CHƯƠNG 1. NHẬP MÔN CHÍNH TRỊ HỌC Platon: Chính trị là “nghệ thuật cung đình” liên kết trực tiếp của người anh hùng và sự thông minh. Sự liên kết đó được 1. Khái niệm chính trị thực hiện bằng sự thống nhất tư tưởng và tinh thần hữu ái.
Chính trị là một hiện tượng xã hội ra đời gắn liền với sự Chính trị là nghệ thuật cai trị. Cai trị bằng sức mạnh là ra đời của giai cấp và Nhà nước. Từ khi xuất hiện, chính trị độc tài, cai trị bằng nghệ thuật mới là đích thực. đã có ảnh hưởng to lớn tới quá trình tồn tại và phát triển của Aristotle: Chính trị là sản phẩm của sự phát triển tự nhiên- mỗi cộng đồng, mỗi quốc gia, dân tộc và toàn nhân loại.
Bởi là h́nh thức giao tiếp cao nhất của con người; con người là động vậy nghiên cứu và định hình về chính trị cũng được các học vật chính trị; quyền lực chính trị có thể được phân chia thành giả Đông - Tây - kim - cổ bàn luận không ít giấy mực. lập pháp, hành pháp và tư pháp. Trước khi chính trị học ra đời với tư cách là một khoa học Ở phương Đông cổ đại, nhất là ở Trung Quốc thời kỳ "bách (political science) nghiên cứu chính trị như một chỉnh thể, gia chư tử" - trăm hoa đua nở - trăm nhà đua tiếng cũng xuất có đối tượng, phương pháp, khái niệm, phạm trù., đã có rất hiện những tư tưởng chính trị kiệt xuất. Nổi bật nhất là các nhiều các quan niệm, quan điểm, thậm chí là tư tưởng, học quan niệm của Khổng tử, Hàn Phi tử, Lăo tử.
thuyết của các học giả khác nhau bàn về các khía cạnh của Khổng tử: Chính trị là công việc của người quân tử, là làm chính trị. Dưới đây, sẽ trình bày một số quan niệm về chính cho chính đạo, chính danh. Ông xây học thuyết về Nho gia với trị, trong đó có các quan niệm của các học giả trước Mác và các quan điểm Tam cương, Ngũ thường - là cơ sở nền tảng cho quan niệm của chủ nghĩa Mác. các xã hội phong kiến phương Đông lúc bấy giờ và cả sau này.
Các quan niệm trước Mác về chính trị. Hàn Phi tử: Ông quan niệm để thực hiện hoạt động chính Ở phương Tây thời kỳ cổ đại, nổi lên các triết gia, chính trị cần thiết phải xây dựng và ban hành pháp luật. Với luận trị gia lỗi lạc về chính trị: thuyết nổi tiếng về thế, thuật và pháp - ông là đại diện tiêu biểu Hê-rô-đốt: Được mệnh danh là người "cha của chính trị của phái Pháp gia. Từ chỗ nghiên cứu và phân tích sự khác biệt giữa các Lão tử: Với quan điểm "vô vi nhi trị" - không làm gì mà hình thức chính thể: Quân chủ, Qúy tộc và Dân chủ, ông mọi người tự thuần phục, tự tìm đến với con đường chính đạo khẳng định chính trị tốt nhất là thể chế hỗn hợp của các thì đó là cái gốc của nghệ thuật trị nước.
chính thể này. 5 Thời kỳ đêm trường trung cổ: Chính trị được các nhà Một là, Chính trị là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu Thần học và chủ nghĩa duy tâm như Tômat Đa-Canh.cho tranh giai cấp trước hết vì lợi ích giai cấp: Chính trị xuất hiện rằng "chính trị có nguồn gốc từ quyền lực tối cao của cùng với sự ra đời của giai cấp và Nhà nước. Sự xuất hiện đó Thượng đế". một mặt là công cụ để một giai cấp giữ vị trí thống trị nền sản Thời kỳ các học thuyết và tư tưởng tư sản về chính trị: xuất xã hội, mặt khác nhằm điều hoà và giải quyết mối quan hệ Nổi tiếng với các thuyết "tam quyền phân lập, khế ước xã lợi ích giữa giai cấp đó với các giai tầng xã hội khác.
Chính trị được quan niệm là công việc của những động chính trị chính là hoạt động thực tiễn của các giai cấp- vì "công dân" có tài sản. lợi ích giai cấp. Các tư tưởng và học thuyết nêu trên ít nhiều đã đề cập Hai là, Cái căn bản nhất cuả chính trị là việc tổ chức được những vấn đề cơ bản của chính trị như vấn đề tổ chức quyền lực nhà nước, là sự tham gia vào công việc Nhà nước, Nhà nước, các hình thức Nhà nước và các chính thể, vấn đề là định hướng cho nhà nước, xác định hình thức, nội dung, quyền lực Nhà nước, thủ lĩnh chính trị.Tuy nhiên do nhiệm vụ của Nhà nước. Quyền lực là vấn đề trung tâm của những hạn chế về lập trường, quan điểm, điều kiện lịch sử- chính trị.
Từ chỗ nắm quyền lực chính trị, người ta tổ chức ra xã hội mà các học thuyết đó ít nhiều còn bộc lộ những quan bộ máy thực thi quyền lực đó- là Nhà nước. Nhà nước cần phải điểm thô sơ, chất phác, thậm chí là sai lầm về chính trị. tổ chức theo h́nh thức nào, vận động theo những mục tiêu, nội dung hoạt động của Nhà nước là ǵ. Công dân tham gia vào 1.
Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lên nin về công việc của Nhà nước ra sao. Tất cả những điều đó là nội Chính trị. dung ḷng cốt của chính trị. Nghiên cứu một cách nghiêm túc các quan điểm trước đi Ba là, Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế.
Đồng trước về chính trị, đồng thời vận dụng một cách khoa học thời, chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với các phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và kinh tế. chủ nghĩa duy vật lịch sử, các nhà kinh điển của chủ nghĩa Tính tập trung về kinh tế của chính trị biểu hiện ở chỗ: Mác- Lênin đã đề xuất những nhận định đúng đắn về chính Thứ nhất, tất cả mọi hoạt động của nền kinh tế đều đặt dưới sự trị: quản lý- điều tiết của một thể chế chính trị. Hoạt động chính trị chính là hoạt động vì lợi ích của một quốc gia, cộng đồng và 6 trên hết là lợi ích giai cấp. Thứ hai, các thành phần kinh tế Chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai của một cộng đồng, quốc gia thì chính trị không thể không cấp, cũng như các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, nắm phần quan trọng, phần chủ yếu nhất của nền kinh tế giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là sự tham gia đó.
của nhân dân vào công việc của Nhà nước và xã hội, là hoạt Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị, kinh tế biểu hiện ở chỗ: Thứ nhất, chính trị luôn là hoạt các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện động đi trước, hoạt động tạo hành lang, tạo môi trường cho đương lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích. kinh tế phát triển. Thứ hai, Chính trị có ổn định thì kinh tế mới có bước phát triển. Chính trị mất ổn định nền sản xuất 1.
Nguồn gốc và bản chất của chính trị xã hội sẽ bị đình trệ, ảnh hưởng nghiêm trọng tới an ninh 1. Nguồn gốc kinh tế của chính trị quốc gia. Nguồn gốc kinh tế của chính trị thể hiện ở những điểm Bốn là, Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm sau: nhất, liên quan tới vận mệnh hàng triệu người. Giải quyết Thứ nhất, xét về sự xuất hiện của chính trị trong lịch sử những vấn đề chính trị vừa là khoa học, vừa là nghệ nhân loại: Chính trị ra đời gắn liền với sự xuất hiện của giai cấp thuật.
Chính trị không chỉ dừng lại ở việc làm thế nào để và nhà nước. Sự xuất hiện đó lại liên quan chặt chẽ đến vấn đề điều tiết một Nhà nước hoạt động, quản lý tất cả các mặt tư hữu tư liệu sản xuất - tư hữu những của cải dư thừa của xã của đời sống xã hội, ban hành pháp luật.tức là hoạt động hội- cũng tức là liên quan đến hoạt động kinh tế. Để bảo vệ cho đối nội, mà còn liên quan đến quan hệ mang tính đa quốc sự tư hữu về tư liệu sản xuất đó, những tầng lớp "trên" của xã gia, mang tầm vóc quốc tế, có ảnh hưởng lớn đến sự tồn hội đã tổ chức ra nhà nước nhằm mục đích cưỡng chế các giai vong của một quốc gia - tức là hoạt động đối ngoại. Do vậy tầng xã hội khác.
Như vậy chính trị xuất hiện trong lịch sử xuất vấn đề chính trị là hết sức phức tạp và nhạy cảm. Để giải phát từ kinh tế. quyết vấn đề chính trị đòi hỏi có cả kiến thức khoa học cùng Thứ hai, xét trên góc độ lợi ích: Chủ nghĩa Mác- Lê nin sự uyển chuyển, khéo léo của nghệ thuật. khẳng định chính trị chính là lợi ích, là quan hệ giữa các giai Từ đây, chúng ta có thể rút ra kết luận khái quát về cấp trong việc phân chia lợi ích.
Như vậy chính trị chính là sự chính trị: biểu hiện tập trung của kinh tế. 7 Thứ ba, xét trên quan điểm về các hình thái kinh tế, xã giai cấp chính là vấn đề bản chất của chính trị. Những nội dung hội: Chính trị thuộc kiến trúc thượng tầng, bao gồm hệ tư cơ bản thể hiện bản chất giai cấp của chính trị là: tưởng chính trị, nhà nước, các đảng phái xuất hiện khi xã Thứ nhất: Chính trị bao giờ cũng là sự bộc lộ mối quan hệ hội phân chia thành các giai cấp dựa trên cơ sở hạ tầng kinh giữa các giai cấp: Trong một xã hội có giai cấp, chính trị với tế. Như vậy, chính Cơ sở hạ tầng kinh tế là yếu tố quyết những thiết chế được đặt ra là để xác lập mối quan hệ giữa các định đến sự hình thành các quan điểm và các thiết chế chính giai cấp.
Khái niệm quan hệ chính trị cho chúng ta thấy, đó là trị. quan hệ giữa các giai cấp, trong việc giành, giữ và tổ chức Tuy nhiên, chính trị cũng có tính độc lập tương đối và quyền lực Nhà nước. Trong các quan hệ đó, các giai cấp xác tác động trở lại tới cơ sở hạ tầng là các quan hệ sản xuất. định đâu là giai cấp thống trị, đâu là giai cấp, tầng lớp bị thống Theo chủ nghĩa Mác- Lênin "Chính trị là biểu hiện tập trung trị, đâu là giai cấp, tầng lớp tham gia vào thực hiện các nhiệm của kinh tế, đồng thời chính trị không thể không chiếm vị trí vụ chính trị.
hàng đầu so với kinh tế”.