BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƢỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ KHOA ĐIỆN – ĐIỆN TĐH GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: TRANG BỊ ĐIỆN 2 NGHỀ: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo quyết định số: QĐ. ) Ninh Bình, Năm 2019 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Nền công nghiệp ở nƣớc ta hiện nay đã áp dụng khá nhiều loại máy móc, thiết bị hiện đại.
Do đó đòi hỏi quá trình đào tạo cần có những giáo trình mới nhằm để trang bị cho học sinh sinh viên những kiến thức và kỹ năng thực tế nhằm bắt kịp với hiện tại và những năm tới. “Trang bị điện 2” đƣợc biên soạn dùng để làm giáo trình giảng dạy cho sinh viên Cao đẳng ở nghề điện công nghiệp. Giáo trình biên soạn với mục tiêu nhằm cung cấp các kiến thức về trang bị điện – điện tử, phân tích quá trình công nghệ, phân tích các sơ đồ nguyên lý điển hình của từng loại máy trong các lĩnh vực khác nhau. Do thời gian và kinh nghiệm biên soạn giáo trình còn hạn chế, mặt khác nguồn tài liệu kĩ thuật mới chƣa nhiều nên quá trình biên soạn giáo trình có nhiều khó khăn, khó tránh đƣợc những thiếu sai sót.
Rất mong nhận đƣợc những ý kiến đóng góp để giáo trình đƣợc hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn. Ninh Bình, ngày…. năm 2019 Biên soạn Trần Đức Thiện 2 MỤC LỤC GIÁO TRÌNH.
1 LỜI GIỚI THIỆU. 2 MÔN HỌC: TRANG BỊ ĐIỆN 2. TRANG BỊ ĐIỆN MÁY BƠM. CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ LOẠI BƠM NƢỚC.
Nguyên lý hoạt động:. Bơm pittông tác dụng kép:. Nguyên lý làm việc:. Công thức tính lưu lượng:.
Nguyên lý hoạt động:. Công thức tính lưu lượng:. 15 * Ưu, nhược điểm và ứng dụng của bơm pittong:. Nguyên lý làm việc:.
Ưu, nhược điểm, ứng dụng bơm hướng trục: .2 Nguyên lý hoạt động:. 20 * Ưu, nhược điểm và phạm vi ứng dụng: .6 Bơm rô to cánh gạt: .2 Nguyên lý làm việc:. 22 Công thức tính lưu lượng:. 23 * Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng của bơm roto cánh gạt: .2 Nguyên lý hoạt động:.
25 Công thức tính lưu lượng:. 25 * Ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng của bơm trục vít. Nguyên lý hoạt động:. 26 Công thức tính lưu lượng:.
Nguyên lý hoạt động:. Vận hành, tháo lắp bơm ly tâm:. 29 - QUI TRÌNH THỰC HIỆN:. MỘT SỐ SƠ ĐỒ KHỐNG CHẾ MÁY BƠM NƢỚC ĐIỂN HÌNH.
Sơ đồ khống chế bơm nƣớc một pha dùng rơ le phao. Nguyên lý hoạt động. Sơ đồ khống chế máy bơm nƣớc ba pha dùng rơ le phao. Sơ đồ khống chế máy bơm nƣớc ba pha có bể chứa dùng rơ le điện cực.
Sơ đồ khống chế máy bơm nƣớc ba pha có công suất lớn. 40 CHƢƠNG II TRANG BỊ ĐIỆN QUẠT GIÓ. CẤU TAO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ LOẠI QUẠT GIÓ. Theo nguyên lý làm việc có 2 loại:.
Theo tốc độ chạy quạt. Đặc tính của quạt. Quạt ly tâm:. Quạt hướng trục:.
MỘT SỐ SƠ ĐỒ KHỐNG CHẾ QUẠT GIÓ ĐIỂN HÌNH. Yêu cầu trang bị điện cho quạt. Sơ đồ khồng chế quạt gió điển hình. 47 CHƢƠNG III TRANG BỊ ĐIỆN MÁY NÉN KHÍ.
CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ LOẠI. Máy nén kiểu pittông (Hình a). Máy nén khí kiểu rôto (Hình b). Máy nén kiểu tua bin (Hình c).
Điều chỉnh năng suất và áp suất máy nén khí. SƠ ĐỒ TỰ ĐỘNG KHỐNG CHẾ MÁY NÉN KHÍ ĐIỂN HÌNH. Mở máy nén khí (chế độ bằng tay). Cắt máy nén khí (ở chế độ bằng tay).
Chế độ tự động. Sấy dầu trong hệ thống bôi trơn máy nén khí. Mạch bảo vệ. 55 CHƢƠNG IV TRANG BỊ ĐIỆN LÕ ĐIỆN.
56 Nội dung chính:. Khái niệm chung và phân loại. Khái niệm chung. Phân loại lò điện trở.
Yêu cầu với vật liệu làm dây đốt. Vật liệu làm dây điện trở. Dây điện trở bằng hợp kim. Dây điện trở bằng kim loại.
Điện trở nung nóng bằng vật liệu kim loại. Tính toán kích thƣớc dây điện trở. Các loại lò điện trở thông dụng .1 Lò nung nóng theo chu kỳ .2 Lò nung nóng liên tục bao gồm:. Khống chế và ổn định nhiệt độ lò điện trở.
Một số sơ đồ khống chế nhiệt độ lò điện trở điển hình. Sơ đồ khống chế nhiệt độ lò điện trở bằng bộ điều áp xoay chiều dùng triac. Sơ đồ khống chế ổn định nhiệt độ lò điện trở bằng bộ điều áp xoay chiều ba pha dùng Thyristor. Khái niệm chung.
Sơ đồ cung cấp điện của lò hồ quang. Điều chỉnh công suất lò hồ quang. Một số sơ đồ khống chế dịch cực lò hồ quang. Sơ đồ chức năng một pha khống chế dịch cực hồ quang.
Sơ đồ một pha khống chế dịch cực lò hồ quang dùng máy điện khuếch đại - động cơ. Lò hồ quang chân không. Lò hồ quang Plasma. Khái niệm chung.
Một số sơ đồ khống chế lò cảm ứng. Lò cảm ứng tần số công nghiệp. Lò cảm ứng trung tần dùng máy phát điện cao tần. Lò cảm ứng trung tần dùng bộ biến tần.
76 MÔN HỌC: TRANG BỊ ĐIỆN 2 Mã môn học: MH 24 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: 6 - Học sau các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở và học sau mô đun máy điện, truyền động điện, trang bị điện 1 - Là môn học chuyên môn nghề - Môn học trang bị cho ngƣời học nghề các kiến thức và kỹ năng cần thiết để nắm bắt và làm chủ các máy móc hiện đại đang sử dụng trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp trong việc vận hành, bảo trì, bảo dƣỡng và sửa chữa. Mục tiêu của môn học: * về kiến thức: - Trình bày đƣợc cấu tạo, phân tích đƣợc nguyên lý, cách thực hiện, phạm vi ứng dụng của các máy sản suất (máy bơm, quạt gió, máy nén. - Phân tích đƣợc qui trình làm việc và yêu cầu về trang bị điện cho các máy sản suất (máy bơm, lò điện, máy in, máy dệt. - Đọc, vẽ và phân tích đƣợc các sơ đồ mạch điều khiển dùng rơle công tắc tơ dùng trong khống chế động cơ 3 pha, động cơ một chiều.
- Tính, chọn đƣợc công suất động cơ điện dùng trang bị cho máy sản xuất. * Về kỹ năng: - Biết cách lắp đặt, sửa chữa các mạch mở máy, dừng máy cho các máy: Bơm nƣớc, quạt gió, máy nén. * Về thái độ: - R n luyện tính c n thận, tỉ mỉ, chính xác, tƣ duy khoa học và sáng tạo. Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên chƣơng, mục Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Chƣơng 1.
Trang bị điện máy 18 13 3 2 bơm 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của một số loại bơm nƣớc 2. Một số sơ đồ khồng chế bơm nƣớc điển hình 2 Chƣơng 2. Trang bị điện quạt gió 12 9 2 1 1.
Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của một số loại quạt gió 2. Một số sơ đồ khồng chế quạt gió điển hình 3 Chƣơng 3. Trang bị điện máy 12 8 3 1 nén khí 1. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động của 7 Thời gian (giờ) Thực hành, Số Tên chƣơng, mục Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm TT số thuyết thảo luận, tra bài tập một số loại máy nén khí 2.
Một số sơ đồ khồng chế máy nén khí điển hình 4 Chƣơng 4: Trang bị điện lò điện 18 13 3 2 1. Lò cảm ứng Cộng: 60 43 11 6 CHƢƠNG I. TRANG BỊ ĐIỆN MÁY BƠM Mã chƣơng : MH24.01 Giới thiệu: Máy bơm là thiết bị đƣợc sử dụng phổ biến trong mọi lĩnh vực sản xuất và sinh hoạt, đặc biệt là trong các ngành công nghiệp và nông nghiệp. Trong phần này 8 chỉ giới thiệu một hệ điều khiển điển hình cũng nhƣ giới thiệu các loại máy bơm phổ biến trên thực tế để làm cơ sở cho ngƣời học tiếp tục tìm hiểu và nghiên cứu.
Mục tiêu: * Về kiến thức: Phân tích đƣợc cấu tạo, nguyên lý làm việc và yêu cầu về trang bị điện cho các loại máy bơm điện. - Trình bày đƣợc các phần tử cơ bản trong một số hệ thống bơm điển hình. - Trình bày đƣợc trang bị điện, các thiết bị bảo vệ trong hệ truyền động trạm bơm. * Về kỹ năng: - Thiết kế đƣợc mạch điện một số cơ cấu đơn giản - Biết cách vận hành mạch điện theo nguyên tắc, theo qui trình đã định, từ đó sẽ vạch ra kế hoạch bảo trì hợp lý.
* Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo, đảm bảo an toàn, tiết kiệm. Nội dung chính: 1. CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MỘT SỐ LOẠI BƠM NƢỚC * Đặc điểm truyền động máy bơm Bơm là máy thuỷ lực dùng để hút và đ y chất lỏng từ nơi này đến nơi khác. Chất lỏng dịch chuyển trong đƣờng ống nên bơm phải tăng áp suất chất lỏng ở đầu đƣờng ống để thắng trở lực trên đƣờng ống và thắng hiệu áp suất ở hai đầu.
Thƣờng sử dụng động cơ điện để làm nguồn năng lƣợng cấp cho bơm. Theo nguyên lý làm việc hay cách cấp năng lƣợng cho bơm có: + Bơm thể tích: khi làm việc, không gian làm việc thay đổi nhờ chuyển động tịnh tiến của pittông (bơm pittông) hay nhờ chuyển động quay của rotor (bơm rotor). Kết quả là thế năng và áp suất chất lỏng tăng lên nghĩa là bơm cung cấp áp năng cho chất lỏng + Bơm động học: chất lỏng đƣợc cung cấp động năng từ bơm và áp suất tăng lên.