Chương 1: Tổng quan về phát triển hệ thống thông tin Chương 2: Khảo sát và phân tích, thiết kế hệ thống Chương 3: Triển khai và bảo trì hệ thống thông tin. Mặc dù có nhiều cố gắng, nhưng trong quá trình biên soạn, biên tập và in ấn khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ phía các thầy cô và bạn đọc để hoàn thiện giáo trình hơn! Trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày……tháng……năm……… Tham gia biên so¿n Trần Thị M¢ - Chủ biên 3 MþC LþC CH¯¡NG 1: TàNG QUAN V PHÁT TRIÄN Hà THàNG THÔNG TIN ………. Xác định và lāa chọn dā án phát triÅn há tháng thông tin.
Xác định và lāa chọn dā án. Lập kÁ ho¿ch dā án. Đánh giá tính khÁ thi của dā án. Thành phần nhân lāc trong phát triÅn HTTT.
Nhà quÁn lý cấp cao. Các b°ớc phát triÅn HTTT. Phân tích và thiÁt kÁ HTTT. Xây dāng HTTT.
Cài đặt và bÁo trì HTTT .15 CH¯¡NG 2: KHÀO SÁT VÀ PHÂN TÍCH, THIÀT KÀ Hà THàNG. KhÁo sát há tháng thông tin. Xác định yêu cầu há tháng. TiÁn trình.
Các ph°¢ng pháp khÁo sát há tháng. Phân tích há tháng thông tin. Phân tích há tháng và mặt chức năng. Phân tích há tháng và mặt dÿ liáu.
ThiÁt kÁ há tháng thông tin. ThiÁt kÁ táng thÅ. ThiÁt kÁ c¢ sở dÿ liáu. ThiÁt kÁ giao dián và hái tho¿i.
ThiÁt kÁ ch°¢ng trình. Táng quan thiÁt kÁ ch°¢ng trình. Mô đun ch°¢ng trình. ThiÁt kÁ cấu trúc.
Công cụ đÅ dißn tÁ cấu trúc ch°¢ng trình - L°ợc đß cấu trúc. Chất l°ợng của l°ợc đß cấu trúc (LCT). Cách thức chuyÅn BLD thành LCT. Đóng gói thành modun tÁi.
Lập các mẫu thử (test).57 CH¯¡NG 3: TRIÄN KHAI VÀ BÀO TRÌ Hà THàNG THÔNG TIN. TriÅn khai há tháng. Thāc hián cài đặt. Đào t¿o, huấn luyán ng°ời dùng.
BÁo trì há tháng. TiÁn trình bÁo trì. KiÅm soát viác bÁo trì .64 5 Tên môn hác: PHÂN TÍCH THI¾T K¾ HÞ THàNG THÔNG TIN Mã môn hác: MH15 Thái gian thÿc hißn: 60 giờ; (Lý thuyÁt: 30 giờ; Thāc hành, thÁo luận, bài tập: 27 giờ; KiÅm tra: 3 giờ) I. Vß trí, tính ch¿t cÿa môn hác: - Vị trí: là môn học thuác nhóm các môn học chuyên ngành trong ch°¢ng trình đào t¿o ngành Công nghá thông tin há liên thông.
- Tính chất: là môn học có tính ứng dụng thāc tÁ cao, đ°ợc sử dụng phá biÁn trong lĩnh vāc Công nghá thông tin, góp phần nâng cao chất l°ợng đào t¿o nghà và phát triÅn ngußn nhân lāc trong giai đo¿n mới. Mÿc tiêu cÿa môn hác: - Và kiÁn thức: Cung cấp mát sá kiÁn thức c¢ bÁn và quy trình phát triÅn há tháng thông tin cho các tá chức kinh tÁ xã hái. Đ°a ra ph°¢ng pháp phân tích, thiÁt kÁ há tháng thông tin. - Và kỹ năng: Phân tích, thiÁt kÁ đ°ợc các há tháng thông tin cho các tá chức doanh nghiáp.
BiÁt cài đặt và bÁo trì há tháng thông tin. - Và năng lāc tā chủ và trách nhiám: Rèn luyán lòng yêu nghÃ, t° thÁ tác phong công nghiáp, tính kiên trì, sáng t¿o trong công viác, có khÁ năng làm viác đác lập và biÁt kÁt hợp nhóm. 6 CH¯¡NG 1: TỔNG QUAN VÀ PHÁT TRIÂN HÞ THàNG THÔNG TIN Mÿc tiêu bài hác 1. Cung cấp cho ng°ời học các kiÁn thức c¢ bÁn và há tháng thông tin nh°: lập kÁ ho¿ch, khÁo sát, các b°ớc phát triÅn há tháng thông tin.
7 CH¯¡NG 1: TỔNG QUAN VÀ PHÁT TRIÂN HÞ THàNG THÔNG TIN Tr°ớc tiên, chúng ta cần tìm hiÅu khái niám há tháng nói chung. Có nhiÃu cách định nghĩa khác nhau và há tháng, song mßi định nghĩa th°ờng chỉ đà cập đÁn mát mô hình nhất định và há tháng và th°ờng phụ thuác vào mục tiêu nghiên cứu cụ thÅ của chúng ta. Mát cách táng quát, há tháng đ°ợc định nghĩa nh° mát tập hợp các phần tử có liên há với nhau đÅ t¿o thành mát táng thÅ chung. Tuy nhiên có thÅ dùng định nghĩa hẹp h¢n sau đây, phù hợp với nhu cầu cầu mô tÁ há tháng thông tin: Há tháng là mát tập hợp các phần tử cùng với các mái quan há xác định giÿa chúng tuân theo mát quy luật hoặc mát sá quy luật nh¿m thāc hián mát hoặc mát sá chức năng nào đó.
Khái niám phần tử của há tháng mang tính t°¢ng đái, vì chúng ta chỉ có thÅ phân biát đ°ợc phần tử này với phẩn tử kia khi dāa vào các thuác tính cuÁ chúng, và viác gán cho chúng nhÿng thuác tính nào l¿i phụ thuác vào mục tiêu nghiên cứu. T°¢ng tā, các mái quan há của các phần tử cũng chỉ là cách chúng ta muán dùng há tháng đặt ra nh¿m đÅ giaỉ thích nhÿng hián t°ợng mà chúng ta muán tìm hiÅu và bÁn chất. Mát há tháng bao giờ cũng có thÅ chia đ°ợc thành nhiÃu há tháng con; nói cách khác, bÁn thân mßi phần tử của há tháng l¿i có thÅ là mát há tháng. Cấu trúc của há tháng là cách sắp xÁp các phần tử và các mái liên kÁt giÿa chúng.
Tr¿ng thái của há tháng là nhÿng đặc điÅm của giúp ta hiÅu đ°ợc há tháng ở từng thời điÅm. Hành vi của há tháng là sā thay đái tr¿ng thái của há tháng t¿i mßi thời điÅm và đ°ợc xác định bởi tr¿ng thái hián t¿i và cấu trúc của há tháng. Từ khái niám há tháng nói chung, có thÅ đ°a ra định nghĩa và há tháng thông tin nh° sau: Hệ thống thông tin là hệ thống tiếp nhận các nguồn dữ liệu như các yếu tố vào và xử lý chúng thành các sản phẩm thông tin là các yếu tố ra. ❖ Nguyên lý ho¿t đáng: Ta có thÅ hình dung ho¿t đáng của các há tháng thông tin nh° sau: - Nhập dÿ liáu vào.
Các dÿ liáu vào đã đ°ợc thu thập phÁi đ°ợc biên tập và nhập vào theo mát biÅu mẫu nhất định. Khi đó dÿ liáu đ°ợc ghi trên các vật mang tin đọc đ°ợc b¿ng máy nh° đĩa từ, băng từ… - Xử lý dÿ liáu thành thông tin. Dÿ liáu đ°ợc xử lý b¿ng các thao tác nh° tính toán, so sánh, sắp thứ tā, phân lo¿i, tóm tắt, phân tích đÅ biÁn thành các thông tin dành cho ng°ời sử dụng. - Đ°a thông tin ra.
Mục đích của các há tháng thông tin là cung cấp nhÿng sÁn phẩm thông tin phù hợp cho ng°ời sử dụng. Các sÁn phẩm đó có thÅ là các thông báo, biÅu mẫu, báo cáo, danh sách, đß thị, hình Ánh hiÅn thị trên màn hình hoặc in ra trên giấy. 8 - L°u trÿ các ngußn dÿ liáu. L°u trÿ là mát ho¿t đáng c¢ bÁn của há tháng thông tin, trong đó các dÿ liáu và thông tin đ°ợc giÿ l¿i theo cách tá chức nào đó đÅ sử dụng sau này.
Các dÿ liáu th°ờng đ°ợc tá chức và l°u trÿ d°ới d¿ng các tr°ờng, các biÅu ghi, các táp và các c¢ sở dÿ liáu. - KiÅm tra ho¿t đáng của há tháng. Há tháng thông tin phÁi t¿o ra các thông tin phÁn hßi và các quá trình vào, ra, xử lý và l°u trÿ dÿ liáu đÅ có thÅ đánh giá và điÃu chỉnh hiáu quÁ ho¿t đáng của há tháng. Ngày nay, máy tính đóng vai trò rất quan trọng trong viác xây dāng các há tháng thông tin, cho nên khi nói đÁn há tháng thông tin luôn đ°ợc hiÅu là nói đÁn há tháng thông tin có sử dụng máy tính.
Từ đó có thÅ đ°a ra mô hình c¢ bÁn và há tháng thông tin (có sử dụng máy tính) nh° sau: Mô hình c¢ bÁn nêu trên có thÅ làm rõ mái quan há giÿa các thành phần và các ho¿t đáng của há tháng thông tin. Nó cho chúng ta mát khung mô tÁ nhấn m¿nh đÁn ba vấn đà chính có thÅ áp dụng cho mọi lo¿i há tháng thông tin, đó là: tài nguyên, cấu trúc và ho¿t đáng. Xác đßnh và lÿa chán dÿ án phát triÃn hß tháng thông tin. Xác định và lựa chọn dự án KhÁo sát hián tr¿ng và xác định, lāa chọn dā án là giai đo¿n đầu tiên của quá trình phân tích và thiÁt kÁ há tháng.
Viác khÁo sát th°ờng đ°ợc tiÁn hành qua hai giai đo¿n: - KhÁo sát s¢ bá nh¿m xác định tính khÁ thi của dā án. - KhÁo sát chi tiÁt nh¿m xác định chính xác nhÿng gì s¿ thāc hián và khÁng định nhÿng lợi ích kèm theo. Giai đo¿n khÁo sát còn có thÅ coi nh° "Nghiên cứu tính khÁ thi= hoặc "Nghiên cứu hián tr¿ng=. Mục đích cuái cùng của giai đo¿n khÁo sát là "ký kÁt đ°ợc hợp đßng thoÁ thuận" giÿa nhà đầu t° và nhóm phát triÅn há tháng đÅ xây dāng há tháng thông tin đái với há tháng nghiáp vụ của mát tá chức.
Yêu cầu của giai đo¿n khÁo sát cũng chính là mục tiêu của ng°ời phân tích và thiÁt kÁ cần xác định trong giai đo¿n này bao gßm các giai đo¿n: + KhÁo sát đánh giá sā ho¿t đáng của há tháng cũ. 9 + ĐÃ xuất mục tiêu, °u tiên cho há tháng mới. + ĐÃ xuất ý t°ởng cho giÁi pháp mới. + V¿ch kÁ ho¿ch cho dā án.
+ Lập báo cáo và khÁo sát và xác định tính khÁ thi 1. Lập k¿ hoạch dự án Mát dā án xây dāng há tháng thông tin muán thành công cần thiÁt phÁi có kÁ ho¿ch thāc thi và lập dā trù. KÁ ho¿ch táng thÅ có thÅ chỉ ra mát sá b°ớc quan trọng: a) Giai đo¿n hình thành hợp đßng: QuyÁt định há tháng khÁ thi hay không và thoÁ thuận các điÃu khoÁn s¢ bá dẫn đÁn mát hợp đßng ký kÁt. b) Lập dā trù thiÁt bị : Thời gian chuẩn bị mua sắm thiÁt bị th°ờng dißn ra khá lâu nên nhất thiÁt cần dā trù và thiÁt bị sớm.
Tuy nhiên các dā trù thiÁt bị có thÅ phÁi thay thÁ do công nghá phát triÅn nhanh và biÁn đáng và giá cÁ. c) KÁ ho¿ch triÅn khai dā án: - Xây dāng c¢ cấu tá chức phù hợp với HTTT s¿ xây dāng. - Lập kÁ ho¿ch tiÁn đá thāc thi kÁ ho¿ch đà ra. Đánh giá tính khả thi của dự án Đánh giá tính khÁ thi của dā án bao gßm viác đánh giá trên mát sá nái dung sau: ñ KhÁ thi và kỹ thuật: bao gßm viác đánh giá các yÁu tá: - Đá lớn của dā án: Thời gian thāc hián; sá ng°ời tham gia, sá phòng ban liên quan.
- Cấu trúc dā án: Nâng cấp hay làm mới há tháng, các thay đái và tá chức, thủ tục và nhân sā từ há tháng. - Nhóm phát triÅn: Sā quen thuác với viác xây dāng các há tháng t°¢ng tā, sā quen thuác và phần mÃm phần cứng đ°ợc chọn. - Nhóm ng°ời sử dụng: Sā quen thuác với viác sử dụng há tháng t°¢ng tā.