CHƯƠNG 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, KINH TẾ, NHÂN VĂN BỂ CỬU LONG 1.1 Đặc điểm địa lý tự nhiên.1 Vị trí địa lý. Bể trầm tích Cửu Long nằm chủ yếu trên thềm lục địa phía Nam Việt Nam và một phần đất liền thuộc khu vực cửa sông Cửu Long với tọa độ địa lý trong khoảng 0 0 0 0 9 -11 vĩ độ Bắc và 106 30’-109 kinh độ Đông. Về hình thái, bể có hình bầu dục, vồng ra về phía biển và nằm dọc theo bờ biển Vũng Tàu-Bình Thuận. Bể tiếp giáp với đất liền về phía Tây Bắc, ngăn cách với bể Nam Côn Sơn bởi đới nâng Côn Sơn, phía Tây Nam ngăn cách với bể Malay-Thổ Chu bởi đới nâng Khorat-Natuna và phía Đông Bắc là đới cắt trượt Tuy Hòa ngăn cách với bể Phú Khánh.
2 Bể có diện tích khoảng 36000km , bao gồm các lô: 09, 15, 16, 17 và một phần các lô: 01, 02, 25 và 31. Bể được bồi lấp chủ yếu bởi các trầm tích lục nguyên tuổi Oligocen-Miocen và lớp phủ thềm Pliocen-Đệ tứ. Chiều dày lớn nhất tại trung tâm bể có thể đạt tới 7-8km. Bể Cửu Long là bể trầm tích khép kín điển hình với tiềm năng dầu khí lớn nhất trên thềm lục địa Việt Nam ( hình 1.1 ) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Vị trí bể Cửu Long (theo tài liệu Vietsovpetro) 1.2 Đặc điểm địa hình Nếu nhìn theo chiều Bắc Nam, Vũng Tàu nằm ở khúc quanh đang đổi hướng từ Nam sang Tây của phần dưới chữ S (bản đồ Việt Nam) và nhô hẳn ra khỏi đất liền như một dải đất có chiều dài khoảng 14km và chiều rộng khoảng 6km.
Vũng Tàu là một thành phố biển có 42km bờ biển bao quanh, có núi Lớn (núi Tương Kỳ) cao 245m và núi Nhỏ (núi Tao Phùng) cao 170m. Thành phố được bao bọc bởi biển, các cánh rừng nguyên sinh, các ngọn núi cao, ngoài ra còn có sông và nhiều hồ nước lớn giúp khí hậu nơi đây quanh năm mát mẻ ôn hòa 1.3 Đặc điểm khí hậu Vùng biển phía Nam Việt Nam đặc trưng bởi vùng cận xích đạo nên vùng này có khí hậu nhiệt đới ôn hoà và được chia làm hai mùa rõ rệt: mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. ● Nhiệt độ, mưa và độ ẩm Vùng nghiên cứu có khí hậu ôn hoà, nhiều ánh sáng mặt trời, nhiệt độ trung o bình từ 25 đến 27 C.
Lượng mưa phân bố không đều, về mùa mưa thường chiếm 85%-90% lượng mưa cả năm. Lượng mưa trung bình là 1300mm-1750mm/năm, trong mùa mưa chiếm 307mm-348mm/tháng, mùa khô 85mm-180mm/tháng. Độ ẩm trung bình cả năm là 80%. ● Gió bão Vùng có hai mùa rõ rệt tuỳ thuộc vào gió, gió thổi theo hai chiều gần như ngược nhau, trừ những ngày chuyển tiếp.
Gió mùa Tây Nam thổi vào mùa mưa (từ tháng 5 đến tháng 10), gió mùa Đông Bắc thổi vào mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4). Gió thổi mạnh, tốc độ khoảng 35km/giờ. Tháng 4 và tháng 10 là những tháng chuyển mùa, gió thổi nhẹ, ngoài khơi sóng nhỏ. Biển Vũng Tàu ít bão tố hoặc ảnh hưởng của bão không đáng kể vì thế trở thành nơi trú ngụ tốt cho thuyền bè.
Chế độ gió mùa hè đặc trưng bởi hệ gió Tây Nam kéo dài từ giữa tháng 9 với hướng gió Tây Nam và Tây-Tây Nam, tốc độ gió trung bình là 8.8m/s lớn nhất là 32m/s. Ngoài ra, còn có hai thời kì chuyển tiếp từ gió Đông Bắc sang gió mùa Tây Nam từ đầu tháng 4 đến cuối tháng 5, từ hệ gió Tây Nam sang hệ gió mùa Đông Bắc từ tháng 9 đến tháng 11. Đặc điểm thủy văn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 ● Sông ngòi Mạng lưới sông ngòi phía Nam Việt Nam rất đa dạng và phong phú với nhiều con sông lớn nhỏ khác nhau, lớn nhất là con sông Cửu Long với lưu vực hiện tại đạt 2 tới 45000km ● Chế độ dòng chảy và sóng Dòng chảy: Dưới tác dụng của gió mùa, ở vùng biển Đông tạo nên dòng đối lưu. Ngoài ra, do độ chênh lệch khối lượng riêng của nước, chế độ gió địa phương, thuỷ triều, địa hình đáy biển và đường bờ đã tạo ra các dòng chảy khác nhau là dòng triều và trôi dạt.
Tốc độ cực đại của nó trong khu vực này vào khoảng 0.77m/s, thời gian chảy của dòng triều khoảng 12 giờ mỗi lần lên hoặc xuống. Đặc trưng của dòng triều là luôn thay đổi về hướng và tốc độ theo chế độ thuỷ triều, dòng đối lưu hình thành do sự kết hợp giữa dòng tuần hoàn khu vực và dòng do gió bề mặt tạo ra, tốc độ đạt 0. Sóng: Chế độ sóng ở khu vực này mang tính chất sóng theo mùa, có thể chia thành chế độ sóng mùa đông và chế độ sóng mùa hè. Trong mùa đông sóng có ưu thế hướng Đông Bắc-Tây Nam, có chiều cao trung bình là 2.4m, cực đại là 6m.
Chế độ sóng mùa hè kéo dài từ tháng 5 đến tháng 10 với hướng sóng chủ yếu là Tây Nam-Đông Bắc, sóng thấp và tương đối ổn định, có chiều cao trung bình từ 0.6m đến 2m, cực đại là 5m.2 Đặc điểm kinh tế nhân văn 1.1 Giao thông vận tải Bà Rịa-Vũng Tàu nằm ở miền Đông Nam Bộ, tiếp giáp tỉnh Đồng Nai ở phía Bắc, với thành phố Hồ Chí Minh ở phía Tây, với tỉnh Bình Thuận ở phía Đông, còn phía Nam giáp Biển Đông. Vị trí này rất đặc biệt, đây chính là cửa ngõ hướng ra biển Đông của các tỉnh trong khu vực miền Đông Nam Bộ. Vị trí này cho phép tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu hội tụ nhiều tiềm năng để phát triển các ngành kinh tế biển như: khai thác dầu khí trên biển, khai thác cảng biển và vận tải biển, khai thác và chế biến hải sản, phát triển du lịch nghỉ dưỡng và tắm biển. Ở vị trí này, Bà Rịa-Vũng Tàu có điều kiện phát triển tất cả các tuyến giao thông đường bộ, đường không, đường thủy, đường sắt và là một địa điểm trung chuyển đi các nơi trong nước và thế giới.
● Đường bộ Đóng vai trò đặc biệt trong nền kinh tế, hệ thống giao thông đường bộ trong khu vực được chú trọng. Cụ thể, cuối năm 2006, dự án đầu tư mở rộng và nâng cấp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 quốc lộ 1A đoạn Cần Thơ-Hậu Giang-Sóc Trăng-Bạc Liêu-Cà Mau có tổng chiều dài hơn 165km đã cho nhu cầu sử dụng điện cho việc xây dựng và phát triển các dự án dầu hoàn thành trải thảm bê tông nhựa lớp 1, hiện nay đã hoàn thành thi công trải thảm nhựa lớp 2 các cầu, cống và các nút giao thông trên quốc lộ 1 đoạn Cần Thơ- Cà Mau. Đặc biệt đường quốc lộ 51A nối TP HCM với Vũng Tàu đáp ứng được nhu cầu vận tải từ các khu vực khác nhau. ● Đường thủy Mạng lưới giao thông đường thủy nội địa vốn được hình thành từ các hệ thống kênh, rạch tự nhiên, mở rộng, khơi sâu và đào thêm các kênh ngang nối liền các dòng sông chính của hệ thống sông Đồng Nai, Cửu Long và các con sông ở biển Đông, vừa nhằm mục đích phục vụ sản xuất nông nghiệp vừa là tuyến giao thông nối kết giữa các vùng.
Trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam có những cảng biển lớn như hệ thống cảng biển Vũng Tàu, cảng Sài Gòn. Trong đó, cảng biển Sài Gòn là cảng lớn nhất 2 2 vùng với 100 ngàn m kho và 325 ngàn m bãi chứa hàng. ● Hàng không Ngành hàng không trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam cũng phát triển nhanh chóng, trong đó đáng kể nhất là sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất thuộc thành phố Hồ Chí Minh. Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất với hàng chục đường bay chỉ cách trung tâm thành phố 7km tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế nói chung và khai thác dầu khí nói riêng.
Sân bay Vũng Tàu là một sân bay ở gần trung tâm thành phố Vũng Tàu có thể tiếp nhận các loại máy bay lớn và nhỏ. Hiện nay sân bay đang được Bộ quốc phòng quản lý các chuyến bay trực thăng phục vụ các hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí. ● Nguồn điện Trước đây, cả khu vực chỉ có duy nhất Nhà máy Nhiệt điện Trà Nóc-Cần Thơ, công suất 188MW, đáp ứng khoảng 25% nhu cầu thắp sáng và sản xuất. Để đáp ứng nhu cầu năng lượng cho phát triển kinh tế xã hội, hiện nay 2 dự án năng lượng quan trọng, tầm cỡ đó là dự án Khí điện đạm Cà Mau và Trung tâm nhiệt điện Ô Môn.
Dự án khu công nghiệp khí-điện-đạm Cà Mau xây dựng tại xã Khánh An, huyện U Minh, tỉnh Cà Mau với nguồn vốn đầu tư trên dưới 30000 tỉ đồng, bao gồm công trình đường ống dẫn khí PM3-Cà Mau dài hơn 300km, công suất 2 tỉ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Hai nhà máy điện Cà Mau I và II, tổng công suất 1500MW. Ngày 4/4/2007, tổ máy tua-bin khí số 1 Nhà máy điện Cà Mau I đã hòa dòng điện đầu tiên vào hệ thống điện quốc gia trong giai đoạn phát điện thử nghiệm để kiểm tra, theo dõi. Đặc biệt khu nhiệt điện Phú Mỹ chính thức đi vào hoạt động năm 1997 tại huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu, đạt công suất 2451MW, sản lượng điện phát lên lưới quốc gia đạt 15.
Đây là nhà máy có công suất lớn nhất ở Việt Nam đáp ứng khí ở bể Cửu Long.2 Đặc điểm kinh tế xã hội ● Vị trí kinh tế: Là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Bà Rịa- Vũng Tàu được Trung ương xác định là cửa ngõ của vùng với nhiều tiềm năng phong phú. Vị trí địa lý cộng với sự ưu đãi của thiên nhiên nên vùng đã trở thành vùng kinh tế lớn của cả nước, hướng mạnh vào xuất khẩu và tiếp cận tham gia hội nhập quốc tế từ rất sớm, đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Chuyển dịch cơ cấu theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa của cả vùng và toàn khu vục phía Nam. Cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch theo hướng công nghiệp-dịch vụ-nông nghiệp.
Đây là cơ cấu kinh tế hợp lý được giữ vững trong suốt thời gian qua, riêng ngành công nghiệp chiếm tỷ trọng 75%-80% trong cơ cấu kinh tế chung của tỉnh ● Đặc điểm dân cư Thành phố Vũng Tàu có dân số là 1009719 người (1/04/2010), mật độ là 503 2 người/km. Dân số thành thị chiếm 49.85% dân số toàn tỉnh. Nam giới chiếm 49.99% dân số toàn tỉnh. Thành phần dân tộc: Kinh (97.
Các dân tộc khác chiếm 0.33% dân số tỉnh.