Giáo trình kỹ năng làm việc nhóm ngành Công nghệ Thông tin - Trường Cao đẳng Công nghệ và Nông Lâm Nam Bộ

Giáo trình kỹ năng làm việc nhóm cho sinh viên nghề công nghệ thông tin. Nội dung chi tiết về phương pháp, kỹ thuật phối hợp nhóm hiệu quả trong lĩnh vực CNTT

• Trường học: Trường Cao đẳng Công nghệ và Nông Lâm Nam Bộ
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Kỹ năng làm việc nhóm trong công nghệ thông tin
• Loại tài liệu: Tài liệu giảng dạy
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Dĩ An

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo trình kỹ năng làm việc nhóm ngành CNTT

Giáo trình được Trường Cao đẳng Công nghệ và Nông Lâm Nam Bộ biên soạn năm 2017. Tài liệu dành cho sinh viên ngành Công nghệ thông tin. Nội dung kết hợp kinh nghiệm đào tạo các nước phát triển với thực tế Việt Nam. Mục tiêu cung cấp kiến thức cơ bản về làm việc nhóm hiệu quả. Sinh viên học cách phân vai trò, giao tiếp nhóm, giải quyết xung đột. Giáo trình có nhiều hoạt động thực hành, đóng vai, làm dự án nhóm. Tài liệu giúp sinh viên chuẩn bị tốt cho môi trường làm việc thực tế sau khi ra trường.

1.1. Mục tiêu đào tạo của giáo trình

Giáo trình hướng đến trang bị 4 nhóm kỹ năng cốt lõi cho sinh viên. Thứ nhất là kỹ năng phân chia vai trò rõ ràng trong nhóm. Thứ hai là kỹ năng giao tiếp, phối hợp với các thành viên. Thứ ba là kỹ năng giải quyết xung đột một cách hòa bình. Thứ tư là kỹ năng đánh giá hiệu quả hoạt động nhóm. Sau khi hoàn thành khóa học, sinh viên có thể làm việc nhóm hiệu quả trong các dự án học tập và công việc sau này.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Đối tượng chính là sinh viên năm nhất ngành Công nghệ thông tin của Trường Cao đẳng Công nghệ và Nông Lâm Nam Bộ. Tài liệu cũng phù hợp với sinh viên các năm cao hơn cần ôn tập kỹ năng làm việc nhóm. Ngoài ra, nhân viên mới tại các doanh nghiệp CNTT khu vực Nam Bộ cũng có thể sử dụng giáo trình để rèn luyện kỹ năng cần thiết cho công việc.

II. Vấn đề thường gặp khi làm việc nhóm ngành CNTT

Làm việc nhóm trong ngành CNTT thường gặp nhiều khó khăn đặc thù. Thứ nhất là sự chồng chéo vai trò giữa các thành viên. Thứ hai là khoảng cách giao tiếp giữa người làm kỹ thuật và người làm quản lý dự án. Thứ ba là tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi dự án gặp vấn đề. Thứ tư là xung đột về thời gian và tiến độ làm việc giữa các thành viên. Những vấn đề này làm giảm hiệu quả hoạt động của nhóm CNTT.

2.1. Nguyên nhân gây khó khăn trong làm việc nhóm ngành CNTT

Nguyên nhân đầu tiên đến từ việc không phân chia vai trò rõ ràng trước khi bắt đầu dự án. Nguyên nhân thứ hai là thiếu công cụ giao tiếp phù hợp cho nhóm làm việc từ xa. Nguyên nhân thứ ba là sự khác biệt về thói quen làm việc giữa các thành viên. Nguyên nhân thứ tư là áp lực về tiến độ dự án quá lớn, khiến các thành viên dễ căng thẳng và xung đột.

2.2. Tác động của vấn đề làm việc nhóm đến dự án CNTT

Các vấn đề làm việc nhóm gây ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả dự án. Dự án thường bị trễ tiến độ, vượt ngân sách. Chất lượng sản phẩm phần mềm giảm sút do thiếu phối hợp giữa các bộ phận. Tinh thần làm việc của nhân viên suy giảm, tỷ lệ nghỉ việc tăng cao. Doanh nghiệp mất nhiều chi phí để đào tạo lại nhân sự mới.

III. Phương pháp rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm ngành CNTT

Giáo trình cung cấp nhiều phương pháp rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm phù hợp với ngành CNTT. Các hoạt động thực hành được thiết kế dựa trên các tình huống thực tế tại doanh nghiệp. Sinh viên được đào tạo sử dụng các công cụ hỗ trợ làm việc nhóm phổ biến trong ngành. Phương pháp đào tạo kết hợp lý thuyết ngắn gọn và thực hành nhiều, giúp người học nắm bắt kiến thức nhanh chóng.

3.1. Hoạt động thực hành trong giáo trình

Giáo trình có các hoạt động như đóng vai xử lý xung đột trong nhóm, phân chia vai trò cho dự án nhóm, đánh giá hiệu quả hoạt động của nhóm. Sinh viên thực hiện các dự án nhóm nhỏ như phát triển ứng dụng đơn giản, thiết kế giao diện website. Các hoạt động giúp sinh viên trải nghiệm thực tế các tình huống thường gặp khi làm việc nhóm trong ngành CNTT.

3.2. Đào tạo sử dụng công cụ hỗ trợ làm việc nhóm CNTT

Sinh viên được hướng dẫn sử dụng các công cụ như Trello để quản lý tiến độ dự án, Slack để giao tiếp nhóm, Git để quản lý mã nguồn chung. Các công cụ này được sử dụng rộng rãi trong các doanh nghiệp CNTT hiện nay. Việc thành thạo các công cụ giúp sinh viên hòa nhập nhanh vào môi trường làm việc chuyên nghiệp sau khi ra trường.

IV. Ứng dụng giáo trình kỹ năng làm việc nhóm ngành CNTT tại khu vực Nam Bộ

Giáo trình được áp dụng rộng rãi tại các trường cao đẳng, trung cấp nghề khu vực Nam Bộ. Nội dung đáp ứng yêu cầu về nhân lực CNTT của các tỉnh thành trong khu vực. Sinh viên sau khi học xong có thể làm việc hiệu quả tại các công ty CNTT ở Bình Dương, TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai. Giáo trình góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực ngành CNTT khu vực.

4.1. Lợi ích của giáo trình cho sinh viên ngành CNTT

Sinh viên nắm vững kỹ năng làm việc nhóm, dễ dàng hòa nhập vào môi trường làm việc sau khi ra trường. Khả năng giải quyết vấn đề nhóm tốt hơn, giúp xử lý các tình huống phát sinh trong dự án CNTT một cách nhanh chóng. Sinh viên có cơ hội thăng tiến cao hơn trong sự nghiệp do có kỹ năng mềm được doanh nghiệp đánh giá cao.

4.2. Đóng góp của giáo trình vào phát triển ngành CNTT khu vực Nam Bộ

Giáo trình giúp giảm khoảng cách kỹ năng giữa sinh viên và yêu cầu của doanh nghiệp CNTT khu vực. Nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp có thể làm việc ngay tại các công ty công nghệ trong khu vực, không cần đào tạo lại kỹ năng mềm. Điều này góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành CNTT và chuyển đổi số tại các tỉnh Nam Bộ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ VÀ NÔNG LÂM NAM BỘ -------  ------- BÀI GIẢNG KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM Mã số: MĐ17 NGHỀ: CÔNG NGHỆ THÔNG TIN KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN Địa chỉ: QL 1K, Phường Bình An, TX. Dĩ An, Tỉnh Bình Dương Email: it. [Lưu hành nội bộ] -2017- GIỚI THIỆU Ngày nay, cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại, việc tổ chức làm việc theo nhóm ngày càng phổ biến. Làm việc nhóm cũng là một trong những cách giúp Học sinh – Sinh viên (HS-SV) học tập chủ động hơn và có kết quả hơn.

Sự hợp tác trong công việc, học tập và nghiên cứu là một trong những phương pháp tốt nhất để đi đến thành công. Cái ta tưởng là khó thì đối với những người khác lại rất dễ dàng, cái ta thiếu thì người khác lại dư…Vì vậy, làm việc nhóm là sự cộng hưởng tốt nhất cho mọi người. - Nếu chúng ta tìm kiếm trong trang Google cụm từ “làm việc nhóm”, thì chúng ta sẽ có hàng nghìn kết quả về làm việc nhóm. Điều này chứng tỏ kỹ năng làm việc theo nhóm ngày càng phổ biến trên khắp thế giới và cần thiết cho mọi người.

- Chương trình “Kỹ năng làm việc nhóm” dành cho HS-SV, cung cấp những kiến thức cơ bản đầu tiên cho trẻ về cách làm việc nhóm hiệu quả. Giúp trẻ hiểu được khái niệm kỹ năng cơ bản của việc làm việc nhóm, những ưu điểm vượt trội của kỹ năng làm việc nhóm đối với trẻ trong cuộc sống. - Chương trình được xây dựng dựa trên nền tảng các chương trình đào tạo kỹ năng sống cho nhà trường – học sinh – phụ huynh ở các nước có nền kinh tế phát triển như Hoa Kỳ, Nhật Bản,…kết hợp với hoàn cảnh thực tế ở Việt Nam hiện nay. Thông qua các câu chuyện sinh động, các hoạt động thực hành, làm việc nhóm, đóng vai,…trẻ thực sự có cơ hội trải nghiệm và ứng dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống thực tế.

Đối với hầu hết chúng ta, làm việc nhóm là một phần tất yếu của cuộc sống. Cho dù là ở nhà, ngoài xã hội hay trong công việc, mỗi chúng ta đều là một thành phần trong hoạt động nhóm. Khóa học này sẽ khuyến khích học viên khám phá những khía cạnh khác nhau của làm việc nhóm cũng như cách rèn luyện trở thành người có kỹ năng làm việc nhóm hiệu quả cao. Tài liệu được biên soạn có tham khảo từ các tài liệu, bài giảng không thể tránh khỏi các thiếu soát rất mong nhận được ý kiến góp ý để tài liệu hoàn thiện hơn.

Khoa Công nghệ thông tin ĐT : [phone] ; Email: cn.com Chân thành cảm ơn ! Bình Dương, ngày 01 tháng 3 năm 2017 Nhóm biên soạn DAO THANH THAO TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ CÔNG NGHỆ VÀ NÔNG LÂM NAM BỘ MỤC LỤC Bài 1. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ LÀM VIỆC NHÓM. VAI TRÒ VÀ HIỆU QUẢ CỦA NHÓM. LỢI ÍCH CỦA HOẠT ĐỘNG NHÓM.

NHỮNG THUẬN LỢI CỦA LÀM VIỆC NHÓM. NHỮNG VẤN ĐỀ KHÓ KHĂN CỦA LÀM VIỆC NHÓM. Tại sao làm việc nhóm lại khó?. Quá nể nang các mối quan hệ.

Thứ nhất ngồi ỳ, thứ nhì đồng ý. Đùn đẩy trách nhiệm cho người khác. Không chú ý đến công việc của nhóm. PHÂN LOẠI NHÓM, CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN NHÓM.

PHÂN LOẠI NHÓM. Nhóm chính thức. Nhóm không chính thức. CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA NHÓM.

Giai đoạn thành lập. Giai đoạn xung đột. Giai đoạn ổn định. Giai đoạn trưởng thành.

Giai đoạn kết thúc. NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG NHÓM. XÂY DỰNG NỘI QUY NHÓM. VAI TRÒ VÀ KHẢ NĂNG CỦA NHÓM TRƯỞNG.

Vai trò của nhóm trưởng trong làm việc nhóm. Một số tố chất để cần có của một trưởng nhóm. Phong cách của người điều hành nhóm hay trưởng nhóm. SỰ THAM GIA TÍCH CỰC CỦA CÁC THÀNH VIÊN.

SỰ QUAN TÂM GIÚP ĐỠ CẢ CÁC TÁC NHÂN BÊN NGOÀI. HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NHÓM. Hội nhập thành viên mới vào nhóm. Lãnh đạo nhóm liên quan đến nhiệm vụ và các mối Quan hệ.

Vai trò trong nhóm và sự vận động. Các chuẩn mực, quy định của nhóm. Sự gắn kết trong nhóm. CHUẨN BỊ CHO BUỔI HỌP NHÓM VÀ TIẾN TRÌNH CẢ BUỔI HỌP NHÓM.

XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH CỦA BUỔI HỌP. ẤN ĐỊNH THỜI GIAN HỌP (LỊCH HỌP). CHUẨN BỊ LỊCH LÀM VIỆC HAY NỘI DUNG LÀM VIỆC. Chuẩn bị nội dung làm việc.

Chuẩn bị để tham dự một cuộc họp. Phân công người ghi chép biên bản. VAI TRÒ CỦA NGƯỜI CHỦ TỌA/ ĐIỀU PHỐI/ NGƯỜI ĐIỀU KHIỂN BUỔI HỌP. CÁC KỸ NĂNG KHI LÀM CHỦ TỌA.

Kỹ thuật động não. Sử dụng cây vấn đề. Sử dụng bản đồ tư duy (mind map). Sử dụng khung logic.

Kỹ thuật sử dụng chậu cá. HƯỚNG DẪN TỔ CHỨC BUỔI HỌP NHÓM. Bắt đầu cuộc họp. Điều khiển cuộc họp.

Sau cuộc họp. CÁC KỸ NĂNG CƠ BẢN KHI LÀM VIỆC NHÓM. KỸ NĂNG ĐIỀU HÀNH BUỔI HỌP NHÓM. Lên kế hoạch chương trình cuộc họp (lịch trình).

Đề cập lần lượt từng nội dung. Dẫn dắt thảo luận. Đừng để một người nói quá nhiều. Khuyến khích mọi người cùng tham gia đóng góp ý kiến.

Kiểm soát thời gian khi thời gian có hạn. Ở thời điểm thích hợp, hãy tóm tắt những nội dung mà các nhóm đã thông qua và đưa ra kết luận. KỸ NĂNG LẮNG NGHE VÀ TRUYỀN ĐẠT THÔNG TIN. Kỹ năng lắng nghe.

Kỹ năng truyền thông tin. KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT MÂU THUẨN XUNG ĐỘT TRONG HOẠT ĐỘNG NHÓM. Cách ứng phó với xung đột. các bước quản lý tốt xung đột.

KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH. Các cách ra quyết định có thể như sau. Thuận lợi và khó khăn. KỸ NĂNG ĐƯA Ý KIẾN VÀ TIẾP NHẬN Ý KIẾN.

Đưa ý kiến phản hồi. Tiếp nhận thông tin. KỸ NĂNG GIAO TIẾP ỨNG XỬ. Tổng quan về giao tiếp.

Kỹ năng giao tiếp hiệu quả. Kỹ năng giao tiếp phi ngôn từ. Bí quyết thành công trong giao tiếp. GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ LÀM VIỆC NHÓM A.

Sau khi học xong phần này người học có khả năng: - Trình bày được khái niệm nhóm là gì? Tầm quan trọng của làm việc nhóm; - Thực hiện được việc phân nhóm, tổ chức nhóm. - Rèn luyện ý thức lao động, tác phong công nghiệp, có trách nhiệm và sáng tạo. DỤNG CỤ - THIẾT BỊ - VẬT LIỆU. Làm việc theo nhóm là một phương pháp học tập, làm việc trong đó các thành viên cùng phối hợp chặt chẽ với nhau để giải quyết một vấn đề học tập cụ thể nhằm hướng đến một mục tiêu chung; sản phẩm của nhóm là sản phẩm của trí tuệ tập thể.

Vậy nhóm là gì? Nhóm là tập hợp nhiều người cùng có chung mục tiêu, thường xuyên tương tác với nhau, mỗi thành viên có vai trò nhiệm vụ rõ ràng và có các quy tắc chung khi phối lẫn nhau. Nhóm là tập hợp những cá nhân thỏa 4 yếu tố sau: - Có từ 2 thành viên trở lên; - Có thời gian làm việc chung nhau nhất định; - Cùng chia sẻ hay thực hiện chung 1 nhiệm vụ hay 1 kế hoạch chung để đạt đến các mục tiêu chung cả nhóm kỳ vọng; - Hoạt động theo những quy định chung của nhóm. Có thể chia ra thành nhóm chính thức và nhóm không chính thức. Nhóm chính thức là nhóm được hình thành xuất phát từ nhu cầu của một tổ chức, trên cơ sở quyết định của tổ chức đó.

Nhóm không chính thức là nhóm hình thành tự nhiên từ nhu cầu của mỗi thành viên trong nhóm. Thí dụ như nhóm bạn bè có cùng sở thích, nhóm người có cùng mối quan tâm…Trong một tổ chức thường tồn tại cả nhóm chính thức và nhóm không chính thức. Thời gian tồn tại của nhóm cũng là một yếu tố quan trọng. Có nhóm tồn tại suốt thời gian tồn tại của tổ chức.

Có nhóm tồn tại theo từng dự án. Có nhóm lại chỉ hoạt động trong thời gian ngắn tính bằng phút như các nhóm thực hiện các bài tập, trò chơi trong các buổi tập huấn… Các nhóm dự án là các nhóm làm việc, nó là tập hợp những thành viên có năng lực làm việc bổ trợ cho nhau, cùng cam kết thực hiện mục tiêu chung, gắn với mục đích của tổ chức. Một trong những yếu tố quan trọng nhất của nhóm là phải có mục tiêu nhóm. Mục tiêu chung (hay mục đích) của nhóm phải cụ thể, rõ ràng.

Mục tiêu này phải được các thành viên nhóm hiểu rõ và cùng cam kết thực hiện. Mục tiêu xuyên suốt quá trình hoạt động của nhóm , nhưng cũng có thể điều chỉnh thay đổi để phù hợp môi trường mà nhóm tồn tại. Tuy nhiên mục tiêu từng thành viên, mục tiêu của nhóm phải phù hợp với mục tiêu của tổ chức. Yếu tố thứ hai của một nhóm là các thành viên phải tương tác, liên hệ, giao tiếp với nhau thường xuyên.

Tiếp xúc và tương tác sẽ làm ảnh hưởng lẫn nhau giữa các thành viên và tác động ảnh hưởng này làm nên động lực phát triển nhóm: có thể tích cực hoặc tiêu cực. Yếu tố thứ ba là các quy tắc nhóm. Nhóm phải xây dựng được quy tắc, quy định, nội quy của nhóm để sao cho nhóm hoạt động hiệu quả. Đây là những quy tắc chính thức.

Trong nhóm còn có những quy tắc ngầm không công bố nhưng cũng có hiệu lực không kém phần quan trọng. Quy tắc ngầm có mặt tích cực và mặt tiêu cực. VAI TRÒ VÀ HIỆU QUẢ CỦA NHÓM. Trong xã hội loài người nhóm hình thành rất sớm.

Từ thời tiền sử, con người muốn tồn tại cần hình thành các nhóm. Nhóm để chống thú dữ, nhóm để cùng săn bắn, xây dựng chỗ ở chống chọi với thiên nhiên… Từ nhỏ chúng ta đã sống trong gia đình, nhóm bạn bè cùng xóm, cùng lớp học, cùng lứa tuổi…cho đến khi trưởng thành học tập và làm việc chúng ta đã vô tình hay có ý thức tham gia vào rất nhiều nhóm. Chỉ có điều chúng ta chưa tự hỏi vậy thì ta sẽ hòa mình vào nhóm như thế nào để làm việc hiệu quả nhất. Và nhóm cũng đã làm gì giúp cho chúng ta và giúp nhóm hoạt động hiệu quả.

Từ đầu thế kỷ 20 đã có nhiều nghiên cứu về nhóm trong sản xuất công nghiệp, ảnh hưởng của nó tới năng suất lao động của từng người và nhóm người cũng như tác động thay đổi hành vi, ứng xử của cá nhân. Những phát hiện của các nhà xã hội học Âu-Mỹ cho thấy nhóm có tác động tích cực và cả tiêu cực đến mọi mặt hoạt động xã hội: giáo dục, sản xuất, nghiên cứu …Do đó mọi người cần được trang bị những kiến thức và kỹ năng về nhóm và làm việc nhóm. - Hoạt động mang lại những kết quả tốt mà từng cá nhân không thể làm được hoặc làm được mà kết quả không cao.