BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ XÂY DỰNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN/MÔN HỌC: HÀN MIG, MAG NGÀNH/NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo quyết định số: …. /QĐ … ngày … tháng … năm … của Hiệu trưởng) Quảng Ninh, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nội bộ nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình được biên soạn theo đề cương môn học/mô đun.
Nội dung biên soạn theo tinh thần ngắn gọn, dễ hiểu, các kiến thức trong chương trình có mối liên hệ chặt chẽ. Khi biên soạn giáo trình tác giả đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới, phù hợp với đối tượng học sinh cũng như cố gắng, gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn. Giáo trình được thiết kế theo môn học thuộc hệ thống môn học mô đun cơ sở của chương trình đào tạo nghề Hàn trình độ Trung cấp, trình độ Cao đẳng và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khóa đào tạo. Ngoài ra giáo trình cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo để đào tạo ngắn hạn hoặc cho các công nhân kỹ thuật các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực.
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo, đề cương chương trình nhưng do biên soạn lần đầu, thiếu sót là khó tránh. Tác giả rất mong nhận được sự nhận xét, đóng góp ý kiến của quí thầy, cô giáo và bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn. Quảng Ninh, ngày … tháng … năm 20…. Nhóm biên soạn Chủ biên: Giáo viên khoa cơ khí xây dựng 2 MỤC LỤC BÀI 1: VẬN HÀNH MÁY HÀN MIG/MAG.
Phương pháp đấu nối máy hàn MIG/MAG. Trình tự vận hành máy hàn MIG/MAG. 6 BÀI 2: HÀN GIÁP MỐI KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN 1G. Chuẩn bị phôi hàn.
Kỹ thuật hàn giáp mối không vát mép. 14 BÀI 3: HÀN GIÁP MỐI CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN (1G). Chuẩn bị phôi hàn. Kỹ thuật hàn giáp mối có vát mép.
19 BÀI 4: HÀN GÓC KHÔNG VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN (1F). Chuẩn bị phôi hàn. Kỹ thuật hàn góc ở vị trí hàn bằng. 26 BÀI 5: HÀN GÓC CÓ VÁT MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN BẰNG.
Chuẩn bị phôi hàn. Kỹ thuật hàn góc có vát mép ở vị trí hàn bằng. HÀN GIÁP MỐI KIM LOẠI MỎNG GẤP MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN (1G). Chuẩn bị phôi hàn.
Kỹ thuật hàn giáp mối kim loại mỏng gấp mép ở vị trí hàn (1G). 36 BÀI 7: HÀN GÓC KIM LOẠI MỎNG GẤP MÉP Ở VỊ TRÍ HÀN (1F). Chuẩn bị phôi hàn. Kỹ thuật hàn góc ở vị trí hàn ngang.
42 3 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên mô đun: Hàn MIG, MAG Mã mô đun: MĐ20 Thời gian thực hiện mô đun: 120 giờ (Lý thuyết: 18 giờ; Thực hành: 94 giờ; Kiểm tra: 8 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun - Vị trí: Mô đun Hàn MIG, MAG được bố trí giảng dạy sau các mô đun Hàn điện hồ quang. - Tính chất của mô đun: Là mô đun chuyên môn của nghề. Mục tiêu của mô đun Sau khi học xong môn học này người học có khả năng: - Kiến thức: + Nêu được nguyên tắc đấu lắp và vận hành máy hàn MIG, MAG.
+ Nhận biết đúng các loại vật liệu dùng trong công nghệ hàn MIG, MAG. + Trình bày được kỹ thuật hàn của một số mối hàn ở vị trí bằng, đứng, ngang. - Kỹ năng: + Vận hành, sử dụng thành thạo các loại thiết bị dụng cụ hàn MIG, MAG. + Chọn chế độ hàn phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu.
+ Hàn được các mối hàn đảm bảo độ sâu ngấu, đúng kích thước theo bản vẽ và ít bị khuyết tật. + Kiểm tra đánh giá đúng chất lượng của mối hàn. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc, sẵn sàng hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau. + Chấp hành đẩy đủ nội quy, quy tắc an toàn của xưởng thực hành và sự phân công của giáo viên + Rèn luyện tính chuyên cần, tỉ mỉ, chính xác trong công việc.
+ Giải thích rõ các nguyên tắc an toàn và vệ sinh phân xưởng khi hàn hồ quang trong môi trường khí bảo vệ. 4 Nội dung của môn học: Thời gian (giờ) Số TT Tên chương, mục Tổng Lý Thực Kiểm số thuyết hành tra 1 Bài 1. Vận hành máy hàn MIG, MAG 4 1 3 0 Bài 2: Hàn giáp mối không vát mép ở vị 2 12 2 10 0 trí hàn bằng Bài 3. Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 3 16 2 12 2 hàn bằng Bài 4.
Hàn góc không vát mép ở vị trí hàn 4 12 2 10 0 bằng Bài 5. Hàn góc có vát mép ở vị trí hàn 5 16 2 12 2 bằng Bài 6. Hàn giáp mối không vát mép ở vị 6 16 3 13 0 trí hàn đứng Bài 7. Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 7 16 2 12 2 hàn đứng Bài 8.
Hàn giáp mối không vát mép ở vị 8 12 2 10 0 trí hàn ngang Bài 9. Hàn giáp mối có vát mép ở vị trí 9 16 2 12 2 hàn ngang Cộng 120 18 94 8 5 BÀI 1: VẬN HÀNH MÁY HÀN MIG/MAG I. Mục tiêu: - Trình bày được phương pháp đấu lắp và vận hành được máy hàn MIG/MAG - Vận hành, sử dụng thành thạo các loại máy hàn, dụng cụ hàn MIG/MAG - Chọn chế độ hàn, đường kính dây hàn, cường độ dòng điện, điện thế hàn, tốc độ hàn, lưu lượng khí bảo vệ phù hợp với chiều dày và tính chất của vật liệu. - Thao tác tháo lắp dây, mỏ hàn, van giảm áp, ống dẫn khí, chai chứa khí.
- Tư thế thao tác hàn, cầm mỏ hàn, ngồi hàn đúng quy định thoải mái tránh gây mệt mỏi - Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng. Nội dung bài học: 1. Phương pháp đấu nối máy hàn MIG/MAG Sơ đồ cấu tạo (Hình 1: Sơ đồ nguyên lý thiết bị hàn MIG-MAG) + Nguồn điện hàn: (7) Van khí bảo vệ bằng nam châm (1) Đấu mạng + Cụm ống dẫn: (2) Chỉnh lưu hàn (8) Cáp công tắc + Dây hàn: (9) Dây hàn (3) Guồng dây hàn (10) Dẫn khí bảo vệ (4) Thiết bị chuyển dây (11) Dây dẫn điện hàn + Khí bảo vệ: (12) Vòi hàn với công tắc tắt mở (5) Chai khí bảo vệ + Đấu vật hàn: (6) Đồng hồ giảm áp với bộ phận đo (13) Dây dẫn điện hàn và cùng với kẹp lưu lượng khí vật hàn 6 1. Tháo lắp mỏ hàn và vệ sinh bép hàn Súng hàn và phụ kiện: Có nhiều loại và cỡ, loại súng hàn khác nhau nhằm tạo hiệu suất làm việc tối đa, súng hàn có thể được làm mát bằng nước hoặc bằng khí.
- Ống kẹp điện cực nằm bên trong chụp khí bảo vệ, thường được chế tạo bằng đồng hoặc hợp kim đồng, dùng để dẫn dòng điện hàn vào dây hàn. Ống kẹp điện cực nối với nguồn điện hàn thông qua cáp hàn. Có các cỡ ống kẹp khác nhau, tùy thuộc vào kích thước và kim loại dây hàn. Hồ quang sẽ không ổn định khi đường kính lỗ ống của tiếp điện và đường kính của dây không khớp và lỗ ống tiếp điện bị ôva.
Nếu xuất hiện hiện tượng dây hàn nóng cháy dính vào đầu ống tiếp điện, thì dùng rũa để tẩy đầu dây kim loại lỏng ra. (Hình 2: Cách vệ sinh chụp khí) + Kiểm tra tình trạng lắp ghép của ống tiếp điện: Nếu ống tiếp điện bị hư hỏng, hồ quang sẽ cháy không ổn định và truyền điện cho dây hàn có thể không truyền được. Đầu ren có thể bị cháy, hỏng, do đó cần kiểm tra bằng cách vặn chặt ống tiếp điện. + Làm sạch hạt kim loại bám dính trong miệng phun; Nếu bị hạt kim loại bám dính trong miệng phun, khí bảo vệ không thể phun ra từ miệng phun đều đặn được.
Bọt khí hoặc lỗ hơi có thể xuất hiện, vật liệu hàn bị ôxy hoá, mối hàn và vùng xung quanh bị xám đen. Vì vậy phải thường xuyên làm sạch miệng phun bằng loại vật liêu chống xước như gỗ. - Chụp khí bảo vệ có nhiệm vụ hướng cột khí bảo vệ vào vùng hàn. Tùy theo loại ứng dụng và cường độ dòng điện hàn, cần chọn đúng cỡ chụp khí.
1 (Hình 3: Súng hàn và phụ kiện) - Ống dẫn dây hàn được nối với bộ cấp dây hàn có tác dụng đỡ và dẫn hướng dây hàn vào tới ống kẹp điện cực. Chi tiết này quan trọng vì nó quyết định việc cấp dây hàn không gián đoạn (không tắc). Bề mặt trong của ống dẫn điện cực được làm bằng các loại vật liệu khác nhau tùy theo kim loại cơ bản cần hàn (thép cho hàn thép, nylon cho hàn nhôm). Ống dẫn điện cực có kích thước phù hợp với kích thước dây hàn sử dụng.
- Ống dẫn khí bảo vệ: Là loại ống cao su hoặc nhựa mềm, có lớp nilon ở giữa 2 để tăng khả năng chịu áp suất cao của khí bảo vệ, hai đầu được nối với bộ phận cung cấp khí và bộ phận điều khiển, đảm bảo độ kín nhờ các côliê. - Ống dẫn nước làm mát (nếu có). Khi hàn trong môi trường khí bảo vệ CO2, nếu dòng điện hàn lớn hơn 500A (hoặc 400A nhưng chu kỳ tải là 100%) phải dùng nước để làm mát mỏ hàn, nếu dòng điện hàn nhỏ hơn dùng phương pháp làm mát bằng khí. - So với làm mát bằng nước, làm mát bằng khí giúp cho thao tác được dễ dàng, súng hàn dễ bảo trì, thích hợp cho không gian trật hẹp và hàn được ở mọi tư thế khác nhau.
- Cáp hàn được lồng phía trong của ống cáp mềm chung, bao gồm: cáp dẫn dây hàn, cáp dẫn điện hàn, ống dẫn khí, cáp điện điều khiển. - Công tắc điều khiển: Được lắp ở súng hàn, khi đóng mở công tắc điều khiển dòng điều khiển được nhận biết tại bộ phận điều khiển, kịp thời đóng ngắt dòng điện hàn, dòng khí bảo vệ, bộ phận chuyển dây hàn, bộ phận làm mát (nếu có). Phân loại các phương pháp hàn 1.