệu quả trong doanh nghiệp.

1.2. Nội dung chính của Giáo Trình

Nội dung giáo trình bao gồm các chương về doanh nghiệp, lập chiến lược, quản trị nhân sự, quản trị tài chính và kế toán. Mỗi chương đều có những kiến thức chuyên sâu, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về hoạt động kinh doanh.

II. Những Thách Thức Trong Quản Trị Doanh Nghiệp Ngành Kế Toán

Quản trị doanh nghiệp ngành kế toán đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như quản lý tài chính, nhân sự và rủi ro là những yếu tố quan trọng cần được chú ý. Việc hiểu rõ các thách thức này giúp sinh viên chuẩn bị tốt hơn cho công việc sau này.

2.1. Quản Lý Tài Chính Trong Doanh Nghiệp

Quản lý tài chính là một trong những thách thức lớn nhất. Doanh nghiệp cần có chiến lược tài chính rõ ràng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc phân tích tài chính và lập kế hoạch ngân sách là rất quan trọng.

2.2. Quản Lý Nhân Sự và Rủi Ro

Quản lý nhân sự hiệu quả là yếu tố quyết định đến thành công của doanh nghiệp. Đồng thời, việc nhận diện và quản lý rủi ro cũng là một thách thức lớn, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

III. Phương Pháp Quản Trị Doanh Nghiệp Hiệu Quả

Để quản trị doanh nghiệp hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại. Những phương pháp này giúp tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao hiệu suất. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý cũng là một xu hướng quan trọng.

3.1. Lập Kế Hoạch Chiến Lược Kinh Doanh

Lập kế hoạch chiến lược là bước đầu tiên trong quản trị doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc xác định mục tiêu, phân tích thị trường và lập kế hoạch hành động cụ thể.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong quản lý doanh nghiệp. Việc sử dụng phần mềm quản lý giúp tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu quả công việc.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp

Giáo trình không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong doanh nghiệp. Sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

4.1. Kinh Nghiệm Từ Các Doanh Nghiệp Thành Công

Nhiều doanh nghiệp thành công đã áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn. Những kinh nghiệm này giúp sinh viên có cái nhìn thực tế hơn về quản trị doanh nghiệp.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu và Phân Tích Tài Chính

Nghiên cứu và phân tích tài chính là một phần quan trọng trong quản trị doanh nghiệp. Việc này giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định đúng đắn và tối ưu hóa lợi nhuận.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Quản Trị Doanh Nghiệp Ngành Kế Toán

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp ngành kế toán là tài liệu thiết yếu cho sinh viên. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng thực tiễn. Tương lai của ngành kế toán sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng hiệu quả các kiến thức này.

5.1. Tương Lai Của Ngành Kế Toán

Ngành kế toán đang phát triển mạnh mẽ với nhiều cơ hội việc làm. Việc nắm vững kiến thức quản trị doanh nghiệp sẽ giúp sinh viên tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

5.2. Định Hướng Phát Triển Ngành Kế Toán

Định hướng phát triển ngành kế toán trong tương lai sẽ tập trung vào việc ứng dụng công nghệ và cải tiến quy trình làm việc. Điều này sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới cho sinh viên.

Nội dung chính

THÔNG TIN THƯ MỤC VÀ TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP (MÃ MÔN HỌC: MH 15)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp (Mã môn học: MH 15) được biên soạn bởi tác giả Trần Thị Mai Trang, ban hành chính thức theo Quyết định số 285/QĐ-CĐN ngày 21 tháng 7 năm 2017 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam. Trong khung chương trình đào tạo ngành Kế toán doanh nghiệp trình độ cao đẳng, môn học này thuộc khối kiến thức chuyên môn nghề và được bố trí giảng dạy sau khi người học đã hoàn thành các môn học cơ sở.

                    KHUNG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO
                      [Các môn học cơ sở]
            [Công tác Kế toán & Quản trị thực tiễn]

Về mục tiêu học tập (learning outcomes), giáo trình hướng đến việc trang bị cho người học hệ thống lý thuyết về kinh doanh và quản trị doanh nghiệp, nguyên tắc thiết lập cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý nhằm phục vụ công tác kế toán đạt độ chính xác cao, cùng phương pháp lập kế hoạch ứng dụng vào hoạt động tài chính. Về mặt kỹ năng, người học được rèn luyện năng lực thu thập, xử lý thông tin kế toán phục vụ lập kế hoạch tài chính, tổ chức công tác kế toán phù hợp với từng loại hình đơn vị, đồng thời có khả năng tham mưu cho ban lãnh đạo về giải pháp quản trị nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 5 chương được tổ chức theo tiến trình logic từ tổng quan đến chuyên sâu:

• Chương I: Doanh nghiệp và tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp
• Chương II: Lập chiến lược, kế hoạch trong quản trị doanh nghiệp
• Chương III: Quản trị nhân sự, khoa học – công nghệ trong doanh nghiệp
• Chương IV: Quản trị chi phí, kết quả và các chính sách tài chính doanh nghiệp
• Chương V: Kế toán và ra quyết định

Điểm đặc sắc của tài liệu là phương pháp tiếp cận quản trị gắn liền với nghiệp vụ kế toán. Thay vì tiếp cận quản trị học thuần túy về mặt hành vi hay lý thuyết chung, giáo trình liên kết trực tiếp cấu trúc pháp lý, mô hình điều hành và hệ thống kiểm soát nội bộ với trách nhiệm của người làm công tác tài chính – kế toán trong doanh nghiệp.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

                             TIẾN TRÌNH 5 CHƯƠNG CỐT LÕI

Các chương và chủ đề chính

• Chương I: Doanh nghiệp và tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp (Mã chương: 1501) Trình bày bản chất hoạt động kinh doanh, vai trò và đặc điểm của hệ thống kinh doanh trong nền kinh tế thị trường. Nội dung phân tích chi tiết khung pháp lý và đặc trưng vận hành của các loại hình tổ chức kinh tế: Doanh nghiệp tư nhân (chịu trách nhiệm vô hạn), Công ty trách nhiệm hữu hạn (một thành viên và từ hai đến 50 thành viên), Công ty cổ phần (Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát), Công ty hợp danh (thành viên hợp danh và thành viên góp vốn), Hợp tác xã và Doanh nghiệp Nhà nước (theo tinh thần Quyết định 388/HĐBT về thành lập lại và cổ phần hóa). Chương này cũng thiết lập 4 nguyên tắc tổ chức bộ máy và quy trình phân tích – tổng hợp nhiệm vụ quản trị.

• Chương II: Lập chiến lược, kế hoạch trong quản trị doanh nghiệp (Mã chương: 1502) Làm rõ khái niệm chiến lược dưới các góc độ: kế hoạch, mô hình, triển vọng; phân cấp 3 cấp chiến lược (cấp công ty, cấp đơn vị kinh doanh/SBU, cấp chức năng). Nội dung mô tả mô hình quản trị chiến lược tổng quát (Sơ đồ 2.1) gồm 3 giai đoạn: Hoạch định chiến lược, Thực thi chiến lược, Kiểm tra chiến lược thông qua hệ thống thông tin phản hồi liên tục. Về công tác kế hoạch, chương phân loại mục tiêu kinh doanh (theo thứ bậc, thời gian, nội dung tiền tệ/phi tiền tệ) và phân loại kế hoạch (dài hạn, trung hạn, ngắn hạn; phương pháp cuốn chiếu, kỳ đoạn, hỗn hợp; mức độ thô/tinh).

• Chương III: Quản trị nhân sự, khoa học – công nghệ trong doanh nghiệp Phân tích khái niệm, vai trò, nguyên tắc và các hoạt động quản trị nhân lực trong tổ chức; các nội dung cơ bản về quản trị công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và hoạt động chuyển giao công nghệ trong sản xuất kinh doanh.

• Chương IV: Quản trị chi phí, kết quả và các chính sách tài chính trong doanh nghiệp Tập trung vào hệ thống khái niệm chi phí và kết quả kinh doanh; phương pháp quản trị chi phí thông qua chìa khóa phân bổ truyền thống và phương thức sử dụng chìa khóa mức lãi thô; hệ thống các chính sách tài chính cơ bản của doanh nghiệp.

• Chương V: Kế toán và ra quyết định Trình bày vai trò của thông tin kế toán, các báo cáo tài chính, đối tượng sử dụng thông tin; mối liên hệ giữa dữ liệu kế toán và việc ra quyết định điều hành; các công cụ hoạch định và kiểm soát tài chính (phân tích tỷ số tài chính, lập ngân sách); phương pháp và trách nhiệm kiểm soát trong từng loại hình doanh nghiệp.

Logic phát triển của nội dung: Giáo trình dẫn dắt người học từ việc xác lập tư cách pháp nhân và cấu trúc bộ máy (Chương I), định hình hướng đi dài hạn qua chiến lược và kế hoạch (Chương II), huy động và phối hợp các nguồn lực đầu vào gồm con người và công nghệ (Chương III), đo lường và kiểm soát các dòng chi phí - tài chính phát sinh (Chương IV), đến việc tổng hợp dữ liệu kế toán để kiểm soát toàn diện và hỗ trợ ra quyết định quản trị (Chương V).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết hệ thống kinh doanh: Doanh nghiệp là một thực thể kinh tế có tư cách pháp nhân, vận hành trong mối quan hệ hữu cơ với nền kinh tế quốc dân và thị trường địa phương, thực hiện mục tiêu kết hợp giữa tối đa hóa lợi nhuận chủ sở hữu, thỏa mãn nhu cầu khách hàng và bảo đảm lợi ích xã hội.
• Các nguyên tắc tổ chức bộ máy quản trị:
  • Nguyên tắc thống nhất (bảo đảm tính chỉ huy và điều hành nhất quán, đồng thuận giữa sở hữu và quản lý).
  • Nguyên tắc kiểm soát được (mọi vị trí, chức danh phải kiểm soát được phạm vi công việc được giao).
  • Nguyên tắc hiệu quả (hoàn thành nhiệm vụ quản trị với chi phí kinh doanh và mức sử dụng nhân lực thấp nhất).
  • Phương pháp phân tích nhiệm vụ (gồm mô tả nhiệm vụ qua 6 tiêu chí: nội dung, quá trình, đối tượng, công cụ, không gian, thời gian; và phân tích nhiệm vụ) kết hợp với tổng hợp nhiệm vụ để thiết lập nơi làm việc.
• Khung quản trị chiến lược và mục tiêu: Mô hình chu trình chiến lược 3 giai đoạn (Sơ đồ 2.1) gắn liền cơ chế thông tin phản hồi; phân tích 3 xu hướng tương tác giữa các mục tiêu: đồng thuận, đối nghịch và vô can.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn (Technical skills): Thu thập và xử lý chứng từ, số liệu kế toán phục vụ lập kế hoạch tài chính; thiết kế bảng mô tả và phân tích nhiệm vụ cho từng vị trí làm việc; phân loại và tính toán phân bổ chi phí theo chìa khóa truyền thống hoặc mức lãi thô; phân tích các tỷ số tài chính trên báo cáo kế toán.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đánh giá môi trường kinh doanh bên trong và bên ngoài để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, đe dọa (SWOT); phân tích mối quan hệ phụ thuộc giữa cơ cấu sản xuất với cơ cấu bộ máy quản trị; đánh giá các ưu thế và bất lợi về mặt pháp lý - tài chính của từng loại hình công ty.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Vận dụng các phương pháp lập kế hoạch (cuốn chiếu, kỳ đoạn, hỗn hợp) vào công tác điều hành; tham mưu cho lãnh đạo doanh nghiệp các giải pháp hoàn thiện cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị và quy trình kiểm soát nội bộ.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp giữa giảng dạy lý thuyết hệ thống và thực hành suy luận logic, gắn kết chặt chẽ quy định pháp luật hiện hành với các nghiệp vụ điều hành thực tế.

                        QUY TRÌNH HỌC TẬP VÀ ĐÁNH GIÁ

• Bài tập và tình huống (Case studies): Cuối mỗi chương, giáo trình thiết lập hệ thống câu hỏi tự luận yêu cầu người học phân tích bản chất vấn đề. Ví dụ tại Chương I, người học phải giải quyết 5 câu hỏi trọng tâm: phân tích bản chất kinh doanh, so sánh các hình thức tổ chức doanh nghiệp theo luật định, phân tích các yêu cầu và nhân tố ảnh hưởng đến bộ máy quản trị, và trình bày quy trình xây dựng bộ máy quản trị.
• Bài tập thực hành (Practical exercises): Học sinh, sinh viên được giao thực hiện các bài tập phân tích và tổng hợp nhiệm vụ quản trị, thiết kế sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy cho từng quy mô doanh nghiệp, thực hành phân loại mục tiêu kinh doanh và dự thảo các loại kế hoạch tác nghiệp, kế hoạch bộ phận.
• Phương pháp đánh giá (Assessment methods):
  • Đánh giá kiến thức: Kiểm tra khả năng trình bày, giải thích các khái niệm, quy định pháp lý đối với từng loại hình doanh nghiệp (DNTN, TNHH, Công ty CP, Hợp danh, HTX), quy trình quản trị chiến lược và nguyên tắc kế toán.
  • Đánh giá kỹ năng: Kiểm tra khả năng xử lý số liệu kế toán để lập kế hoạch, kỹ năng tính toán phân bổ chi phí và lập báo cáo thẩm tra tài chính.
  • Đánh giá năng lực tự chủ: Đánh giá thái độ nghiêm túc, tính khoa học và phương pháp suy luận khi xem xét các vấn đề quản trị thực tiễn.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Người học cần đọc tuần tự từng chương theo phân phối chương trình; chủ động tra cứu các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến doanh nghiệp; tự giác làm đầy đủ câu hỏi ôn tập cuối chương và tập phân tích mối quan hệ tương tác giữa các mục tiêu kinh doanh trước khi tham gia các buổi thảo luận trên lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật hệ thống pháp luật doanh nghiệp: Giáo trình hệ thống hóa các quy định chi tiết về cơ cấu quản lý nội bộ của từng loại hình công ty theo luật định:
  • Quy định cụ thể về cơ cấu tổ chức Công ty TNHH 2 thành viên trở lên (Hội đồng thành viên, Chủ tịch HĐTV, Giám đốc/Tổng giám đốc; yêu cầu bắt buộc có Ban kiểm soát khi có trên 11 thành viên).
  • Quy định Công ty TNHH một thành viên do tổ chức sở hữu (mô hình Hội đồng quản trị và Giám đốc hoặc Chủ tịch công ty và Giám đốc).
  • Phân định rõ 3 cơ quan quản lý trong Công ty Cổ phần gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị (từ 3 đến 12 thành viên) và Ban kiểm soát (từ 3 đến 5 thành viên đối với công ty có trên 11 cổ đông, trong đó yêu cầu bắt buộc ít nhất một kiểm soát viên có trình độ chuyên môn kế toán).
  • Cập nhật chủ trương chuyển đổi và cổ phần hóa Doanh nghiệp Nhà nước theo Quyết định 388/HĐBT.

Loại hình DN	Cơ quan quyết định cao nhất	Cơ quan quản lý / điều hành	Điều kiện lập Ban kiểm soát	Trách nhiệm tài sản
Doanh nghiệp tư nhân	Chủ doanh nghiệp	Chủ doanh nghiệp (hoặc thuê Giám đốc)	Không quy định	Vô hạn
Công ty TNHH (>= 2 TV)	Hội đồng thành viên	Chủ tịch HĐTV / Giám đốc (Tổng GĐ)	Bắt buộc khi có trên 11 thành viên	Hữu hạn trong vốn cam kết
Công ty TNHH 1 thành viên	Chủ sở hữu	HĐQT hoặc Chủ tịch công ty & Giám đốc	Tùy quy mô và điều lệ	Hữu hạn trong vốn điều lệ
Công ty Cổ phần	Đại hội đồng cổ đông	Hội đồng quản trị (3-12 TV) & Giám đốc	Bắt buộc khi có trên 11 cổ đông	Hữu hạn trong giá trị cổ phần
Công ty Hợp danh	Hội đồng thành viên	Các thành viên hợp danh (cử 1 Giám đốc)	Không quy định	Liên đới vô hạn (TV hợp danh)

• Tích hợp các xu hướng kinh tế hiện đại: Nội dung giáo trình tích hợp các yếu tố về kinh tế tri thức, sự phát triển của công nghệ tin học trong việc thu thập và xử lý thông tin quản trị, cũng như sức ép cạnh tranh khu vực và toàn cầu tác động đến việc tái cấu trúc bộ máy quản lý tinh gọn, tiết kiệm chi phí.
• Tính ứng dụng và kết nối chuyên ngành kế toán: Giáo trình xây dựng mối liên hệ trực tiếp giữa quản trị và nghiệp vụ kế toán. Cụ thể, việc hiểu rõ cơ cấu tổ chức bộ máy và hình thức pháp lý giúp nhân viên kế toán thiết lập hệ thống chứng từ, hạch toán chính xác trách nhiệm pháp lý, đồng thời cung cấp thông tin tài chính phục vụ chức năng giám sát của Ban kiểm soát và Hội đồng quản trị.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành:
  • Tài liệu học tập chính thức cho học sinh, sinh viên bậc Cao đẳng nghề ngành Kế toán doanh nghiệp.
  • Căn cứ đào tạo cho học sinh trình độ Trung cấp nghề Kế toán doanh nghiệp theo chuẩn đầu ra của trường.
  • Tài liệu nền tảng cho người học có nguyện vọng học liên thông lên các bậc học cao hơn để nâng cao trình độ chuyên môn.
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức các môn học cơ sở trong chương trình đào tạo khối kinh tế trước khi tiếp cận môn học Quản trị doanh nghiệp (MH 15).
• Giảng viên: Sử dụng giáo trình làm căn cứ chuẩn để thiết kế đề cương bài giảng, tổ chức giờ học lý thuyết, điều phối bài tập nhóm, xây dựng các bài tập tình huống và biên soạn ngân hàng đề thi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập.
• Người tự học và nghiên cứu thực tế: Phục vụ các cá nhân có nhu cầu tìm hiểu kiến thức quản trị để khởi sự kinh doanh, các nhà quản lý doanh nghiệp nhỏ cần chuẩn hóa cơ cấu tổ chức bộ máy, và nhân sự kế toán cần củng cố kiến thức quản trị để tham gia vào quá trình hoạch định ngân sách và ra quyết định tài chính.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu được thiết kế chính thức cho sinh viên trình độ cao đẳng nghề ngành Kế toán doanh nghiệp, học sinh hệ trung cấp nghề tương ứng, người học liên thông lên các bậc học cao hơn, đồng thời là tài liệu tham khảo cho người làm công tác quản lý và kế toán thực tế.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần hoàn thành các môn học cơ sở thuộc khối ngành kinh tế theo quy định trong chương trình đào tạo để nắm vững các nguyên lý kinh tế căn bản trước khi nghiên cứu môn MH 15.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu quản trị học đại cương là gì?

Giáo trình phân tích sâu cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý gắn với các quy định pháp luật của từng loại hình doanh nghiệp tại Việt Nam, đồng thời kết nối trực tiếp chức năng quản trị với công tác hạch toán kế toán, quản trị chi phí và ra quyết định tài chính.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học nên kết hợp việc nắm vững các định nghĩa, nguyên tắc tổ chức bộ máy với việc giải quyết các câu hỏi ôn tập cuối chương; chủ động vẽ lại sơ đồ tiến trình quản trị chiến lược (Sơ đồ 2.1) và thực hành phân tích các tình huống cơ cấu doanh nghiệp thực tế.

5. Giáo trình có những tài liệu hoặc quy định bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình được ban hành kèm theo Quyết định số 285/QĐ-CĐN ngày 21/7/2017 của Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam, sử dụng bổ trợ hệ thống văn bản pháp luật về doanh nghiệp, các quy định pháp lý liên quan đến sắp xếp Doanh nghiệp Nhà nước (như Quyết định 388/HĐBT) và hệ thống báo cáo tài chính kế toán theo chuẩn mực hiện hành.

---

Kết luận

Giáo trình Quản trị doanh nghiệp (Mã môn học: MH 15) do Trường Cao đẳng Nghề Hà Nam ban hành cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện về tổ chức bộ máy, hoạch định chiến lược, quản trị nguồn lực nhân sự - công nghệ, chi phí và thông tin kế toán phục vụ ra quyết định. Giáo trình định hình rõ lộ trình học tập logic từ việc tiếp thu nguyên lý quản trị cơ sở đến việc vận dụng vào nghiệp vụ kế toán chuyên môn và tham mưu điều hành. Để tối ưu hóa quá trình nghiên cứu, người học nên kết hợp giáo trình với các văn bản pháp luật doanh nghiệp hiện hành, hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và các biểu mẫu báo cáo tài chính thực tế tại các đơn vị sản xuất kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 DOANH NGHIỆP VÀ TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN TRỊ DOANH NGHIỆP Mã chương: 1501 Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm doanh nghiệp và quản trị doanh nghiệp - Mô tả được các hình thức hoạt động kinh doanh - Liệt kê được các nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức doanh nghiệp - Mô tả được các hệ thống tổ chức bộ máy quản trị doanh nghiệp - Nhận biết được nhiệm vụ, chức năng, quyền hạn của bộ máy quản trị doanh nghiệp - Xác định được đặc điểm của một hệ thống kinh doanh - Giải thích được vai trò và bản chất của kinh doanh - Giải thích được nội dung các hình thức tổ chức doanh nghiệp theo qui định của luật pháp - Vận dụng nghiên cứu cơ cấu tổ chức bộ máy quản trị trong doanh nghiệp để thực hiện công tác kế toán được chính xác - Nghiêm túc khi nghiên cứu Nội dung: Nội dung chính: 1. Bản chất hoạt động kinh doanh 1. Vai trò cũa kinh doanh - Kinh doanh là việc dùng công sức và tiền của để tổ chức các hoạt động nhằm mục đích kiếm lời trên thị trường. 9 - Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện nhiệm vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lãi.

- Kinh doanh có vai trò quan trọng đối với đời sống con người. Hoạt động kinh doanh nhằm mục đích sinh lãi của chủ thể kinh doanh trên thị trường. Bản chất của hệ thống kinh doanh - Doanh nghiệp hoạt động trong những điều kiện đặc thù tùy theo loại hình kinh doanh. - Sự cạnh tranh của các doanh nghiệp yêu cầu hàng hóa được bán với giá phải chăng và có chất lượng thích hợp.

Một doanh nghiệp thành công phải luôn luôn phát hiện được những nhu cầu mới hoặc nhu cầu còn thiếu, chưa được đáp ứng của người tiêu dùng và luôn luôn sẵn sàng thỏa mãn các nhu cầu đó. Dưới áp lực của cạnh tranh và sức mua của người tiêu dùng, các nhà sản xuất sẽ cố gắng sử dụng có hiệu quả hơn thiết bị, nguyên liệu và lao động để tạo ra nhiều hàng hóa hơn, có chất lượng tốt hơn. Do đó, khi theo đuổi những quyền lợi riêng tất yếu doanh nghiệp sẽ đồng thời tạo ra lợi ích cho xã hội, bởi các doanh nghiệp sẽ phải thỏa mãn các nhu cầu của xã hội khi cố gắng thỏa mãn những ham muốn của họ. Trong lúc theo đuổi lợi nhuận, nhà kinh doanh cũng phải phục vụ người tiêu dùng và phục vụ lợi ích xã hội.

Quan niệm này là nền tảng của nền kinh tếthị trường. - Doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm dịch vụ để thỏa mãn nhu cầu và xã hội. Sự cần thiết của hoạt động kinh doanh Kinh doanh là một hoạt động hết sức cần thiết đối với tất cả các doanh nghiệp. Kinh doanh khác với các hoạt động khác ở chỗ chúng sản xuất hàng hóa hay cung cấp các loại dịch vụ với mục đích thu được lợi nhuận nhằm mở rộng hơn nữa hoạt động kinh doanh.

Các hình thức hoạt động kinh doanh Có 3 hình thức chính - Lao động phổ thông của cá nhân, gia đình, nhóm nhỏ bé (nông ngư dân, thợ thủ công, buôn bán nhỏ…). 10 - Văn phòng hành nghề riêng của những lao động có chuyên môn (bác sỹ, luật sư…). - Các loại hình Doanh nghiệp (hình thức phổ biến, chủ yếu và quan trọng nhất). Các loại tổ chức kinh doanh a.

Doanh nghiệp tư nhân. Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp. Doanh nghiệp tư nhân là một đơn vị kinh doanh do một cá nhân bỏ vốn ra thành lập làm chủ. Cá nhân này vừa là chủ sở hữu, vừa là người sử dụng tài sản, đồng thời cũng là người quản lý hoạt động của doanh nghiệp.

Thông thường chủ doanh nghiệp là giám đốc, trực tiếp tiến hành hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Nhưng cũng có trường hợp vì những lí do cần thiết, chủ doanh nghiệp không trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh mà thuê người khác làm giám đốc. Nhưng dù trực tiếp hay gián tiếp điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp tư nhân quản lý và tự chịu trách nhiệm không có sự phân chia rủi ro với ai Chủ doanh nghiệp tư nhân chịu trách nhiêm vô hạn về các khoản nợ trong kinh doanh của doanh nghiệp. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, nếu làm ăn phát đạt thu được nhiều lợi nhuận, chủ doanh nghiệp được hưởng toàn bộ số lợi đó.

Ngược lại, nếu gặp rủi ro hay kinh doanh bị thua lỗ, họ phải chịu trách nhiệm bằng chính tài sản của doanh nghiệp. Công ty trách nhiệm hữu hạn. Công ty trách nhiệm hữu hạn là doanh nghiệp có không quá 50 thành viên góp vốn thành lập công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty bằng tài sản của mình. Công ty trách nhiệm hữu hạn có thể chỉ có một thành viên.

Công ty chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụtài sản khác của công ty bằng tài sản của mình (trách nhiệm hữu hạn). Thành viên công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghiac vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào công ty. Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thì chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác 11 của công ty trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào công ty. Như vậy, trong công ty trách nhiệm hữu hạn có sự phân tách tài sản: tài sản của công ty và tài sản của thành viên.

Nguyên tắc phân tách được áp dụng trong mọi quan hệ tài sản, nợ nần và trách nhiệm của công ty. Công ty trách nhiệm hữu hạn không được quyền phát hành cổ phiếu ra công chúng để công khai huy động vốn. Việc chuyển nhượng vốn góp của thành viên công ty trách nhiệm hữu hạn trước hết phải ưu tiên cho các thành viên khác của công ty. Chỉ được chuyển nhượng cho người không phải là thành viên công ty nếu các thành viên còn lại của công ty không mua hoặc không mua hết.

Đối với công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên thì chủ sở hữu công ty ó quyền chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần vốn điều lệ của công ty cho tổ chức, cá nhân khác. Công ty cổ phần. Công ty cổ phần là loại hình đặc trưng của công ty đối vốn, vốn của công ty được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần, ngưòi sở hữu cổ phần gọi là cổ đông, chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty cho đến hết giá trị cổ phần mà họ sở hữu. Trong suốt quá trình hoạt động của công ty cổ phần ít nhất phải có 3 thành viên tham gia công ty cổ phần.

Là loại công ty đặc trưng cho công ty đối vốn cho nên có sự liên kết của nhiều thành viên và vì vậy việc quy định số thành viên tôis thiểu phải có đã trở thành thông lệ quôcs tế trong mấy trăm năm tồn tại của công ty cổ phần. Ở hầu hết các nước đều có quy định số thành viên tốithiểu của công ty cổ phần. Phần vốn góp (cổ phần ) của các thành viên được thể hiện dưới hình thức cổ phiếu. Các cổ phiếu do công ty phát hành là một loại hàng hoá.

Người có cổ phiếu có thể tự do chuyển nhượng theo quy định của pháp luật. Công ty cổ phần chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty bằng tài sản của công ty. Các cổ đông chịu trách nhiệm về nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty. Trong quá trình hoạt động công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán (như cổ phiếu, trái phiếu) ra công chúng theo quy định của pháp luật về chứng khoán để huy động vốn.

Điều này thể hiện khả năng huy động vốn lớn của công ty cổ phần. Công ty hợp danh. 12 Công ty hợp danh được pháp luật ghi nhận là một hình thức của công ty đối nhân, trong đó có ít nhất 2 thành viên (đều là cá nhân và là thương nhân) cung tiến hành hoạt động thương mại (theo nghĩa rộng) dưới một hãng chung (hay hội danh) và cùng liên đới chịu trách nhiệm vô hạn về mọi khoản nợ của công ty. Ngoài các thành viên hợp danh, có thể có thành viên góp vốn.

Thành viên hợp danh phải là cá nhân, có trình độ chuyên môn và uy tín nghề nghiệp và phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về các nghĩa vụ của công ty. Thành viên góp vốn chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty trong phạm vi số vốn đã góp vào công ty. Do tính an toàn pháp lý đối với công chúng cao, mặt khác các thành viên thường có quan hệ mật thiết về nhân thân, nên việc quản lý công ty hợp danh chịu rất ít sự ràng buộc của pháp luật. Về cơ bản, các thành viên có quyền tự thoả thuận về việc quản lý, điều hành công ty.

Tuy nhiên cần lưu ý là quyền quản lý công ty hợp danh chỉ thuộc về các thành viên hợp danh, thành viên góp vốn không có quyền quản lý công ty Trong công ty hợp danh , Hội đồng thành viên là cơ quan quyết định cao nhất của công ty bao gồm tất cả các thành viên hợp danh. Hội đồng thành viên có quyền quyết định mọi hoạt động của công ty. Khi họp Hội đồng thành viên, các thành viên hợp danh có quyền ngang nhau trong biểu quyết (mỗi thành viên chỉ có một phiếu biểu quyết) mà không phụ thuộc vào giá trị phần vốn góp của họ trong công ty. Đây là điểm khác biệt cơ bản giữa quyền của các thành viên trong uản lý của công ty hợp danh với quyền của các thành viên trong quản lý công ty đối vốn (công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần).

Trong quá trình hoạt động của công ty, các thành viên hợp danh phân công nhau đảm nhiệm các trức trách quản lý và kiểm soat công ty, và cử một người (trong số thành viên hợp danh ) lam Giám đốc công ty. Giám đốc thực hiện nhiêm vụ điều hành công việc trong công ty, phân công, điều hoà, phối hợp công việc của các thành viên hợp danh và thực hiên các công việc khác theo uỷ quyền của các thành viên hợp danh.