UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM ---------o0o--------- GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN: NGUỘI CƠ BẢN NGHÀNH/ NGHỀ: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHỀ Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ……….ngày……tháng……năm………. Hà Nam, năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Dựa theo giáo trình này, có thể sử dụng để giảng dạy cho các trình độ hoặc nghề ngành/ nghề khác của nhà trường.
Cần giảng dạy bổ sung những môn học, mô đun bắt buộc và một số môn học, mô đun tự chọn mà trong chương trình đào tạo trình độ cao đẳng chưa giảng dạy; 1 LỜI GIỚI THIỆU Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội. Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành cắt gọt kim loại nói riêng ở Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể. Chương trình khung quốc gia nghề cắt gọt kim loại đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ năng nghề được kết cấu theo các môđun. Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình nghề theo theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay.
Mô đun Nguội cơ bản là mô đun đào tạo nghề được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu nguội cơ bản trong và ngoài nước, kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất. Mặc dù có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Tham gia biên soạn Bùi Việt Thắng 2 MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU.
3 Tên môn học/mô đun: Nguôi cơ bản. 7 Mã môn học/ mô đun: MĐ15. 7 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun. 7 Mục tiêu của mô đun:.
7 Nội dung thực hiện. 7 BÀI 1: Nội quy xưởng nguội, an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Nội qui thực tập xưởng nguội. Những qui định chung khi thực tập tại xưởng.
Tổ chức lao động và chỗ làm việc nguội. An toàn lao động. An toàn khi sử dụng các dụng cụ cầm tay. An toàn khi sử dụng máy khoan, máy mài, máy cắt.
Vệ sinh công nghiệp. Vệ sinh dụng cụ, thiết bị, máy. Vệ sinh nơi làm việc. 10 BÀI 2: ĐO KIỂM – VẠCH DẤU.
Các loại dụng cụ đo: thước lá, thước cặp pan me. Phương pháp sử dụng dụng cụ đo và kiểm tra kích thước sản phẩm khi thực tập. Cấu tạo và vật liệu chế tạo các loại dụng cụ vạch dấu. Kỹ thuật sử dụng các dụng cụ vạch dấu.
Vạch dấu mặt phẳng. Vạch dấu khối. Các dạng sai hỏng và biện pháp khắc phục khi vạch dấu. 28 BÀI 3: CƯA, CẮT KIM LOẠI.
Cấu tạo và vật liệu chế tạo cưa. Cưa đứt các thanh thép định hình. Cưa tấm kim loại mỏng. Cưa các thanh kim loại dạng ống.
Cắt kim loại. Cấu tạo và vật liệu chế tạo kéo tay, kéo cần, đá cắt. Cắt tấm kim loại theo đường thẳng. Cắt tấm kim loại theo đường gấp khúc, đường cong Cắt đường gấp khúc: .4 Các dạng sai hỏng khi cưa và cắt kim loại nguyên nhân và biện pháp đề phòng.
39 BÀI 4: Uốn, Nắn kim loại. Uốn kim loại. Đặc điểm uốn kim loại. Uốn chi tiết dạng thanh.
Uốn chi tiết dạng ống. Nắn kim loại. Nắn kim loại dạng thanh trên mặt phẳng đe, khối V. Nắn kim loại dạng tấm có chiều dày < 5mm trên tấm phằng.
44 BÀI 5: GIŨA KIM LOẠI. Giũa mặt phẳng. Cấu tạo và vật liệu chế tạo giũa. Giũa mặt phẳng đạt độ phẳng.
Giũa mặt phẳng đạt độ song song. Giũa mặt phẳng đạt độ vuông góc. Giũa mặt cong. Giũa mặt cong theo vạch dấu.
Giũa mặt cong theo dưỡng. 57 BÀI 6: KHOAN, KHOÉT, DOA LỖ. Cấu tạo và vật liệu chế tạo mũi khoan, khoét, doa. Khoan lỗ theo vạch dấu.
Khoan lỗ bậc. Khoan mở rộng lỗ. Khoan lỗ trên mặt cong. Khoan lỗ trên mặt nghiêng.
Khoét lỗ trụ. Khoét lỗ bậc. Khoét lỗ côn. Doa lỗ trụ.
Doa lỗ côn. 70 BÀI 7: CẮT REN. Cắt ren trong bằng tarô. Cấu tạo và vật liệu chế tạo tarô.
Khoan lỗ mồi trước khi cắt ren. Cắt ren trong. Cắt ren ngoài bằng bàn ren. Cấu tạo và vật liệu chế tạo bàn ren.
Cắt ren ngoài. Cắt ren ống bằng dụng cụ chuyên dùng. 84 BÀI 8: BÀI TẬP TỔNG HỢP. Lập qui trình gia công nguội.
Bản vẽ chi tiết. Chuẩn bị thiết bị và dụng cụ phôi liệu. Kiểm tra kích thước và vệ sinh phôi. Uốn, nắn phôi.
Giũa mặt phẳng và vạch dấu. Gia công kích thước phần lõi mộng ( Hệ trục ). Gia công kích thước phần vỏ mộng. Gia công các mặt lắp ráp mộng.
Khoan lỗ vỏ mộng. Vạch dấu lỗ khoan. Cắt ren trong. 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
98 6 GIÁO TRÌNH MÔDUN/MÔN HỌC Tên môn học/mô đun: Nguôi cơ bản Mã môn học/ mô đun: MĐ15 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun Vị trí: Mô đun Nguội cơ bản được bố trí sau khi học sinh - Sinh viên đã học xong các môn học : MH07, MH11, MH12, MH15; Tính chất: Mô đun Nguội cơ bản làm tiền đề cho học sinh- Sinh viên học tập các mô đun chuyên môn nghề., là mô đun kỹ thuật cơ sở trong đào tạo nghề; Ý nghĩa và vai trò: Là mô đun có ý nghĩa và vai trò quan trọng. Người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản về sử dụng dụng cụ thiết bị và thực hiện được các công việc như: giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren, ta rô và hoàn thiện theo yêu cầu bản vẽ. Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được công dụng và phạm vi sử dụng của các loại dụng cụ gia công cầm tay của nghề; - Lựa chọn được các loại giũa, đục và các dụng cụ cần thiết phù hợp cho gia công nguội cơ bản; - Xác định được chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá chính xác phù hợp hình dáng chi tiết gia công; - Xây dựng được quy trình gia công hợp lý và hiệu quả cao; - Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm; - Thực hiện được các công việc về: giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren, ta rô và hoàn thiện theo yêu cầu bản vẽ; - Mài sửa được các dụng cụ cắt và dụng cụ vạch dấu. - Sắp xếp nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp và áp dụng đúng các biện pháp an toàn; - Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục; - Tích cực, tự giác, hợp tác trong học tập.
Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Nội dung thực hiện Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết với thực hành được tính bằng giờ thực hành. 7 BÀI 1: Nội quy xưởng nguội, an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp Mã bài: MĐ 15. 01 Giới thiệu Học sinh- Sinh viên khi xuống xưởng thực tập phải hiểu rõ những điều qui định ở nơi mà họ tham gia học tập và thực hiện sản xuất để tránh tai nạn lao động, trên cơ sở đó thực hiện đúng các qui định về an toàn lao động và vệ sinh môi trường.
Mục tiêu Trình bày được nội qui thực tập ở xưởng nguội; Tổ chức được nơi thực tập đảm bảo an toàn và vệ sinh công nghiệp; Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung của bài 1. Nội qui thực tập xưởng nguội Mục tiêu - Trình bày được những nội quy, quy định chung khi xuống xưởng thực tập; - Rèn luyện ý thức tổ chức, kỷ luật và tác phong công nghiệp cho người thợ; - Thực hiện nghiêm chỉnh những nôi dung trên. Những qui định chung khi thực tập tại xưởng Điều 1.
Học sinh phải có mặt trước giờ học từ 5 ÷ 10’ để chuẩn bị điều kiệm cho học tập và sản xuất. Phải mặc đồng phục, đi giầy bảo hộ, đeo thẻ học sinh và thực hiện đúng các quy tắc an toàn cho người và trang thiết bị. Đi học muộn 15’ trở lên hoặc bỏ học giữa giờ, buổi học đó coi như nghỉ học không có lý do. Ra khỏi xưởng và nơi thực tập phải được sự đồng ý của giáo viên phụ trách.
Phải chấp hành nghiêm chỉnh sự phân công, hướng dẫn của giáo viên. Không được sử dụng dụng cụ, thiết bị, máy móc khi chưa được hướng dẫn của giáo viên. Không được làm đồ tư hoặc lấy cắp vật tư, dụng cụ, thiết bị của xưởng và của nhà trường. Phải đảm bảo đủ thời gian, dụng cụ cá nhân cho học tập, sản xuất.
Không được đùa nghịch, hoặc làm việc riêng trong giờ học. Không nhiệm vụ, không được vào nơi học tập và sản xuất khác. Cuối giờ phải thu dọn vật tư, vệ sinh dụng cụ, thiết bị, máy móc và nơi làm việc. Tất cả các học sinh thực tập tại khoa Cơ khí, phải nghiêm chỉnh chấp hành những quy định trên.
Nếu vi phạm, tùy theo mức độ sẽ bị kỷ luật theo quy 8 định chung của nhà trường. Tổ chức lao động và chỗ làm việc nguội Tại chỗ làm việc chỉ bố trí các vật dung cần thiết, sắp xếp và đặt theo thứ tự nhất định để thực hiện công việc được giao hợp lý nhất Dụng cụ, chi tiết gia công, các trang thiết bị khác cần bố trí cho phù hợp với thao tác khi làm việc Dụng cụ dùng bằng hai tay cần để gần người thợ, phía trước mặt để lấy khi thao tác .
