TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : KỸ THUẬT AN TOÀN CƠ KHÍ NGHỀ : BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2019 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của học sinh trong Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước biên soạn nên giáo trình “Kỹ thuật an toàn cơ khí”. Giáo trình được dùng cho các giáo viên trong Trung tâm làm tài liệu chính thức giảng dạy cho học sinh nghề Bảo hộ lao động.
Nội dung giáo trình đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về An toàn cơ khí trong thực tiễn sản xuất cũng như cuộc sống. Cụ thể bao gồm các bài sau: • Bài 1: Khái niệm cơ bản về sản xuất cơ khí • Bài 2: Các yếu tố nguy hiểm, có hại trong sản xuất cơ khí và biện pháp kiểm soát • Bài 3: Kỹ thuật an toàn trong chế tạo phôi • Bài 4: Kỹ thuật an toàn khi gia công cắt gọt kim loại trên các máy công cụ • Bài 5: Tiêu chuẩn Việt Nam, Quy chuẩn Việt nam về an toàn cơ khí Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều nguồn tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi tham khảo. Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định.
Nhóm tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn và người đọc. Trân trọng cảm ơn. Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2019 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên Nguyễn Đình Chung 2.
Phạm Lê Ngọc Tú 1 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. 6 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. 7 DANH MỤC CÁC BẢNG.
9 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT AN TOÀN CƠ KHÍ. 10 BÀI 1: KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ SẢN XUẤT CƠ KHÍ. KHÁI NIỆM VỀ QUÁ TRÌNH SẢN XUẤT CƠ KHÍ. CÁC PHƯƠNG PHÁP CHẾ TẠO PHÔI.
Phôi được chế tạo bằng phương pháp đúc. Phôi Chế Tạo Bằng Phương Pháp Gia Công Áp Lực. XỬ LÝ NHIỆT KIM LOẠI. Xử lý nhiệt là gì.
Các phương pháp xử lý nhiệt. GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI TRÊN MÁY CÔNG CỤ. 32 BÀI 2: CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM, CÓ HẠI TRONG SẢN XUẤT CƠ KHÍ VÀ BIỆN PHÁP KIỂM SOÁT. CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM GÂY CHẤN THƯƠNG TRONG SẢN XUẤT CƠ KHÍ 39 2.
Các yếu tố nguy hiểm gây chấn thương trong sản xuất cơ khí. Các nguyên nhân gây chấn thương trong sản xuất. PHÂN LOẠI CÁC NGUY CƠ GÂY TAI NẠN TRONG SẢN XUẤT CƠ KHÍ. CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG ĐỂ ĐẢM BẢO AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT CƠ KHÍ.
CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT AN TOÀN CHỦ YẾU. CÁC YẾU TỐ CÓ HẠI TRONG SẢN XUẤT CƠ KHÍ VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA. 44 BÀI 3: KỸ THUẬT AN TOÀN TRONG CHẾ TẠO PHÔI. ĐẶC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG GIA CÔNG NÓNG.
Đặc điểm của gia công nóng. Phân loại gia công nóng. CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM, CÓ HẠI XUẤT HIỆN KHI GIA CÔNG NÓNG. Các yếu tố nguy hiểm.
Các yếu tố có hại. CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN TRONG SẢN XUẤT ĐÚC. CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN TRONG RÈN, DẬP, CÁN. Các yếu tố nguy hiểm.
Các biện pháp an toàn. AN TOÀN TRONG NHIỆT LUYỆN, HOÁ NHIỆT LUYỆN. Các yếu tố độc hại nguy hiểm khi nhiệt luyện, hoá nhiệt luyện. Các biện pháp an toàn.
AN TOÀN TRONG CÔNG VIỆC LÀM SẠCH PHÔI. Các công việc làm sạc phôi. An toàn trong làm sạch phôi. AN TOÀN TRONG CÔNG VIỆC MẠ VÀ SƠN.
An toàn trong mạ. An toàn trong sơn. AN TOÀN KHI HÀN, CẮT KIM LOẠI BẰNG KHÍ CHÁY. Các yếu tố nguy hiểm có hại trong hàn, cắt hơi.
An toàn lao động trong hàn cắt hơi. AN TOÀN TRONG HÀN VÀ CẮT KIM LOẠI BẰNG HỒ QUANG ĐIỆN. Các yếu tố nguy hiểm, có hại trong công việc hàn, cắt bằng hồ quang điện. Các biện pháp an toàn.
74 BÀI 4: KỸ THUẬT AN TOÀN KHI GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI TRÊN CÁC MÁY CÔNG CỤ. ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC PHƯƠNG PHÁP GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI BẰNG MÁY CÔNG CỤ. CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM GÂY TAI NẠN KHI GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI TRÊN MÁY CÔNG CỤ. CÁC BIỆN PHÁP AN TOÀN CHỦ YẾU TRONG GIA CÔNG CẮT GỌT KIM LOẠI.
AN TOÀN KHI GIA CÔNG TRÊN MÁY TIỆN. Các yếu tố nguy hiểm thường xy ra khi gia công trên máy tiện. Các biện pháp an toàn chủ yếu. AN TOÀN KHI GIA CÔNG TRÊN MÁY PHAY.
Các yếu tố nguy hiểm thường xảy ra khi phay kim loại. Các biện pháp an toàn chủ yếu. AN TOÀN KHI GIA CÔNG MÁY BÀO, SỌC, CHUỐT. Các yếu tố nguy hiểm xuất hiện khi gia công trên máy bào, sọc, chuốt.
Các biện pháp an toàn. AN TOÀN KHI GIA CÔNG TRÊN MÁY KHOAN. Các yếu tố nguy hiểm. Các biện pháp an toàn.
AN TOÀN KHI GIA CÔNG TRÊN MÁY MÀI. Các yếu tố nguy hiểm xảy ra khi gia công trên máy mài. Các biện pháp an toàn chủ yếu. AN TOÀN TRÊN MÁY CƯA.
Các nguy hiểm trên máy cưa. Các biện pháp an toàn chủ yếu. AN TOÀN GIA CÔNG TRÊN MÁY CNC. Đặc điểm gia công trên máy CNC.
An toàn khi gia công trên máy CNC. AN TOÀN TRONG SỬ DỤNG CÁC DỤNG CỤ CẦM TAY. Các yếu tố nguy hiểm thường xảy ra khi sử dụng dụng cụ cầm tay. Các biện pháp an toàn chủ yếu.
98 BÀI 5: TIÊU CHUẨN VIỆT NAM, QUY CHUẨN VIỆT NAM VỀ AN TOÀN CƠ KHÍ. TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT AN TOÀN CƠ KHÍ. QUY CHUẨN KỸ THUẬT AN TOÀN CƠ KHÍ. 118 4 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
119 5 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT KÝ HIỆU TIẾNG ANH TIẾNG VIỆT CNC Computer Numerical Điều khiển bằng máy tính Control 6 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1. 1 Sơ đồ quá trình sản xuất cơ khí. 4 Đúc trong khuôn kim loại. 6 Gia công cắt gọt kim loại.
7 Phương pháp tiện. 8 Phương pháp phay. 9 Phương pháp khoan. 10 Phuong pháp mài cà.
1 Che chắn di động, kiểu con lắc. 2 Nút điều khiển bằng 2 tay. 3 Thiết bị kẹp và gạt tay công nhân khỏi vùng nguy hiểm. 4 Lắp cơ cấu abor vệ trên máy dập.
6 Làm sạch phôi. 7 Các loại khẩu trang và mặt nạ phòng độc. 1 Vùng nguy hiểm của máy mài. 2 Che chắn máy tiện an toàn.
3 Bao che các phần lồi của máy tiện. 4 Giá cố định. 5 Giá di động. 6 Gá dao an toàn.
7 Chìa khóa mâm cặp có bộ phận an toàn khi gá phôi. 8 Ống kẹp an toàn. 9 Cơ cấu an toàn trục vít rơi. 11 Hai phương pháp phay a.
12 Cơ cấu che chăn phoi khi phay. 13 Phương án chọn chiều quay cho phôi để an toàn. 14 Các cữ chặn hành trình chạy dọc của bàn máy. 15 Bao che an toàn phía sau máy phay.
16 Bao che sống trượt máy phay giường. 17 Kẹp vật gia công trên máy phay. 18 Kẹp vật gia công khối V, bàn từ, eto. 19 Trình tự gá dao an toàn trên máy phay.
20 Gia công trên máy khoan. 23 Sử dụng kìm búa tốc nơ vít an toàn. 24 Sử dụng búa cưa an toàn. 25 Sử dụng cờ lê tuốc nơ vít an toàn.
101 8 DANH MỤC CÁC BẢNG 9 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT AN TOÀN CƠ KHÍ 1. Tên mô đun: Kỹ thuật an toàn cơ khí 2. Mã mô đun: ATMT19MĐ16 3. Vị trí, tính chất của mô đun 3.
Vị trí: Đây là mô đun chuyên ngành, được bố trí sau khi sinh viên học xong các môn học chung. Tính chất: Mô đun trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về đặc điểm, nguyên lý hoạt động và nguyên tắc an toàn trong sử dụng các thiết bị cơ khí thường gặp, trong quá trình giảng dạy phải liên hệ với thực tế sản xuất 4. Mục tiêu mô đun 4. Về kiến thức: A1.
Trình bày được đặc điểm, nguyên lý hoạt động của một số loại máy, thiết bị cơ khí thường gặp. Trình bày được các nguyên tắc về an toàn trong sử dụng máy, thiết bị cơ khí. Liệt kê được các yếu tố nguy hiểm và có hại gây tại nạn, chấn thương trong sản xuất cơ khí. Về kỹ năng: B1.
Sử dụng được các phương tiện bảo hộ lao động nhằm ngăn ngừa, loại trừ tai nạn xảy ra. Thao tác, vận hành một số máy, thiết bị cơ khí một cách an toàn 4. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Xây dựng tác phong công nghiệp, nghiêm túc trong công việc C2.
Tuân thủ các quy định an toàn lao động. Nội dung mô đun 5.