Giáo trình Hàn TIG 1 đào tạo nghề hàn trình độ trung cấp - Cao đẳng nghề Hà Nam

Giáo trình nghiên cứu hàn tig 1 nghề hàn trung cấp, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên ., phục vụ nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

• Tác giả: Nguyễn Văn Tuyên
• Trường học: Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam
• Chuyên ngành: Hàn
• Đề tài: Giáo Trình Hàn TIG 1
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn TIG
• 1.1. Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng phương pháp hàn TIG
• 1.2. Vật liệu hàn TIG
• 1.2.1. Khí bảo vệ
• 1.2.2. Điện cực hàn Tungsten (Wolfram)
• 1.2.3. Que hàn phụ
• 1.3. Thiết bị dụng cụ hàn TIG
• 1.3.1. Mỏ hàn và chụp khí
• 1.3.2. Van giảm áp và lưu lượng kế
• 1.3.3. Nguồn điện hàn
• 1.4. Các khuyết tật của mối hàn TIG
• 1.5. Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của người công nhân khi hàn TIG
• 2. Bài 2: Vận hành thiết bị hàn TIG
• 2.1. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy hàn TIG
• 2.2. Kết nối, vận hành thiết bị hàn TIG
• 2.3. Kỹ thuật mài điện cực
• 2.4. Mồi hồ quang
• 2.5. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng khi sử dụng thiết bị hàn TIG
• 2.6. Hàn góc Inox ở vị trí hàn (1F)
• 2.6.1. Kiến thức liên quan
• 2.6.2. Trình tự thực hiện
• 2.6.3. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• 2.7. Hàn góc Inox vị trí hàn (2F)
• 2.7.1. Kiến thức có liên quan
• 2.7.2. Trình tự thực hiện
• 2.7.3. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• 2.8. Hàn giáp mối Inox ở vị trí hàn 1G
• 2.8.1. Kiến thức có liên quan
• 2.8.2. Trình tự thực hiện
• 2.8.3. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Hàn TIG 1 Đào Tạo Nghề Hàn Trung Cấp

Giáo trình Hàn TIG 1 là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo nghề hàn trung cấp. Mô đun này được thiết kế nhằm cung cấp cho học viên những kiến thức cơ bản và kỹ năng cần thiết để thực hiện các công việc hàn TIG. Phương pháp hàn TIG, viết tắt của Tungsten Inert Gas, là một trong những kỹ thuật hàn tiên tiến nhất hiện nay, được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Hàn TIG 1

Mục tiêu chính của giáo trình là giúp học viên nắm vững lý thuyết và thực hành hàn TIG, từ đó có thể làm việc hiệu quả trong các nhà máy và cơ sở sản xuất cơ khí.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình Hàn TIG 1

Giáo trình được chia thành nhiều bài học, mỗi bài học tập trung vào một khía cạnh cụ thể của hàn TIG, từ kiến thức cơ bản đến kỹ thuật vận hành thiết bị.

II. Những Thách Thức Trong Đào Tạo Nghề Hàn TIG

Đào tạo nghề hàn TIG đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm việc cập nhật công nghệ mới và đảm bảo chất lượng đào tạo. Sự cạnh tranh trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp ngày càng gia tăng, yêu cầu các cơ sở đào tạo phải nâng cao chất lượng giảng dạy.

2.1. Cạnh tranh trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp

Sự cạnh tranh giữa các cơ sở đào tạo nghề hàn ngày càng khốc liệt, đòi hỏi các trường phải cải thiện chất lượng giảng dạy và trang thiết bị.

2.2. Nhu cầu nhân lực chất lượng cao

Nhu cầu về nhân lực có kỹ năng hàn TIG chất lượng cao đang gia tăng, yêu cầu các chương trình đào tạo phải đáp ứng được yêu cầu thực tế của thị trường.

III. Phương Pháp Đào Tạo Hiệu Quả Trong Hàn TIG

Để nâng cao chất lượng đào tạo nghề hàn TIG, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, kết hợp lý thuyết và thực hành. Việc sử dụng công nghệ mới trong giảng dạy sẽ giúp học viên tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả hơn.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Việc kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp học viên hiểu rõ hơn về quy trình hàn TIG và áp dụng kiến thức vào thực tế.

3.2. Sử dụng công nghệ trong giảng dạy

Công nghệ như mô phỏng 3D và video hướng dẫn có thể giúp học viên hình dung rõ hơn về quy trình hàn TIG.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Hàn TIG Trong Ngành Công Nghiệp

Hàn TIG được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực công nghiệp, từ chế tạo máy móc đến sản xuất thiết bị điện tử. Kỹ thuật này cho phép tạo ra các mối hàn chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu khắt khe của ngành công nghiệp.

4.1. Ứng dụng trong chế tạo máy móc

Hàn TIG thường được sử dụng trong chế tạo máy móc, nơi yêu cầu độ chính xác và chất lượng cao.

4.2. Ứng dụng trong sản xuất thiết bị điện tử

Kỹ thuật hàn TIG cũng được áp dụng trong sản xuất thiết bị điện tử, nơi yêu cầu mối hàn nhỏ và chính xác.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Đào Tạo Nghề Hàn TIG

Tương lai của đào tạo nghề hàn TIG rất hứa hẹn, với sự phát triển không ngừng của công nghệ và nhu cầu nhân lực chất lượng cao. Các cơ sở đào tạo cần tiếp tục cải thiện chương trình giảng dạy để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

5.1. Xu hướng phát triển công nghệ hàn

Công nghệ hàn TIG sẽ tiếp tục phát triển, với nhiều cải tiến về thiết bị và quy trình hàn.

5.2. Nhu cầu về nhân lực trong tương lai

Nhu cầu về nhân lực có kỹ năng hàn TIG sẽ tăng cao, yêu cầu các chương trình đào tạo phải đáp ứng được yêu cầu thực tế.

Nội dung chính

TỔNG QUAN HỌC THUẬT VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH HÀN TIG 1 (MÔ ĐUN 23)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

• Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo: Giáo trình Hàn TIG 1 (mã số MĐ23) là mô đun chuyên ngành bắt buộc thuộc chương trình đào tạo nghề Hàn trình độ Trung cấp, do Trường Cao đẳng nghề Hà Nam biên soạn và ban hành năm 2020 (Chủ biên: Nguyễn Văn Tuyên cùng tập thể giáo viên khoa Cơ khí). Mô đun có tổng thời lượng 60 giờ (gồm 14 giờ lý thuyết, 43 giờ thực hành/thảo luận và 3 giờ kiểm tra). Trong tiến trình đào tạo, mô đun này được bố trí học sau hoặc song song với các môn học kỹ thuật cơ sở từ MH07 đến MH13 và các mô đun chuyên môn MĐ18, MĐ19.
• Mục tiêu học tập (Learning Outcomes): Sau khi hoàn thành mô đun, người học có khả năng giải thích bản chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn TIG (Tungsten Inert Gas); nhận biết và phân loại chính xác các loại vật liệu (khí bảo vệ, que hàn phụ, điện cực Wolfram); trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của nguồn điện hàn; vận hành thành thạo thiết bị; tính toán và thiết lập chế độ hàn phù hợp với chiều dày vật liệu; thực hiện các mối hàn góc (1F, 2F) và mối hàn giáp mối (1G) trên vật liệu thép không gỉ (Inox) và thép carbon đạt kích thước bản vẽ, đảm bảo độ ngấu, kiểm soát khuyết tật; đồng thời tuân thủ các quy chuẩn an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.
• Cấu trúc và cách tiếp cận: Giáo trình được thiết kế theo cấu trúc tích hợp giữa lý thuyết công nghệ và thực hành thao tác tại xưởng. Chương trình đi từ kiến thức cơ sở về vật liệu - thiết bị, qua kỹ thuật vận hành máy, đến quy trình công nghệ hàn từng dạng liên kết cụ thể.
• Điểm đặc sắc của giáo trình: Nội dung tích hợp trực tiếp bảng tra cứu thông số chế độ hàn theo tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế (AWS A5.12, ISO/R564), kết hợp hướng dẫn thao tác thực tế trên các dòng máy hàn công nghiệp như PANASONIC và MATRIX 5000 AC/DC CEA.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân bổ dung lượng qua 5 bài học chuyên đề có tính liên kết chặt chẽ:

• Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn TIG (10 giờ lý thuyết): Trình bày bản chất vật lý của hồ quang TIG (nhiệt độ hồ quang đạt trên 6100°C); phân tích ưu - nhược điểm và phạm vi ứng dụng; phân loại hệ thống khí bảo vệ (Argon, Heli, hỗn hợp Ar-He, Ar-H2); phân loại điện cực Wolfram theo mã màu AWS A5.12; tiêu chuẩn que hàn phụ theo ISO/R564; cấu tạo mỏ hàn, chụp khí ceramic/oxit, van giảm áp và lưu lượng kế; đặc tính nguồn điện AC, DCEN, DCEP; công thức tính toán chế độ hàn ($I_h, U_h, v_h, L_h$); phân tích nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa khuyết tật rỗ khí, lẫn Wolfram, lẫn oxit; quy định an toàn bức xạ hồ quang và chai khí áp suất cao.
• Bài 2: Vận hành thiết bị hàn TIG (5 giờ: 1 lý thuyết, 4 thực hành): Mô tả các nút chức năng trên bảng điều khiển máy hàn (Power, Crater, Output AC-DC, Pulse, Torch, Gas Check, Up/Down slope, Pulse Freq 0.5–10Hz, Pulse cur 5–250A); nguyên lý hàn xung DC; quy trình đấu nối nguồn điện, đường khí, kẹp mass; kỹ thuật mài góc điện cực ($30^\circ–60^\circ$ cho DCEN, dạng bán cầu cho AC/DCEP); phương pháp mồi hồ quang không tiếp xúc (sử dụng bộ cao tần 250–300W, 2–3kV, 250–1000kHz) và tiếp xúc.
• Bài 3: Hàn góc Inox ở vị trí hàn 1F (15 giờ: 1 lý thuyết, 13 thực hành, 1 kiểm tra): Đọc bản vẽ liên kết góc chữ T (ký hiệu 141-1F); chuẩn bị phôi tấm (kích thước mẫu $170 \times 30 \times 3\text{ mm}$); chọn thông số hàn ($d_q=2,4\text{ mm}$, dòng DCEN $I_h=110\text{ A}$, lưu lượng khí Ar 8–10 l/phút); kỹ thuật gá đính 2 điểm; thao tác hàn trái, dao động mỏ; quy chuẩn kích thước cạnh mối hàn $K = 3 \div 4\text{ mm}$.
• Bài 4: Hàn góc Inox ở vị trí hàn 2F (10 giờ: 1 lý thuyết, 8 thực hành, 1 kiểm tra): Kỹ thuật hàn góc đứng ngang (ký hiệu 141-2F); kiểm soát khoảng cách đầu mỏ hàn đến phôi ($8–10\text{ mm}$); duy trì góc nghiêng mỏ và que đắp; các biện pháp chống cháy cạnh và thiếu ngấu.
• Bài 5: Hàn giáp mối Inox ở vị trí hàn 1G (20 giờ: 1 lý thuyết, 18 thực hành, 1 kiểm tra): Kỹ thuật hàn giáp mối bằng (ký hiệu 141-1G, chiều rộng mối hàn $B=6\text{ mm}$); chế độ hàn tấm dày $3\text{ mm}$ ($I_h=100\text{ A}, U_h=12\text{ V}, v_h=250\text{ mm/phút}$); kỹ thuật đính cách mép 15mm ($B_đ=5\text{ mm}, h_đ=1\text{ mm}$); phương pháp gia nhiệt đầu đường hàn ($3–5\text{ giây}$), bón que hàn phụ trong vùng khí bảo vệ và kỹ thuật kết thúc mối hàn tránh lõm đuôi.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống lý thuyết cơ sở: Nguyên lý phát xạ điện tử và ion hóa khí trơ; nhiệt động học vũng hàn; tác dụng làm sạch màng oxit bề mặt của nửa chu kỳ dương dòng xoay chiều (AC) và cơ chế tập trung nhiệt của dòng một chiều cực tính thuận (DCEN: 70% nhiệt vào vật hàn, 30% nhiệt vào điện cực).
• Nguyên lý vật liệu: Đặc tính chịu nhiệt của điện cực Wolfram ($3410^\circ\text{C}$); tính chất hóa lý của khí bảo vệ Argon (độ tinh khiết 99,9%, tỷ trọng 1,33 so với không khí) và Heli (tỷ trọng 0,13, nhiệt độ hóa lỏng $-272^\circ\text{C}$); ảnh hưởng của tạp chất oxit (ThO2, CeO2, La2O3, ZrO2) đối với sự ổn định hồ quang theo AWS A5.12.
• Khung thông số công nghệ: Công thức thực nghiệm xác định cường độ dòng hàn theo bề dày phôi ($1\text{ A}$ cho $0,0001\text{ inch}$ bề dày, tương đương $40\text{ A/mm}$ ở tốc độ $250\text{ mm/phút}$); mối quan hệ giữa đường kính chụp khí, lưu lượng phun khí và kích thước điện cực.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Vận hành tủ điều khiển máy hàn TIG công nghiệp; mài chuẩn góc côn mũi điện cực theo từng chế độ dòng điện; đấu nối van giảm áp và căn chỉnh lưu lượng khí bằng ống đo vật nổi ($5–8\text{ l/phút}$); thao tác mồi hồ quang cao tần.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đọc bản vẽ kết cấu hàn theo ký hiệu công nghệ quốc tế (ký hiệu 141); nhận diện và truy nguyên nguyên nhân các khuyết tật mối hàn (rỗ khí do thiếu khí bảo vệ, lẫn Wolfram do chạm điện cực, lẫn oxit do que đắp thoát khỏi vùng khí che chắn, cháy cạnh do dòng $I_h$ quá cao).
• Kỹ năng thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Gá đính định vị liên kết tấm; thực hiện kỹ thuật hàn trái với dao động hình bán nguyệt; phối hợp tay đưa mỏ hàn và tay bón que phụ; kiểm tra ngoại dạng mối hàn bằng mắt, thước lá và dưỡng đo chuyên dụng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giáo trình áp dụng phương pháp đào tạo tích hợp (kết hợp giải thích nguyên lý và rèn luyện kỹ năng thực hành tại trạm hàn). Thời lượng lý thuyết chiếm 23,3% (14 giờ) làm nền tảng định hướng cho 71,7% thời lượng luyện tập thao tác (43 giờ) và 5% thời lượng kiểm tra đánh giá (3 giờ).
• Bài tập thực hành và tình huống kỹ thuật: Hệ thống bài tập được chuẩn hóa theo các phôi mẫu thực tế (thép tấm CT3 dày $3\text{ mm}$ và $8\text{ mm}$), mô phỏng các kết cấu liên kết góc và giáp mối công nghiệp. Giáo trình xây dựng bảng các bước thực hiện chi tiết cho từng bài, bao gồm mô tả công việc, thiết bị sử dụng, hình vẽ minh họa và tiêu chuẩn kỹ thuật nghiệm thu.
• Phương pháp đánh giá kết quả: Đánh giá năng lực thực hành dựa trên thang điểm 100 với tiêu chí định lượng cụ thể:
  • Điểm ngoại dạng khách quan (70 điểm): Đánh giá độ đồng đều vảy hàn, độ sâu ngấu, kích thước cạnh mối hàn ($K=3\div 4\text{ mm}$ hoặc chiều rộng $B=6\text{ mm}$), độ cong vênh (cho phép $\le 1,5\text{ mm}$ trên chiều dài phôi), mức độ khuyết tật (không rỗ khí, không lẫn W, không cháy cạnh).
  • Điểm tuân thủ quy trình và an toàn (30 điểm): Chuẩn bị phôi, hiệu chỉnh thông số máy, gá đính, an toàn điện và bảo hộ lao động.
  • Khống chế thời gian: Bài thực hành vượt quá 25% thời gian quy định sẽ không được tính điểm đánh giá.
• Hướng dẫn tự học: Người học tự đối chiếu thông số thực hành với bảng tra chế độ hàn chuẩn trong tài liệu; luyện tập kỹ năng mài điện cực trên phôi mẫu hỏng; thực hiện quan sát và tự kiểm tra chất lượng mối hàn sau mỗi đường hàn bằng thước lá và dưỡng kiểm mối hàn.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

• Tích hợp công nghệ hàn xung (Pulse TIG): Giáo trình đưa vào chương trình nguyên lý và quy trình vận hành máy hàn xung điều khiển tham số (dòng đỉnh, dòng đáy, tần số xung $0,5–10\text{ Hz}$). Công nghệ này cho phép khống chế năng lượng đường, giảm biến dạng nhiệt khi hàn tôn mỏng dưới $1\text{ mm}$, đồng thời nâng cao chiều sâu ngấu và hạn chế hiện tượng rỗ xốp.
• Chuẩn hóa thông số theo tiêu chuẩn quốc tế: Toàn bộ hệ thống vật liệu và que hàn phụ được tra cứu theo tiêu chuẩn AWS A5.12 (phân loại điện cực Wolfram nguyên chất EWP, hợp kim hóa EWTh, EWCe, EWLa, EWZr kèm bảng mã màu nhận diện) và tiêu chuẩn kích thước que đắp ISO/R564.
• Cập nhật giao diện thiết bị hiện đại: Hướng dẫn vận hành bám sát cấu tạo bảng điều khiển của các dòng máy hàn bán tự động và điện tử tiên tiến (máy hàn PANASONIC, nguồn hàn MATRIX 5000 AC/DC CEA), bao gồm các chức năng thời gian tăng dòng (Up slope), giảm dòng kết thúc (Down slope) và kiểm tra khí (Gas Check).
• Ứng dụng vật liệu chuyên dụng: Tập trung giải quyết công nghệ hàn trên thép không gỉ (Inox), thép hợp kim, nhôm và đồng với bảng tra cứu lựa chọn thành phần khí bảo vệ chuyên biệt (Argon 100%, Argon + Hydro, Argon + Heli, hỗn hợp N2-H2 cho khí bảo vệ chân mối hàn).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Học sinh, sinh viên: Giáo trình phục vụ trực tiếp cho học sinh, sinh viên theo học trình độ Trung cấp và Cao đẳng nghề ngành Hàn, Cơ khí chế tạo, Cắt gọt kim loại tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở kỹ thuật từ MH07 đến MH13 (bao gồm Vẽ kỹ thuật, Cơ học cơ sở, Vật liệu học, Dung sai lắp ghép, An toàn lao động) và các mô đun kỹ thuật hàn cơ bản MĐ18, MĐ19 (hàn hồ quang tay, hàn khí).
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Tài liệu cung cấp cấu trúc bài giảng tích hợp, bảng thông số công nghệ và tiêu chí chấm điểm chuẩn hóa để giáo viên biên soạn giáo án lý thuyết, phiếu hướng dẫn thực hành và đề thi kỹ năng nghề.
• Kỹ thuật viên và thợ hàn công nghiệp: Có thể sử dụng giáo trình như tài liệu tra cứu các thông số quy trình hàn TIG, kỹ thuật mài điện cực, bảng chọn khí bảo vệ và phương pháp khắc phục sự cố mối hàn Inox tại các nhà máy chế tạo cơ khí.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn phục vụ học sinh, sinh viên trình độ trung cấp nghề Hàn, đồng thời là tài liệu tham khảo cho kỹ thuật viên cơ khí cần chuẩn hóa quy trình công nghệ hàn TIG cơ bản.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học mô đun này?

Người học cần hoàn thành các môn học kỹ thuật cơ sở (MH07–MH13: đọc bản vẽ cơ khí, dung sai, vật liệu kim loại) và các mô đun hàn cơ sở (MĐ18, MĐ19) để nắm vững kỹ năng thao tác mỏ hàn và an toàn xưởng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu hàn thông thường?

Tài liệu tập trung chuyên sâu vào công nghệ TIG tích hợp (vừa lý thuyết, vừa bảng bước thực hành), chuẩn hóa vật tư theo tiêu chuẩn AWS/ISO, cung cấp bảng thông số chế độ hàn định lượng cho từng chiều dày phôi ($1,6\text{ mm}$ đến $12,7\text{ mm}$) và hướng dẫn trực tiếp trên thiết bị hàn điện tử/hàn xung.

4. Làm sao để tự học và rèn luyện kỹ năng hiệu quả qua giáo trình?

Người học cần nắm vững lý thuyết hồ quang và bảng tra dòng điện tại Bài 1, luyện kỹ năng mài điện cực đúng góc côn tại Bài 2, sau đó tuân thủ nghiêm ngặt bảng trình tự các bước thực hành tại Bài 3, 4, 5 và tự đánh giá sản phẩm qua bảng tiêu chí kiểm tra ngoại dạng 100 điểm.

5. Giáo trình có tích hợp hướng dẫn vận hành thiết bị cụ thể nào không?

Giáo trình hướng dẫn cấu tạo bảng điều khiển máy hàn PANASONIC và quy trình vận hành, bảo dưỡng dòng máy hàn công nghiệp MATRIX 5000 AC/DC CEA.

---

Kết luận (150 từ)

• Giá trị cốt lõi: Giáo trình Hàn TIG 1 (MĐ23) cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện và quy trình công nghệ thực hành chuẩn xác về phương pháp hàn hồ quang điện cực không nóng chảy trong môi trường khí trơ, đáp ứng khung chương trình đào tạo nghề quốc gia.
• Lộ trình học tập đề xuất: Người học tiếp cận tuần tự từ nguyên lý hồ quang và vật liệu $\rightarrow$ Vận hành và làm chủ thiết bị/hàn xung $\rightarrow$ Thực hành mối hàn góc 1F $\rightarrow$ Hàn góc 2F $\rightarrow$ Hoàn thiện mối hàn giáp mối 1G trên vật liệu Inox.
• Tài nguyên hỗ trợ: Đi kèm giáo trình là hệ thống bảng thông số hàn thép carbon/Inox/nhôm, bảng mã nhận diện điện cực theo tiêu chuẩn AWS A5.12, quy chuẩn kích thước que hàn ISO/R564 và bảng danh mục kiểm soát sai hỏng mối hàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

SỞ LAO ĐỘNG TB&XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: HÀN TIG 1 NGÀNH/NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. của Trường Cao đẳng nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2020 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Nền kinh tế Việt Nam đang trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát triển và hội nhập, trình độ khoa học kỹ thuật và công nghệ có nhiều tiến bộ vượt bậc.

Nhu cầu nhân lực cho phát triển ngày càng tăng cả về mặt số lượng lẫn chất lượng, việc nắm bắt thông tin cũng như ứng dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật ngày càng cao nhằm đáp ứng với những yêu cầu của xã hội. Chính vì vậy, phát triển giáo dục nghề nghiệp luôn nhận được sự quan tâm và đầu tư của Đảng và Nhà nước, đã tạo ra nhiều cơ hội phát triển cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, nhưng cũng tạo ra một sức ép to lớn đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp về vấn đề quản lý, chất lượng. Sự cạnh tranh trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo đã bắt đầu hình thành. Chìa khoá để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có thể đứng vững và phát triển đó là không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo của cơ sở mình.

Nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề trong giai đoạn mới, cần biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo chương trình khung quốc gia. Nghề hàn được xây dựng theo các môđun dựa trên cơ sở phân tích nghề, trong đó có bổ xung một số phần tự chọn để phù hợp với điều kiện của mỗi trường, tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện đào tạo nghề Hàn. Giáo trình Hàn TIG 1 là mô đun 23 trong chương trình đào tạo nghề hàn được biên soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành. Khi thực hiện biên soạn giáo trình này, chúng tôi đã tham khảo các tài liệu có liên quan đến công nghệ hàn trong và ngoài nước, kết hợp với việc ứng dụng nhiều kiến thức và kinh nghiệm trong thực tế sản xuất.

Trong quá trình biên soạn các tác giả đã có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những hạn chế nhất định. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn. Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nam, ngày tháng năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Văn Tuyên 2.

Các Giáo viên khoa Cơ Khí MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 3 Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn TIG. Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng phương pháp hàn TIG. Vật liệu hàn TIG.

Thiết bị dụng cụ hàn TIG. Chế độ hàn TIG. Các khuyết tật của mối hàn TIG. Những ảnh hưởng tới sức khoẻ của người công nhân khi hàn TIG.

22 Bài 2 - Vận hành thiết bị hàn TIG. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy hàn TIG. Kết nối, vận hành thiết bị hàn TIG. Kỹ thuật mài điện cực.

Mồi hồ quang. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng khi sử dụng thiết bị hàn TIG. Hàn góc Inox ở vị trí hàn (1F). Kiến thức liên quan.

Trình tự thực hiện. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Hàn góc Inox vị trí hàn (2F). Kiến thức có liên quan.

Trình tự thực hiện. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. Hàn giáp mối Inox ở vị trí hàn 1G. Kiến thức có liên quan.

Trình tự thực hiện. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 51 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Hàn TIG 1 Mã mô đun: MĐ23 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: - Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07- MH13 và MĐ18, MĐ19 - Tính chất của môđun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc.

Mục tiêu của môn học/mô đun: - Kiến thức: + Làm việc tại các nhà máy, các cơ sở sản xuất cơ khí với những kiến thức, kỹ năng nghề hàn cơ bản. + Giải thích đầy đủ thực chất, đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn TIG + Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn TIG. + Trình bày chính xác cấu tạo và nguyên lý làm việc của thiết bị hàn TIG. - Kỹ năng: + Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn TIG.

+ Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. + Hàn các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1G, 1F, 2F đảm bảo độ sâu ngấu, đúng kích thước bản vẽ ít bị khuyết tật. + Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng của mối hàn, kết cấu hàn. + Giải thích đúng các nguyên tắc an toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ với điện cực không nóng chảy.

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng làm việc độc lập, làm việc theo nhóm, sáng tạo ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc trong điều kiện làm việc thay đổi; Có ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp. + Hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đã định sẵn theo sự phân công; + Đánh giá hoạt động của cá nhân và kết quả thực hiện của nhóm; + Quản lý, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện công việc của cá nhân, tổ, nhóm. Nội dung của môn học/mô đun: Thời gian (giờ) Thực hành, thí Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Kiểm nghiệm, thảo TT số thuyết tra luận, bài tập 1 Bài 1: Những kiến thức cơ bản 10 10 Thời gian (giờ) Thực hành, thí Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Kiểm nghiệm, thảo TT số thuyết tra luận, bài tập khi hàn TIG. 2 Bài 2: Vận hành thiết bị hàn TIG 5 1 4 Bài 3:Hàn góc Inox ở vị trí hàn 3 15 1 13 1 1F Bài 4:Hàn góc Inox ở vị trí hàn 4 10 1 8 1 2F Bài 5:Hàn giáp mối Inox ở vị trí 5 20 1 18 1 hàn 1G Cộng 60 14 43 3 Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn TIG Mã bài: 23.01 Giới thiệu TIG viết tắt của từ Tungsten Intert Gas là quá trình hàn hồ quang bằng điện cực Volfram trong môi trường bảo vệ là khí trơ hoặc hỗn hợp khí trơ; mối hàn được khí trơ bảo vệ tránh khỏi sự xâm nhập của không khí bên ngoài.

Kim loại nóng chảy được là nhờ nhiệt lượng do hồ quang tạo ra giữa điện cực Volfram và vật hàn. Thiết bị hàn TIG có nhiều loại, có thể gồm máy biến thế đơn giản cũng có thể sử dụng CPU kết hợp với kỹ thuật điều khiển PWM tiên tiến. Điện cực hàn TIG không nóng chảy, quá trình hàn không tạo xỉ do không có thuốc hàn, hồ quang, vùng chảy quan sát và kiểm soát dễ dàng, nguồn nhiệt tập trung và có nhiệt độ cao. MỤC TIÊU CỦA BÀI Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Kiến thức: + Giải thích đúng nguyên lý, công dụng của phương pháp hàn TIG.

+ Trình bày đầy đủ các loại khí bảo vệ, các loại đầu điện cực. + Trình bày đầy đủ mọi ảnh hưởng của quá trình hàn hồ quang tới sức khoẻ công nhân hàn. - Kỹ năng: + Liệt kê các loại dụng cụ thiết bị dùng trong công nghệ hàn TIG. + Nhận biết các khuyết tật trong mối hàn khi hàn TIG.

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm Học tập nghiêm túc; có ý thức kỷ luật; làm việc độc lập, làm việc theo nhóm; hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đánh giá được kết quả thực hiện của bản thân và các thành viên trong nhóm. Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng phương pháp hàn TIG 1. Thực chất Hình 1.1 Sơ đồ nguyên lý hàn TIG Hình 1.2 Vùng hàn và vũng chảy Hàn TIG (tungsten inert gas) là quá trình hàn bằng điện cực không nóng chảy, trong môi trường khí bảo vệ là khí trơ (Ar, He hoặc hỗn hợp của Ar + He) có tác dụng ngăn cản những tác động có hại của ôxy và nitơ trong không khí và ổn định hồ quang. Vũng hồ quang trong hàn TIG có nhiệt độ rất cao có thể đạt tới hơn 61000C.

Kim loại mối hàn có thể tạo thành chỉ từ kim loại cơ bản khi hàn những chi tiết mỏng với liên kết gấp mép, hoặc được bổ sung từ que hàn phụ. Phương pháp hàn này thông thường được thao tác bằng tay và có thể tự động hóa hai khâu di chuyển hồ quang cũng như cấp dây hàn phụ. Đặc điểm * Ưu điểm - Tạo ra mối hàn có chất lượng cao đối với hầu hết kim loại và hợp kim - Nhiệt tập trung cao cho phép tăng tốc độ hàn, giảm biến dạng. - Có thể tự động hóa khi hàn.

- Mối hàn không phải làm sạch sau khi hàn vì không có xỉ và không có kim loại bắn téo. - Dễ quan sát bể hàn. - Hàn được mọi vị trí trong không gian. * Nhược điểm - Khó bảo vệ mối hàn trong môi trường có gió - Giá thành cao do năng suất thấp, thiết bị và nguyên vật liệu đắt 1.

Phạm vi ứng dụng Hàn TIG được áp dụng trong nhiều lĩnh vực sản xuất, đặc biệt thích hợp trong hàn thép hợp kim cao, kim loại màu và hợp kim của chúng.phương pháp này thông thường được thao tác bằng tay và có thể tự động quá trình di chuyển hồ quang cũng như cấp dây hàn phụ. Hàn được các kim loại, hợp kim khó hàn như titan, đồng đỏ và hợp kim đồng, hàn nhôm, magie, niken và hợp kim niken, inox, các loại thép cacbon thấp có độ dày khác nhau.3: Một số hình ảnh ứng dụng của phương pháp hàn TIG 1. Vật liệu hàn TIG 1. Khí bảo vệ Bất kì loại khí trơ nào cũng có tác dụng bảo vệ khi hàn TIG, song Argon (Ar) và Heli (He) được ưa chuộng hơn cả vì giá thành tương đối thấp, trữ lượng dồi dào.

Khí Argon (Ar): là khí không màu, không mùi, không vị và không độc. Nó không hình thành hợp chất hóa học với bất cứ vật chất nào khác ở mọi nhiệt độ hoặc áp suất.