Giáo Trình Cây Công Nghiệp Nghề Trồng Trọt và Bảo Vệ Thực Vật Trung Cấp

Giáo trình cây công nghiệp cung cấp kiến thức về trồng trọt và bảo vệ thực vật cho sinh viên trung cấp, hỗ trợ phát triển nghề nghiệp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Trường học: Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Giáo Trình Cây Công Nghiệp: Trồng Trọt và Bảo Vệ Thực Vật Trung Cấp
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: CÂY ĐẬU PHỘNG
• 1.1. Tình hình sản xuất trong nước và trên thế giới
• 1.2. Nguồn gốc, phân loại và chọn giống đậu phộng
• 1.3. Giá trị sử dụng
• 1.4. Giá trị dinh dưỡng
• 1.5. Giá trị kinh tế
• 1.6. Đặc điểm thực vật
• 1.7. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
• 1.8. Kỹ thuật canh tác
• 1.9. Côn trùng gây hại và biện pháp quản lý
• 1.10. Bệnh hại và biện pháp quản lý
• 1.11. Thu hoạch và bảo quản
• 1.12. Thực hành
• 2. CHƯƠNG 2: CÂY ĐẬU NÀNH
• 2.1. Tình hình sản xuất trong nước và trên thế giới
• 2.2. Nguồn gốc, phân loại và chọn giống đậu nành
• 2.3. Giá trị sử dụng
• 2.4. Giá trị dinh dưỡng
• 2.5. Giá trị kinh tế
• 2.6. Đặc điểm thực vật
• 2.7. Nốt sần và sự cố định đạm
• 2.8. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
• 2.9. Kỹ thuật canh tác
• 2.10. Côn trùng gây hại và biện pháp quản lý
• 2.11. Bệnh hại và biện pháp quản lý
• 2.12. Thu hoạch và bảo quản
• 2.13. Thực hành
• 3. CHƯƠNG 3: CÂY MÈ
• 3.1. Tình hình sản xuất trong nước và trên thế giới
• 3.2. Nguồn gốc và phân loại
• 3.3. Giá trị sử dụng
• 3.4. Giá trị dinh dưỡng
• 3.5. Giá trị kinh tế
• 3.6. Đặc điểm thực vật
• 3.7. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
• 3.8. Kỹ thuật canh tác
• 3.9. Côn trùng gây hại và biện pháp quản lý
• 3.10. Bệnh hại và biện pháp quản lý
• 3.11. Thu hoạch và bảo quản
• 3.12. Thực hành
• 4. CHƯƠNG 4: CÂY DỪA
• 4.1. Nguồn gốc và phân bố
• 4.2. Giá trị sử dụng
• 4.3. Giá trị dinh dưỡng
• 4.4. Giá trị kinh tế
• 4.5. Đặc điểm thực vật
• 4.6. Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh
• 4.7. Phân nhóm dừa
• 4.8. Một số giống dừa trên thế giới
• 4.9. Một số giống dừa ở Việt Nam
• 4.10. Nhân giống dừa
• 4.11. Sự nảy mầm của trái dừa
• 4.12. Chọn cây và trái để nhân giống
• 4.13. Vườn ương trái
• 4.14. Vườn ươm cây con
• 4.15. Chọn cây con đem trồng
• 4.16. Kỹ thuật canh tác
• 4.17. Chuẩn bị đất
• 4.18. Nuôi, trồng xen trong vườn dừa
• 4.19. Côn trùng gây hại và biện pháp quản lý
• 4.20. Bệnh hại và biện pháp quản lý
• 4.21. Bệnh cháy đốm lá
• 4.22. Bệnh thối đọt (bệnh khô đọt dừa)
• 4.23. Bệnh chảy mủ thân
• 4.24. Bệnh nứt trái non
• 4.25. Động vật hại dừa
• 4.26. Thực hành
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Cây Công Nghiệp Trung Cấp

Giáo trình "Cây Công Nghiệp: Trồng Trọt và Bảo Vệ Thực Vật Trung Cấp" cung cấp kiến thức cơ bản về các loại cây công nghiệp như đậu phộng, đậu nành, mè và dừa. Tài liệu này được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và nghiên cứu cho sinh viên ngành nông nghiệp. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các nghiên cứu khoa học và thực tiễn sản xuất, giúp sinh viên nắm vững kỹ thuật trồng trọt và bảo vệ thực vật.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức về tình hình sản xuất, giá trị sử dụng và kỹ thuật canh tác các loại cây công nghiệp. Nội dung bao gồm các phương pháp trồng trọt, quản lý sâu bệnh và thu hoạch.

1.2. Tầm quan trọng của cây công nghiệp trong nông nghiệp

Cây công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp Việt Nam, cung cấp nguyên liệu cho chế biến thực phẩm và xuất khẩu. Việc phát triển cây công nghiệp giúp nâng cao thu nhập cho nông dân và cải thiện đời sống.

II. Thách thức trong việc trồng cây công nghiệp hiện nay

Mặc dù cây công nghiệp mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc trồng trọt vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, sâu bệnh hại và kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ là những yếu tố cản trở sự phát triển bền vững của cây công nghiệp.

2.1. Biến đổi khí hậu và ảnh hưởng đến sản xuất

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi về thời tiết, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cây trồng. Nông dân cần áp dụng các biện pháp thích ứng để giảm thiểu tác động tiêu cực.

2.2. Sâu bệnh hại và biện pháp quản lý

Sâu bệnh hại là một trong những thách thức lớn trong sản xuất cây công nghiệp. Việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả như sử dụng giống kháng bệnh và biện pháp sinh học là cần thiết.

III. Phương pháp trồng cây công nghiệp hiệu quả

Để đạt được năng suất cao, việc áp dụng các phương pháp trồng cây công nghiệp hiệu quả là rất quan trọng. Các kỹ thuật canh tác hiện đại giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu chi phí.

3.1. Kỹ thuật chuẩn bị đất và gieo hạt

Chuẩn bị đất là bước đầu tiên trong quy trình trồng cây công nghiệp. Việc làm đất đúng cách giúp cây phát triển tốt hơn và tăng năng suất.

3.2. Quản lý nước và dinh dưỡng cho cây

Quản lý nước và dinh dưỡng là yếu tố quyết định đến sự phát triển của cây. Cần áp dụng các biện pháp tưới tiêu hợp lý và bón phân đúng cách để cây phát triển khỏe mạnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong trồng cây công nghiệp

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn trong trồng cây công nghiệp đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng công nghệ mới và kỹ thuật canh tác hiện đại giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Kết quả nghiên cứu về cây đậu phộng

Nghiên cứu cho thấy cây đậu phộng có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu Việt Nam. Việc áp dụng các giống mới và kỹ thuật canh tác tiên tiến đã giúp tăng năng suất đáng kể.

4.2. Thực tiễn trồng cây dừa tại Việt Nam

Cây dừa không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Việc phát triển vùng trồng dừa bền vững là cần thiết để nâng cao thu nhập cho nông dân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của cây công nghiệp

Cây công nghiệp có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển công nghệ mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời đảm bảo tính bền vững trong sản xuất.

5.1. Định hướng phát triển cây công nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng công nghệ mới và phát triển cây công nghiệp. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp Việt Nam.

5.2. Tương lai của ngành nông nghiệp bền vững

Ngành nông nghiệp bền vững sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. Cây công nghiệp sẽ là một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển này.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: CÂY CÔNG NGHIỆP (MÃ MÔN HỌC: TNN409)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Cây công nghiệp (Mã môn học: TNN409) do tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang chủ biên, được ban hành chính thức theo Quyết định của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp vào năm 2017. Trong khung chương trình đào tạo, đây là môn học chuyên môn bắt buộc thuộc ngành, nghề Trồng trọt và Bảo vệ thực vật ở trình độ Trung cấp. Giáo trình được thiết kế với tổng thời lượng 45 giờ, bao gồm 14 giờ lý thuyết, 28 giờ thực hành/thảo luận và 3 giờ dành cho kiểm tra, đánh giá định kỳ và thi kết thúc môn học.

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ trên ba phương diện chuẩn đầu ra:

• Kiến thức: Trang bị hệ thống lý thuyết về tình hình sản xuất trong nước và thế giới, nguồn gốc xuất xứ, giá trị kinh tế và dinh dưỡng, đặc điểm thực vật học, yêu cầu sinh thái môi trường, quy trình kỹ thuật canh tác, cùng các nhóm dịch hại chính và giải pháp quản lý dịch hại trên 4 nhóm cây trồng: đậu phộng, đậu nành, mè và dừa.
• Kỹ năng: Người học có năng lực thực hiện và hướng dẫn kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc, nhận diện - phòng trừ sinh vật gây hại, thu hoạch, sơ chế và tính toán các chỉ tiêu cấu thành năng suất.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành ý thức tuân thủ kỷ luật chuyên môn, quy trình kỹ thuật an toàn, kỹ năng làm việc nhóm và phương pháp làm việc khoa học.

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo mô hình đào tạo tích hợp (kết hợp đồng bộ giữa cơ sở khoa học nông học và thao tác nghề nghiệp trực tiếp trên đồng ruộng), đặc biệt chú trọng đến điều kiện sinh thái nông nghiệp thực tế tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long và các tỉnh phía Nam.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương và chủ đề chính

Giáo trình phân bổ dung lượng thành 4 chương chuyên đề tương ứng với 4 đối tượng cây công nghiệp quan trọng:

[Chương 1: Cây đậu phộng (11h)]
[Chương 2: Cây đậu nành (11h)]
[Chương 3: Cây mè (10h)]
[Chương 4: Cây dừa (10h)]

Progression logic (tiến trình phát triển nội dung) được chuẩn hóa xuyên suốt cả 4 chương theo trình tự tuyến tính chặt chẽ: từ tổng quan diện tích - năng suất - sản lượng toàn cầu và nội địa $\rightarrow$ Phân loại thực vật học, cấu trúc hình thái $\rightarrow$ Nhu cầu sinh thái (nhiệt độ, ánh sáng, ẩm độ, đất đai) $\rightarrow$ Quy trình kỹ thuật canh tác (làm đất, chọn giống, bón phân, tưới nước) $\rightarrow$ Chẩn đoán và phòng trừ sinh vật gây hại $\rightarrow$ Thu hoạch, sơ chế, bảo quản $\rightarrow$ Bài tập thực hành thực địa.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Cơ sở sinh học và sinh lý thực vật: Phân tích chi tiết chu kỳ sinh trưởng, tập tính ra hoa tự thụ phấn, quá trình phát triển của thư đài đậu phộng (Arachis hypogaea) đâm sâu 2–7 cm xuống đất để tạo trái; phân loại tập tính sinh trưởng hữu hạn và vô hạn của cây đậu nành (Glycine max); cơ chế nảy mầm của trái dừa.
• Cơ chế vi sinh vật cộng sinh cố định đạm: Cung cấp lý thuyết về hoạt động của vi khuẩn nốt sần Rhizobium leguminosarum (trên đậu phộng) và Rhizobium japonicum (trên đậu nành) với mật độ 3–4 tỷ vi sinh vật/nốt sần, khả năng tiết axit indol axetic (IAA) làm biến đổi lông hút, tích lũy từ 30–60 kg N/ha đến 100–200 kg N/ha cho đất sau mỗi vụ canh tác.
• Dinh dưỡng khoáng chuyên biệt: Vai trò của Canxi ($Ca$) đối với sự hình thành vỏ trái và hạn chế hạt lép ở đậu phộng qua hấp thụ trực tiếp từ thư đài; tương tác giữa Lưu huỳnh ($S$) với quá trình tổng hợp hàm lượng dầu và protein; vai trò của Molipđen ($Mo$) trong cấu trúc enzyme nitrogenase khử nitrate.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật chuyên ngành: Thực hiện xử lý hạt giống bằng phương pháp kích mầm nước ấm 40°C, thử nghiệm tỷ lệ nảy mầm đạt chuẩn $\ge 85%$, phối trộn thuốc xử lý hạt (Rovral, Bavistin liều lượng 3g/1kg hạt); kỹ thuật lên líp 15–20 cm ở vùng trũng thấp hoặc đánh rãnh thoát nước trên đất giồng cát; kỹ thuật vạt mặt trái dừa và ươm giống.
• Kỹ năng phân tích, giám sát đồng ruộng: Nhận diện các triệu chứng thiếu hụt dinh dưỡng qua màu sắc lá ($K, Mg, S, Fe, Zn, Mn, Cu, B$); chẩn đoán sâu hại (sùng trắng Holotrichia sp., sâu ăn tạp Spodoptera litura, sâu cuốn lá Cacceia micaeana, nhện đỏ Paratetranychus sp.) và bệnh hại (đốm nâu Cercospora arachidicola, đốm đen Phaeoisariopsis personata, rỉ sắt Puccinia arachidis, héo tươi Pseudomonas solanacearum, héo khô do nấm Rhizoctonia, Fusarium, tuyến trùng Meloidogyne sp.).
• Kỹ năng thực nghiệm nông học: Đếm số trái/cây, xác định tỷ lệ trái lép, tỷ lệ trái 1-2-3 hạt, cân trọng lượng 100 hạt/1.000 hạt, tính toán năng suất lý thuyết và năng suất thực thu trên đơn vị diện tích ($1\text{ m}^2$ và $\text{ha}$).

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm kết hợp (Integrated Teaching and Learning), trong đó thời lượng thực hành và thảo luận chiếm hơn 60% tổng chương trình (28/45 giờ). Phương pháp này giúp chuyển giao kiến thức lý thuyết thành các thao tác nghề nghiệp cụ thể tại vườn thực nghiệm hoặc cơ sở sản xuất nông nghiệp.

Các hoạt động giảng dạy và học tập trọng tâm bao gồm:

• Thực hành đồng ruộng: Sinh viên trực tiếp thực hiện các khâu làm đất, xới xáo, bón lót phân chuồng kết hợp $CaSO_4$, chia lô gieo hạt theo khoảng cách kỹ thuật (hàng cách hàng 20–25 cm, cây cách cây 15–20 cm đối với đậu phộng), theo dõi quá trình sinh trưởng của thân lá và rễ nốt sần.
• Nghiên cứu ca bệnh và sâu hại: Thu thập mẫu vật thực vật có biểu hiện bệnh lý ngoài tự nhiên; phân biệt các dạng tổn thương do sâu ăn tạp cắn phá, sâu đục trái gây hại, phân tích triệu chứng héo tươi (mạch gỗ sạm đen do vi khuẩn) so với héo khô do nấm gốc rễ.
• Đánh giá và kiểm tra: Kết hợp đánh giá thường xuyên qua các bài kiểm tra thực hành tính toán chỉ tiêu năng suất nông học, kiểm tra định kỳ 1 giờ (trọng tâm lý thuyết và nhận thức quy trình canh tác), đánh giá thái độ hợp tác - kỹ năng thảo luận nhóm, cùng bài thi kết thúc môn học kéo dài 1 giờ.
• Hướng dẫn tự học: Cuối mỗi chương đều có hệ thống câu hỏi ôn tập định hướng (ví dụ: vai trò của $Ca$ và $Mo$, phân loại côn trùng - bệnh hại, quy trình thu hoạch đậu phộng). Sinh viên được hướng dẫn tra cứu tài liệu chuyên khảo từ các cơ quan nghiên cứu như Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam, Viện Cây ăn quả miền Nam, và số liệu thống kê sản xuất nông nghiệp của FAO.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Nội dung giáo trình phản ánh các dữ liệu thực tế và ứng dụng kỹ thuật canh tác nông nghiệp ở khu vực phía Nam:

• Hệ thống dữ liệu thống kê sản xuất nông nghiệp: Tích hợp các bảng số liệu chi tiết về diện tích, năng suất, sản lượng đậu phộng và đậu nành giai đoạn 2000–2009 của FAO, Tổng cục Thống kê và Cục Trồng trọt. Giáo trình phân tích cụ thể chi phí đầu tư sản xuất 1 ha đậu phộng tại Trà Vinh (chi phí 7,6 triệu đồng, tổng thu 25 triệu đồng, lợi nhuận 17,4 triệu đồng năm 2005) và so sánh giá thành đậu nành sản xuất tại Vĩnh Long với thị trường thế giới.
• Phân loại bộ giống quốc gia và giống triển vọng: Giới thiệu nguồn gốc lai tạo, đặc tính nông học và khả năng chống chịu sâu bệnh của các giống đậu phộng được công nhận giống quốc gia hoặc tiến bộ kỹ thuật tại Việt Nam: V79, LO2, LVT, Sen Lai (75/23), 4329, 1660, cùng các giống triển vọng khu vực hóa như MD7, LO8, LO3, HL25, JL24.
• Gắn liền điều kiện sinh thái vùng cát và đất xám Đồng bằng sông Cửu Long: Cung cấp hướng dẫn kỹ thuật canh tác thích ứng với đất giồng cát (Trà Vinh, Sóc Trăng), đất cồn, đất bãi bồi ven sông; giải pháp bố trí thời vụ trồng đậu phộng mùa nắng (xuống giống cuối tháng 12) trên đất ruộng chân giồng và mùa mưa (tháng 7–8) trên đỉnh giồng.
• Định hướng cơ giới hóa và kiểm soát an toàn nông sản: Nêu rõ yêu cầu áp dụng máy cày, máy gieo hạt, máy bóc vỏ để giảm giá thành sản xuất; quy chuẩn phơi hạt đạt ẩm độ 8–10% nhằm ngăn ngừa độc tố nấm mốc Aflatoxin trong bảo quản đậu phộng xuất khẩu.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Học sinh, sinh viên: Tài liệu học tập chính khóa dành cho sinh viên trình độ Trung cấp thuộc ngành, nghề Trồng trọt và Bảo vệ thực vật. Giáo trình cung cấp đầy đủ các chuẩn kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp cần thiết trước khi tham gia kỳ thực tập tốt nghiệp và làm việc tại các đơn vị nông nghiệp.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần có kiến thức nền tảng từ các môn học cơ sở: Hình thái và Giải phẫu thực vật, Sinh lý thực vật, Đất và Phân bón (Nông hóa - Thổ nhưỡng), Vi sinh vật đại cương và Bảo vệ thực vật đại cương.
• Giảng viên và cán bộ giảng dạy: Tài liệu chuẩn để biên soạn giáo án lý thuyết, đề cương hướng dẫn thực hành đồng ruộng, thiết kế câu hỏi kiểm tra, thang chấm điểm kỹ năng và tổ chức thực nghiệm nông học.
• Tài liệu tham khảo chuyên ngành: Cán bộ khuyến nông cơ sở, kỹ thuật viên các hợp tác xã nông nghiệp, kỹ sư nông học tại các trang trại và hộ nông dân cần nghiên cứu quy trình kỹ thuật canh tác chuẩn đối với đậu phộng, đậu nành, mè và dừa.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?
Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên hệ Trung cấp ngành Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho cán bộ khuyến nông, giảng viên nông nghiệp và người canh tác cây công nghiệp ngắn/dài ngày.

2. Cần kiến thức nền nào để học môn học này?
Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về thực vật học, sinh thái nông nghiệp, tính chất đất trồng trọt, nguyên lý bón phân và các nguyên tắc quản lý dịch hại nông nghiệp cơ bản.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các tài liệu khác là gì?
Giáo trình phân bố thời lượng thực hành lên tới 28/45 giờ, tập trung phân tích sâu điều kiện canh tác đặc thù tại vùng đất cát, đất cồn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời đưa vào danh mục cụ thể các giống cây trồng quốc gia được khảo nghiệm thực tế.

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả?
Người học nên kết hợp đọc lý thuyết từng chương với việc trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối chương; chủ động thực hiện các bài tập thực hành tính toán thành phần năng suất ($100\text{ hạt}$, tỷ lệ trái lép, năng suất lý thuyết $/ \text{m}^2$) và quan sát mẫu vật sâu bệnh thực tế.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình?
Giáo trình xây dựng trên các công trình nghiên cứu và tài liệu tham khảo chính thức của các tác giả: Nguyễn Bảo Vệ và Trần Thị Ba (2005), Mai Xuân Hương và Nguyễn Trí Tài (2003), Trần Thượng Tuấn (2006), các quy chuẩn kỹ thuật của Cục Trồng trọt và cơ sở dữ liệu thống kê của FAO.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Cây công nghiệp (TNN409) hệ thống hóa toàn diện các kiến thức khoa học nông học từ sinh lý thực vật, nhu cầu sinh thái, dinh dưỡng khoáng, vi sinh vật cộng sinh cố định đạm đến quy trình canh tác và bảo vệ thực vật cho 4 loại cây công nghiệp: đậu phộng, đậu nành, mè và dừa.

Lộ trình học tập được định hình mạch lạc: tiếp thu nền tảng lý thuyết đặc tính giống và sinh lý $\rightarrow$ thực hành kỹ thuật canh tác, tưới tiêu, bón phân $\rightarrow$ giám sát, nhận diện dịch hại $\rightarrow$ thu hoạch, bảo quản và phân tích năng suất thực nghiệm.

Để mở rộng kiến thức, người học có thể kết hợp tham khảo các báo cáo kỹ thuật mùa vụ của Cục Trồng trọt, các nghiên cứu chuyên sâu của Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam và các tài liệu khuyến nông chuyên đề về cây có dầu và cây dừa tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CÂY ĐẬU PHỘNG Giới thiệu: Ở đồng bằng sông Cửu Long, cây đậu phộng được trồng nhiều tại các tỉnh Long An, Trà Vinh, Sóc Trăng, Tiền Giang, Đồng Tháp, An Giang,… trên những vùng đất có sa cấu nhẹ như đất giồng cát, đất cồn, đất chân núi và đất phù sa cổ. Tuy nhiên, kiểu canh tác nhỏ lẻ, manh mún như hiện nay thường tốn nhiều công lao động, thời gian sản xuất kéo dài là yếu tố hạn chế làm tăng giá thành sản phẩm. Nếu được canh tác thành vùng chuyên canh rộng lớn, đồng bộ về giống, hợp lý thời điểm xuống giống, cơ giới hoá trong khâu làm đất, gieo hạt, thu hoạch, tách trái, tách hạt,…sẽ tiết giảm được chi phí sản xuất, tăng sức cạnh tranh của mặt hàng nông sản này. Mục tiêu: Kiến thức: trình bày được tình hình sản xuất, nguồn gốc, giá trị sử dụng, yêu cầu điều kiện ngoại cảnh, đặc điểm thực vật học, kỹ thuật canh tác, các loại sâu bệnh và biện pháp quản lý trên cây đậu phộng.

Kỹ năng: thực hiện được, hướng dẫn thực hiện được quy trình kỹ thuật canh tác và quản lý sâu bệnh gây hại trên cây đậu phộng. Năng lực tự chủ và trách nhiệm: có phẩm chất đạo đức tốt và nhận thức đúng đắn về môn học, có thái độ hợp tác với bạn bè, tôn trọng pháp luật và các quy định của nhà trường; có ý thức trách nhiệm trong học tập, có khả năng làm việc theo nhóm; có phương pháp làm việc khoa học, sáng tạo và luôn cập nhật thông tin. Tình hình sản xuất trong nước và trên thế giới 1. Trong nước Ở nước ta cây đậu phộng được trồng nhiều từ Bắc đến Nam.

Có 2 vùng trồng đậu phộng nhiều nhất đó là Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung. Sản lượng năm 2008 lên đến 204,2 nghìn tấn (Bảng 1. Ở đồng bằng sông Cửu Long, diện tích khoảng 12.000 ha, năng suất bình quân 3,18 tấn/ha.1: Sản lượng đậu phộng các miền trong nước từ 2000 - 2008 (nghìn tấn). Vùng 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Đồng bằng 55,7 59,0 61,0 67,9 79,9 79,7 73,7 78,0 82,5 sông Hồng Trung du 39,5 45,2 44,0 46,6 62,3 64,0 60,1 70,2 86,7 miền núi phía Bắc Bắc Trung 138,9 146,0 162,4 162,2 183,8 186,0 184,8 204,0 204,2 Bộ và Duyên hải Tây Nguyên 25,5 28,8 27,8 33,8 17,3 33,8 33,1 32,9 32,2 Đông Nam 76,1 67,5 81,5 71,9 91,5 85,4 75,0 82,0 84,9 Bộ Đồng bằng 19,6 16,6 23,7 23,8 34,2 40,4 35,8 42,9 43,3 sông Cửu Long Cả nước 355,3 363,1 400,4 406,2 469,0 489,3 462,5 510,0 533,8 1.

Trên thế giới Trên thế giới cây đậu phộng được trồng hơn 100 quốc gia, phân bố chủ yếu ở giữa vĩ đạo 400 Bắc và 400 Nam. Đến năm 2008 tổng diện tích canh tác đậu phộng trên thế giới gần 24 triệu ha, tăng so với năm 2000 (Bảng 1. Đậu phộng được sản xuất rộng rãi để làm thực phẩm và nguyên liệu cho ngành công nghiệp (80%). Gần đây, sản xuất đậu phộng ở nhiều nước trên thế giới đạt nhiều thành tựu to lớn.

Về diện tích Ấn Độ 7 triệu ha, Trung Quốc 4 triệu ha, các nước khác như Indonesia, Myanma, Việt Nam, Thái Lan và Pakistan cũng chiếm diện tích đáng kể. Châu Phi có diện tích đậu phộng đứng hàng thứ hai, khoảng 9 triệu ha (ở vùng cận Sahara). Châu Mỹ chỉ có khoảng 0,7 triệu ha (ở vùng Trung và Bắc Mỹ). Hiện nay, diện tích đậu phộng ngày càng được mở rộng, đáng kể nhất là Xênêgan có diện tích trồng đậu phộng chiếm đến 50% trong tổng diện tích đất canh tác của nước này.

Trong số 25 nước trồng đậu phộng ở Châu Á, sản lượng Việt Nam đứng thứ 5 sau Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Myanma và đứng thứ 9 trên thế giới.