TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LỜI GIỚI THIỆU Kỹ thuật xung – số là một trong những mô đun cơ sở của nghề Điện tử dân dụng được biên soạn dựa theo chương trình khung đã xây dựng và ban hành năm 2017 của trường Cao đẳng nghề Cần Thơ dành cho nghề Điện tử dân dụng hệ Trung cấp. Giáo trình được biên soạn làm tài liệu học tập, giảng dạy nên giáo trình đã được xây dựng ở mức độ đơn giản và dễ hiểu, trong mỗi bài học đều có thí dụ và bài tập tương ứng để áp dụng và làm sáng tỏ phần lý thuyết.
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã dựa trên kinh nghiệm thực tế giảng dạy, tham khảo đồng nghiệp, tham khảo các giáo trình hiện có và cập nhật những kiến thức mới có liên quan để phù hợp với nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế. Nội dung giáo trình được biên soạn với dung lượng thời gian đào tạo 120 giờ gồm có: Bài 1 MĐ14-01: Các khái niệm cơ bản. Bài 2 MĐ14-02: Mạch dao động đa hài. Bài 3 MĐ14-03: Mạch hạn chế biên độ và ghim áp.
Bài 4 MĐ14-04: Đại cương về kỹ thuật số. Bài 5 MĐ14-05: FLIP – FLOP. Bài 6 MĐ14-06: Mạch đếm và thanh ghi. Bài 7 MĐ14-07: Mạch logic MSI.
Bài 8 MĐ14-08: Họ vi mạch TTL – CMOS. Bài 9 MĐ14-09: Bộ nhớ. Bài 10 MĐ14-10: Kỹ thuật ADC – DAC. Giáo trình cũng là tài liệu giảng dạy và tham khảo tốt cho các nghề điện tử công nghiệp, cơ điện tử, điện công nghiệp và điện dân dụng.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ điều chỉnh hoàn thiện hơn. Cần Thơ, ngày tháng 8 năm 2018 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Đỗ Hữu Hậu 2.
Nguyễn Tuấn Khanh 2 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU. 3 BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN. Định nghĩa xung điện, các tham số và dãy xung.
Tác dụng của R-C đối với các xung cơ bản .Tác dụng của mạch R.C đối với các xung cơ bản. Khảo sát dạng xung (Đo, đọc các thông số cơ bản của xung). 14 BÀI 2: MẠCH DAO ĐỘNG ĐA HÀI. Mạch dao động đa hài không ổn.
Mạch đa hài đơn ổn. Mạch đa hài lưỡng ổn. Mạch Schmitt-trigger. 24 BÀI 3: MẠCH HẠN CHẾ BIÊN ĐỘ VÀ GHIM ĐIỆN ÁP.
Mạch hạn biên. 29 BÀI 4: ĐẠI CƯƠNG VỀ KỸ THUẬT SỐ .Tổng quan về mạch tương tự và mạch số. Hệ thống số và mã số. Các cổng Logic cơ bản.
Biểu thức Logic và mạch điện. Đại số Boole và định lý Demorgan. Đơn giản biểu thức logic. Giới thiệu một số IC số cơ bản:.
51 BÀI 5: FLIP –FLOP. FF R-S tác động theo xung lệnh. Flip - Flop với ngõ vào Preset và Clear. Tính toán, lắp ráp một số mạch ứng dụng cơ bản.
60 BÀI 6: MẠCH ĐẾM VÀ THANH GHI. Giới thiệu một số IC đếm và thanh ghi thông dụng. Tính toán, lắp ráp một số mạch ứng dụng cơ bản. 72 BÀI 7: MẠCH LOGIC MSI.
Mạch ghép kênh. Mạch tách kênh. Giới thiệu một số IC mã hóa và giải mã thông dụng. Tính toán, lắp ráp một số mạch ứng dụng cơ bản.
89 BÀI 8: HỌ VI MẠCH TTL – CMOS. Cấu trúc và thông số cơ bản của TTL. Cấu trúc và thông số cơ bản của CMOS. Giao tiếp TTL và CMOS.
Giao tiếp giữa mạch logic và tải công suất. 103 BÀI 9: BỘ NHỚ. Mở rộng dung lượng bộ nhớ. Giới thiệu IC.
118 BÀI 10: KỸ THUẬT ADC – DAC. Mạch chuyển đổi số sang tương tự (DAC). Mạch chuyển đổi tương tự sang số (ADC). Giới thiệu IC.
133 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 137 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: MÔ ĐUN KỸ THUẬT XUNG – SỐ Mã mô đun: MĐ 14 Thời gian thực hiện mô đun: 75 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 57 giờ; Kiểm tra: 03 giờ) Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:: -Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau khi học xong các môn cơ bản như linh kiện diện tử, đo lường điện tử, mạch điện tử cơ bản… -Tính chất của mô đun: Là mô đun kỹ thuật cơ sở. -Ý nghĩa: Kỹ thuật xung là môn học cơ sở của ngành Ðiện – Ðiện tử và có vị trí khá quan trọng trong toàn bộ chương trình học của sinh viên và học sinh, nhằm cung cấp các kiến thức liên quan đến các phương pháp cơ bản để tạo tín hiệu xung và biến đổi dạng tín hiệu xung, các phương pháp tính toán thiết kế và các công cụ toán học hỗ trợ trong việc biến đổi, hình thành các dạng xung mong muốn… Công nghệ kỹ thuật số đã và đang đóng vai trò quang trọng trong cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ. Ngày nay, công nghệ số được ứng dụng rộng rãi và có mặt hầu hết trong các thiết bị dân dụng đến thiết bị công nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực thông tin liên lạc, phát thanh,.
và kỹ thuật số đã và đang được thay thế dần kỹ thuật tương tự Mục tiêu của Mô đun: Sau khi học xong mô đun này học viên có năng lực -Về kiến thức: + Phát biểu được các khái niệm cơ bản về xung điện, các hệ thông số cơ bản của xung điện, ý nghĩa của xung điện trong kỹ thuật điện tử. + Trình bày được cấu tạo các mạch dao động tạo xung và mạch xử lí dạng xung. + Phát biểu khái niệm về kỹ thuật số, các cổng logic cơ bản. Kí hiệu, nguyên lí hoạt động, bảng sự thật của các cổng lôgic.
+ Trình bày được cấu tao, nguyên lý các mạch số thông dụng như: Mạch đếm, mạch đóng ngắt, mạch chuyển đổi, mạch ghi dịch, mạch điều khiển. - Về kỹ năng: + Lắp ráp, kiểm tra được các mạch tạo xung và xử lí dạng xung. + Lắp ráp, kiểm tra được các mạch số cơ bản trên panel và trong thực tế. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Rèn luyện cho học sinh thái độ nghiêm túc, tỉ mỉ, chính xác trong học tập và trong thực hiện công việc.
Nội dung của mô đun: Thời gian (giờ) Thực hành, STT Tên các bài trong mô đun Số TT thí nghiệm, Lý Kiểm Tổng số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Bài 1: Các khái niệm cơ bản 4 2 2 1. Định nghĩa xung điện, các tham 0.5 5 số và dãy xung 2. Tác dụng của R-C đối với các 0. Tác dụng của mạch R.C đối 1 1 với các xung cơ bản 4.
Khảo sát dạng xung 2 2 2 Bài 2: Mạch dao động đa hài 8 1 7 1. Mạch dao động đa hài không ổn 2 0. Mạch đa hài đơn ổn 2 0. Mạch đa hài lưỡng ổn 2 0.
Mạch schmitt - trigger 2 0.75 Bài 3: Mạch hạn chế biên độ và 3 4 1 3 ghim áp 1. Mạch hạn biên 2 0.5 4 Bài 4: Đại cương về kỹ thuật số 4 2 1 1 1. Tổng quan về mạch tương tự và 0. Hệ thống số và mã số 0.
Các cổng logic cơ bản 1 0. Biểu thức logic và mạch điện 0. Đại số bool và định lý Demorgan 0. Đơn giản biểu thức logic 0.
Giới thiệu một số IC số cơ bản 0.25 Kiểm tra 1 1 5 Bài 5: Flip – Flop 8 2 6 1. FF R-S tác động theo xung lệnh 0. Flip - Flop với ngõ vào Preset và 0. Tính toán, lắp ráp một số mạch 0.5 ứng dụng cơ bản 6 6 Bài 6: Mạch đếm và thanh ghi 12 2 9 1 1.
Giới thiệu một số IC đếm và 1.5 1 thanh ghi thông dụng 4. Tính toán, lắp ráp một số mạch 1.5 1 ứng dụng cơ bản Kiểm tra 1 1 7 Bài 7: Mạch logic MSI 16 2 14 1. Mạch giải mã 3 0. Mạch ghép kênh 3 0.
Mạch tách kênh 3 0. Giới thiệu một số IC mã hóa và 0.25 giải mã thông dụng 6. Tính toán, lắp ráp một số mạch 2.25 ứng dụng cơ bản 8 Bài 8: Họ vi mạch TTL - CMOS 8 1 7 1. Cấu trúc và thông số cơ bản của 0.
Cấu trúc và thông số cơ bản của 0. Giao tiếp TTL và CMOS 0. Giao tiếp giữa mạch logic và tải 0. Tính toán, lắp ráp một số mạch 7 7 ứng dụng cơ bản 9 Bài 9: Bộ nhớ 4 1 3 1.
Mở rộng dung lượng bộ nhớ 2. Giới thiệu IC 1.25 1 10 Bài 10: Kỹ thuật ADC - DAC 7 1 5 1 1. Mạch chuyển đổi số - tương tự 2. Mạch chuyển đổi tương tự - số 2.
Giới thiệu IC 1 0.75 Kiểm tra 1 1 Cộng 75 15 57 03 8 BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN Mã bài: MĐ14-01 Giới thiệu Tín hiệu điện có biên độ thay đổi theo thời gian được chia ra làm hai loại cơ bản là tín hiệu liên tục và tín hiệu gián đoạn. Tín hiệu liên tục còn được gọi là tín hiệu tuyến tính hay tương tự, tín hiệu gián đoạn còn gọi là tín hiệu xung số. Tín hiệu sóng sin được xem như là tín hiệu tiêu biểu cho loại tín hiệu liên tục, ta có thể tính được biên độ của nó ở từng thời điểm. Ngược lại tín hiệu sóng vuông được xem là tín hiệu tiêu biểu cho loại tín hiệu gián đoạn và biên độ của nó chỉ có hai giá trị là mức cao và mức thấp, thời gian để chuyển từ mức biên độ thấp lên cao và ngược lại rất ngắn và được xem như tức thời.
Một chế độ mà các thiết bị điện tử thường làm việc hiện nay đó là chế độ xung. Mục tiêu: - Trình bày được các khái niệm về xung điện, dãy xung - Giải thích được sự tác động của các linh kiện thụ động đến dạng xung - Rèn luyện tính tư duy, tác phong công nghiệp Nội dung chính: 1. Định nghĩa xung điện, các tham số và dãy xung 1.