Giáo Trình Địa Chất Dầu Khí Nghề Khoan Khai Thác Dầu Khí Trình Độ Cao Đẳng Năm 2020

Giáo trình về địa chất dầu khí nghề khoan khai thác dầu khí trình độ cao đẳng trường cao đẳng dầu khí năm 2020, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức

• Tác giả: Ks. Lê Thùy Dung
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Địa Chất Dầu Khí
• Đề tài: Giáo Trình Địa Chất Dầu Khí Nghề Khoan Khai Thác
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bà Rịa-Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: Ý NGHĨA CHÍNH TRỊ - KINH TẾ CỦA DẦU KHÍ TRONG NỀN KINH TẾ QUỐC DÂN
• 1.1. Ý NGHĨA CHÍNH TRỊ - KINH TẾ CỦA DẦU KHÍ TRONG NỀN KINH TẾ THẾ GIỚI
• 1.2. Ý NGHĨA CHÍNH TRỊ - KINH TẾ CỦA DẦU KHÍ TRONG NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
• 2. CHƯƠNG 2: NGUỒN GỐC CỦA DẦU VÀ KHÍ HYDROCACBON TỰ NHIÊN
• 2.1. Khái niệm chung về dầu khí
• 2.2. Giả thuyết nguồn gốc vô cơ
• 2.3. Giả thuyết nguồn gốc hữu cơ
• 2.4. Vấn đề về nguồn gốc của dầu mỏ hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC BỒN TỰ NHIÊN CỦA DẦU KHÍ
• 3.1. Mối quan hệ giữa độ lỗ rỗng, độ thấm và kết cấu của đá
• 3.2. Phân loại đá chứa
• 3.3. Các dạng bẫy dầu khí
• 3.4. Các điều kiện nhiệt độ, áp suất trong bồn chứa tự nhiên
• 4. CHƯƠNG 4: SỰ DI TRÚ CỦA HYDROCACBON TRONG VỎ TRÁI ĐẤT, SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁ HỦY CÁC TÍCH TỤ DẦU KHÍ
• 4.1. Sự di chuyển của dầu khí
• 4.2. Sự hình thành các tích tụ dầu khí
• 4.3. Sự phá hủy các tích tụ dầu khí
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Địa Chất Dầu Khí Nghề Khoan Khai Thác 2020

Giáo trình Địa Chất Dầu Khí Nghề Khoan Khai Thác 2020 được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản và chuyên sâu về ngành dầu khí. Tài liệu này không chỉ phục vụ cho sinh viên mà còn cho các chuyên gia trong lĩnh vực. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các tài liệu nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn, giúp người học nắm vững các khái niệm và quy trình trong ngành khoan khai thác dầu khí.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình bao gồm các chương trình học từ cơ bản đến nâng cao, giúp sinh viên hiểu rõ về địa chất dầu khí, quy trình khoan và khai thác. Mục tiêu chính là trang bị kiến thức cần thiết cho sinh viên để họ có thể làm việc hiệu quả trong ngành.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng, đại học và các chuyên gia trong ngành dầu khí. Nó cũng có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các khóa đào tạo nghề và các chương trình học liên quan.

II. Thách thức trong ngành Địa Chất Dầu Khí hiện nay

Ngành Địa Chất Dầu Khí đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, từ việc tìm kiếm nguồn tài nguyên mới đến việc bảo vệ môi trường. Sự cạnh tranh ngày càng gia tăng trong ngành công nghiệp dầu khí đòi hỏi các chuyên gia phải có kiến thức vững vàng và kỹ năng thực tiễn. Ngoài ra, việc áp dụng công nghệ mới cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả khai thác.

2.1. Tìm kiếm nguồn tài nguyên mới

Việc tìm kiếm và khai thác các mỏ dầu khí mới là một thách thức lớn. Các công ty cần phải đầu tư vào công nghệ hiện đại và nghiên cứu để phát hiện các mỏ dầu tiềm năng.

2.2. Bảo vệ môi trường trong khai thác dầu khí

Ngành dầu khí cần phải chú trọng đến việc bảo vệ môi trường. Các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường cần được thực hiện nghiêm túc trong quá trình khai thác.

III. Phương pháp khai thác hiệu quả trong ngành Địa Chất Dầu Khí

Để khai thác hiệu quả, ngành Địa Chất Dầu Khí cần áp dụng các phương pháp hiện đại và bền vững. Việc sử dụng công nghệ tiên tiến trong khoan và khai thác sẽ giúp tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu chi phí. Các phương pháp này không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn bảo vệ môi trường.

3.1. Công nghệ khoan hiện đại

Công nghệ khoan hiện đại giúp tăng cường hiệu quả khai thác. Việc áp dụng các thiết bị và kỹ thuật mới sẽ giúp giảm thời gian và chi phí trong quá trình khoan.

3.2. Kỹ thuật khai thác bền vững

Kỹ thuật khai thác bền vững là một yếu tố quan trọng trong ngành dầu khí. Các công ty cần phải áp dụng các phương pháp khai thác không gây hại đến môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình Địa Chất Dầu Khí

Giáo trình Địa Chất Dầu Khí không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành. Sinh viên có thể áp dụng những kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ việc phân tích địa chất đến việc thực hiện các dự án khai thác dầu khí.

4.1. Phân tích địa chất trong thực tế

Phân tích địa chất là một phần quan trọng trong quá trình khai thác dầu khí. Sinh viên sẽ học cách áp dụng các phương pháp phân tích để đánh giá tiềm năng của các mỏ dầu.

4.2. Thực hiện dự án khai thác dầu khí

Sinh viên sẽ được trang bị kiến thức để thực hiện các dự án khai thác dầu khí từ khâu lập kế hoạch đến triển khai thực hiện. Điều này giúp họ có thể làm việc hiệu quả trong môi trường thực tế.

V. Kết luận và tương lai của ngành Địa Chất Dầu Khí

Ngành Địa Chất Dầu Khí có vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân và đang phát triển mạnh mẽ. Tương lai của ngành này phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và phát triển bền vững. Giáo trình Địa Chất Dầu Khí Nghề Khoan Khai Thác 2020 sẽ là nền tảng vững chắc cho các thế hệ chuyên gia tiếp theo.

5.1. Triển vọng phát triển ngành dầu khí

Ngành dầu khí có nhiều triển vọng phát triển trong tương lai. Việc đầu tư vào công nghệ và nghiên cứu sẽ giúp ngành này tiếp tục phát triển và đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu.

5.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình Địa Chất Dầu Khí sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo các chuyên gia tương lai. Nó cung cấp kiến thức cần thiết để sinh viên có thể làm việc hiệu quả trong ngành.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Địa chất dầu khí (Mã môn học: KKT19MH32) là tài liệu học tập chuyên môn nghề thuộc chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng cho hai ngành: Khoan khai thác dầu khí và Vận hành thiết bị chế biến dầu khí. Tài liệu được ban hành chính thức theo Quyết định số 193/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 3 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN). Trong khung chương trình đào tạo gồm 87 tín chỉ (2040 giờ), môn học này có thời lượng 2 tín chỉ (30 giờ, bao gồm 28 giờ lý thuyết và 2 giờ kiểm tra), được bố trí giảng dạy sau khi sinh viên đã hoàn thành các học phần kỹ thuật cơ sở như Địa chất cơ sở và Hóa đại cương.

Giáo trình do nhóm tác giả gồm Kỹ sư Lê Thùy Dung (Chủ biên), cùng các tác giả Phạm Thị Nụ và Hoàng Trọng Quang biên soạn theo khung chương trình của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định cụ thể theo ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1): Người học trình bày được bản chất, nguồn gốc dầu khí, quá trình di chuyển, tích tụ, phân hủy hydrocacbon và các vấn đề liên quan trong công tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác.
• Về kỹ năng (B1): Nhận biết được các loại mỏ dầu khí, phân biệt chính xác tầng chắn, tầng chứa và các dạng bẫy dầu khí.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Hình thành tính nghiêm túc, cẩn thận và ý thức kỷ luật trong hoạt động nghề nghiệp.

Cấu trúc giáo trình gồm 4 chương nối tiếp theo tiến trình logic từ tổng quan vai trò năng lượng, cơ chế sinh tạo địa hóa, đặc tính thạch học bồn chứa đến sự thành tạo tích tụ mỏ. Điểm đặc thù của tài liệu là sự tích hợp giữa lý thuyết trầm tích học kinh điển với các số liệu thực tế từ các bể trầm tích Đệ Tam và các mỏ dầu khí đang khai thác tại thềm lục địa Việt Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được phân bổ theo 4 chương học phần với cấu trúc cụ thể:

• Chương 1: Ý nghĩa chính trị - kinh tế của dầu khí trong nền kinh tế quốc dân (2 giờ lý thuyết): Phân tích vai trò năng lượng toàn cầu (chiếm 64% tổng năng lượng sử dụng); lịch sử khai thác từ giếng khoan Edwin L. Drake năm 1859 tại Pennsylvania ở độ sâu 21,2 m; hệ thống quy chuẩn định giá dầu thô (Brent, WTI, Dubai, Tapis, Minas và giỏ OPEC); vị thế ngành Dầu khí Việt Nam từ mốc khai thác dầu thô năm 1986 tại mỏ Bạch Hổ đến đóng góp 13,6% tổng thu ngân sách quốc gia (giai đoạn 2009–2013).
• Chương 2: Nguồn gốc của dầu và khí hydrocacbon tự nhiên (7 giờ lý thuyết): Khái quát các giả thuyết nguồn gốc vô cơ (thuyết carbid kim loại của Mendeleev, thuyết hạt nhân, thuyết vũ trụ của O. Shmit) và xác lập cơ sở thực tiễn của thuyết hữu cơ/sinh vật học (Lomonosov, Gubkin, Brubkin); quá trình biến đổi vật chất hữu cơ (sapropel, humic) qua giai đoạn catagenesis tạo kerogen loại I, II, III trong môi trường khử/yếm khí ở nhiệt độ giới hạn từ 50°C đến 200°C; các dấu hiệu địa hóa porfirin và đồng vị cacbon, lưu huỳnh.
• Chương 3: Các bồn tự nhiên của dầu khí (11 giờ lý thuyết, 1 giờ kiểm tra): Khảo sát đặc tính tầng chứa (độ lỗ rỗng $\Phi$, độ thấm Darcy $K$); phân loại tầng chứa lục nguyên theo Abduxin, tầng chứa cacbonat và nứt nẻ; phân tích tính chất chắn của sét montmorillonit, muối evaporit, cacbonat, permafrost và hydrat khí ($p = 5\text{--}10\text{ MPa}, t \approx 0^\circ\text{C}$); phân loại bồn dạng vỉa, dạng khối, dạng thấu kính; cấu trúc hình học bẫy dầu (crest, spill point, closure, pay).
• Chương 4: Sự di trú của hydrocacbon trong vỏ Trái Đất, sự hình thành và phá hủy các tích tụ dầu khí (8 giờ lý thuyết, 1 giờ kiểm tra): Trình bày cơ chế di chuyển nguyên sinh (từ đá mẹ sang đá chứa) và di chuyển thứ sinh; quá trình hình thành vỉa, thân dầu, mỏ và đới tích lũy; các yếu tố kiến tạo và thủy động lực học phá hủy tích tụ mỏ.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình cung cấp hệ thống lý thuyết thạch học và địa hóa dầu khí chuyên sâu:

• Lý thuyết nguồn gốc hữu cơ và tính giai đoạn Gubkin: Quá trình biến đổi vật chất hữu cơ được mô hình hóa qua các pha tích tụ trầm tích, tạo bitumoid, sinh hydrocacbon, di chuyển và tích tụ tạo vỉa.
• Nguyên lý vật lý thạch học: Công thức xác định độ rỗng: $$\Phi = \left(\frac{V_{\text{rỗng}}}{V_{\text{đất đá}}}\right) \times 100%$$ (với cấp độ công nghiệp từ 5% đến 30%), kết hợp định luật thấm Darcy: $$Q = \frac{k \cdot A \cdot (P_1 - P_2)}{\mu \cdot L}$$ để phân cấp chất lượng tầng chứa từ mức kém ($K < 15\text{ mD}$) đến rất tốt ($K > 1000\text{ mD}$).
• Điều kiện nhiệt áp bồn trũng: Quy chuẩn gradient địa nhiệt ($\Delta T$) với phông trung bình $1^\circ\text{C}/33\text{m}$, biến thiên từ vùng nền ($0,5^\circ\text{C}/100\text{m}$) đến đới uốn nếp kiến tạo ($2,0^\circ\text{C}/100\text{m}$); mối tương quan giữa áp lực thủy tĩnh, áp lực khí hòa tan và năng lượng tự nhiên của vỉa.

Kỹ năng phát triển

Qua các nội dung chuyên môn, người học hình thành các kỹ năng phân tích thực hành:

• Kỹ năng nhận dạng và đánh giá tầng chứa: Xác định các kiểu lỗ rỗng nguyên sinh (giữa hạt, trong hạt) và thứ sinh (liên tinh thể, hòa tan, khe nứt); phân biệt đá chứa lục nguyên, cacbonat ám tiêu san hô và đá móng nứt nẻ.
• Kỹ năng phân tích tầng chắn: Đánh giá độ dẻo, bề dày tối thiểu ($\ge 5\text{ m}$) và áp lực xuyên thủng mao quản của các thành hệ sét, thạch cao - anhydrit và muối mỏ.
• Kỹ năng đọc cấu trúc bẫy dầu: Nhận diện và xác lập các thông số mặt cắt bẫy cấu trúc và phi cấu trúc, bao gồm đỉnh bẫy (crest), điểm tràn (spill point), mặt phẳng tràn (spill plane) và bề dày hiệu dụng chứa dầu (net pay).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình quy định cụ thể định hướng sư phạm và phương thức tổ chức dạy học theo chuẩn đào tạo nghề kỹ thuật:

Phương pháp sư phạm đối với giảng viên

• Giảng viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực: giảng dạy nêu vấn đề, hướng dẫn nghiên cứu tài liệu chuyên ngành, phân tích bài tập tình huống địa chất mỏ và tổ chức thảo luận nhóm.
• Giáo án được thiết kế theo thể loại lý thuyết hoặc tích hợp, phân chia ca học và nhóm học tập phù hợp với quy mô lớp học.
• Trang thiết bị giảng dạy chuẩn hóa gồm: máy tính, máy chiếu (projector), bảng, phấn, sơ đồ địa chất và mô hình thể hiện cấu trúc vỉa.

Phương pháp và trách nhiệm của người học

• Nghiên cứu trước bài học: Người học có trách nhiệm tự đọc tài liệu và giáo trình theo danh mục hướng dẫn trước khi đến lớp.
• Tự học và thảo luận nhóm: Tổ chức các nhóm nhỏ từ 2 đến 3 người học. Trưởng nhóm phân công từng thành viên nghiên cứu nội dung chuyên đề, tiến hành thảo luận, ghi chép và hoàn chỉnh báo cáo tổng hợp.
• Quy định chuyên cần: Sinh viên phải tham dự tối thiểu 70% tổng thời lượng các buổi giảng lý thuyết. Trường hợp vắng quá 30% thời lượng quy định, sinh viên không được dự thi và phải học lại môn học.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá kết quả

Thực hiện theo Quy chế đào tạo Cao đẳng hệ chính quy (Thông tư số 09/2017/TT-LĐTBXH của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội) với cơ cấu điểm:

• Điểm đánh giá quá trình (Trọng số 40%):
  • Kiểm tra thường xuyên (Hệ số 1): Hình thức quan sát, hỏi đáp hoặc bảng kiểm sau 5 giờ học lý thuyết (đánh giá chuẩn đầu ra A1, B1, C1).
  • Kiểm tra định kỳ (Hệ số 2): Hình thức viết tự luận hoặc trắc nghiệm sau 15 giờ học.
• Điểm thi kết thúc môn học (Trọng số 60%): Thi trắc nghiệm trên máy tính hoặc tự luận sau 30 giờ học.
• Thang điểm: Chấm theo thang điểm 10, tính điểm tổng kết bằng tổng các điểm thành phần nhân trọng số tương ứng và làm tròn đến một chữ số thập phân.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các dữ liệu kỹ thuật và thực tiễn ngành Dầu khí:

• Hệ thống hóa các trường phái lý thuyết nguồn gốc: So sánh khách quan giữa thuyết vô cơ hóa học (phản ứng carbid của Mendeleev $2\text{FeC} + 3\text{H}_2\text{O} = \text{Fe}_2\text{O}_3 + \text{C}_2\text{H}_6$), thuyết hạt nhân (công bố trên tạp chí Scientific American năm 2003), thuyết bụi vũ trụ (O. Shmit) và khẳng định luận cứ của thuyết hữu cơ theo kết luận hội thảo địa chất quốc tế năm 1958.
• Tích hợp dữ liệu mỏ thực tế tại Việt Nam: Cung cấp số liệu địa chất cụ thể từ các mỏ đang khai thác như mỏ Bạch Hổ, mỏ Rồng, mỏ Sư Tử Đen, mỏ Sư Tử Vàng và mỏ Tiền Hải C; phân tích các bồn trầm tích Đệ Tam tại thềm lục địa Việt Nam.
• Cập nhật tiêu chuẩn thương mại dầu mỏ quốc tế: Phân loại 1 thùng dầu thô tương đương 158,97 lít (1 tấn dầu tương đương 7–8 thùng); chuẩn hóa công thức định giá thông qua các dòng dầu chuẩn thế giới (Brent, WTI, Dubai, Tapis, Minas) và cơ cấu giỏ dầu OPEC (Arab Light, Bonny Light, Fateh, Isthmus, Saharan Blend, Tia Juana Light).
• Cơ sở công nghệ khai thác thứ cấp (EOR): Trình bày các giải pháp nâng cao hệ số thu hồi dầu khi năng lượng vỉa suy giảm (áp lực khí hòa tan chỉ đạt hệ số thu hồi 5–30%, áp lực nước đạt 35–75%), bao gồm phương pháp bơm ép nước, bơm hóa chất polymer, xử lý nhiệt và bơm ép khí $\text{CO}_2$/khí trơ.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu được xây dựng phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và sản xuất dầu khí:

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên năm thứ hai bậc Cao đẳng nghề Khoan khai thác dầu khí và nghề Vận hành thiết bị chế biến dầu khí tại Trường Cao đẳng Dầu khí và các trường đào tạo kỹ thuật liên quan.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức cơ sở bao gồm:
  • Địa chất cơ sở (Mã học phần: KKT19MH31 - 3 tín chỉ, 75 giờ).
  • Hóa đại cương (Mã học phần: CNH19MH09 - 3 tín chỉ, 45 giờ).
  • Vẽ kỹ thuật (Mã học phần: CK19MH01 - 2 tín chỉ, 45 giờ).
• Giảng viên chuyên ngành: Dùng làm tài liệu chuẩn để biên soạn giáo án lý thuyết, giáo án tích hợp, thiết kế ngân hàng câu hỏi kiểm tra thường xuyên, đề thi kết thúc môn trên máy vi tính và xây dựng ma trận đánh giá chuẩn đầu ra.
• Cán bộ kỹ thuật và tra cứu: Kỹ thuật viên vận hành giàn khoan, công nhân khai thác mỏ sử dụng tài liệu để tra cứu thông số địa chất vỉa, phân loại đá chứa, kiểm soát áp lực chất lưu và đánh giá tính chất cơ lý tầng chắn.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chính thức cho học sinh, sinh viên trình độ Cao đẳng các nghề Khoan khai thác dầu khí và Vận hành thiết bị chế biến dầu khí; đồng thời là tài liệu tham khảo cho giảng viên và kỹ thuật viên ngành địa chất công trình mỏ.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học môn này?

Sinh viên bắt buộc phải tích lũy các học phần tiên quyết gồm Địa chất cơ sở (KKT19MH31) và Hóa đại cương (CNH19MH09) để nắm vững các khái niệm về khoáng vật học, quy luật trầm tích và tính chất hóa học của các hợp chất cacbon.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu địa chất đại cương?

Giáo trình tập trung chuyên biệt vào cơ chế địa chất dầu khí thương mại, cấu trúc bồn tự nhiên, tính chất thạch học của tầng chứa - tầng chắn, chế độ nhiệt áp vỉa và tích hợp các dữ liệu thực tế tại thềm lục địa Việt Nam thay vì chỉ trình bày địa chất học tổng quát.

4. Làm sao để tự học và nắm vững kiến thức môn học hiệu quả?

Người học cần đọc giáo trình trước khi lên lớp, phân công thảo luận nhóm từ 2–3 người để giải quyết các câu hỏi tình huống cuối mỗi chương, đồng thời duy trì thời lượng có mặt trên lớp đạt tối thiểu 70% số tiết theo quy chế đào tạo.

5. Có những tài liệu tham khảo bổ trợ nào được khuyến nghị?

Người học có thể tham khảo thêm các giáo trình chuyên khảo cùng chuyên ngành được trích dẫn trong đề cương:

• Hoàng Đình Tiến, Địa chất dầu khí và phương pháp tìm kiếm thăm dò, theo dõi mỏ.
• Nguyễn Việt Kỳ (2002), Địa chất dầu khí, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.

---

Kết luận

Giáo trình Địa chất dầu khí (KKT19MH32) cung cấp hệ thống tri thức chuẩn mực về cơ chế sinh thành, di trú, tích tụ và phân hủy hydrocacbon trong thạch quyển. Sau khi hoàn thành học phần này, sinh viên có đủ cơ sở kiến thức để học tiếp các mô-đun chuyên môn kỹ thuật sâu hơn trong chương trình đào tạo nghề Khoan khai thác dầu khí, bao gồm:

• Cơ sở khoan (KKT19MH33) và Cơ sở khai thác (KKT19MH34).
• Nguyên lý phá hủy đất đá (KKT19MH36) và Địa chất môi trường (KKT19MH35).
• Các mô-đun vận hành hệ thống giàn khoan: Hệ thống tuần hoàn dung dịch (KKT19MĐ41), Hệ thống chuỗi cần khoan (KKT19MĐ42), Hệ thống kiểm soát giếng khoan (KKT19MĐ44, KKT19MĐ45) trước khi bước vào giai đoạn Thực tập sản xuất (KKT19MĐ46) và Khóa luận tốt nghiệp (KKT19MĐ47).

Nguồn tư liệu được lưu hành nội bộ tại Thư viện Trường Cao đẳng Dầu khí, phục vụ công tác giảng dạy và học tập theo Quyết định số 193/QĐ-CĐDK.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Ý nghĩa chính trị - kinh tế của dầu khí trong nền kinh tế quốc dân Trang 17 CHƯƠNG 2: NGUỒN GỐC CỦA DẦU VÀ KHÍ HYDROCACBON TỰ NHIÊN ❖ GIỚI THIỆU CHƯƠNG 2 Chương 2 giới thiệu nguồn gốc của dầu khí để người học có được kiến thức nền tảng cho các chương sau. ❖ MỤC TIÊU CHƯƠNG 2 Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: ➢Về kiến thức: - Giải thích được nguồn gốc của dầu khí và HC tự nhiên. ➢Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tác phong làm việc khoa học cho sinh viên, tính kiên nhẫn, chăm chỉ và khả năng làm việc theo nhóm. ❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: + Thiết kế giáo án theo thể loại lý thuyết, thực hành hoặc tích hợp phù hợp với bài học.

Giáo án được soạn theo bài hoặc buổi dạy. + Tổ chức giảng dạy: Chia ca, nhóm (phụ thuộc vào số lượng sinh viên/lớp) - Đối với người học: + Chuẩn bị tài liệu, dụng cụ học tập, vở ghi đầy đủ; + Hoàn thành các bài thực hành kỹ năng; + Tổ chức làm việc nhóm, làm việc độc lập; + Tuân thủ quy định an toàn, giờ giấc. ❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: Phòng học lý thuyết. - Trang thiết bị máy móc: Máy tính, máy chiếu, bảng, phấn.

- Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Giáo án, giáo trình. - Các điều kiện khác: Không có ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Chương 2: Nguồn gốc dầu và khí HC tự nhiên Trang 18 ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: Không. ✓ Kiểm tra định kỳ lý thuyết: Không. ✓ Kiểm tra định kỳ thực hành: Không.

❖ NỘI DUNG CHƯƠNG 2 2. Ý NGHĨA THỰC TIỄN VÀ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGUỒN GỐC DẦU KHÍ I M. Gubkin hoàn toàn đúng khi lưu ý rằng: "Giải đáp đúng đắn nguồn gốc dầu trong tự nhiên đối với chúng ta không chỉ có ý nghĩa về lý thuyết khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn bậc nhất. Chỉ khi nào chúng ta có được khái niệm đúng đắn về những quá trình mà nhờ chúng dầu được tạo thành, chúng ta sẽ biết được các mỏ dầu được hình thành trong vỏ trái đất như thế nào, sẽ biết tất cả các dạng cấu trúc và đặc trưng trầm tích của vỉa thuận lợi cho sự tập trung dầu và sẽ nhận được từ những số liệu trên các chỉ dẫn tin cậy.

Chúng ta phái tìm dầu ở những nơi nào và tổ chức việc tìm kiếm chúng như thế nào cho hợp lý". Những lời này của Gubkin cho đến nay vẫn không mất đi tính cấp thiết của mình. Hiểu biết điều kiện hình thành dầu mỏ và những quy luật phân bố các tích tụ của nó trong vỏ trái đất cho phép tiến hành tìm kiếm mỏ dầu một cách khoa học và hiệu quả. Theo Gubkin quá trình thành tạo và tích tụ dầu trong thạch quyển có “tính giai đoạn”.

Ở đây ông chia toàn bộ quá trình lịch sử tự nhiên thống nhất thành những giai đoạn sau: ✓ Tích tụ chất hữu cơ sinh dầu ban đầu. Những chất hữu cơ này chôn vùi trong trầm tích. Sự thành tạo hyđrocacbon dầu mỏ diễn ra trong quá trình biến đổi chất hữu cơ nảy.