0 KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ TRUYỀN THÔNG VIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG ================================= GI¸O TR×NH B¸O H×NH Nhµ b¸o: NguyÔn Minh Bµi (Lưu hành nội bộ) 1 Lêi nãi ®Çu TruyÒn h×nh ra ®êi thÕ kû XX. Tõ khi ra ®êi ®Õn nay, b¸o h×nh ph¸t triÓn kh«ng ngõng c¶ vÒ sè l-îng vµ chÊt l-îng. HiÖn nay b¸o h×nh lµ mét trong nh÷ng ph-¬ng tiÖn chuyÓn t¶i th«ng tin quan träng cña mäi quèc gia vµ cã kh¶ n¨ng kÕt nèi céng ®ång réng lín trªn thÕ giíi. B¸o chÝ n-íc ta theo LuËt B¸o chÝ cña Nhµ n-íc Céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam gåm cã b¸o in (b¸o hµng ngµy, b¸o tuÇn, t¹p chÝ, c¸c b¶n tin TTX, b¶n tin néi bé.) b¸o nãi (C¸c ®µi ph¸t thanh) b¸o ¶nh (t¹p chÝ ¶nh), b¸o h×nh (®µi truyÒn h×nh, c¸c kªnh h×nh cña c¸c c¬ quan, tæ chøc c¸c clip trong cæng th«ng tin ®iÖn tö.) vµ b¸o m¹ng (cæng th«ng tin, Internet.
Nã lµ nh÷ng ph-¬ng tiÖn th«ng tin thiÕt yÕu cña ®êi sèng x· héi, lµ c¬ quan ng«n luËn cña Nhµ n-íc; cña c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, kinh tÕ, x· héi vµ c¸c tæ chøc nghÒ nghiÖp. ®ång thêi lµ diÔn ®µn, cÇu nèi cña nh©n d©n víi Nhµ n-íc. Nh-ng mçi lo¹i h×nh b¸o chÝ cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng, nh÷ng thÕ m¹nh, yÕu kh¸c nhau. Ng-êi ho¹t ®éng ë lo¹i h×nh b¸o chÝ nµo, ngoµi viÖc ph¶i n¾m v÷ng nh÷ng quan ®iÓm t- t-ëng c¬ b¶n cña b¸o chÝ v« s¶n, cßn cÇn ph¶i hiÓu râ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña lo¹i h×nh ®ã th× míi ph¸t huy ®-îc kÕt qu¶ tuyªn truyÒn, gi¸o dôc vµ cæ vò quÇn chóng ®Êu tranh víi mäi kÎ thï giai cÊp vµ x©y dùng cuéc sèng míi.
Néi dung cña tËp gi¸o tr×nh nµy kh«ng ph¶i lµ ®· ®Çy ®ñ vÒ lµm b¸o h×nh mµ chØ lµ chän läc mét vµi ®iÓm c¨n b¶n ®Ó phôc lµm nghÒ khi t¸c nghiÖp. Mong r»ng, nã lµ mét tµi liÖu h÷u Ých cho tÊt c¶ nh÷ng ai ®i vµo lµm b¸o h×nh. Mét ®iÒu cÇn nhÊn m¹nh lµ: tr¨m hay kh«ng b»ng tay quen. §©y lµ c©u ph-¬ng ng«n rÊt phï hîp víi ng-êi lµm b¸o nãi chung vµ ng-êi lµm b¸o h×nh nãi riªng.
NÕu chØ häc mét c¸ch m¸y mãc th× kh«ng ®ñ mµ ph¶i thùc hµnh nhiÒu míi ph¸t hiÖn ®-îc sù kiÖn; ph¶i thùc hµnh nhiÒu míi biÕt kh¶ n¨ng thÓ hiÖn h×nh ¶nh nh- thÕ nµo ®Ó cã th«ng tin vµ thùc hµnh nhiÒu míi t×m ra c¸ch viÕt lêi b×nh l-u lo¸t, hÊp dÉn. NghÒ lµm b¸o lµ nghÒ cÇn s¸ng t¹o, ng-êi lµm b¸o h×nh l¹i cµng ®ßi hái nhiÒu h¬n. 2 Trong cuèn gi¸o tr×nh nµy, chØ tr×nh bµy vµ hÖ thèng nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n; nh÷ng kü n¨ng cÇn thiÕt ®-îc thÓ hiÖn qua mét sè gi¸o tr×nh trong vµ ngoµi n-íc. Bªn c¹nh ®ã, cßn dùa trªn kinh nghiÖp thùc tÕ cña b¶n th©n vµ nhiÒu ®ång nghiÖp, mÆt kh¸c th«ng qua c¸c tµi liÖu h-íng dÉn cña c¸c nhµ b¸o, gi¶ng viªn tÇm cì quèc tÕ vÒ Ph¸t thanh - TruyÒn h×nh.
Nh»m gióp cho ng-êi häc cã thÓ t¹o ra ®-îc c¸c t¸c phÈm b¸o h×nh cã chÊt l-îng. PHẦN MỘT - TỔNG QUAN BÁO HÌNH I- KHÁI NIỆM Truyền hình đã trở thành phương tiện truyền thông quen thuộc trong mỗi gia đình, hiện nay chiếc ti vi được sang chế theo chiều hướng màn hình rộng ra, mỏng hơn và loại màn hình nhỏ gọn ( xem truyền hình trên điện thoại di động) Sự tiện dụng theo hướng tích hợp truyền thông đa phương tiện đang làm truyền hình có những hướng phát triển mới. Việc phát sóng truyền hình qua vệ tinh làm không gian trái đất như “ thu nhỏ” lại , có hàng nghìn kênh truyền hình đan xen nhau trong không gian xung quanh ta. Có nhiều quan niệm về truyền hình có cả nhìn nhận tích cực và tiêu cực nhưng vai trò của truyền hình trong xã hội thì khó có thể phủ nhận.
Vậy truyền hình là gì? Televison là từ ghép trong tiếng La tinh: “Tele” có nghĩa là xa, còn “ vision” là nhìn, như vậy sự kết hợp của nó cho thấy nghĩa là: nhìn từ xa. Truyền hình ra đời đánh dấu mốc quan trọng khi mong muốn nhìn được “ từ xa” của con người trở thành hiện thực. Trên phương tiện kỹ thuật thì truyền hình là quá trình biến đổi từ năng lượng ánh sáng thông qua ống kính máy quay thu hình thành năng lượng điện, nguồn tín hiệu điện từ được phát sóng truyền đến máy thu hình và lại biến đổi thành năng lượng ánh sáng tác động vào thị giác, người xem nhận được hình ảnh thông qua màn hình. Về mặt nội dung, truyền hình là loại hình truyền thông mà thông điệp được truyền trong không gian tích hợp cả hình ảnh và âm thanh tạo cho người xem cảm giác sống động của hiện thực cuộc sống II.
LỊCH SỬ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN Truyền hình là loại hình báo chí ra đời gắn liền với sụ phát triển của khoa học công nghệ, phát minh của các nhà khoa học, sự ra đời của chiếc ti vi được kế thừa từ nhiều nghiên cứu trước đó. Hơn nữa, trong giai đoạn đầu tiên, các nhà khoa học của một số quốc gia đều nghiên cứu và thử nghiệm về truyền hình. Một thế hệ tivi mới ra đời lại đánh dấu một bước phát triển của truyền hình, và những chiếc tivi cũ lại trở nên lạc hậu. Sự phát triển mạnh mẽ của các loại thiết bị truyền hình góp phần hoàn thiện hệ thống truyền hình trên toàn thế giới.
3 §iÖn ¶nh ra ®êi n¨m 1895 t¹i thñ ®« n-íc Ph¸p. Cßn ch-¬ng tr×nh truyÒn h×nh ®Çu tiªn ®-îc ph¸t h×nh dµnh cho lo¹i m¸y thu víi 30 dßng cña ngµnh B-u ®iÖn ®Õ chÕ §øc thùc hiÖn n¨m 1928. Ch-¬ng tr×nh truyÒn h×nh thö nghiÖm m·i ®Õn n¨m 1935 míi ®-îc thùc hiÖn. Sau ®ã, n¨m 1936, §µi truyÒn h×nh BBC cña Anh b¾t ®Çu ph¸t sãng ®Òu ®Æn c¸c ch-¬ng tr×nh vµ ®-îc kÐo dµi m·i ®Õn khi chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø II bïng næ míi ph¶i ngõng.
Cïng n¨m ®ã, t¹i Mü l¹i lµ n¨m ®¸nh dÊu mèc ra ®êi lÞch sö truyÒn h×nh. Khi chiÕn tranh b¾t ®Çu diÔn ra ë ch©u ¢u, th× t¹i thñ đ« Niu Oãc Chñ tÞch TËp ®oµn ph¸t thanh cña Mü lµ §avÝt X¸cn«p ®· ph¸t biÓu: "Cßn giê ®©y chóng t«i ®· bæ sung h×nh ¶nh vµ ©m thanh". §Êy chÝnh lµ lêi tuyªn bè vÒ sù ra ®êi cña ngµnh truyÒn h×nh. Sau nhiÒu n¨m ph¸t sãng vµ hoµn thiÖn, ngµy 1-7-1941 ch-¬ng tr×nh truyÒn h×nh th-¬ng m¹i ®Çu tiªn cña tËp ®oµn ph¸t thanh Mü míi ®-îc chÝnh thøc cÊp phÐp ho¹t ®éng.
Ngay trong giai ®o¹n chiÕn tranh, ë Mü ®· cã 6 ®µi truyÒn h×nh ho¹t ®éng víi nhiÒu ch-¬ng tr×nh kh¸c nhau. KÕt thóc chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø II, ng-êi ta ®¸nh gi¸ lµ thêi kú thÕ giíi lªn "c¬n sèt truyÒn h×nh" m¹nh mÏ. N¨m 1950 trªn thÕ giíi míi chØ cã Liªn X«, Mü, Anh cã truyÒn h×nh th× 10 n¨m sau, 1960 ®· më réng ra 20 n-íc ph¸t sãng ®Òu ®Æn c¸c ch-¬ng tr×nh truyÒn h×nh. §Õn nay TruyÒn h×nh ®· cã mÆt ë hÇu hÕt c¸c quèc gia trªn thÕ giíi.
Khoa häc c«ng nghÖ vÒ ®iÖn tö ph¸t triÓn kh«ng ngõng ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó hÖ thèng truyÒn h×nh lu«n lu«n ®-îc ®æi míi. Sè dßng ph©n gi¶i tõ 405 lªn 819 vµ truyÒn h×nh ®é nÐt cao ®· lªn ®Õn 1125 ®Õn 1250 dßng. NhiÒu n-íc ®· ph¸t triÓn truyÒn h×nh mµu vµ truyÒn h×nh chÊt l-îng cao. §Æc biÖt vÒ néi dung, hÇu hÕt c¸c ®µi ®Òu ph¸t kªnh chuyªn ®Ò riªng biÖt cho tõng lo¹i ®èi t-îng, cho thêi gian kh¸c nhau.
NhiÒu ®µi hµng ngµy ph¸t hµng chôc kªnh liªn tôc 24/24 giê ®Ó ®¸p øng nhu cÇu cËp nhËt th«ng tin vµ gi¶i trÝ cña ng-êi xem. Ngµy 1-6-1980 lÞch sö truyÒn h×nh ®· diÔn ra mét sù kiÖn quan träng. Trung t©m th«ng tin t¹i thµnh phè Atlanta cña Mü-tõ nay ®· trë thµnh mét trong nh÷ng thñ ®« th«ng tin cña thÕ giíi, b¾t dÇu khai tr-¬ng m¹ng truyÒn h×nh tin tøc ph¸t b»ng c¸p - vÖ tinh. B¾t ®Çu tõ ngµy ®ã, h·ng CNN truyÒn tin suèt ngµy ®ªm trªn mµn ¶nh truyÒn h×nh trªn toµn thÕ giíi.
Kh«ng chØ tin tøc, c¸c nhµ b¸o ®· thùc hiÖn nhiÒu phãng sù còng nh- nhiÒu thÓ tµi kh¸c ph¸t trªn m¹ng c¸p - vÖ tinh. N¨m 2003, mét cuéc c¸ch m¹ng khoa häc lín n÷a ®· ®-a vÞ thÕ b¸o h×nh ph¸t triÓn kh«ng ngõng. §ã lµ hÖ th«ng m¹ng Internet víi c¸c clip h×nh ¶nh sèng ®éng. Ngµy nay th«ng tin m¹ng (trong ®ã cã phÇn h×nh) ®· trë thµnh nhu cÇu kh«ng thÓ thiÕu ®-îc víi hµng tû ng-êi trªn hµnh tinh ë ViÖt Nam, b¸o h×nh ra ®êi muén.
T¹i c¸c tØnh, thµnh phia Nam tõ nh÷ng n¨m thËp kû 60 Mü ®· ph¸t sãng truyÒn h×nh ë ph¹m vi hÑp. MiÒn B¾c truyÒn h×nh ®-îc ph¸t thÓ 4 nghiÖm ®Çu nh÷ng n¨m 1970 (chñ yÕu phôc vô t¹i Thñ ®« Hµ Néi). Trªn 40 n¨m qua, cïng víi c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c, b¸o h×nh ®· cã nh÷ng b-íc ph¸t triÓn m¹nh mÏ. Ngoµi §µi truyÒn h×nh Quèc gia mçi ngµy ph¸t hµng chôc kªnh qua sãng vµ c¸p - vÖ tinh suèt 24/24 giê, c¸c tØnh, thµnh ®Òu cã §µi ph¸t thanh - truyÒn h×nh, bªn c¹nh ®ã, mét sè c¬ quan, tæ chøc còng ®· x©y dùng c¸c kªnh, ch-¬ng tr×nh truyÒn h×nh riªng cña m×nh.
§Æc biÖt b¸o m¹ng, cæng th«ng tin ®iÖn tö còng ®· cung c¸p cho ®éc gi¶ nhiÒu sù kiÖn, vÊn ®Ò kh«ng chØ lµ bµi viÕt mµ cßn c¶ h×nh ¶nh ®éng rÊt hÊp dÉn. Các dấu mốc phát triển của truyền hình • Trên thế giới: -Năm 1862: Truyền những hình ảnh tĩnh qua khoảng cách dài bằng một hệ thống điện báo toàn năng tại Italia - Năm 1873: Hai nhà khoa học Anh đã làm thí nghiệm với các phân tử Selen và ánh sáng mở ra hy vọng truyền hình ảnh bằng tín hiệu điện tử - Năm 1884: Phát minh ra hệ thống tivi cơ điện tử đầu tiên.