TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: HÀN FCAW CƠ BẢN NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 196/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 03 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa-Vũng Tàu, năm 2020 (Lưu hành nội bộ) LỜI NÓI ĐẦU Hàn là một trong những lĩnh vực công nghệ có liên quan đến nhiều ngành công nghiệp khác nhau như: Công nghiệp chế tạo Cơ khí, Công nghiệp lắp đặt các Công trình Điện, Lọc Hóa dầu, Đóng tàu, Chế tạo Kết cấu… Để đảm bảo các sản phẩm có chất lượng cao yêu cầu phải có một đội ngũ lao động kỹ thuật hàn và giám sát hàn trình độ cao; Một mặt thông hiểu kiến thức tiêu chuẩn, qui trình công nghệ hàn; Mặt khác phải có kỹ năng hàn đạt các tiêu chuẩn đánh giá và cấp bằng quốc tế như: AWS, IIW, ABS, LR, DNV, BV… Trường Cao đẳng Dầu Khí là cái nôi đào tạo nghề hàn đạt chất lượng tay nghề cao cung cấp lao động cho ngành Dầu Khí nói riêng và một phần nhân lực cho ngành công nghiệp, xây dựng toàn xã hội. Để góp phần vào việc nâng cao chất lượng đào tạo cao đẳng, nghề hàn, Trường Cao đẳng Dầu Khí giao cho Tổ bộ môn hàn biên soạn “Giáo trình Hàn hồ quang dây lõi thuốc cơ bản (FCAW)” dùng làm tài liệu giảng dạy và học tập cho đào tạo hệ trung cấp Hàn Giáo trình này được biên soạn dựa và CTĐT nghề Hàn do Trường CĐ Dầu khí ban hành năm 2020. Giáo trình bao gồm 5 bài: Bài 1: Những kiến thức cơ bản khí hàn FCAW Bài 2: Vận hành máy hàn FCAW Bài 3: Hàn giáp mối thép các bon thấp - Vị trí hàn (1G) Bài 4: Hàn liên kết góc thép các bon thấp – vị trí hàn (2F) Bài 5: Hàn liên kết góc thép các bon thấp – vị trí hàn (3F) Giáo trình trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng nâng cao công nghệ hàn trong môi trường khí bảo vệ điện cực chảy (FCAW). Người biên soạn xin cám ơn các đồng nghiệp trong Tổ Bộ Môn Hàn và các chuyên gia trong và ngoài nước là đối tác của nhà trường về lĩnh vực hàn, đã quan tâm góp ý cho nội dung giáo trình này.
Hàn là lĩnh vực công nghệ phức tạp do vậy việc biên soạn giáo trình này không tránh khỏi các thiếu sót. Rất mong quý bạn đọc và đồng nghiệp góp ý để tái bản lần sau được hoàn thiện hơn. BRVT, ngày 25 tháng 03 năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: An Đình Quân 2.
Trần Nam An 3. Nguyễn Công Khai Trang 2 MỤC LỤC Trang LỜI NÓI ĐẦU .3 DANH MỤC HÌNH ẢNH .5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN .7 NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN VỀ HÀN HỒ QUANG DÂY LÕI THUỐC (FCAW) .1 NGUYÊN LÝ, PHẠM VI ỨNG DUNG CỦA PHƯƠNG PHÁP HÀN FCAW: .2 VẬT LIỆU HÀN FCAW.3 THIẾT BỊ, DỤNG CỤ HÀN FCAW.4 ĐẶC ĐIỂM, CÔNG DỤNG HÀN FCAW.5 CÁC KHUYẾT TẬT CỦA MỐI HÀN. NHỮNG ẢNH HƯỞNG TỚI SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI CÔNG NHÂN KHI HÀN FCAW:. AN TOÀN VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG KHI HÀN FCAW.
32 VẬN HÀNH MÁY HÀN FCAW .1 CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA MÁY HÀN FCAW.2 VẬN HÀNH, SỬ DỤNG VÀ BẢO QUẢN MÁY HÀN FCAW. TƯ THẾ VÀ THAO TÁC HÀN. CHẾ ĐỘ HÀN FCAW.5 GÓC NGHIÊNG MỎ HÀN, TẦM VỚI DÂY HÀN.6 CÁC PHƯƠNG PHÁP CHUYỂN ĐỘNG MỎ HÀN .7 PHƯƠNG PHÁP GÂY VÀ DUY TRÌ HỒ QUANG HÀN, KẾT THÚC HỒ QUANG.8 AN TOÀN VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG KHI HÀN FCAW. 44 BÀI 3: HÀN GIÁP MỐI THÉP CÁC BON THẤP – VỊ TRÍ HÀN (1G) .1 CHUẨN BỊ PHÔI HÀN, THIẾT BỊ, DỤNG CỤ, VẬT LIỆU HÀN.
CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN FCAW MỐI HÀN 1G. KỸ THUẬT HÀN GIÁP MỐI VỊ TRÍ 1G:. KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG.
52 BÀI 4: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP VỊ TRÍ HÀN (2F). CHUẨN BỊ PHÔI HÀN, VẬT LIỆU HÀN. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ, DỤNG CỤ HÀN. CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN GÓC.
KỸ THUẬT HÀN GÓC VỊ TRÍ 2F. KIỂM TRA, SỬA CHỮA CÁC KHUYẾT TẬT MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 60 Trang 3 BÀI 5: HÀN LIÊN KẾT GÓC THÉP CÁC BON THẤP VỊ TRÍ HÀN (3F).
CHUẨN BỊ PHÔI HÀN, VẬT LIỆU HÀN. CHUẨN BỊ THIẾT BỊ, DỤNG CỤ HÀN. CHỌN CHẾ ĐỘ HÀN GÓC. KỸ THUẬT HÀN GÓC KHÔNG VÁT MÉP VỊ TRÍ 3F:.
KIỂM TRA, SỬA CHỮA CÁC KHUYẾT TẬT MỐI HÀN. AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH PHÂN XƯỞNG. 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO .69 Trang 4 DANH MỤC HÌNH ẢNH Trang Hình 1. 1: Sơ đồ nguyên lý quá trình hàn FCAW.
2: Nguyên lý hàn FCAW sử dụng khí bảo vệ:. 3: Nguyên lý hàn FCAW sử dụng dây hàn tự bảo vệ:. 4: Cấu tạo dây hàn. 5: Các bước chế tạo dây hàn.
6: So sánh chiều sâu ngấu chảy của các loại khí bảo vệ. 8: Bộ phận đẩy dây. 10: Cấu tạo mỏ hàn. 12: Mối hàn bị nứt.
13: Mối hàn bị rỗ khí. 14: Mối hàn bị lẫn xỉ. 15: Mối hàn không ngấu. 1: Sơ đồ cấu tạo máy hàn.
2: Sơ đồ nguyên lý hoạt động của máy hàn FCAW. 3: Tầm với điện cực. 4: Góc nghiêng mỏ hàn khi hàn góc. 5: Góc nghiêng mỏ hàn khi hàn sấp.
6: Góc nghiêng mỏ hàn khi hàn đứng. 7: Phương pháp dao động mỏ hàn hình đường thẳng. 8: Phương pháp dao động mỏ hàn hình răng cưa. 9: Phương pháp dao động mỏ hàn hình bán nguyệt.
10: Phương pháp dao động mỏ hàn theo hình tròn. 1: Chuẩn bị phôi hàn. 2: Đính phôi hàn. 3: Góc độ mỏ hàn khi hàn bằng.
4: Phương pháp dao động mỏ hàn. 5: Mặt cắt mài nối que. 6: Lỗ thâm nhập hồ quang. 7: Kích thước lớp hàn lót.
8: Kích thước lớp hàn đầy. 9: Kích thước lớp hàn phủ. 10: Dụng cụ kiểm tra mối hàn. 1: Chuẩn bị phôi hàn.
2: Đính phôi góc chữ T. 3: Góc độ mỏ hàn khi hàn góc ngang. 4: Phương pháp dao động mỏ hàn. 5: Kích thước mối hàn góc.
6: Dụng cụ đo kiểm mối hàn góc. 7: Mối hàn bị rỗ khí. 8: Mối hàn không ngấu. 1: Chuẩn bị phôi hàn.
2: Đính phôi góc chữ T. 3: Góc độ mỏ hàn khi hàn góc đứng. 4: Kích thước mối hàn góc. 5: Dụng cụ đo kiểm mối hàn góc.
6: Mối hàn bị rỗ khí. 7: Mối hàn bắn tóe. 8: Mối hàn không ngấu.67 Trang 6 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Hàn FCAW cơ bản 2. Mã số mô đun: HAN19MĐ06 3.
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Là môn đun được bố trí cho sinh viên sau khi đã học xong các môn học chung theo quy định và học xong các môn học bắt buộc của đào tạo chuyên môn nghề từ môn học HAN19MĐ01 đến HAN19MĐ05. Tính chất: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc. Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Hàn FCAW cơ bản là mô đun bắt buộc trong CTĐT hàn hệ Cao Đẳng và trung cấp.
Là mô đun quan trọng nhất trong CTĐT, cung cấp cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng về hàn hồ quang dây lõi thuốc. Mục tiêu của mô đun: 4. Về kiến thức: A1. Trình bày được nguyên lý làm việc của thiết bị hàn FCAW.
Giải thích được đặc điểm, công dụng của phương pháp hàn FCAW. Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn FCAW. Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. Về kỹ năng: B1.
Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị, dụng cụ hàn FCAW. Hàn các mối hàn cơ bản ở vị trí hàn 1G, 2F, 3F đảm bảo yêu cầu kỹ thuật. Kiểm tra đánh giá được chất lượng của mối hàn. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1.
Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp. Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, trung thực của sinh viên. Có ý thức tự giác, có tính kỷ luật cao, có tinh thần tập thể, có tránh nhiệm với công việc. Nội dung của mô đun 5.
Chương trình khung Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Kiểm tra Mã MH, MĐ Tên môn học, mô đun tín hành, thí chỉ Tổng Lý nghiệm, số thuyết thảo LT TH luận, bài tập I Các môn học chung/đại 12 255 93 150 8 6 Trang 7 Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Kiểm tra Mã MH, MĐ Tên môn học, mô đun tín hành, thí chỉ Tổng Lý nghiệm, số thuyết thảo LT TH luận, bài tập cương MHCB19MH01 Chính trị 2 30 15 13 2 0 MHCB19MH07 Pháp luật 1 15 9 5 1 0 MHCB19MH05 Giáo dục thể chất 1 30 4 24 1 2 Giáo dục quốc phòng và An MHCB19MH03 2 45 23 21 1 1 ninh MHCB19MH09 Tin học 2 45 14 29 1 1 TA19MH01 Tiếng anh 4 90 28 58 2 2 Các môn học, mô đun II 45 1185 254 886 17 29 chuyên môn ngành, nghề II.1 Môn học, mô đun cơ sở 12 195 144 39 12 1 ĐKT19MH01 Điện kỹ thuật cơ bản 3 45 36 6 3 0 ATMT19MH01 An toàn – vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 CNH19MH09 Hóa đại cương 2 30 28 0 2 0 CK19MH04 Vật liệu cơ khí 3 45 42 0 3 1 CK19MH01 Vẽ kỹ thuật 1 2 45 15 28 2 0 Môn học, mô đun chuyên II.2 môn ngành, 33 990 110 847 5 28 nghề HAN19MĐ01 Chế tạo phôi hàn 2 60 10 48 0 2 HAN19MĐ02 Gá lắp kết cấu hàn 2 60 10 48 0 2 HAN19MĐ03 Hàn hồ quang tay cơ bản 6 165 14 145 1 5 HAN19MĐ04 Hàn hồ quang tay nâng cao 5 150 0 145 0 5 HAN19MĐ05 Hàn MIG/MAG cơ bản 4 105 14 87 1 3 HAN19MĐ06 Hàn FCAW cơ bản 3 75 14 58 1 2 HAN19MĐ07 Hàn TIG cơ bản 3 75 14 58 1 2 HAN19MĐ08 Hàn tự động dưới lớp thuốc 2 60 10 48 0 2 HAN19MĐ09 Hàn điện trở 2 60 10 48 0 2 HAN19MĐ16 Thực tập sản xuất 4 180 14 162 1 3 Trang 8 Thời gian đào tạo (giờ) Trong đó Số Thực Kiểm tra Mã MH, MĐ Tên môn học, mô đun tín hành, thí chỉ Tổng Lý nghiệm, số thuyết thảo LT TH luận, bài tập Tổng cộng 55 1410 325 1030 23 36 5. Chương trình chi tiết môn học Thời gian (Giờ) Thực Số hành, thí Tổng Lý Kiểm TT Tên các bài trong mô đun nghiệm, số thuyết tra thảo luận, bài tập Bài 1: Những kiến thức cơ bản khi hàn 12 11 1 FCAW 1. Nguyên lý và phạm vi ứng dụng của phương pháp hàn FCAW. Vật liệu hàn FCAW.
Thiết bị, dụng cụ hàn FCAW. Đặc điểm, công dụng của hàn FCAW. Các khuyết tật của mối hàn.