Giáo trình Quản trị Chất lượng (Hệ Trung cấp) - CĐ Cộng đồng Đồng Tháp

Giáo trình quản trị chất lượng cung cấp kiến thức cần thiết cho quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Người hướng dẫn: ThS. Nông Thị Mỹ Duyên
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Chất Lượng
• Đề tài: Giáo Trình Quản Trị Chất Lượng Nghề Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Trung Cấp
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
• 1.1. Vai trò, vị trí của HTQLCL trong một tổ chức, một doanh nghiệp
• 1.2. Một số nguyên tắc trong quản lý chất lượng
• 1.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng
• 1.4. CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
• 2.1. Sơ đồ các khái niệm liên quan đến QLCL và tiêu chuẩn ISO 9000
• 2.2. Giải thích một số định nghĩa quan trọng
• 2.3. Thuật ngữ và định nghĩa
• 2.4. CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ISO 9000
• 3.1. Giới thiệu khái quát về bộ tiêu chuẩn ISO 9000
• 3.2. ISO 9001:2015 – Hệ thống quản lý chất lượng – Các yêu cầu
• 3.3. Các bước triển khai và áp dụng ISO 9001:2015
• 3.4. Một số tiêu chuẩn chất lượng tại Việt Nam và Quốc tế
• 3.5. CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: LƯỢNG HÓA, ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG
• 4.1. Trình tự các bước đánh giá chất lượng
• 4.2. Các phương pháp đánh giá chất lượng
• 4.3. Lượng hóa một số chỉ tiêu chất lượng
• 4.4. Một số công cụ thống kê chất lượng
• 4.5. CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình quản trị chất lượng nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ

Giáo trình quản trị chất lượng trong ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ trung cấp là một tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức cơ bản về quản lý chất lượng. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về khái niệm chất lượng mà còn trang bị cho họ các công cụ và phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ là yếu tố sống còn cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức về quản lý chất lượng, bao gồm khái niệm, công cụ và phương pháp quản lý chất lượng. Nội dung được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của quản lý chất lượng.

1.2. Đối tượng và phạm vi áp dụng của giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, giúp họ nắm vững các nguyên tắc và kỹ năng cần thiết để áp dụng vào thực tiễn quản lý chất lượng trong doanh nghiệp.

II. Những thách thức trong quản trị chất lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp nhiều thách thức trong việc quản lý chất lượng. Những thách thức này bao gồm nguồn lực hạn chế, thiếu kinh nghiệm trong quản lý chất lượng và áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn hơn. Việc nhận thức và giải quyết những thách thức này là rất quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.1. Thiếu nguồn lực và kinh nghiệm

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không có đủ nguồn lực tài chính và nhân lực để đầu tư vào hệ thống quản lý chất lượng. Điều này dẫn đến việc họ gặp khó khăn trong việc duy trì và cải tiến chất lượng sản phẩm.

2.2. Áp lực cạnh tranh từ doanh nghiệp lớn

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường phải đối mặt với áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn hơn, có khả năng đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và quản lý chất lượng. Điều này khiến họ cần phải tìm ra các chiến lược hiệu quả để tồn tại và phát triển.

III. Phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, doanh nghiệp vừa và nhỏ cần áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm kiểm soát chất lượng, cải tiến quy trình và đào tạo nhân viên. Việc áp dụng đồng bộ các phương pháp này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.

3.1. Kiểm soát chất lượng sản phẩm

Kiểm soát chất lượng là một trong những phương pháp quan trọng giúp doanh nghiệp đảm bảo sản phẩm đạt tiêu chuẩn. Doanh nghiệp cần thiết lập các quy trình kiểm tra chất lượng để phát hiện và khắc phục kịp thời các vấn đề.

3.2. Cải tiến quy trình sản xuất

Cải tiến quy trình sản xuất giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hiệu suất và giảm thiểu lãng phí. Việc áp dụng các công cụ như Lean và Six Sigma có thể giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản trị chất lượng trong doanh nghiệp vừa và nhỏ

Việc áp dụng quản trị chất lượng trong doanh nghiệp vừa và nhỏ không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế như ISO 9001, từ đó nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Các doanh nghiệp thành công nhờ quản trị chất lượng

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đã áp dụng thành công các phương pháp quản trị chất lượng, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ. Họ đã chứng minh rằng việc đầu tư vào chất lượng là một chiến lược hiệu quả.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng tiêu chuẩn chất lượng

Việc áp dụng tiêu chuẩn chất lượng như ISO 9001 đã giúp nhiều doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, giảm thiểu lỗi và nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

V. Kết luận và tương lai của quản trị chất lượng trong doanh nghiệp vừa và nhỏ

Quản trị chất lượng là một yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh hiện nay. Tương lai của quản trị chất lượng sẽ phụ thuộc vào khả năng áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình quản lý chất lượng. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các xu hướng mới để nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Xu hướng phát triển của quản trị chất lượng

Trong tương lai, quản trị chất lượng sẽ ngày càng được chú trọng hơn, đặc biệt là trong bối cảnh công nghệ 4.0. Doanh nghiệp cần áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng.

5.2. Vai trò của công nghệ trong quản trị chất lượng

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cải tiến quy trình quản lý chất lượng. Việc áp dụng các phần mềm quản lý chất lượng sẽ giúp doanh nghiệp theo dõi và cải tiến chất lượng một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Quản trị chất lượng (Mã môn học: MH 13) được biên soạn bởi Chủ biên ThS. Nông Thị Mỹ Duyên, phục vụ trực tiếp cho chương trình đào tạo ngành Quản trị Doanh nghiệp vừa và nhỏ ở trình độ Trung cấp tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Tài liệu được ban hành chính thức theo Quyết định số 323/QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày 06 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp.

Trong chương trình đào tạo, Quản trị chất lượng sản phẩm là môn học bắt buộc thuộc khối kiến thức chuyên ngành. Học phần có tổng thời lượng 45 giờ, phân bổ cụ thể gồm 15 giờ lý thuyết, 28 giờ dành cho thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập và 2 giờ kiểm tra định kỳ.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện:

• Về kiến thức: Trang bị các khái niệm cốt lõi về chất lượng, hệ thống quản lý chất lượng (QMS), các công cụ thống kê, phương pháp kiểm soát và hệ thống tiêu chuẩn chất lượng hiện hành.
• Về kỹ năng: Người học có khả năng lựa chọn, xây dựng và lập kế hoạch triển khai hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với quy mô và đặc thù của từng loại hình doanh nghiệp.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện năng lực làm việc nhóm, kỹ năng thuyết trình, lập luận phản biện và năng lực soạn thảo văn bản quản trị liên quan đến quản lý chất lượng.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế theo 4 chương mang tính hệ thống cao: từ việc thiết lập các nguyên tắc nền tảng của hệ thống quản lý chất lượng, chuẩn hóa hệ thống thuật ngữ chuyên ngành theo chuẩn ISO 9000, giới thiệu các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 9001:2015 cùng các tiêu chuẩn quốc tế/Việt Nam (VietGAP, GlobalGAP, ISO 22000), đến việc cung cấp các công thức định lượng và công cụ thống kê đánh giá chất lượng sản phẩm. Điểm đặc sắc của tài liệu là sự kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận quản trị, khung pháp lý nhà nước và kỹ thuật tính toán định lượng chỉ tiêu chất lượng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 4 chương chuyên đề với cấu trúc logic từ nguyên lý tổng quát đến kỹ thuật chuyên sâu:

• Chương 1: Một số nguyên tắc cơ bản đối với hệ thống quản lý chất lượng (Mã chương: MH 12-01) Cung cấp nhận thức tổng quan về vai trò của quản lý chất lượng trong tổ chức; phân tích hoạt động doanh nghiệp qua 3 thành tố: Phần cứng (vật chất, tài sản, nguyên liệu), Phần mềm (phương pháp điều hành, quy chế, công nghệ) và Phần con người (nhân lực). Chương này phân định 5 hệ thống quản lý cơ bản: Kỹ thuật (TMS), Tài chính (FMS), Chất lượng (QMS), Môi trường (EMS), và Nguồn nhân lực (HMS). Đồng thời, chương 1 trình bày 4 giai đoạn phát triển của quản lý chất lượng (Kiểm tra chất lượng $\rightarrow$ Kiểm soát chất lượng QC $\rightarrow$ Kiểm soát chất lượng toàn diện TQC $\rightarrow$ Quản lý chất lượng đồng bộ TQM); phân tích 7 nguyên tắc quản lý chất lượng theo ISO; và phân loại các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng (Vĩ mô, Vi mô và Nội bộ theo mô hình 4M: Men - Methods - Machines - Materials).

• Chương 2: Một số khái niệm và thuật ngữ liên quan đến quản lý chất lượng Chuẩn hóa hệ thống khái niệm chuyên ngành dựa trên cấu trúc Tiêu chuẩn ISO 9000:2015. Nội dung bao gồm việc phân tích các khái niệm trọng tâm như Chất lượng, Hệ thống quản lý chất lượng, Bối cảnh của tổ chức, Bên quan tâm, cùng hệ thống sơ đồ và định nghĩa chi tiết thuộc 13 nhóm thuật ngữ: con người, tổ chức, hoạt động, quá trình, hệ thống, yêu cầu, kết quả, dữ liệu/thông tin/văn bản, khách hàng, đặc tính, xác định, hành động, và đánh giá.

• Chương 3: Những nội dung cơ bản của tiêu chuẩn quốc tế về quản lý chất lượng ISO 9000 Khái quát lịch sử hình thành và sự chuyển đổi của bộ tiêu chuẩn ISO 9000; đi sâu vào mục đích, nguyên tắc, triết lý quản trị và các bước triển khai áp dụng tiêu chuẩn ISO 9001:2015. Bên cạnh đó, chương 3 mở rộng phân tích các tiêu chuẩn chất lượng phổ biến tại Việt Nam và quốc tế, gồm tiêu chuẩn nông nghiệp VietGAP, GlobalGAP và hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000.

• Chương 4: Lượng hóa, đánh giá chất lượng Trình bày trình tự và các phương pháp đánh giá chất lượng (phương pháp chuyên gia, phương pháp phòng thí nghiệm); cung cấp các công thức xác định chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật: Hệ số chất lượng ($K_a$), Mức chất lượng ($MQ$), Trình độ chất lượng của sản phẩm ($TC$), Chất lượng toàn phần ($Q_T$), và Hệ số phân hạng sản phẩm ($K_{ph}$, $K_{tt}$); kết hợp hướng dẫn ứng dụng các công cụ thống kê trong kiểm soát chất lượng.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng khối kiến thức nền tảng dựa trên các trụ cột học thuật:

• Lý thuyết quản trị theo quá trình (Management By Process - MBP): Tiếp cận hoạt động của doanh nghiệp như một chuỗi các quá trình liên kết nhằm tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và kiểm soát đầu ra.
• Cơ sở pháp lý và thể chế quản lý chất lượng: Hệ thống hóa các quy định từ Pháp lệnh Chất lượng Hàng hóa 1999, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, cùng các hiệp định thương mại quốc tế như Hiệp định về Hàng rào kỹ thuật trong thương mại (TBT) và các khuyến nghị từ ISO, IEC, ITU, IPPC, WTO.
• Hệ thống 7 nguyên tắc quản trị chất lượng: Hướng vào khách hàng, Sự lãnh đạo, Sự tham gia của mọi người, Tiếp cận theo quá trình, Cải tiến, Ra quyết định dựa trên bằng chứng, Quản lý mối quan hệ.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thực hiện tính toán các hệ số chất lượng ($K_a$), trình độ chất lượng ($TC$), chất lượng toàn phần ($Q_T$), xác định hệ số phân hạng sản phẩm ($K_{ph}$, $K_{tt}$), và áp dụng các công cụ thống kê để sàng lọc, kiểm soát sai lỗi sản phẩm.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích các yếu tố môi trường vĩ mô và vi mô tác động đến doanh nghiệp; nhận diện nguyên nhân gốc rễ gây ra sản phẩm không phù hợp thông qua phân tích 4 yếu tố nội bộ 4M (Con người, Phương pháp, Thiết bị, Vật liệu).
• Năng lực thực hành (Practical competencies): Xây dựng quy trình đánh giá chất lượng bằng phương pháp chuyên gia; thiết lập các bước lập kế hoạch và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2015 và các tiêu chuẩn an toàn ngành như VietGAP, ISO 22000.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Giáo trình áp dụng mô hình đào tạo kết hợp lý thuyết và thực hành, lấy việc giải quyết vấn đề thực tế trong doanh nghiệp làm trọng tâm. Tổng thời lượng 45 giờ được cơ cấu với 28 giờ thực hành/thảo luận (chiếm 62,2% thời lượng), giúp người học chuyển hóa các định nghĩa tiêu chuẩn trừu tượng thành thao tác thực tiễn. Giảng viên giữ vai trò định hướng thông qua các mô hình trực quan như sơ đồ MBP, chu trình hoạt động của doanh nghiệp và cấu trúc điều khoản ISO.

Thành phần học phần	Thời lượng (Giờ)	Tỷ lệ (%)	Mục đích đào tạo
Lý thuyết	15	33,3%	Tiếp thu nguyên tắc, thuật ngữ, khung tiêu chuẩn
Thực hành, thảo luận, bài tập	28	62,2%	Rèn luyện tính toán chỉ số, mô phỏng quy trình ISO/GAP
Kiểm tra	02	4,5%	Đánh giá năng lực tổng hợp và giải quyết tình huống
Tổng cộng	45	100%

Bài tập, tình huống và thực hành

Hệ thống câu hỏi ôn tập được bố trí ở cuối mỗi chương, đòi hỏi người học vận dụng tư duy phân tích:

• Tình huống quản trị: Trả lời các câu hỏi như "Vì sao trách nhiệm về chất lượng sản phẩm trước hết thuộc về lãnh đạo?", "Vì sao trong quản lý chất lượng phải đảm bảo tính đồng bộ?", hoặc giải thích lý do quản lý chất lượng phải xây dựng theo mô hình MBP.
• Bài tập định lượng: Thực hành tính toán các thông số chất lượng sản phẩm thực tế thông qua các công thức $K_a$, $MQ$, $TC$, $Q_T$, phân hạng sản phẩm dựa trên số liệu kiểm định thực tế.
• Thảo luận nhóm: Phân tích sự tương tác giữa 5 hệ thống quản lý (TMS, FMS, QMS, EMS, HMS) nhằm tránh sự xung đột hoặc cản trở lẫn nhau giữa các phòng ban.

Phương pháp đánh giá và hướng dẫn tự học

• Phương pháp đánh giá: Kết hợp đánh giá thường xuyên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm, kỹ năng phản biện, kết quả làm bài tập lượng hóa (chiếm tỷ trọng trong 28 giờ thực hành) và điểm bài kiểm tra định kỳ (2 giờ).
• Hướng dẫn tự học: Người học cần chủ động tra cứu 13 nhóm sơ đồ thuật ngữ ở Chương 2 để nắm vững các định nghĩa chuẩn hóa; đọc đối chiếu các văn bản pháp luật hiện hành (Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật) và các tiêu chuẩn ISO tương ứng; luyện tập giải các bài toán kinh tế - kỹ thuật về chất lượng ở Chương 4 trước khi lên lớp.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Chuyển dịch hệ hình quản trị chất lượng: Giáo trình ghi nhận sự thay đổi mang tính bản chất của bộ tiêu chuẩn quốc tế từ khái niệm "Đảm bảo chất lượng" (Quality Assurance) sang "Quản lý chất lượng" (Quality Management), mở rộng phạm vi áp dụng từ các doanh nghiệp sản xuất cơ khí, hàng hóa sang mọi loại hình tổ chức dịch vụ, bệnh viện, trường học và cơ quan hành chính nhà nước.
• Cập nhật tiêu chuẩn ISO 9001:2015 và Phụ lục SL: Tích hợp cấu trúc điều khoản mới, cách tiếp cận rủi ro và các định nghĩa chuẩn hóa của ISO/IEC (như khái niệm Bối cảnh của tổ chức, Bên quan tâm, Thông tin dạng văn bản), giúp người học tiếp cận trực tiếp với chuẩn mực quản trị hiện đại.
• Gắn kết thực tiễn nông nghiệp và chuỗi cung ứng: Tích hợp nội dung các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và thực hành nông nghiệp tốt gồm VietGAP, GlobalGAP, HACCP, GMP và ISO 22000. Đây là nội dung mang tính ứng dụng cao, gắn liền với đặc thù sản xuất và chế biến nông - thủy sản tại địa bàn tỉnh Đồng Tháp và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
• Sự cân bằng giữa định tính và định lượng: Không dừng lại ở việc giảng giải các nguyên tắc quản trị trừu tượng, giáo trình cung cấp phương pháp toán học cụ thể để lượng hóa chất lượng sản phẩm ($K_a, MQ, TC, Q_T, K_{ph}$), giúp nhà quản trị có cơ sở số liệu chính xác để ra quyết định kinh doanh.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học sinh, sinh viên: Tài liệu được thiết kế làm giáo trình chính khóa cho học sinh/sinh viên hệ Trung cấp ngành Quản trị Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ngoài ra, giáo trình có thể sử dụng làm tài liệu học tập cho sinh viên cao đẳng, đại học các ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế nông nghiệp, Quản lý công nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức nền tảng về Quản trị học đại cương, Kinh tế vi mô, Pháp luật đại cương và các nguyên lý Thống kê kinh tế cơ bản để tiếp thu tốt các nội dung tính toán và phân tích hệ thống.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng giáo trình làm khung bài giảng chuẩn 45 tiết, xây dựng kế hoạch giảng dạy chi tiết, thiết lập các chủ đề thảo luận nhóm, bài tập tính toán và đề thi đánh giá học phần.
• Cán bộ quản trị và bạn đọc tự học: Tài liệu là nguồn tham khảo hệ thống cho các nhà quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ, cán bộ phụ trách bộ phận kiểm soát chất lượng (QC/QA), nhân viên phụ trách chứng nhận tiêu chuẩn (ISO, VietGAP, HACCP) trong việc chuẩn hóa quy trình và thiết lập hệ thống tài liệu quản lý tại đơn vị.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho người học trình độ Trung cấp ngành Quản trị Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho sinh viên khối ngành kinh tế và cán bộ quản lý chất lượng tại các doanh nghiệp.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần nắm vững kiến thức căn bản về quản trị kinh doanh tổng quát, cơ cấu tổ chức doanh nghiệp và kỹ năng tính toán toán học/thống kê cơ bản để thực hiện các bài toán lượng hóa chỉ tiêu chất lượng ở Chương 4.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Tài liệu tập hợp hệ thống sơ đồ hóa 13 nhóm thuật ngữ theo chuẩn ISO 9000:2015, dành hơn 62% thời lượng cho thực hành/bài tập, tích hợp các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp (VietGAP, GlobalGAP) và cung cấp bộ công thức lượng hóa chất lượng toàn phần cụ thể thay vì chỉ dừng lại ở lý thuyết quản lý thuần túy.

4. Làm thế nào để tự học giáo trình này đạt hiệu quả cao?

Người học nên học theo trình tự logic: nắm vững 7 nguyên tắc ở Chương 1, sử dụng các sơ đồ khái niệm ở Chương 2 để giải mã thuật ngữ, nghiên cứu quy trình áp dụng ISO/GAP ở Chương 3, và tự giải các bài tập tính toán hệ số $K_a, MQ, TC$ ở Chương 4 kết hợp trả lời đầy đủ hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương.

5. Giáo trình có những tài liệu bổ trợ nào đi kèm?

Giáo trình đi kèm danh mục bảng biểu, sơ đồ hóa quy trình quản lý theo MBP, hệ thống danh mục các từ viết tắt kỹ thuật quốc tế (ISO, TQM, HACCP, GMP, OHSAS, SA 8000, TBT) và danh mục tài liệu tham khảo phục vụ tra cứu chuyên sâu.

---

Kết luận

Giáo trình môn học Quản trị chất lượng (MH 13) của ThS. Nông Thị Mỹ Duyên cung cấp hệ thống tri thức quản trị chất lượng toàn diện, chuẩn xác và mang tính ứng dụng nghề nghiệp cao. Thông qua cấu trúc 4 chương logic, tài liệu dẫn dắt người học từ việc thấu hiểu các nguyên tắc nền tảng, hệ thống hóa thuật ngữ tiêu chuẩn ISO 9000:2015, phân tích các chuẩn mực quản lý quốc tế (ISO 9001, ISO 22000, VietGAP), đến việc làm chủ kỹ thuật lượng hóa và kiểm soát chất lượng bằng công cụ thống kê. Để đạt hiệu quả đào tạo tối ưu, người học nên tiếp cận tuần tự theo lộ trình lý thuyết gắn liền với giải quyết bài tập thực hành, đồng thời tham khảo bổ sung Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật cùng các tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO tương ứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: QUẢN TRỊ CHẤT LƢỢNG NGÀNH: QUẢN TRỊ DN VỪA VÀ NHỎ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 323/QĐ-CĐCĐ-ĐT, ngày 6 tháng 8 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong xu thế toàn cầu, các công ty thuộc mọi quốc gia trên toàn thế giới, muốn tồn tại và phát triển và để thu hút khách hàng ngày càng đòi hỏi cao về chất lƣợng và đảm bảo chất lƣợng, các Doanh nghiệp phải chấp nhận cạnh tranh lẫn nhau và đƣa chất lƣợng vào nội dung quản lý. Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, bên cạnh nhiều yếu tố khác, có thể nói chất lƣợng hang hóa và dịch vụ giữ một vai trò quan trọng, nhất là sau khi chúng ta gia nhập Tổ chức Thƣơng mại thế giới WTO.

Mục tiêu bài giảng: - Kiến thức: Trang bị cho ngƣời học những kiến thƣc chung về chất lƣợng và quản lý chất lƣợng sản phẩm, bao gồm khái niệm chất lƣợng, quản lý chất lƣợng; công cụ quản lý chất lƣợng; phƣơng pháp quản lý chất lƣợng và tiêu chuẩn quản lý chất lƣợng. - Kỹ năng: Nắm đƣợc những vấn đề cơ bản của quản lý chất lƣợng sản phẩm dịch vụ, trên cơ sở đó từng bƣớc vận dụng vào quản lý chất lƣợng sản phẩm dịch vụ trong kinh doanh. Nội dung bài giảng gồm 5 chƣơng: - Chƣơng 1: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG - Chƣơng 2: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG - Chƣơng 3: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG ISO 9000 - Chƣơng 4: LƢỢNG HÓA, ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG Trong quá trình biên soạn bài giảng không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp quý báu của các độc giả, các bạn sinh viên để bài giảng này ngày càng hoàn thiện hơn trong những lần tái bản sau. Đồng Tháp, ngày….tháng 10 năm 2020 Tham gia biên soạn Chủ biên: ThS Nông Thị Mỹ Duyên 2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU.

3 DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH. 5 DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT. 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC. 7 Chƣơng 1: MỘT SỐ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG.

Vai trò, vị trí của HTQLCL trong một tổ chức, một doanh nghiệp. Một số nguyên tắc trong quản lý chất lƣợng. Một số yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng. 21 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 1.

24 Chƣơng 2: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ THUẬT NGỮ LIÊN QUAN ĐẾN QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG. Sơ đồ các khái niệm liên quan đến QLCL và tiêu chuẩn ISO 9000. 25 2 Giải thích một số định nghĩa quan trọng .2 Hệ thống quản lý chất lƣợng .3 Bối cảnh tổ chức .4 Bên quan tâm. Thuật ngữ và định nghĩa.1 Thuật ngữ liên quan đến cá nhân hoặc con ngƣời .2 Thuật ngữ liên quan đến tổ chức .3 Thuật ngữ liên quan đến hoạt động .4 Thuật ngữ liên quan đến quá trình .5 Thuật ngữ liên quan đến hệ thống .6 Thuật ngữ liên quan đến yêu cầu.7 Thuật ngữ liên quan đến kết quả.8 Thuật ngữ liên quan đến dữ liệu, thông tin và tài liệu.9 Thuật ngữ liên quan đến khách hàng .10 Thuật ngữ liên quan đến đặc tính .11 Thuật ngữ liên quan đến xác định .12 Thuật ngữ liên quan đến hành động .13 Thuật ngữ liên quan đến đánh giá.

63 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 2. 67 Chƣơng 3: NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG ISO 9000. Giới thiệu khái quát về bộ tiêu chuẩn ISO 9000 .1 Tổ chức ISO .2 Giới thiệu về Tiêu chuẩn ISO 9000. ISO 9001:2015 – Hệ thống quản lý chất lƣợng – Các yêu cầu .1 Sơ lƣợc về tiêu chuẩn ISO 9001:2015 .2 Mục đích củaTiêu chuẩn ISO 9001:2015 .3 Các nguyên tắc của ISO 9001:2015 .4 Triết lý về QLCL của ISO 9001:2015.

Các bƣớc triển khai và áp dụng ISO 9001:2015. Một số tiêu chuẩn chất lƣợng tại Việt Nam và Quốc tế .1 Tiêu chuẩn VietGAP .2 Tiêu chuẩn ISO 22000 .3 Tiêu chuẩn GlobalGAP. 89 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 3. 91 Chƣơng 4: LƢỢNG HÓA, ĐÁNH GIÁ CHẤT LƢỢNG.

Trình tự các bƣớc đánh giá chất lƣợng. Các phƣơng pháp đánh giá chất lƣợng. Lƣợng hóa một số chỉ tiêu chất lƣợng .1 Hệ số chất lƣợng (Ka) .2 Xác định mức chất lƣợng (MQ) .3 Trình độ chất lƣợng của sản phẩm (TC) .4 Chất lƣợng toàn phần của sản phẩm (QT) .5 Hệ số phân hạng sản phẩm (Kph; Ktt). Một số công cụ thống kê chất lƣợng.

102 CÂU HỎI ÔN TẬP CHƢƠNG 4. 109 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 110 4 DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH Trang Hình 1.1 Quá trình hoạt động của một doanh nghiệp .1 Các khái niệm liên quan đến cá nhân hoặc con ngƣời .2 Các khái niệm liên quan đến tổ chức .3 Các khái niệm về hoạt động .4 Các khái niệm liên quan đến quá trình .5 Các khái niệm liên quan đến hệ thống .6 Các khái niệm liên quan đến yêu cầu .7 Các khái niệm liên quan đến kết quả .8 Các khái niệm liên quan đến dữ liệu, thông tin và văn bản .9 Các khái niệm liên quan đến khách hàng .10 Các khái niệm liên quan đến đặc tính .11 Các khái niệm liên quan đến xác định .12 Các khái niệm liên quan đến hành động .13 Các khái niệm liên quan đến đánh giá .1 Mô hình quản lý chất lƣợng theo MBP .2 Các điều khoản trong ISO 9001 .3 Các bƣớc chuẩn bị chứng nhận và chứng nhận .4 Quy trình sản xuất và phân phối .1 Quy trình đánh giá chất lƣợng bằng phƣơng pháp chuyên gia. 96 5 DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT - ISO (International Organization for Standardization): Bộ Tiêu chuẩn quốc tế về quản lý Chất lƣợng.

- ISO 14001 Hệ thống quản lý môi trƣờng - ISO 22000 Hệ thống quản lý an tòan thực phẩm (food chain) - ISO/TS 29001 Công nghiệp dầu khí và hóa dầu - HACCP Hệ thống Phân tích các nguy cơ và Kiểm soát các điểm trọng yếu trong lĩnh vực nông sản thực phẩm - GMP Quy chế thực hành sản xuất tốt trong lĩnh vực dƣợc và thực phẩm - OHSAS 18001 Hệ thống quản lý an tòan về sức khỏe nghề nghiệp - SA 8000 Hệ thống trách nhiệm xã hội - ASEAN - Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á - TBT (Technical Berriers to Trade): Rào cản kỹ thuật trong thƣơng mại. - IEC (International Electrotechnical Commission) Ủy ban kỹ thuật Điện quốc tế - ITU – International Telecommunication Union: Tổ chức viễn thông quốc tế. - WTO – World Trade Organization: Tổ chức thƣơng mại thế giới. - IPPC – International Plant Protection Convention: Hội nghị bảo vệ thực vật quốc tế.

- SCP – Chi phí ẩn của sản xuất - QC – Quality Control: Kiểm soát chất lƣợng - MBP – Management By Process: Quản lý theo quá trình - TQM (Total Quality Management): Quản lý chất lƣợng đồng bộ. - TC – QCKT: Tiêu chuẩn – Quy chuẩn kỹ thuật. - QLCL: Quản lý chất lƣợng 6 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: Quản Trị Chất Lƣợng sản phẩm Mã môn học: MH 13 Thời gian thực hiện môn học: 45 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 28 giờ; Kiểm tra 2 giờ) I. Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Quản trị chất lƣợng sản phẩm là môn học bắt buộc thuộc nhóm các môn học chuyên ngành trong chƣơng trình đào tạo trung cấp.

- Tính chất: Quản trị chất lƣợng là một trong những nội dung quan trọng của ngành đào tạo nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao công tác quản lý chất lƣợng cho ngƣời học. Mục tiêu môn học: Sau khi học xong học phần quản trị chất lƣợng, ngƣời học có khả năng: - Kiến thức: + Nhận thức đúng các vấn đề cơ bản về quản lý chất lƣợng cũng nhƣ tác động của nó đối với sự thành công của các tổ chức. + Nhận biết và sử dụng đƣợc một số kỹ thuật để kiểm soát và cải tiến chất lƣợng sản phẩm/ dịch vụ, chất lƣợng quá trình, chất lƣợng hệ thống quản lý. - Kỹ năng: Lựa chọn và lập đƣợc kế hoạch triển khai một hệ thống quản lý chất lƣợng thích hợp cho từng loại hình doanh nghiệp.

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Có năng lực làm việc theo nhóm một cách hiệu quả, năng lực trình bày và phản biện bằng lời nói, năng lực chuẩn bị và trình bày một bài viết về các chủ đề liên quan đến quản trị chất lƣợng. 7 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN ĐỐI VỚI HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG Mã chƣơng: MH 12-01 Mục tiêu: - Tầm quan trọng của hệ thống quản lý chất lượng trong một tổ chức, một doanh nghiệp. - Các nguyên tắc và yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng. - Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng.

Vai trò, vị trí của hệ thống quản lý chất lƣợng trong một tổ chức, một doanh nghiệp 1.1 Quan điểm về hệ thống quản lý chất lƣợng trong một tổ chức, một doanh nghiệp. Quản lý kinh tế ở tầm vĩ mô cũng nhƣ vi mô thực chất là một quá trình quản lý về mặt lƣợng, mặt chất và con ngƣời, nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là: Khai thác mọi tiềm năng, sử dụng hợp lý, hiệu quả và tiết kiệm nhất các nguồn lực, để nâng cao năng suất lao động, chất lƣợng sản phẩm, dịch vụ thỏa mãn tối đa nhu cầu của xã hội với chi phí thấp nhất.1 Quá trình hoạt động của một doanh nghiệp 1.1 Hệ thống quản lý của doanh nghiệp phải có khả năng quản lý và kiểm sóat tốt cả 3 lĩnh vực chủ yếu sau: 8 - “PHẦN CỨNG” bao gồm: Tài sản, trang thiết bị, nguyên vật liệu, tiền bạc… là phần vật chất cần thiết của bất kỳ tổ chức nào - ngƣời ta còn gọi nó là phần” Lƣợng” của doanh nghiệp. - “PHẦN MỀM” bao gồm: Các thông tin, các phƣơng pháp công nghệ, phƣơng pháp quản lý điều hành, các chủ trƣơng chính sách, cơ chế kiểm tra, kiểm soát … Đây là phần “Chất” quan trọng, có tính chất quyết định khả năng quản lý một tổ chức, một doanh nghiệp.