Giáo Trình Môi Trường và Bảo Vệ Môi Trường Trình Độ Trung Cấp

Giáo trình môi trường và bảo vệ môi trường trình độ trung cấp cung cấp kiến thức cần thiết cho việc bảo vệ và phát triển bền vững.

• Tác giả: ThS. Trương Lê Thanh Thảo
• Trường học: Trường Trung Cấp Du Lịch Và Khách Sạn Saigontourist
• Chuyên ngành: Môi Trường Và Bảo Vệ Môi Trường
• Đề tài: Giáo Trình Môn Học: Môi Trường Và Bảo Vệ Môi Trường
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: MÔI TRƯỜNG VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG THÁCH THỨC HIỆN NAY TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ MÔI TRƯỜNG
• 1.2. PHÂN LOẠI MÔI TRƯỜNG
• 1.3. CÁC CHỨC NĂNG CHỦ YẾU CỦA MÔI TRƯỜNG
• 1.4. NHỮNG VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG THÁCH THỨC HIỆN NAY TRÊN THẾ GIỚI
• 2. CHƯƠNG 2: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
• 2.1. KHÁI NIỆM VỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
• 2.2. PHÂN LOẠI Ô NHIỄM
• 2.3. Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ
• 2.4. Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ĐẤT
• 3. CHƯƠNG 3: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 3.1. CON NGƯỜI VÀ MÔI TRƯỜNG
• 3.2. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 3.3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• 4. CHƯƠNG 4: MÔI TRƯỜNG TRONG NGÀNH DU LỊCH. Ô NHIỄM VÀ SUY THOÁI MÔI TRƯỜNG DO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
• 4.1. DU LỊCH VÀ VẤN ĐỀ SUY THOÁI, Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
• 4.2. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
• 4.3. BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG NHÀ HÀNG - KHÁCH SẠN
• 4.4. TIẾT KIỆM NĂNG LƯỢNG
• 4.5. TIẾT KIỆM NƯỚC
• 4.6. QUẢN LÝ CHẤT THẢI
• 4.7. PHÒNG NGỪA CHÁY NỔ VÀ ỨNG PHÓ VỚI NHỮNG TÌNH HUỐNG KHẨN CẤP
• 4.8. SỰ KẾT HỢP GIỮA CÁC BỘ PHẬN TRONG VIỆC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Bảo Vệ Môi Trường Trung Cấp

Giáo trình Bảo Vệ Môi Trường Trung Cấp là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo nhân lực cho ngành du lịch và bảo vệ môi trường. Nội dung giáo trình không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành các biện pháp bảo vệ môi trường trong hoạt động du lịch. Việc hiểu rõ về môi trường và các vấn đề liên quan là cần thiết để phát triển bền vững.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Bảo Vệ Môi Trường

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản về môi trường, từ đó nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo vệ môi trường trong ngành du lịch.

1.2. Nội dung chính của Giáo Trình

Giáo trình bao gồm các chương về khái niệm môi trường, ô nhiễm môi trường, và các biện pháp bảo vệ môi trường, giúp học viên có cái nhìn tổng quan và sâu sắc về vấn đề này.

II. Những Thách Thức Môi Trường Hiện Nay Tại Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức về môi trường, từ ô nhiễm không khí đến suy thoái tài nguyên thiên nhiên. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của đất nước. Cần có những giải pháp hiệu quả để ứng phó với các thách thức này.

2.1. Ô nhiễm không khí và nước

Ô nhiễm không khí và nước là hai vấn đề nghiêm trọng tại Việt Nam, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống.

2.2. Suy thoái tài nguyên thiên nhiên

Sự khai thác tài nguyên thiên nhiên không bền vững dẫn đến tình trạng cạn kiệt và suy thoái, đe dọa đến sự phát triển bền vững của đất nước.

III. Phương Pháp Bảo Vệ Môi Trường Trong Ngành Du Lịch

Để bảo vệ môi trường trong ngành du lịch, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như tiết kiệm năng lượng, quản lý chất thải và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Những phương pháp này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn nâng cao trải nghiệm cho du khách.

3.1. Tiết kiệm năng lượng trong hoạt động du lịch

Tiết kiệm năng lượng là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ môi trường trong ngành du lịch.

3.2. Quản lý chất thải hiệu quả

Quản lý chất thải là yếu tố then chốt trong việc bảo vệ môi trường, giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Bảo Vệ Môi Trường

Giáo trình Bảo Vệ Môi Trường Trung Cấp không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong các hoạt động du lịch. Học viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế, từ đó nâng cao hiệu quả công việc và bảo vệ môi trường.

4.1. Thực hành bảo vệ môi trường trong du lịch

Học viên sẽ được hướng dẫn thực hành các biện pháp bảo vệ môi trường trong các hoạt động du lịch, từ đó nâng cao nhận thức và trách nhiệm.

4.2. Kết quả nghiên cứu về bảo vệ môi trường

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường trong ngành du lịch không chỉ giúp bảo vệ thiên nhiên mà còn nâng cao trải nghiệm của du khách.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Giáo Trình Bảo Vệ Môi Trường

Giáo trình Bảo Vệ Môi Trường Trung Cấp sẽ tiếp tục được cập nhật và hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường trong ngành du lịch. Việc giáo dục và nâng cao nhận thức về môi trường là cần thiết để phát triển bền vững.

5.1. Tầm quan trọng của giáo dục bảo vệ môi trường

Giáo dục bảo vệ môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức và hành động của cộng đồng đối với các vấn đề môi trường.

5.2. Hướng đi tương lai cho ngành du lịch

Ngành du lịch cần hướng tới phát triển bền vững, kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Môn học: Môi trường và Bảo vệ môi trường do ThS. Trương Lê Thanh Thảo biên soạn, được ban hành năm 2021 bởi Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist (thuộc Tổng Công ty Du lịch Sài Gòn TNHH Một thành viên). Tài liệu được biên soạn phục vụ chương trình đào tạo trình độ trung cấp cho các khối ngành dịch vụ du lịch, lữ hành, quản trị khách sạn, quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống, kỹ thuật chế biến món ăn, kỹ thuật làm bánh và kỹ thuật pha chế đồ uống.

Trong khung chương trình đào tạo nghề du lịch - khách sạn, môn học đóng vai trò trang bị khối kiến thức cơ sở về khoa học môi trường và an toàn sinh thái. Thời lượng giảng dạy được phân bổ trong 16 giờ, bao gồm 9 giờ lý thuyết, 6 giờ thảo luận - bài tập tình huống và 1 giờ kiểm tra đánh giá cuối kỳ.

Mục tiêu học tập (learning outcomes) của giáo trình xác định người học đạt được 4 chuẩn đầu ra:

• Trình bày hệ thống khái niệm cơ bản về môi trường, các cách phân loại môi trường, chức năng của môi trường và các dạng ô nhiễm môi trường.
• Giải thích các vấn đề môi trường thách thức toàn cầu, nguyên nhân và quy luật lan truyền chất ô nhiễm trong tự nhiên.
• Trình bày mối quan hệ tương tác giữa con người và môi trường, các quy định pháp luật trọng yếu trong Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và thực trạng suy thoái môi trường bắt nguồn từ hoạt động du lịch.
• Vận dụng các quy định, giải pháp bảo vệ môi trường, kiểm soát tài nguyên và ứng phó sự cố vào quy trình tác nghiệp thực tế tại các bộ phận nhà hàng, khách sạn và điểm đến du lịch.

Cấu trúc giáo trình bao gồm 1 bài mở đầu và 4 chương chuyên đề. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc kết hợp nền tảng khoa học môi trường với các quy định pháp lý mới của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đồng thời chuyển hóa các nguyên lý sinh thái học thành bảng hướng dẫn thực hành tác nghiệp chi tiết cho từng bộ phận trong cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú và ẩm thực.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc nội dung giáo trình được triển khai theo tiến trình từ nhận thức tổng quát, phân tích cơ chế ô nhiễm đến khung pháp lý và quy trình ứng dụng tác nghiệp chuyên ngành:

• Bài mở đầu (1 giờ): Giới thiệu đề cương môn học, thời lượng, mục tiêu học tập và cơ cấu đánh giá môn học (20% điểm chuyên cần, 20% điểm thảo luận nhóm/cá nhân, 60% thi trắc nghiệm kết thúc môn).
• Chương 1: Môi trường và vấn đề môi trường thách thức hiện nay trên thế giới (3 giờ): Hệ thống hóa khái niệm môi trường, thành phần môi trường, suy thoái và sự cố môi trường; phân loại môi trường (theo tác nhân, sự sống, quyển, tự nhiên - xã hội, vị trí địa lý - độ cao, hoạt động sản xuất); 5 chức năng cơ bản của môi trường sống; phân tích 7 thách thức môi trường toàn cầu (biến đổi khí hậu, suy giảm tầng ôzôn, hiệu ứng nhà kính, suy thoái tài nguyên rừng - đất - nước, ô nhiễm diện rộng do công nghiệp hóa và bụi mịn PM2.5, gia tăng dân số, suy giảm tính đa dạng sinh học).
• Chương 2: Ô nhiễm môi trường (3 giờ): Phân tích khái niệm và phân loại ô nhiễm môi trường (theo đối tượng tác động, tính chất hoạt động, phân bố không gian, nguồn gốc phát sinh sơ cấp/thứ cấp); cơ chế ô nhiễm nước mặt (hiện tượng phú dưỡng N, P, kim loại nặng, vi sinh vật, thuốc bảo vệ thực vật), ô nhiễm nước ngầm và ô nhiễm biển theo Công ước Luật Biển 1982 (UNCLOS); ô nhiễm không khí (nguồn gốc tự nhiên, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và ô nhiễm trong nhà từ VOCs, Radon, amiăng); ô nhiễm môi trường đất và quy trình 5 bước kỹ thuật xử lý chất thải rắn đô thị.
• Chương 3: Bảo vệ môi trường (4 giờ): Vị trí và tác động của con người trong sinh quyển; nhận diện 8 vấn đề môi trường cấp bách tại Việt Nam; phân tích 7 nguyên tắc bảo vệ môi trường, 11 nhóm chính sách của Nhà nước và 14 hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Bảo vệ môi trường 2020; các giải pháp bảo vệ môi trường thực tế (trồng cây xanh, sử dụng vật liệu tự nhiên, ứng dụng năng lượng tái tạo sơ cấp, nguyên tắc 5R: Refuse - Reduce - Reuse - Recycle - Rot, tiêu thụ sản vật địa phương, tiết kiệm điện năng, giảm thiểu rác thải nhựa).
• Chương 4: Môi trường trong ngành du lịch (4 giờ): Đánh giá tác động hai chiều (tích cực và tiêu cực) của phát triển du lịch lên hệ sinh thái; các tác động tiềm ẩn lên thực vật, động vật, nguồn nước và không khí; quy định bảo vệ môi trường đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ theo Điều 53 và hoạt động du lịch theo Điều 59 (Luật Bảo vệ môi trường 2020); quy tắc thực hành xanh tại nhà hàng - khách sạn (tiết kiệm điện năng, tiết kiệm nước, quản lý nước thải, kiểm soát rác thải nguồn, phân loại chất thải nguy hại, quy trình quản lý hóa chất); quy trình phòng ngừa cháy nổ và 8 bước xử lý khẩn cấp; mô hình phối hợp kiểm soát môi trường liên bộ phận (Lễ tân, Buồng phòng, Nhà hàng, Bếp, Kỹ thuật - Bảo trì, Bảo vệ, Ban Môi trường).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết khoa học bao gồm:

• Lý thuyết sinh thái học và hệ thống quyển: Cấu trúc và sự tương tác giữa thạch quyển (Lithosphere), khí quyển (Atmosphere), thủy quyển (Hydrosphere) và sinh quyển (Biosphere); khái niệm về khả năng nền (buffer capacity) của môi trường trong việc tự thanh lọc chất thải qua các chu trình sinh địa hóa.
• Cơ chế ô nhiễm lý - hóa - sinh: Động học của hiện tượng phú dưỡng nước do tích lũy nitơ và phốt pho; cơ chế hấp thụ bức xạ sóng dài gây hiệu ứng nhà kính bởi các phân tử CO2, CFC, CH4, N2O, H2O; cơ chế suy thoái tầng ôzôn ở độ cao 25 km bởi hợp chất ODS và tác động sinh học của bức xạ cực tím lên tế bào sinh vật.
• Khung pháp lý môi trường hiện hành: Khái niệm pháp lý, quy chuẩn kỹ thuật môi trường, cơ chế trách nhiệm bồi thường thiệt hại sinh thái, các điều khoản kiểm soát xả thải và bảo vệ cảnh quan di sản theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020.

Kỹ năng phát triển

Nội dung giáo trình trang bị cho học viên 3 nhóm kỹ năng:

• Kỹ năng kỹ thuật tác nghiệp (Technical skills): Thực hiện phân loại chất thải rắn tại nguồn (hữu cơ, vô cơ tái chế, chất thải nguy hại); vận hành bẫy mỡ tại khu vực chế biến thực phẩm; bảo quản, ghi nhãn và sang chiết hóa chất an toàn; sử dụng thiết bị chữa cháy xách tay (bình CO2) và thao tác thoát hiểm khi xảy ra sự cố cháy nổ.
• Kỹ năng phân tích và tính toán (Analytical skills): Tính toán định lượng các chỉ số tiêu thụ năng lượng điện (kWh/người/ngày), nhu cầu cấp nước (lít/người/ngày), lưu lượng nước thải phát sinh và khối lượng rác thải rắn sinh hoạt dựa trên quy mô dân số và tốc độ tăng trưởng.
• Kỹ năng quản trị và điều phối (Practical competencies): Vận hành quy chế tiết kiệm tài nguyên trong cơ sở lưu trú; lập kế hoạch kiểm soát tiêu hao năng lượng mùa thấp điểm; thiết lập kênh truyền thông nội bộ và phối hợp tác nghiệp liên bộ phận nhằm giảm thiểu phát thải.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình sư phạm kết hợp giữa truyền đạt lý thuyết định hướng nhận thức và rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống thực tế trong môi trường kinh doanh dịch vụ:

• Phân bổ thời lượng sư phạm: Khung chương trình được thiết kế chuẩn mực với 9 giờ lý thuyết tập trung vào việc định hình khái niệm, phân loại và cập nhật khung pháp lý, kết hợp 6 giờ bài tập thực hành, thảo luận nhóm và 1 giờ kiểm tra trắc nghiệm cuối kỳ.
• Bài tập thảo luận và Case studies: Mỗi chương đều tích hợp hệ thống câu hỏi thảo luận nhằm kiểm tra mức độ nắm bắt bản chất hiện tượng (ví dụ: thảo luận ảnh hưởng của các thách thức sinh thái toàn cầu đến 5 chức năng cơ bản của môi trường tại Chương 1; đánh giá các nguy cơ ô nhiễm tiềm ẩn tại các điểm du lịch tự phát ở Chương 4).
• Bài tập tính toán định lượng (Practical exercises): Giáo trình cung cấp bài tập tính toán thực nghiệm xác định phụ tải tiêu thụ điện, nhu cầu cấp nước và khối lượng chất thải rắn phát sinh hằng ngày dựa trên số liệu dân số TP. Hồ Chí Minh giai đoạn 2020 - 2024 (với các tham số: quy mô dân số 9 triệu người, tốc độ tăng dân số 2,28%/năm, định mức điện 2,5 kWh/người/ngày, định mức cấp nước 165 l/người/ngày, hệ số phát sinh rác 0,98 kg/người/ngày).
• Phương pháp kiểm tra đánh giá (Assessment methods):
  • Đánh giá quá trình (40% tổng điểm môn học): bao gồm 20% điểm đánh giá chuyên cần trên lớp và 20% điểm đánh giá ý thức tham gia thảo luận cá nhân, làm việc nhóm.
  • Đánh giá kết thúc môn (60% tổng điểm môn học): thực hiện thông qua hình thức thi trắc nghiệm khách quan, bao quát toàn bộ khối lượng kiến thức của 4 chương.
• Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines): Học viên cần đối chiếu các điều khoản luật được trích dẫn (Luật Bảo vệ môi trường 2020) với các tình huống vận hành thực tế; thực hành kiểm tra chéo các thao tác tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước và quản lý hóa chất tại nơi làm việc hoặc phòng thực hành nghiệp vụ.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật khung pháp lý mới nhất: Giáo trình tích hợp trực tiếp các điều khoản của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, bao gồm các khái niệm pháp lý tại Điều 3, quy định phục hồi môi trường đất tại Điều 18, quy chuẩn xả thải và kiểm soát ô nhiễm đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tại Điều 53, và nghĩa vụ bảo vệ môi trường trong hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch tại Điều 59.
• Tích hợp các xu hướng sinh thái quốc tế: Đưa mô hình Lối sống không rác thải (Zero Waste) với nguyên tắc 5R (Refuse - Reduce - Reuse - Recycle - Rot) vào nội dung đào tạo; cập nhật số liệu về vị trí phát sinh rác thải nhựa của Việt Nam (0,28 - 0,73 triệu tấn/năm, chiếm khoảng 6% lượng rác thải nhựa xả ra biển toàn cầu); dẫn chứng mục tiêu phục hồi tầng ôzôn vào năm 2050 theo Nghị định thư Montreal; cảnh báo mức độ độc hại của bụi mịn PM2.5 theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
• Tính thực hành hóa cao cho ngành dịch vụ: Khác với các tài liệu lý thuyết môi trường đại cương, giáo trình cụ thể hóa các biện pháp kỹ thuật thành danh mục chỉ dẫn tác nghiệp (Checklist) gồm các hành động "nên làm" và "không nên làm" trong quản lý hóa chất, vệ sinh cống rãnh bằng men vi sinh, lắp đặt bẫy mỡ, thu gom dầu ăn phế thải để tái chế sản xuất xà phòng/sáp, và quy trình 8 bước xử lý sự cố cháy nổ.
• Xây dựng ma trận phối hợp liên bộ phận: Giáo trình mô hình hóa luồng trao đổi thông tin và trách nhiệm bảo vệ môi trường giữa Ban Môi trường khách sạn với 9 bộ phận nghiệp vụ chức năng (Lễ tân, Buồng phòng, Quản trị Nhà hàng, Kỹ thuật - Bảo trì, Kế toán, Nhân sự, Tiếp thị - Bán hàng, Chế biến Món ăn, Bảo vệ).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Học viên, sinh viên: Phục vụ trực tiếp cho người học trình độ trung cấp và cao đẳng thuộc các chuyên ngành đào tạo: Hướng dẫn du lịch, Quản lý và kinh doanh nhà hàng và dịch vụ ăn uống, Quản lý và kinh doanh khách sạn, Kỹ thuật chế biến món ăn, Kỹ thuật làm bánh, Kỹ thuật pha chế đồ uống tại các trường đào tạo nghề du lịch.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần nắm vững kiến thức khoa học tự nhiên và kiến thức xã hội ở trình độ giáo dục phổ thông. Giáo trình không yêu cầu người học phải hoàn thành các học phần chuyên sâu về hóa học môi trường hay kỹ thuật môi trường trước khi tiếp cận.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức, làm căn cứ phân bổ thời lượng bài giảng theo chuẩn 16 giờ, xây dựng ngân hàng câu hỏi thi trắc nghiệm, bài tập tính toán và chủ đề thảo luận tình huống tại lớp.
• Cán bộ quản lý và nhân viên ngành du lịch - dịch vụ: Sử dụng làm tài liệu tham khảo để xây dựng quy chế bảo vệ môi trường nội bộ, thiết lập các tiêu chuẩn vận hành xanh (Green Hotel standards), đào tạo nhân viên mới về an toàn hóa chất, tiết kiệm năng lượng và kiểm soát chất thải theo tiêu chuẩn ISO 14001.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng người học nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho học viên trình độ trung cấp và cao đẳng thuộc các khối ngành dịch vụ du lịch, lữ hành, quản trị nhà hàng, khách sạn và kỹ thuật chế biến món ăn, đồng thời phù hợp làm tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ môi trường cho nhân viên đang công tác tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú.

2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học chỉ cần có kiến thức khoa học tự nhiên và xã hội phổ thông căn bản. Các khái niệm về môi trường, cơ chế sinh thái và các quy định pháp luật đều được giáo trình diễn giải từ cấp độ tổng quan trước khi đi sâu vào ứng dụng nghiệp vụ.

3. Giáo trình này có điểm gì khác biệt so với giáo trình môi trường học đại cương?

Giáo trình không thuần túy trình bày lý thuyết môi trường trừu tượng mà tập trung phân tích tác động hai chiều giữa hoạt động du lịch và môi trường, trích dẫn trực tiếp Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và cung cấp quy trình tác nghiệp xanh chi tiết cho từng bộ phận trong nhà hàng, khách sạn.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Học viên nên đọc kỹ phần lý thuyết trong từng chương, hoàn thành các bài tập thảo luận tình huống, tự giải bài toán tính toán phụ tải môi trường đô thị ở Chương 2 và đối chiếu các bảng danh mục hướng dẫn thực hành xanh tại Chương 4 vào công việc thực tế tại cơ sở lưu trú.

5. Giáo trình có kèm theo tài liệu và công cụ hỗ trợ nào?

Giáo trình tích hợp sẵn hệ thống câu hỏi thảo luận cuối mỗi chương, bảng số liệu mẫu cho bài tập tính toán phụ tải chất thải đô thị TP. Hồ Chí Minh, các bảng thông số nồng độ ôzôn tác động lên sinh vật, danh mục văn bản luật trích dẫn và các biểu mẫu quy trình xử lý khẩn cấp sự cố cháy nổ.

---

Kết luận

Giáo trình Môn học: Môi trường và Bảo vệ môi trường của ThS. Trương Lê Thanh Thảo cung cấp hệ thống tri thức cơ bản về khoa học môi trường gắn liền với trách nhiệm pháp lý và kỹ năng vận hành thực tế trong ngành du lịch - dịch vụ.

Tiến trình học tập được thiết kế mạch lạc: đi từ việc nhận diện cấu trúc, chức năng và các thách thức môi trường toàn cầu (Chương 1, 2) -> nắm vững khung pháp luật và các giải pháp bảo vệ môi trường quốc gia (Chương 3) -> áp dụng quy chuẩn kỹ thuật và quy trình quản trị môi trường vào từng bộ phận nghiệp vụ du lịch, nhà hàng, khách sạn (Chương 4).

Để mở rộng kiến thức, người học được khuyến nghị tra cứu bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan (Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các Nghị định hướng dẫn thi hành), các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường (QCVN) và hệ thống tiêu chuẩn quản lý môi trường TCVN ISO 14001.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MÔI TRƯỜNG VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG THÁCH THỨC HIỆN NAY TRÊN THẾ GIỚI 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ MÔI TRƯỜNG Môi trường bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, kinh tế, xã hội, sự tồn tại, phát triển của con người, sinh vật và tự nhiên. Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đến môi trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái môi trường, cải thiện chất lượng môi trường; sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và ứng phó với biến đổi khí hậu. Thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường gồm đất, nước, không khí, sinh vật, âm thanh, ánh sáng và các hình thái vật chất khác.

Suy thoái môi trường là sự suy giảm về chất lượng, số lượng của thành phần môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, sinh vật và tự nhiên. Sự cố môi trường là sự cố xảy ra trong quá trình hoạt động của con người hoặc do biến đổi bất thường của tự nhiên, gây ô nhiễm, suy thoái môi trường nghiêm trọng. PHÂN LOẠI MÔI TRƯỜNG:  Phân loại môi trường theo các tác nhân: - Môi trường tự nhiên (Natural environment) là môi trường do thiên nhiên tạo ra; ví dụ: sông, biển, đất… - Môi trường nhân tạo (Artifical environment) là môi trường chịu sự tác động của con người; ví dụ: môi trường đô thị, làng mạc, kênh đào, chợ búa, trường học…  Phân loại môi trường theo sự sống: - Môi trường vật lý (Physical environment): là thành phần vô sinh của môi trường tự nhiên, gồm có thạch quyển, thủy quyển và khí quyển. Nói cách khác, môi trường vật lý là môi trường không có sự sống (theo quan điểm cổ điển).

- Môi trường sinh học (Bio-environment hay Environmental biology): là thành phần hữu sinh của môi trường, hay nói cách khác là môi trường mà ở đó có diễn ra sự sống. Môi trường sinh học bao gồm các hệ sinh thái, các quần thể thực vật, động vật, vi sinh vật và cả con người, tồn tại và phát triển trên cơ sở và đặc điểm của các thành phần môi trường vật lý.  Phân loại môi trường theo quyển - Thạch quyển (Lithosphere): còn gọi là môi trường đất, hay địa quyển gồm tất cả các dạng vật chất vô cơ, hữu cơ có trong môi trường đất. - Khí quyển (Atmosphere): khí quyển là môi trường không khí được giới hạn trong lớp không khí bao quanh trái đất và được chia ra làm nhiều tầng: tầng đối lưu, 2 tầng bình lưu, tầng trung lưu và tầng ngoài, trong đó tầng đối lưu có tầm quan trọng quyết định đến môi trường toàn cầu - Thủy quyển (Hydrosphere): thủy quyển là môi trường nước với tất cả những thành phần nước trên trái đất, bao gồm nước trong ao hồ, trong sông ngòi, suối, đại dương, nước mưa, tuyết, băng, nước ngầm… - Sinh quyển (Biosphere): sinh quyển là môi trường sinh học với tất cả những phần từ núi cao đến đáy đại dương, bao gồm cả lớp không khí có oxy trên cao cho đến các vùng thạch quyển có tồn tại sự sống.

 Phân loại môi trường theo tự nhiên và xã hội - Môi trường tự nhiên (Natural environment): là tất cả những môi trường mang tính tự nhiên như: sông, suối, đất, không khí, rừng, biển… - Môi trường xã hội và nhân văn (Environment of societies and humanities): là môi trường giáo dục, hoạt động xã hội; vì con người được cấu thành, phát triển trong mối tương tác của con người với con người và con người với những hoạt động sống trong xã hội liên quan với các dân tộc khác.