BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KẾ TOÁN TÀI CHÍNH 4 NGHỀ: KẾ TOÁN TIN HỌC TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP Ban hành theo theo Quyết định số: 979/QĐ-CĐVX-ĐT, ngày 12 tháng 12 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Ninh Bình, năm 2019 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trước xu hướng hội nhập kinh tế toàn cầu đã và đang diễn ra rất mạnh mẽ theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu, đặc biệt khi Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới ( WTO). Điều này đã đặt các Doanh nghiệp Việt Nam trước 1 thử thách to lớn, với những cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn trong nền kinh tế thị trường.
Sự cạnh tranh này không chỉ diễn ra giữa các doanh nghiệp trong nước mà áp lực cạnh tranh lớn hơn từ phía các tập đoàn kinh tế, các doanh nghiệp nước ngoài. Vì vậy, để đứng vững và thắng thế trên thương trường, nhu cầu thông tin cho quản lý quá trình kinh doanh đối với các doanh nghiệp hiện nay là vô cùng cần thiết và được quan tâm đặc biệt. Kế toán với tư cách là một bộ phận cấu thành quan trọng của hệ thống công cụ quản lý kinh tế - tài chính, có vai trò không thể thiếu được trong quản lý điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh doanh. Thông tin mà kế toán cung cấp không chỉ cần thiết cho bản thân các doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan trực tiếp hay gián tiếp đén lợi ích của doanh nghiệp Để các doanh nghiệp có thể thắng thế trong hoạt động kinh doanh của mình và hòa nhập với sự hội nhập kinh tế quốc tế.
Vụ chế độ kế toán đã ban hành các chuẩn mực kế toán, luật kế toán, chế độ kế toán theo thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22 tháng 12 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ tài chính nhằm hướng dẫn các doanh nghiệp hạch toán công khai, minh bạch hoạt động kế toán, đảm bảo sự hội nhập kinh tế Quốc tế. Mô đun Kế toán tài chính là một Mô đun chuyên ngành của nghề Kế toán tin học. Trang bị cho học sinh những kiến thức trọng tâm nhất của nghề. Trong nội dung Kế toán tài chính phần 1, 2 và 3 các em học sinh đã được tìm hiểu những nội dung cơ bản của các phần hành kế toán tài chính.
Kế toán tài chính 4 tiếp tục hoàn thiện các phần hành kế toán và giới thiệu với các em các bài thực hành tổng hợp bao gồm tất cả các phần hành kế toán. 2 Giáo trình này chúng tôi đã cố gắng bổ sung, hoàn chỉnh về cơ bản để giáo trình đáp ứng được tốt nhất yêu cầu của người học, song không tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp, các nhà nghiên cứu và anh chị em sinh viên. Xin chân thành cảm ơn! Ngày 30 tháng 7 năm 2019 Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên: ThS. Lê Thị Điệp Minh 2. Trần Mai Hương 3 MỤC LỤC Trang TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN. 1 LỜI GIỚI THIỆU.
2 MỤC LỤC Trang. 4 BÀI 1: KẾ TOÁN NGUỒN VỐN CHỦ SỞ HỮU. Khái niệm và nguồn hình thành. Nguyên tắc kế toán nguồn vốn chủ sở hữu.
Kế toán vốn đầu tư của chủ sở hữu. Kế toán lợi nhuận và phân phối lợi nhuận. Kế toán các quỹ doanh nghiệp. Kế toán chênh lệch đánh giá lại tài sản.
Kế toán chênh lệch tỷ giá ngoại tệ. Kế toán nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Kế toán nguồn kinh phí đã hình thành tài sản cố định. 22 BÀI 2: KẾ TOÁN NỢ PHẢI TRẢ.
Kế toán tiền vay. Kế toán nghiệp vụ thanh toán. 32 BÀI 3: KẾ TOÁN TỔNG HỢP TRONG DOANH NGHIỆP. Vận dụng hệ thống tài khoản kế toán.
Vận dụng hình thức ghi sổ kế toán. Lập chứng từ kế toán. Ghi sổ kế toán chi tiết. Ghi sổ kế toán tổng hợp.
Lập báo cáo tài chính. 112 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 113 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: KẾ TOÁN TÀI CHÍNH 4 Mã mô đun: MĐ19 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun kế toán tài chính 4 là một mô đun thực hành nghề rất quan trọng trong chương trình đào tạo nghề kế toán, được học sau các môn các mô đun kế toán tài chính 1, 2, 3 - Tính chất: Mô đun kế toán tài chính 4 là mô đun thực hành nghề bắt buộc để cho ra sản phẩm cuối cùng của công tác kế toán. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức + Hạch toán được nghiệp vụ kế toán nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu + Vận dụng được các kiến thức đã học về kế toán doanh nghiệp trong các mô đun kế toán đã học trong việc thực hiện thực hiện nghiệp vụ kế toán tổng hợp toàn doanh nghiệp + Giải quyết được những vấn đề về chuyên môn kế toán và tổ chức được công tác kế toán – tài chính trong doanh nghiệp; - Về kỹ năng + Lập được chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; + Lập được các báo cáo tài chính theo quy định + Kiểm tra đánh giá được công tác kế toán tài chính trong doanh nghiệp - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm + Rèn luyện tính trung thực, cẩn thận, chính xác, khoa học + Tuân thủ chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành 5 BÀI 1: KẾ TOÁN NGUỒN VỐN CHỦ SỞ HỮU Mã bài: MĐ19.01 Giới thiệu Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, vốn được hiểu và quan niệm là toàn bộ những giá trị ứng ra ban đầu vào các quá trình tiếp theo của doanh nghiệp.
Như vậy, vốn là một yếu tố số một của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Có vốn các doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất kinh doanh, mua sắm các trang thiết bị hay triển khai các kế hoạch khác trong tương lai. Vậy yêu cầu đặt ra đối vớicác doanh nghiệp là họ cần phải có sự quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn có hiệu quả nhằm bảo toàn và phát triển vốn, đảm bảo cho các doanh nghiệp ngày càng phát triển và vững mạnh. Nguồn vốn gồm có nguồn vốn chủ sở hữu và nợ phải trả.
Trong đó nguồn vốn chủ sở hữu là một bộ phận quan trọng của nguồn vốn và nhờ có nó mà các doanh nghiệp có thể thay đổi được trang thiết bị, mở rộng quy mô sản xuất. trong thời gian ngắn. Nó mang lại cho doanh nghiệp được nhiều lợi thế như; cải tiến được mẫu mã, giảm giá thành sản phẩm, giảm được sức lao động cho nhân công.mà vẫn đáp ứng được chất lượng của sản phẩm và nhu cầu của thị trường điều mà các doanh nghiệp luôn mong muốn. Mục tiêu: - Về kiến thức: + Trình bày được nguyên tắc kế toán nguồn vốn chủ sử hữu của doanh nghiệp + Trình bày được phương pháp kế toán nguồn vốn chủ sử hữu + Xác định được các chứng từ kế toán nguồn vốn chủ sử hữu của doanh nghiệp - Về kỹ năng: + Lập được các chứng từ kế toán nguồn vốn chủ sử hữu của doanh nghiệp + Vào được sổ chi tiết, bảng tổng hợp chi tiết và sổ tổng hợp theo bài thực hành ứng dụng - Năng lực tự chủ và trách nhiệm : Trung thực, cẩn thận, tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nước ban hành Nội dung chính 1.
Khái niệm và nguồn hình thành 1. Khái niệm Vốn chủ sở hữu là số vốn của các chủ sở hữu, các nhà đầu tư góp vốn và DN không phải cam kết thanh toán; Do vậy vốn chủ sở hữu không phải là một khoản nợ. Nguồn hình thành * Nguồn đóng góp ban đầu và đóng góp bổ sung của các nhà đầu tư: Đây là nguồn vốn chủ sở hữu chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số vốn chủ sử hữu của DN + Với DNNN: Do NSNN giao (cấp) + Với công ty liên doanh: do các thành viên tham gia liên doanh đóng góp. + Với công ty cổ phần: Do cổ đông đóng góp.
6 + Với công ty trách nhiệm hữu hạn; do các thành viên tham gia thành lập công ty góp vốn. + Với DN tư nhân: do chủ sở hữu DN (ông chủ) đóng góp. * Nguồn đóng góp bổ sung từ kết quả kinh doanh của DN. * Nguồn vốn chủ sở hữu khác:Các khoản chênh lệch đánh giá lại tài sản, chênh lệch tỷ giá ngoại tệ, được ngân sách cấp kinh phí, vốn chuyên dùng XDCB, đơn vị phụ thuộc nộp kinh phí quản lý.
Nguyên tắc kế toán nguồn vốn chủ sở hữu - Doanh nghiệp có quyền chủ động sử dụng các loại vốn chủ sở hữu hiện có theo chế độ hiện hành, nhưng phải hạch toán rành mạch, rõ ràng từng nguồn vốn, từng nguồn hình thành, từng đối tượng góp vốn. - Vốn chủ sở hữu được dùng để hình thành các loại TS nói chung chứ không phải cho một loại TS cụ thể nào. - Việc dịch chuyển vốn chủ sở hữu này sang vốn chủ sở hữu khác phải theo đúng chế độ và thủ tục cần thiết. - Trường hợp DN bị giải thể, phá sản, các chủ sở hữu chỉ được nhận phần giá trị còn lại theo tỷ lệ vốn góp, sau khi thanh toán các khoản nợ phải trả.
Kế toán vốn đầu tư của chủ sở hữu 3. Khái niệm Nguồn Vốn đầu tư của chủ sở hữu là nguồn cơ bản hình thành nên các loại tài sản hiện có của DN, là nguồn vốn chủ yếu được dùng vào mục đích hoạt động SXKD của DN. Số vốn này được hình thành từ khi thành lập DN và được bổ sung trong quá trình hoạt động kinh doanh. Gồm có: - Vốn góp ban đầu, góp bổ sung của các chủ sở hữu; - Các khoản được bổ sung từ các quỹ thuộc vốn chủ sở hữu, lợi nhuận sau thuế của hoạt động kinh doanh; - Cấu phần vốn của trái phiếu chuyển đổi (quyền chọn chuyển đổi trái phiếu thành cổ phiếu); - Các khoản viện trợ không hoàn lại, các khoản nhận được khác được cơ quan có thẩm quyền cho phép ghi tăng vốn đầu tư của chủ sở hữu.