ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI NGUYỄN VĂN CHÍN (Chủ biên) VŨ ĐĂNG KHOA – PHẠM VĂN TÂM GIÁO TRÌNH THỰC HÀNH MÀI Nghề: Vẽ và thiết kế trên máy tính Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2021 LỜI NÓI ĐẦU Trong chiến lược phát triển và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy móc đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Khoa Cơ khí Trường Cao đẳng nghề Việt nam – Hàn quốc thành phố Hà nội đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun “Thực hành mài” để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, sinh viên. Nội dung của mô đun đề cập đến những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị để gia công các bề mặt mài đúng qui trình qui phạm, đạt yêu cầu kỹ thuật.
Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức học sinh thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót. Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí – Trường Cao đẳng nghề Việt nam – Hàn quốc thành phố Hà nội – Đông anh - Hà nội.
Xin chân thành cảm ơn! Hà nội, ngày tháng năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Văn Chín 2. Các Giáo viên khoa Cơ khí 1 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 2 Bài 1 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của máy mài vạn năng .1 Đặc điểm của phương pháp mài tròn: .2 Các bộ phận cơ bản của máy mài tròn vạn năng: .4 Phương pháp chăm sóc, bảo dưỡng máy mài: .5 Trình tự điều khiển:.
12 Bài 2 Lắp và sửa đá mài.1 Phương pháp gá lắp đá mài .2 Phương pháp rà sửa đá .3 Rà sửa đá mài bằng bút kim cương .4 Kiểm tra hoàn chỉnh .5 Trình tự thực hiện cân bằng và sửa đá .6 Thi kiểm tra hoàn chỉnh. 24 Bài 3 Mài mặt phẳng, mặt song song, mặt vuông góc trên máy mài phẳng .1 Yêu cầu kỹ thuật:.2 Mài mặt phẳng ngang, song song, vuông góc, bậc: .3 Các dạng sai hỏng khi mài phẳng, nguyên nhân và cách khắc phục khi mài phẳng .4 Trình tự thực hiện khi mài 6 mặt phẳng song song vuông góc. 34 Bài 4 Mài mặt tròn ngoài trên máy mài tròn. Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài:.
Các phương pháp mài trên máy mài tròn vạn năng. Các dạng sai hỏng khi mài mặt trụ ngoài, nguyên nhân và cách khắc phục:. Các bước tiến hành mài tròn ngoài trên máy mài tròn vạn năng. 47 Bài 5 Mài mặt côn trên máy mài tròn .1 Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết côn: .2 Các phương pháp mài mặt côn trên máy mài tròn vạn năng: .3 Các dạng sai hỏng khi mài mặt côn, nguyên nhân và cách khắc phục:.
Các bước tiến hành mài: .5 Kiểm tra hoàn thiện: .6 Vệ sinh công nghiệp. 60 Bài 6 Mài mặt tròn trong trên máy mài tròn .1 Yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài: .2 Các phương pháp mài trên máy mài tròn trong .3 Chọn chế độ mài .4 Các dạng sai hỏng khi mài mặt côn, nguyên nhân và cách khắc phục:. 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 77 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Thực hành mài Mã mô đun: MĐ 22 Thời gian của mô đun: 60 giờ.
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: -Vị trí: Mô đun Mài mặt phẳng được bố trí sau khi sinh viên đã học qua các mô đun, môn học MH07; MH08; MH09; MH10; MH11; MH15; MĐ26… - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề thuộc các môn học, mô đun đào tạo nghề - Ý nghĩa và vai trò: Mô đun Mài mặt phẳng trong chương trình Cắt gọt kim loại có ý nghĩa và vai trò quan trọng. Người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng sử dụng dụng cụ thiết bị để mài mặt phẳng đúng qui trình qui phạm, đạt yêu cầu kỹ thuật. Mục tiêu : - Trình bày đầy đủ yêu cầu kỹ thuật của chi tiết mài; - Chọn, cân bằng, gá lắp, rà sửa, hiệu chỉnh đá mài đúng trình tự và chính xác; - Mài được các mặt phẳng đúng quy trình, nội quy và các yêu cầu kỹ thuật; - Sử dụng đúng các loại dụng cụ đo, kiểm như: Pan me, mẫu so, đồng hồ so và kiểm tra chính xác các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết; - Xác định đúng và chính xác các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục; - Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và thiết bị, tổ chức nơi làm việc gọn gàng sạch sẽ, có ý thức giữ gìn và chăm sóc máy, đá mài, dụng cụ đo, thực hành tiết kiệm, thực hiện nghiêm túc công tác bảo hộ lao động. Nội dung mô đun: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Bài 1: Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của 5 3 2 0 máy mài vạn năng 2 Bài 2: Lắp và sửa đá mài 5 2 2 1 4 3 Bài 3: Mài mặt phẳng, mặt song song, 20 4 14 2 mặt vuông góc trên máy mài phẳng 4 Bài 4: Mài mặt tròn ngoài trên máy mài 10 2 7 1 tròn 5 Bài 5: Mài mặt côn trên máy mài tròn 10 2 8 0 6 Bài 6: Mài mặt tròn trong trên máy mài 10 2 7 1 tròn Cộng 60 15 40 5 YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ HOÀN THÀNH MÔ ĐUN: 1.
Kiểm tra đánh giá trước khi thực hiện mô đun: Kiến thức: Được đánh giá qua bài kiểm tra trắc nghiệm và tự luận; - Kỹ năng: Được đánh giá qua kết quả thực hiện bài tập thực hành của mô đun. Kiểm tra đánh giá trong khi thực hiện mô đun: Giáo viên hướng dẫn quan sát trong quá trình hướng dẫn thường xuyên về công tác chuẩn bị, thao tác cơ bản, bố trí nơi làm việc. Ghi sổ theo dõi để kết hợp đánh giá kết quả thực hiện môđun về kiến thức, kỹ năng, thái độ. Kiểm tra sau khi kết thúc mô đun: 3.
Về kiến thức: Căn cứ vào mục tiêu môđun để đánh giá kết quả qua bài kiểm tra viết, kiểm tra vấn đáp, hoặc trắc nghiệm đạt các yêu cầu sau: Vận dụng những kiến thức đã học được trong trường, tập làm quen được với việc giải quyết các vấn đề kỹ thuật trong gia công cắt gọt kim loại. Từ đó có thể lên được phương án, kế hoạch, tiến độ sản xuất theo một dạng sản phẩm nào đó trong doanh nghiệp. Về kỹ năng: Được đánh giá bằng kiểm tra trực tiếp các thao tác trên máy, qua chất lượng của bài tập thực hành đạt các yêu cầu sau: Gia công, kiểm tra được các sản phẩm thực tế trong doanh nghiệp đạt yêu cầu kỹ thuật, số lượng, thời gian, tổ chức và an toàn.3 Về thái độ: * Được đánh giá qua quan sát, qua sổ theo dõi đạt các yêu cầu sau: 5 - Chấp hành quy định bảo hộ lao động; - Chấp hành nội quy thực tập; - Tổ chức nơi làm việc hợp lý, khoa học; - Ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu; - Tinh thần hợp tác làm việc theo tổ, nhóm. 6 Bài 1 Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của máy mài vạn năng Giới thiệu: - Là bài học đầu tiên của công nghệ mài, các kiến thức trong bài này sẽ đề cập đến quá trình cắt và các phương pháp mài để áp dụng cho tất cả các loại máy mài phẳng, máy mài tròn, máy mài vô tâm.làm cơ sở cho các mô đun mài tiếp theo của chương trình I.
Mục tiêu thực hiện: - Giải thích rõ các đặc điểm khác nhau giữa gia công mài và gia công tiện, phay bào. - Trình bày được nguyên tắc chung của mài, nguyên lý áp dụng cho nguyên công mài bất kỳ như: mài tiến dọc, ngang, quay tròn, phối hợp - Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc và công dụng của máy mài phẳng. - Xác định rõ các thông số công nghệ và ảnh hưởng của chúng tới quá trình mài. - Vận hành thành thạo máy mài phẳng đúng quy trình quy phạm, an toàn.
- Chăm sóc thường xuyên và bảo dưỡng máy đúng quy trình và an toàn. - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong công việc.1 Đặc điểm của phương pháp mài tròn: - Máy mài tròn có thể gia công chính xác các bề mặt hình trụ, hình côn bên ngoài hoặc bên trong của chi tiết đạt được độ bóng bề mặt cao - Có nhiều loại máy mài tròn, tuỳ theo yêu cầu kỹ thuật và điều kiện công nghệ mà ta chọn máy cho phù hợp - Các kiểu máy mài tròn gồm có: Máy mài tròn ngoài có tâm, không tâm, máy mài tròn trong, máy mài dụng cụ cắt. - Trên máy mài tròn ngoài vạn năng có thể mài tròn trong với đầu mài riêng được gắn kèm trên đầu mài chính của máy và được truyền động từ mô tơ riêng 7 1.2 Các bộ phận cơ bản của máy mài tròn vạn năng: Hình 1.1 Sơ đồ cấu tạo mài tròn 1.1 Ụ trước: Được lắp ở phía trái bàn máy(1), có động cơ mang chi tiết quay tròn, đầu trục chính của ụ trước có lắp mũi tâm cố định để gá chi tiết giữa 2 mũi tâm ụ trước và ụ sau(hình 1. Ngoài ra có thể lắp mâm cặp vào đầu trục chính ụ trước để gá kẹp chi tiết khi mài.Có thể quay một góc +30 0 hoặc -900 (+30 độ khi mài chi tiết có góc 600 , - 900 khi mài mặt đầu của chi tiết đảm bảo vuông góc với đường tâm) Ụ trước có chuyển động tiến ngang dựa trên nguyên lý trục vít đai ốc.
Hệ thống thủy lực sẽ di chuyển ụ trước ra vào nhanh một khoảng để thực hiện an toàn.