TỔNG QUAN VỀ GIÁO TRÌNH LẬP HỒ SƠ DỰ THẦU (NGÀNH KỸ THUẬT XÂY DỰNG - TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG)

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Lập hồ sơ dự thầu là tài liệu học tập chuyên ngành chính thức dành cho sinh viên trình độ Cao đẳng thuộc ngành Kỹ thuật xây dựng, được ban hành theo Quyết định số 839/QĐ-CĐN ngày 04 tháng 8 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề An Giang. Tài liệu do giảng viên Nguyễn Đăng Viết Thụy Thủy Tiên biên soạn và hoàn thành vào tháng 2 năm 2020, thực hiện chức năng đào tạo chuyên môn trong giai đoạn hoàn thiện kiến thức thực hành nghề nghiệp của chương trình đào tạo.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị cho người học năng lực thực hiện trọn vẹn quy trình lập một bộ hồ sơ dự thầu xây lắp hoàn chỉnh theo quy định của pháp luật hiện hành. Sau khi hoàn thành học phần, người học có khả năng:

  1. Tra cứu và áp dụng đúng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu và xây dựng để thiết lập hồ sơ tư cách pháp nhân, hồ sơ năng lực tài chính, kinh nghiệm và bảo đảm dự thầu;
  2. Đọc hiểu hồ sơ thiết kế, lập thuyết minh biện pháp kỹ thuật thi công, tổ chức mặt bằng công trường và biện pháp an toàn lao động;
  3. Xác định cơ sở lập giá dự thầu, phân tích đơn giá nhân công, vật liệu, máy thi công và lập các bảng chi tiết giá dự thầu theo khối lượng mời thầu cũng như khối lượng sai khác;
  4. Ứng dụng phần mềm chuyên dụng (Dự thầu F1) kết hợp AutoCAD và Excel để số hóa quy trình lập giá và tiến độ thi công.

Về cấu trúc, giáo trình được biên soạn thành 4 bài học chính theo trình tự logic thực hiện dự thầu trong thực tế:

  • Bài 1: Lập hồ sơ pháp lý
  • Bài 2: Lập hồ sơ kỹ thuật
  • Bài 3: Lập giá dự thầu
  • Bài 4: Sử dụng phần mềm dự toán

Điểm đặc sắc của tài liệu là việc chuẩn hóa hệ thống 18 biểu mẫu dự thầu căn cứ theo Thông tư 14/2016/TT-BKHĐT, tích hợp phương pháp tính toán năng lực tài chính cụ thể, đồng thời đưa trực tiếp các số liệu từ các dự án xây dựng thực tế tại địa bàn tỉnh An Giang vào các bài tập thực hành.

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai qua 4 bài học nghiệp vụ cụ thể:

  • Bài 1: Lập hồ sơ pháp lý (Trang 4 – 31):

    • Khái quát khung pháp lý gồm Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 (kết cấu 13 chương, 96 điều quy định từ các hình thức lựa chọn nhà thầu, quy trình lựa chọn, phương pháp đánh giá đến điều khoản hợp đồng), Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 (168 điều), hệ thống 15 Thông tư hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư (tiêu biểu như TT 03/2015/TT-BKHĐT, TT 11/2015/TT-BKHĐT, TT 14/2016/TT-BKHĐT, TT 04/2017/TT-BKHĐT về đấu thầu qua mạng), Nghị định 63/2014/NĐ-CP, Nghị định 30/2015/NĐ-CP và Nghị định 32/2015/NĐ-CP.
    • Hướng dẫn thiết lập chi tiết 18 biểu mẫu hồ sơ dự thầu: Đơn dự thầu (Mẫu 1a, 1b), Giấy ủy quyền (Mẫu 2), Thỏa thuận liên danh (Mẫu 3), Bảo lãnh dự thầu độc lập và liên danh (Mẫu 4a, 4b), Bảng tổng hợp giá dự thầu cho hợp đồng trọn gói/đơn giá cố định/đơn giá điều chỉnh (Mẫu 5a, 5b, 5c), Bản kê khai thông tin nhà thầu (Mẫu 6a, 6b), Hợp đồng tương tự (Mẫu 13), Nhân sự chủ chốt (Mẫu 14, 15), Bảng kê khai thiết bị (Mẫu 16), Nhà thầu phụ (Mẫu 17a, 17b) và Năng lực tài chính (Mẫu 9, 10, 11, 12).
    • Tình huống thực hành: Lập hồ sơ pháp lý cho gói thầu "Máy phát điện và trang thiết bị văn phòng" thuộc công trình Khối 13 phòng học (giai đoạn 2), 13 phòng thí nghiệm và Nhà thi đấu đa năng của Trường Cao đẳng nghề An Giang.

  • Bài 2: Lập hồ sơ kỹ thuật (Trang 32 – 38):

    • Xác định các căn cứ lập biện pháp thi công dựa trên thông tin gói thầu, hồ sơ thiết kế và bảng tiên lượng mời thầu.
    • Xây dựng thuyết minh biện pháp thi công hoàn chỉnh: Khái quát đặc điểm công trình, sơ đồ tổ chức công trường, tổng mặt bằng giao thông nội bộ, hệ thống điện chiếu sáng, cấp thoát nước thi công, lán trại kho bãi; Công tác đo đạc trắc đạc bằng máy kinh vĩ và máy thủy bình; Biện pháp thi công phần kết cấu (đào đất hố móng, gia công lắp dựng cốt thép, cốp pha, đổ và bảo dưỡng bê tông); Biện pháp thi công hoàn thiện (xây gạch, trát, láng, ốp lát); Biện pháp quản lý tiến độ và chất lượng qua hệ thống nhật ký công trình, biên bản nghiệm thu; Biện pháp an toàn lao động, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ và bảo hiểm công trình.
    • Tình huống thực hành: Lập hồ sơ kỹ thuật gói thầu xây lắp công trình Trường Tiểu học "B" Vĩnh Thành (Hạng mục: Phòng đa năng) với danh mục 30 công tác chi tiết (từ đào móng băng đất cấp II, đắp đất, ép cọc BTCT 12x12, sản xuất cọc đúc sẵn đá 1x2 M250 đến sản xuất lắp dựng cốp pha, cốt thép và bê tông cột, móng, đà kiềng).

  • Bài 3: Lập giá dự thầu (Trang 39 – 44):

    • Thuyết minh cơ sở lập giá: Xác định đơn giá vật liệu phù hợp với giá thị trường và công bố giá địa phương; xác định đơn giá nhân công (áp dụng mức nhân công bậc 3/7 cho lao động giản đơn hoặc đơn giá theo ngày công tạm tính TT); đơn giá tổng hợp cho công tác hoàn thiện (ví dụ: trát gờ chỉ phào 80.000 đồng/md); các chi phí chung, lãi chịu thuế tính trước, chi phí lán trại tạm và thuế VAT. Quy định thời điểm chốt biểu thuế, phí là 28 ngày trước thời điểm đóng thầu.
    • Thiết lập các biểu mẫu: Biểu tổng hợp giá dự thầu, Bảng I (Chi tiết giá dự thầu theo tiên lượng mời thầu) và Bảng II (Chi tiết giá dự thầu phần khối lượng sai khác so với hồ sơ mời thầu, phân tích tình huống đào đất tầng hầm bằng máy 90% có mở mái ta luy 1:1).
    • Tình huống thực hành: Lập giá dự thầu cho Dự án Xây dựng Trường Trung học cơ sở Vĩnh Thạnh Trung 2, huyện Châu Phú, tỉnh An Giang (Gói thầu số 1: Khối 04 phòng học, nhà bảo vệ, cổng - hàng rào).

  • Bài 4: Sử dụng phần mềm dự toán (Trang 43 – 49):

    • Hướng dẫn giao diện phần mềm Dự thầu F1 và phương pháp nhập dữ liệu theo hệ thống định mức chuyên ngành (Lắp đặt, Sửa chữa, Xây dựng, Dịch vụ công ích) căn cứ Thông tư 06/2016/TT-BXD.
    • Trích xuất tự động các biểu mẫu dự thầu: Bảng tổng hợp giá trị dự thầu, Bảng chi tiết so với tiên lượng mời thầu, Bảng khối lượng sai khác, Bảng giá trị biện pháp thi công.
    • Kỹ thuật lập tiến độ thi công, xuất biểu đồ tiến độ và biểu đồ nhân lực sang môi trường AutoCAD, chuyển đổi toàn bộ cơ sở dữ liệu sang định dạng bảng tính Excel.
    • Tình huống thực hành: Số hóa toàn bộ hồ sơ dự thầu của dự án Trường THCS Vĩnh Thạnh Trung 2 trên phần mềm F1.
Progression Logic của Giáo trình:
[Bài 1: Xác lập Tư cách Pháp lý & Năng lực Đấu thầu]
[Bài 2: Thiết kế Biện pháp Kỹ thuật & Tổ chức Thi công]
[Bài 3: Tính toán Định mức & Chiết tính Giá Dự thầu]
[Bài 4: Số hóa & Tự động hóa trên Phần mềm Chuyên ngành]

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình hệ thống hóa các nguyên lý và khung lý thuyết nền tảng trong quản trị chi phí và kỹ thuật xây dựng:

  1. Khung pháp chế đấu thầu: Hệ thống phân loại hình thức lựa chọn nhà thầu (Đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện theo quy định từ Điều 20 đến Điều 27 Luật Đấu thầu 43/2013/QH13) và phương thức đấu thầu (một giai đoạn một/hai túi hồ sơ, hai giai đoạn một/hai túi hồ sơ).
  2. Nguyên lý đánh giá năng lực tài chính: Công thức định lượng nguồn lực tài chính khả dụng của nhà thầu: $$\text{NLTC} = \text{TNL} - \text{ĐTH}$$ (Trong đó: $\text{NLTC}$ là nguồn lực tài chính huy động cho gói thầu; $\text{TNL}$ là tổng nguồn lực tài chính sở hữu gồm tiền mặt, công cụ tài chính ngắn hạn; $\text{ĐTH}$ là tổng nhu cầu tài chính hàng tháng cho các hợp đồng đang thực hiện tính tại thời điểm 28 ngày trước ngày đóng thầu).
  3. Nguyên tắc quản lý chất lượng và định mức xây dựng: Áp dụng hệ thống định mức dự toán xây dựng cơ bản theo Quyết định 1172/2012/QĐ-BXD, Nghị định 112/2009/NĐ-CP và Thông tư 06/2010/TT-BXD trong phân tích chi phí ca máy, hao phí lao động và hao phí vật liệu.

Kỹ năng phát triển

Nội dung giảng dạy tập trung phát triển hệ thống năng lực thực hành chuyên môn:

  • Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Đo bóc và kiểm tra khối lượng từ bản vẽ thiết kế thi công; vận hành máy trắc đạc (máy kinh vĩ, máy thủy bình) để định vị mốc cao độ và tim móng; thiết lập biểu đồ tiến độ thi công và biểu đồ nhân lực trên AutoCAD; khai thác cơ sở dữ liệu định mức trên phần mềm Dự thầu F1.
  • Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sai khác giữa khối lượng bản vẽ và tiên lượng mời thầu; phân tích đơn giá nhân công bậc 3/7, giá ca máy và giá vật liệu theo biến động thị trường; đánh giá rủi ro pháp lý trong bảo lãnh ngân hàng và thỏa thuận liên danh.
  • Kỹ năng thực hành nghiệp vụ (Practical competencies): Soạn thảo hoàn chỉnh hồ sơ dự thầu gồm 18 biểu mẫu chuẩn; lập bảng thuyết minh biện pháp tổ chức thi công và an toàn lao động tại hiện trường; chiết tính bảng tổng hợp giá dự thầu phục vụ ký kết hợp đồng xây lắp.

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm tích hợp lý thuyết gắn liền với quy trình tác nghiệp thực tế của một kỹ sư xây dựng tại phòng đấu thầu và hiện trường.

Mỗi bài học được cấu trúc theo 3 bước chuẩn:

  1. Tiếp cận cơ sở pháp lý và lý thuyết: Trích dẫn các điều luật, thông tư và quy chuẩn kỹ thuật tương ứng.
  2. Chuẩn hóa biểu mẫu và phương pháp tính: Trình bày cấu trúc văn bản, công thức và bảng tính mẫu.
  3. Thực hành tình huống cụ thể (Case studies): Áp dụng trực tiếp vào các hồ sơ công trình thực tế có đầy đủ bảng khối lượng và số liệu địa phương.
Mô hình Bài tập Tình huống trong Giáo trình:

Phương pháp đánh giá kết quả học tập dựa trên việc kiểm tra khả năng lập hồ sơ thực tế của người học:

  • Đánh giá quá trình: Kiểm tra độ chính xác khi điền 18 biểu mẫu pháp lý, tính toán nguồn lực tài chính và vẽ mặt bằng tổ chức công trường.
  • Đánh giá kết thúc môn học: Đánh giá sản phẩm là một bộ hồ sơ dự thầu hoàn chỉnh cho một công trình cụ thể, bao gồm hồ sơ pháp lý, thuyết minh kỹ thuật, file tính toán giá dự thầu trên phần mềm Dự thầu F1, file biểu đồ tiến độ xuất sang AutoCAD và file bảng tính chi tiết định dạng Excel.

Đối với hoạt động tự học, giáo trình cung cấp hệ thống danh mục văn bản pháp luật cần tra cứu, yêu cầu sinh viên kết hợp việc đọc tài liệu với việc thực hành trực tiếp trên máy tính cá nhân để thành thạo các thao tác tra mã định mức và điều chỉnh đơn giá địa phương.

Điểm nổi bật và cập nhật

  1. Chuẩn hóa hệ thống văn bản pháp luật chuyên ngành: Giáo trình cập nhật và hệ thống hóa toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật nền tảng trong giai đoạn thực thi Luật Đấu thầu 43/2013/QH13 và Luật Xây dựng 50/2014/QH13. Tài liệu tích hợp các quy định chi tiết từ Nghị định 63/2014/NĐ-CP, Nghị định 30/2015/NĐ-CP, Nghị định 32/2015/NĐ-CP cùng 15 thông tư hướng dẫn của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về lập hồ sơ mời thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa, dịch vụ phi tư vấn và đấu thầu qua mạng (Thông tư 04/2017/TT-BKHĐT).

  2. Quy chuẩn hóa 18 biểu mẫu dự thầu: Thay vì mô tả chung, giáo trình đưa vào chi tiết từng biểu mẫu theo Thông tư 14/2016/TT-BKHĐT, từ biểu mẫu đơn dự thầu có thư giảm giá (Mẫu 1a, 1b), thỏa thuận liên danh (Mẫu 3), cam kết tín dụng ngân hàng (Mẫu 11), lý lịch chuyên gia (Mẫu 15) đến bảng kê khai nhà thầu phụ đặc biệt (Mẫu 17b).

  3. Số hóa quy trình lập hồ sơ qua phần mềm chuyên nghiệp: Nội dung giáo trình phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành xây dựng thông qua Bài 4. Giáo trình hướng dẫn quy trình vận hành phần mềm Dự thầu F1, phương pháp liên kết dữ liệu đa nền tảng giữa phần mềm dự toán, AutoCAD (biểu đồ tiến độ và nhân lực) và Microsoft Excel (báo cáo tài chính dự thầu).

  4. Sử dụng dữ liệu thực tế tại địa phương: Toàn bộ các bài tập thực hành đều sử dụng số liệu bóc tách tiên lượng và dự toán từ các dự án xây dựng trường học thực tế trên địa bàn tỉnh An Giang (Long Xuyên, Châu Phú), giúp việc học tập bám sát thực tiễn hoạt động xây dựng cơ bản của địa phương.

Đối tượng sử dụng giáo trình

  • Sinh viên chuyên ngành Kỹ thuật xây dựng hệ Cao đẳng: Tài liệu là giáo trình giảng dạy bắt buộc cho môn học Lập hồ sơ dự thầu. Sinh viên cần học phần này để hoàn thiện kỹ năng chuyên môn trước khi thực hiện đồ án tốt nghiệp và tham gia thị trường lao động xây lắp.

  • Kiến thức và học phần tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu tốt nội dung giáo trình, sinh viên cần hoàn thành các môn học nền tảng được nêu trong danh mục tham khảo:

    • Đo bóc khối lượng và Tiên lượng xây dựng
    • Dự toán xây dựng cơ bản
    • Định mức – Đơn giá dự toán xây dựng
    • Vẽ kỹ thuật xây dựng và ứng dụng phần mềm AutoCAD

  • Giảng viên chuyên ngành: Giáo trình cung cấp khung đề cương chi tiết, hệ thống biểu mẫu văn bản quy chuẩn và ngân hàng bài tập thực hành đồng bộ, phục vụ công tác giảng dạy lý thuyết, hướng dẫn đồ án môn học và thiết kế đề thi kết thúc học phần.

  • Cán bộ kỹ thuật và nhân viên đấu thầu: Tài liệu có giá trị tham khảo cho kỹ sư, cán bộ làm việc tại các ban quản lý dự án, doanh nghiệp tư vấn và nhà thầu xây dựng cần tra cứu nhanh các quy định pháp lý, mẫu bảo lãnh dự thầu và phương pháp chiết tính đơn giá dự thầu công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn phục vụ giảng dạy và học tập cho sinh viên hệ Cao đẳng ngành Kỹ thuật xây dựng tại các trường đào tạo nghề, đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho cán bộ kỹ thuật tại các doanh nghiệp xây lắp.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kỹ năng đọc bản vẽ xây dựng, kỹ thuật đo bóc khối lượng công trình, hiểu biết về định mức - đơn giá xây dựng cơ bản và có kỹ năng sử dụng máy tính căn bản (Excel, AutoCAD).

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu dự toán thông thường là gì?

Tài liệu tập trung toàn diện vào quy trình đấu thầu bao gồm 3 cấu phần đồng bộ: Hồ sơ tư cách pháp lý (18 biểu mẫu), Hồ sơ kỹ thuật tổ chức thi công (biện pháp thi công, trắc đạc, an toàn lao động) và Giá dự thầu (chiết tính đơn giá, khối lượng sai khác, sử dụng phần mềm F1), thay vì chỉ thuần túy tính toán dự toán thiết kế.

4. Làm sao để tự học giáo trình này hiệu quả?

Người học nên kết hợp nghiên cứu lý thuyết văn bản luật (Bài 1) với việc tải và cài đặt phần mềm Dự thầu F1 (Bài 4), sau đó tự thực hiện việc bóc tách và nhập dữ liệu của 30 công tác trong bài tập công trình Trường Tiểu học "B" Vĩnh Thành và gói thầu Trường THCS Vĩnh Thạnh Trung 2.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?

Tài liệu tham khảo kèm theo gồm:

  • Giáo trình Dự toán Xây dựng Cơ bản (NXB Xây dựng);
  • Giáo trình Tiên lượng Xây dựng (NXB Xây dựng);
  • Giáo trình Định mức – Đơn giá Dự toán Xây dựng (NXB Xây dựng);
  • Bộ Định mức dự toán xây dựng cơ bản theo Quyết định 1172/2012/QĐ-BXD;
  • Bảng công bố Đơn giá Xây dựng cơ bản của UBND Tỉnh An Giang;
  • Quyết định 957/2009/QĐ-BXD về định mức chi phí quản lý dự án và tư vấn đầu tư xây dựng.

Kết luận

Giáo trình Lập hồ sơ dự thầu do giảng viên Nguyễn Đăng Viết Thụy Thủy Tiên biên soạn là tài liệu đào tạo chuyên môn cung cấp quy trình toàn diện từ việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xây dựng biện pháp kỹ thuật thi công đến xác định giá dự thầu và ứng dụng phần mềm tin học xây dựng. Lộ trình tiếp cận được tổ chức chặt chẽ từ kiến thức pháp lý (Bài 1), kỹ thuật thi công thực địa (Bài 2), phân tích chi phí thị trường (Bài 3) đến tự động hóa công tác lập thầu trên phần mềm Dự thầu F1 (Bài 4). Người học có thể kết hợp giáo trình này cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật xây dựng hiện hành và bộ đơn giá địa phương để hoàn thiện năng lực tham gia hoạt động đấu thầu trong thực tế.