BỘ/UBND CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: BÀO XỌC CƠ BẢN NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-… ngày……. NAM ĐỊNH, năm2018 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình môđun Bào xọc cơ bản được xây dựng và biên soạn trên cơ sở chương trình khung đào tạo nghề Cắt gọt kim loại đã được trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định phê duyệt dựa vào năng lực thực hiện của người kỹ thuật viên trình độ lành nghề.
Trên cơ sở phân tích nghề và phân tích công việc của các cán bộ, kỹ thuật viên có nhiều kinh nghiệm, đang trực tiếp sản xuất cùng với các chuyên gia đã tổ chức nhiều hoạt động hội thảo, lấy ý kiến v., đồng thời căn cứ vào tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng của nghề để biên soạn. Ban giáo trình môđun Bào xọc cơ bản do tập thể cán bộ, giảng viên, kỹ sư của Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định và các kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm biên soạn. Ban biên soạn xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Cơ khí & Động lực trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định đã cộng tác, tạo điều kiện giúp đỡ trong việc biên soạn giáo trình. Trong quá trình thực hiện, ban biên soạn đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp thẳng thắn, khoa học và trách nhiệm của nhiều chuyên gia, công nhân bậc cao trong lĩnh vực nghề Cắt gọt kim loại.
Song do điều kiện về thời gian, Mặt khác đây là lần đầu tiên biên soạn giáo trình dựa trên năng lực thực hiện, nên không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình mô đun Bào xọc cơ bản được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu của thực tế sản xuất của các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai. Giáo trình môđun Bào xọc cơ bản được biên soạn theo các nguyên tắc: Tính định hướng thị trường lao động; Tính hệ thống và khoa học; Tính ổn định và linh hoạt; Hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và thế giới; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất. Giáo trình môđun Bào xọc cơ bản nghề Cắt gọt kim loại cấp trình độ Lành nghề đã được Hội đồng thẩm định trường, khoa nghiệm thu và nhất trí đưa vào sử dụng và được dùng làm giáo trình cho học viên trong các khoá đào tạo ngắn hạn hoặc cho công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo.
Nam Định, ngày…. năm…… Nhóm biên soạn 3 MỤC LỤC Trang Lời giới thiệu 3 Bài 1. Sử dụng máy bào ngang, máy xọc đứng 7 1. Khái niệm cơ bản về gia công bào, xọc.
Sử dụng máy bào, máy xọc 9 3. Các biện pháp an toàn trong quá trình thao tác, vận hành sử dụng máy bào, xọc 13 Bài 2. Dao bào, dao xọc 1. Dao bào, xọc 15 2.
Tìm hiểu cấu tạo tổng quát 3. Nhận dạng các loại dao bào, xọc 20 4. Mài sửa dao bào đúng quy trình và nội quy 5. Thực hành gá, rà, điều chỉnh dao và kiểm tra dao trên máy bào, 23 xọc Bài 3.
Bào mặt phẳng ngang, song song, vuông góc 24 1. Yêu cầu kỹ thuật khi gia công mặt phẳng 2. Phương pháp bào mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song, mặt 26 phẳng vuông góc. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục 32 4.
Các bước tiến hành bào Bài 4. Bào, xọc mặt rãnh, rãnh trong và cắt đứt 34 1. Các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết gia công 2. Phương pháp bào, xọc rãnh, rãnh mặt trong trên máy bào, xọc 36 3.
Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục 4. Các bước tiến hành 40 Bài 5. Bào mặt bậc 42 1. Yêu cầu kỹ thuật khi gia công mặt bậc 2.
Phương pháp bào mặt bậc 44 3. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục 46 4. Các bước tiến hành bào 49 Bài 6. Bào mặt phẳng nghiêng 51 1.
Yêu cầu kỹ thuật khi gia công mặt phẳng xiên 2. Phương pháp bào mặt phẳng xiên 54 3. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục 57 4. Các bước tiến hành bào 59 4 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN BÀO XỌC CƠ BẢN Tên mô đun:Bào - Xọc cơ bản Mã số mô đun:C612013211 Thời gian thực hiện mô đun : 75 giờ(Lý thuyết 15 giờ;Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập 57 giờ; kiểm tra 3 giờ).
Vị trí, tính chất của mô đun - Vị trí: Môn học được bố trí sau khi học sinh học xong các môn học chung, cơ sở nghề,mô đun nghề: C612010110, C612010210, C612010310, C612010410, C612013210,…. - Tính chất: là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc. MỤC TIÊU MÔ ĐUN: + Kiến thức: - Trình bày được cấu tạo, hoạt động của các bộ phận chính máy Bào , xọc. - Nêu ra được sự khác nhau của quá trình cắt khi bào so với quá trình cắt khi tiện, phay, sử dụng máy thành thạo.
- Nêu được phương pháp bào các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song, vuông góc, mặt bậc, mặt phẳng nghiêng. - Chỉ ra được những sai hỏng và cách khắc phục. - Đánh giá qua bài kiểm tra viết với câu tự luận, trắc nghiệm đạt yêu cầu. + Kỹ năng: - Nhận dạng, lựa chọn được các dụng cụ, đồ gá thích hợp, mài sửa dao phù hợp và đúng yêu cầu.
- Bào được các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song, vuông góc, mặt bậc, mặt phẳng nghiêng, rãnh mặt trong đạt yêu cầu kỹ thuật. -Được đánh giá qua quá trình thực hiện, qua chất lượng sản phẩm bằng quan sát và bảng kiểm đạt yêu cầu. + Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: 5 - Có ý thức tự giác, tính kỷ luật cao, tinh thần trách nhiệm trong công việc. Có tinh thần hợp tác giúp đỡ lẫn nhau.
- Cẩn thận, nghiêm túc khi vận hành máy. - Có trách nhiệm với yêu cầu của sản phẩm, giữ gìn và bảo quản dụng cụ, thiết bị. - Tuân thủ quy trình và ngăn ngừa các sai hỏng, tai nạn. 6 BÀI 1: SỬ DỤNG MÁY BÀO NGANG, MÁY XỌC ĐỨNG Mục tiêu của bài: - Trình bày đầy đủ được cấu tạo, công dụng và phân loại máy bào.
- Trình bày và giải thích được các hoạt động của các bộ phận chính, các cơ cấu điều khiển, điều chỉnh và những đặc trưng của máy. - Vận hành máy bào thành thạo đúng quy trình và đúng nội quy. Nội dung của bài: 1. Khái niệm cơ bản về gia công bào, xọc.
Sử dụng máy bào, máy xọc 3. Các biện pháp an toàn trong quá trình thao tác, vận hành sử dụng máy bào, xọc 1. KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ GIA CÔNG BÀO 1. Khái niệm: Bào tức là hớt đi một lớp kim loại trên bề mặt gia công, để có chi tiết đạt hình dạng kích thước và độ bóng bề mặt theo yêu cầu.
Trong đó chuyển động chính là chuyển động tịnh tiến của đầu bào, chuyển động phụ là chuyển động tịnh tiến của bàn máy mang phôi theo hai hướng ngang và lên xuống. Các yếu tố của chế độ cắt: a. Tốc độ cắt V: Là tốc độ chuyển động của đầu bào trong chuyển động khoảng chạy làm việc. Trong đó: K là tỷ số truyền động giữa tốc độ làm việc và tốc độ chạy không n là số lần trong một phút L là chiều dài cắt.
Chiều sâu cắt gọt: t. Được tính sau mỗi lần cắt dao giữa bề mặt đã gia công với mặt đang gia công. Khái niệm cắt gọt khi bào Dựa vào cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy bào ngang B650, ta có tỷ lệ đi và về là: đây chúng ta xác định với vận tốc không đổi, mà quãng đường đi được khi đi là 3, và khoảng đường đi được khi về là 5. Quá trình chạy dao sau một lượt đi làm việc lại có một lượt về chạy không nên tuổi thọ của dao cũng được nâng cao.Sử dụng máy bào, máy xọc 1.
Đầu bào Vít me điều chỉnh khoảng ra vào Tay hãm Vị trí điều chỉnh Vị trí điều chỉnh đầu dao lên xuống Tay quay điều chỉnh đầu dao lên xuống Đầu dao Thớt daoGiá bắt dao Vít hãm giá đỡ Bệ đỡ Bệ máy Bàn máy Bánh răng chéo Rãnh bánh răng chéo Trụ đỡ 8 Hình 27.Máy bào ngang B650 Tìm hiểu các bộ phận cơ bản của máy bào chuyển động của vật gia công tương ứng với một lần chuyển động theo hướng thẳng góc với chuyển động chính sau mỗi hành trình. Chiều rộng cắt: a. Là bề dày của dao theo hướng cắt thẳng góc. Chiều rộng cắt b: được đo theo lưỡi cắt chính.
Các đặc điểm của máy bào: Là quá trình cắt gọt đi lại theo hướng chuyển động thẳng, nên trong quá trình cắt va chạm mạnh. Sau một khoảng làm việc lại có một khoảng chạy không nên được gọi là một chu trình kép. Tốc độ cắt luôn luôn biến đổi và được thể hiện bằng hành trình 1+Cấu tạo: Tìm hiểu các bộ phận cơ bản của máy xọc: 9 Công dụng của máy xọc: Gia công các loại mặt phẳng ngắn, mặt phẳng, mặt định hình, như các dạng chày cối của khuôn dập. Xọc các rãnh then trong lỗ bạc, bánh răng, xọc rãnh xiên cho các miếng chêm, xọc các mặt trong có đáy và không đáy.
Ngoài ra còn xọc các mặt định hình khác theo nhu cầu của cấu trúc các chi tiết gia công. Phân loại, ký hiệu và các đặc tính kỹ thuật của máy xọc: Phụ thuộc vào loại hình công việc được thực hiện mà có thể chia tất cả máy xọc thành 2 nhóm cơ bản: máy có công dụng chung và máy chuyên môn hóa và máy chuyên dùng. Các loại máy xọc có cơ cấu chuyển động chính bằng chuyển động culít hoặc chuyển động thủy lực. Hiện nay ngoài những máy xọc được chế tạo tại Liên Xô cũ, Hà Nội và một số nước khác cũng nhập khẩu vào Việt Nam.
Tùy theo tính chất, đặc điểm cấu tạo của máy để có những đặc tính kỹ thuật cụ thể cho từng máy xọc ở bảng sau: Nguyên lý làm việc. + Chuyển động chính: Là chuyển động tịnh tiến lên xuống của đầu xọc. Thực hiện bằng chuyển động thủy lực, còn chuyển động qua lại của bàn máy theo hướng chuyển động dọc, ngang và vòng được thực hiện bằng cơ cấu cơ khí và thủy lực. Chuyển động chính được thực hiện bằng động cơ điện có công suất 7 KW.
Truyền chuyển động qua bộ dây đai thang tới hệ thống bơm thủy lực.
