UBND TỈNH BÌNH PHƢỚC TRƢỜNG CAO ĐẲNG BÌNH PHƢỚC GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA PAN Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP NGHÀNH : CÔNG NGHỆ Ô TÔ (Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-CĐBP ngày tháng năm 2023 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Bình Phước) Lƣu hành nội bộ Bình Phước, tháng năm 2023 1 LỜI GIỚI THIỆU Nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo và cung cấp giáo trình, tài liệu học tập của nghề công nghệ ô tô nhóm biên soạn đã thực hiện biên soạn cuốn giáo trình công nghệ ô tô dùng cho trình độ trung cấp nghề. Giáo trình môđun Kiểm tra và sửa chữa pan ô tô đƣợc biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hƣớng thị trƣờng lao động; Tính hệ thống và khoa học; Tính ổn định và linh hoạt; Hƣớng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất. Trong quá trình biên soạn giáo trình nội dung bám sát chƣơng trình khung của tổng cục dạy nghề , đồng thời cũng tham khảo nhiều tài liệu của nhiều tác giả. Cuốn giáo trình này đƣợc viết với mục tiêu làm tài liệu giảng dạy cho giáo viên và tham khảo cho học sinh.
Nhằm nâng cao tính tích cự trong giảng dạy và tƣ duy trong học tập của giáo viên và học sinh. Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng đƣợc mục tiêu đào tạo nhƣng không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong đƣợc sự đóng góp của đồng nghiệp và bạn đọc để cuốn giáo trình đƣợc hoàn chỉnh hơn. Bình phƣớc, ngày……tháng……năm 2023 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên : Nguyễn Văn Cảnh 2 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA PAN Ô TÔ. 3 BÀI 1: SỬA CHỮA PAN ĐỘNG CƠ XĂNG. Khái niệm PAN ôtô.
Kiểm tra, sửa chữa PAN thƣờng gặp của động cơ xăng. Sửa chữa PAN thƣờng gặp của động cơ xăng. 12 BÀI 2: SỬA CHỮA PAN ĐỘNG CƠ ĐIÊZEN. 14 1- Hiện tƣợng, nguyên nhân hƣ hỏng và phƣơng pháp kiểm tra và sửa chữa pan động cơ điêzen.
Phát hiện, sửa chữa PAN thƣờng gặp của động cơ diesel. Sửa chữa pan thƣờng gặp của động cơ diesel. 19 BÀI 3: SỬA CHỮA PAN HỆ THỐNG ĐIỆN ÔTÔ. 22 1- Hiện tƣợng, nguyên nhân hƣ hỏng và phƣơng pháp kiểm tra và sửa chữa pan cụm hệ thống trang thiết bị điện của ôtô.
Sửa chữa pan thƣờng gặp của hệ thống điện. 23 BÀI 4: SỬA CHỮA PAN HỆ THỐNG NHIÊN LIỆU VÀ ĐÁNH LỬA. Hiện tƣợng, nguyên nhân sai hỏng và phƣơng pháp kiểm tra, sửa chữa PAN hệ thống đánh lửa và nhiên liệu. Sửa chữa pan thƣờng gặp của hệ thống đánh lửa và nhiên liệu.
32 BÀI 5: SỬA CHỮA PAN GẦM Ô TÔ. Hiện tƣợng, nguyên nhân sai hỏng và phƣơng pháp kiểm tra, sửa chữa PAN gầm ôtô. Sửa chữa các PAN thƣờng gặp. 43 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
57 3 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC KIỂM TRA VÀ SỬA CHỮA PAN Ô TÔ Mã môn học: MĐ30. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT Ý NGHĨA VÀ VAI TRÒ CỦA MÔN HỌC/MÔ ĐUN: - Vị trí: Mô đun đƣợc bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MĐ13.TOT - Tính chất: + Là mô đun chuyên môn nghề tự chọn. - Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Ôtô là tập hợp tất cả các cơ cấu hệ thống, trong qúa trình hoạt động các bộ phận và hệ thống thƣờng xảy ra các hƣ hỏng bất thƣờng làm cho tình trạng kỹ thuật của ôtô kém đi không đảm bảo yêu cầu về hiệu quả vận hành hoặc gây ra các tai nạn giao thông. Vì vậy công việc kiểm tra và sửa chữa kịp thời các hƣ hỏng bất thƣờng (sửa chữa pan) của ôtô là rất quan trọng nhằm : - Đảm bảo an toàn và giảm thiểu tai nạn giao thông, nâng cao năng suất vận chuyển của ôtô.
- Nâng cao độ bền và giảm các hao mòn chi tiết, giảm các chi phí thay thế không phải tháo rời tổng thành ôtô. - Giảm đƣợc tiêu hao nhiên liệu, dầu nhờn và giờ công lao động cho công tác bảo dƣỡng và sửa chữa. Vì vậy các kiến thức và kỹ năng về công việc sửa chữa các hƣ hỏng bất thƣờng của các cơ cấu hệ thống ôtô luôn đƣợc quan tâm cao nhất trong công nghệ sửa chữa và bảo dƣỡng ôtô. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: - Về kiến thức: + Phát biểu khái niệm và phân loại PAN của ôtô + Nêu hiện tƣợng và giải thích đƣợc nguyên nhân các PAN thƣờng gặp trong ô tô - Về kỹ năng: + Phát hiện và khắc phục đƣợc PAN thông thƣờng của từng bộ phận, hệ thống trong ôtô + Sử dụng đúng các dụng cụ tháo, lắp, kiểm tra - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong nghề công nghệ ô tô + Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
NỘI DUNG CỦA MÔN HỌC 4 Thời gian Tổng Lý Thực số thuyết hành, Số thí Tên các bài trong mô đun nghiệ TT Kiểm m, tra thảo luận, bài tập 1 Sửa chữa PAN động cơ xăng 12 4 8 0 2 Sửa chữa PAN động cơ diesel 12 4 8 0 3 Sửa chữa PAN của hệ thống điện ôtô 12 4 7 1 4 Sửa chữa PAN tổng hợp của hệ thống đánh lửa và nhiên liệu 12 4 8 0 5 Sửa chữa PAN gầm ôtô 12 4 6 2 Cộng: 60 20 37 3 5 BÀI 1: SỬA CHỮA PAN ĐỘNG CƠ XĂNG MÃ BÀI: MĐ30.TOT - 01 ti u - Phát biểu đƣợc khái niệm về PAN ôtô - Phát biểu đƣợc hiện tƣợng, nguyên nhân các PAN thƣờng gặp của động cơ xăng - Sửa chữa các PAN động cơ xăng đúng qui trình, đúng phƣơng pháp và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên. Khái niệm PAN ôtô Pan động cơ và ôtô là những hiện tƣợng hƣ hỏng đột xuất và bất thƣờng của động cơ và các hệ thống của ôtô xẩy ra trong quá trình hoạt động, vận hành của động cơ và ôtô. Sửa chữa các pan của động cơ và ôtô là công việc sử dụng các trang thiết bị kỹ thuật và những kinh nghiệm của ngƣời thợ và của các cán bộ kỹ thuật, để tiến hành kiểm tra, phân tích và xác định hƣ hỏng và sửa chữa kịp thời để đảm bảo tình trạng kỹ thuật của động cơ và ôtô trong quá trình vận hành. Kiểm tra, sửa chữa PAN thƣờng gặp của động cơ xăng 2.
Phƣơng pháp kiểm tra, sửa chữa PAN thƣờng gặp của động cơ xăng 2. Hiện tƣợng nguyên nhân hƣ hỏng thƣờng gặp của động cơ xăng Hiện tƣợng hƣ hỏng Nguyên nhân hƣ hỏng Động cơ khó khởi động - ắc quy yếu, lỏng đầu nối dây hoặc thiếu xăng… hoặc không khởi động - Hoặc máy khởi động hỏng, lỏng dây nối ắc quy đƣợc. hoặc dây nối điện cao áp, hoặc không có xăng đến bộ chế hoà khí… Động cơ khởi động đƣợc - Dây nối điện của hệ thống đánh lửa chạm đứt nhƣng chạy một lúc lại chết hoặc lỏng máy - Đƣờng ống xăng và bộ chế hoà khí bị tắc bẩn hoặc hết xăng Động cơ không chạy không - Bô chế hoà khí tăc bẩn, xăng cấp không đều, tải đƣợc xăng lẫn nƣớc, thiếu xăng do hở đƣờng ống nạp Động cơ chạy không đều và bộ chế hoà khí hoặc bộ làm đậm của bộ chế Động cơ chạy yếu hoà khí kẹt hỏng … - Một vài xi lanh không làm việc do mòn gãy xéc măng hoặc một số bugi không có lửa … 6 Động cơ đang chạy bị chết - Đƣờng ống xăng và bộ chế hoà khí bị tắc bẩn hoặc hết xăng - Dây nối điện của hệ thống đánh lửa chạm đứt, lỏng đầu nối hoặc hết xăng hoặc trục khuỷu bị cháy bó bạc lót. Động cơ đang làm việc có - Pittông hoặc xéc măng nứt, vỡ hoặc gãy xéc măng tiếng gõ ồn khác thƣờng -Trục khuỷu, thanh truyền và cong vênh hoặc đứt lỏng bu lông hãm.
- Thời điểm đánh lửa quá sớm hoặc dùng sai loại xăng gây cháy kích nổ - Supáp nứt gãy, hoặc khe hở nhiệt quá lớn - Các bộ phận đối trọng và cân bằng hƣ hỏng Động cơ bị nóng quá - Quạt gió hoặc bơm nƣớc hỏng hoặc quay yếu, Động cơ làm việc hao xăng thiếu nƣớc làm mát hoặc đặt lửa sai, cháy kích nổ… - Bƣớm gió kẹt đóng, bầu lọc không khí tắc, bộ chế hoà khí kẹt thủng phao xăng làm mức xăng quá cao, mòn nhiều nhóm pittông và xéc măng… - áp suất dầu nhờn giảm - Mòn cổ trục và bạc lót của trục khuỷu và trục cam (áp suất dầu từ 0,2 – 0,5 - Hệ thống đƣờng ống dẫn dầu bôi trơn bị nứt, hở Mpa) hoặc van áp suất gãy lò xo. Đồng hồ áp suất dầu báo thấp hơn 2. quy định Phƣơng pháp kiểm tra và sửa chữa chung a) Kiểm tra và xác định hƣ hỏng - Dùng thiết bị kiểm tra và kinh nghiệm của ngƣời thợ để xác định các hƣ hỏng của từng hệ thống và từng bộ phận của động cơ. - Tiến hành kiểm tra các hƣ hỏng của từng hệ thống, bộ phận sau đó dùng phƣơng pháp loại trừ dần các bộ phận không hƣ hỏng để phát hiện và xác định đúng bộ phận và chi tiết hƣ hỏng.
b) Sửa chữa các hƣ hỏng - Kiểm tra, sửa chữa hƣ hỏng các bộ phận của hệ thống khởi động và hệ thống đánh lửa - Kiểm tra, sửa chữa các hƣ hỏng của bộ phận của hệ thống nhiên liệu - Kiểm tra, sửa chữa hƣ hỏng cơ cấu trục khuỷu – thanh truyền và cơ cấu phân phối khí - Kiểm tra, sửa chữa hƣ hỏng các bộ phận của hệ thống bôi trơn và làm mát c. Nội dung kiểm tra và sửa chữa các pan động cơ xăng - Làm sạch bên ngoài động cơ - Kiểm tra bên ngoài vặn chặt, điều chỉnh các bộ phận - Kiểm tra cấp đủ dầu bôi trơn, nƣớc làm mát và nhiên liệu. - Vận hành động cơ - Nghe tiếng gõ, ồn ở các hệ thống, bộ phận và các cụm của động cơ 7 - Kiểm tra quan sát bên ngoài các cụm chi tiết trong quá trình vận hành - Phân tích, xác định và sửa chữa các (pan)hƣ hỏng. Động cơ khó khởi động hoặc không khởi động đƣợc a) Kiểm tra và sửa chữa hệ thống nhiên liệu - Kiểm tra mức xăng trong thùng xăng, nếu hết xăng tiến hành cấp đủ xăng - Kiểm tra tháo đầu nối ống xăng đến bộ chế hoà khí, sau đó bơm tay và kiểm tra xăng có bơm đến đƣợc bộ chế hoà khí, hoặc đƣờng ống xăng có bị hở hoặc tắc hay không.