Một Số Vấn Đề Về Giáo Dục Ở Mão Điền, Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh (1986-2006)

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh một số vấn đề về giáo dục ở mão điền huyện thuận thành tỉnh bắc ninh trong những năm đổi mới, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Đăng Quý
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đình Lê
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch Sử
• Đề tài: Một Số Vấn Đề Về Giáo Dục Ở Mão Điền (Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh) Trong Những Năm Đổi Mới (1986-2006)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ GIÁO DỤC MÃO ĐIỀN TRƯỚC ĐỔI MỚI
• 1.1. Tình hình chung
• 1.2. Lịch sử hình thành
• 1.3. Lịch sử đấu tranh
• 2. CHƯƠNG 2: GIÁO DỤC XÃ MÃO ĐIỀN TRONG NHỮNG NĂM 1986 - 2006
• 3. CHƯƠNG 3: GIÁO DỤC VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, XÃ HỘI Ở XÃ MÃO ĐIỀN
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo dục ở Mão Điền giai đoạn 1986 2006

Giai đoạn đổi mới từ năm 1986 đến 2006 đã đánh dấu những chuyển biến quan trọng trong lĩnh vực giáo dục Việt Nam. Tại Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, giáo dục không chỉ là một lĩnh vực mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Những chính sách đổi mới đã tạo ra cơ hội cho người dân tiếp cận tri thức và nâng cao chất lượng cuộc sống. Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đã giúp Mão Điền trở thành một trong những điểm sáng về giáo dục trong khu vực.

1.1. Lịch sử giáo dục Mão Điền trước đổi mới

Trước năm 1986, giáo dục ở Mão Điền chủ yếu dựa vào các trường học truyền thống và sự hỗ trợ từ cộng đồng. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục còn hạn chế do thiếu cơ sở vật chất và phương pháp giảng dạy lạc hậu. Những nỗ lực khuyến học từ cộng đồng đã giúp duy trì truyền thống hiếu học của địa phương.

1.2. Những chính sách giáo dục quan trọng trong giai đoạn đổi mới

Trong giai đoạn đổi mới, nhiều chính sách giáo dục đã được ban hành nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Các nghị quyết của Đảng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục và đào tạo, coi đây là quốc sách hàng đầu. Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc cải cách nội dung và phương pháp giảng dạy tại Mão Điền.

II. Những thách thức trong giáo dục ở Mão Điền giai đoạn 1986 2006

Mặc dù có nhiều thành tựu, giáo dục ở Mão Điền vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng giáo dục chưa đồng đều giữa các khu vực, và cơ sở vật chất còn thiếu thốn. Những vấn đề này đã ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Việc nâng cao chất lượng giáo dục là một nhiệm vụ cấp bách.

2.1. Chất lượng giáo dục và cơ sở vật chất

Chất lượng giáo dục ở Mão Điền còn thấp so với các khu vực khác. Cơ sở vật chất không đáp ứng được nhu cầu học tập, dẫn đến việc học sinh không thể phát huy hết khả năng của mình. Việc đầu tư cho cơ sở vật chất là cần thiết để cải thiện tình hình này.

2.2. Vấn đề thiếu hụt giáo viên và phương pháp giảng dạy

Sự thiếu hụt giáo viên có trình độ chuyên môn cao đã ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy. Nhiều giáo viên vẫn sử dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, không phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng giáo viên để nâng cao chất lượng giảng dạy.

III. Phương pháp cải cách giáo dục ở Mão Điền giai đoạn 1986 2006

Để giải quyết những thách thức trong giáo dục, Mão Điền đã áp dụng nhiều phương pháp cải cách. Các chương trình giáo dục mới được triển khai nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập. Sự tham gia của cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện giáo dục tại địa phương.

3.1. Đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy

Nội dung giáo dục đã được đổi mới để phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Các phương pháp giảng dạy hiện đại được áp dụng nhằm khuyến khích sự sáng tạo và tư duy độc lập của học sinh. Điều này đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại Mão Điền.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong giáo dục

Cộng đồng đã đóng góp tích cực vào việc cải thiện giáo dục thông qua các hoạt động khuyến học và hỗ trợ tài chính. Sự tham gia này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu giáo dục ở Mão Điền

Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo dục ở Mão Điền đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn đổi mới. Tỷ lệ học sinh đỗ đại học và cao đẳng tăng lên rõ rệt, cho thấy sự phát triển của nguồn nhân lực tại địa phương. Mão Điền đã trở thành một mô hình giáo dục tiêu biểu cho các địa phương khác trong cả nước.

4.1. Tỷ lệ học sinh đỗ đại học và cao đẳng

Từ năm 1991 đến 2007, Mão Điền có 1114 người học xong hoặc đang học đại học, cao đẳng, chiếm 7% tổng số dân. Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục tại địa phương.

4.2. Mô hình giáo dục Mão Điền và bài học cho các địa phương khác

Mão Điền đã trở thành điểm sáng giáo dục của huyện và tỉnh Bắc Ninh. Nhiều địa phương đã cử đoàn đại biểu đến học tập kinh nghiệm mô hình giáo dục ở đây, cho thấy tầm quan trọng của việc chia sẻ kinh nghiệm trong giáo dục.

V. Kết luận và tương lai của giáo dục ở Mão Điền

Giáo dục ở Mão Điền đã có những bước tiến quan trọng trong giai đoạn đổi mới. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, cần có những chính sách và giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Tương lai của giáo dục ở Mão Điền phụ thuộc vào sự đầu tư và quan tâm của cả cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục trong tương lai

Cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, đồng thời tăng cường đầu tư cho cơ sở vật chất. Sự tham gia của cộng đồng cũng cần được khuyến khích để tạo ra một môi trường học tập tốt hơn.

5.2. Vai trò của giáo dục trong phát triển kinh tế xã hội

Giáo dục không chỉ là một lĩnh vực riêng lẻ mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Đầu tư cho giáo dục sẽ mang lại lợi ích lâu dài cho Mão Điền và cả nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của tri thức khoa học công nghệ, giáo dục được xem là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế - xã hội. Tại xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, trong giai đoạn đổi mới từ 1986 đến 2006, giáo dục đã có những bước phát triển vượt bậc, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Với dân số khoảng 13.000 người năm 2006, Mão Điền nổi bật với tỷ lệ người có trình độ đại học, cao đẳng chiếm khoảng 7% tổng dân số, tương đương cứ hai hộ có một người có trình độ đại học trở lên. Năm 2008, xã có 197 học sinh đỗ đại học, cao đẳng, trở thành điểm sáng giáo dục của huyện, tỉnh và cả nước.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm tái hiện bức tranh giáo dục Mão Điền trong thời kỳ đổi mới, làm rõ thành tựu và tồn tại, đồng thời rút ra bài học phát triển giáo dục địa phương. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 1986-2006 tại xã Mão Điền, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ giúp hiểu rõ mô hình giáo dục thành công tại Mão Điền mà còn cung cấp cơ sở khoa học để phát triển giáo dục địa phương trong tương lai, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết phát triển nguồn nhân lực: Giáo dục là công cụ quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
• Lý thuyết xã hội hóa giáo dục: Giáo dục không chỉ là trách nhiệm của nhà nước mà còn là sự nghiệp của toàn xã hội, cần huy động các nguồn lực xã hội tham gia.
• Mô hình quản lý giáo dục địa phương: Quản lý giáo dục hiệu quả dựa trên sự phối hợp giữa nhà trường, chính quyền và cộng đồng dân cư.
• Các khái niệm chính bao gồm: xã hội hóa giáo dục, khuyến học - khuyến tài, phát triển cơ sở vật chất giáo dục, đội ngũ giáo viên và quản lý giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với các phương pháp logic, so sánh, thống kê và điều tra điền dã. Nguồn dữ liệu bao gồm:

• Tư liệu lịch sử, văn kiện Đảng, Nhà nước về giáo dục.
• Tài liệu lưu trữ của tỉnh, huyện, xã, các báo cáo giáo dục địa phương.
• Số liệu thống kê về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, học sinh.
• Phỏng vấn, khảo sát thực tế tại xã Mão Điền.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm các trường học, giáo viên, học sinh và các tổ chức xã hội liên quan trong xã. Phương pháp chọn mẫu kết hợp ngẫu nhiên và phi ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện và sâu sát thực tiễn. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 1986-2006, với các mốc quan trọng như năm 1990 (tách trường phổ thông cơ sở thành tiểu học và trung học cơ sở), năm 1999 (tách trường tiểu học thành hai trường), và các năm đánh giá chất lượng giáo dục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phát triển cơ sở vật chất giáo dục: Từ năm 1986 đến 2006, số phòng học tại Mão Điền tăng từ 16 lên 68 phòng, trong đó có 28 phòng kiên cố và 40 phòng bán kiên cố. Năm 2003, xã đầu tư 850 triệu đồng xây dựng khu trung tâm trường tiểu học số 2 với 8 phòng học kiên cố. Tuy nhiên, cơ sở vật chất vẫn còn nhiều hạn chế, năm 2006 một trận lốc xoáy làm tốc mái nhiều phòng học bán kiên cố.

2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên: Đội ngũ giáo viên tăng về số lượng và chất lượng. Năm 1987-1988, 100% giáo viên tiểu học có trình độ trung cấp; đến năm 2006-2007, 10 giáo viên có trình độ cao đẳng, 24 giáo viên đang theo học đại học, cao đẳng. Trường THCS Mão Điền có 44 giáo viên có trình độ đại học hoặc đang học, chiếm 70,5%. Tỷ lệ giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh tăng từ 11,6% năm 1998 lên 15,5% năm 2006.

3. Mở rộng quy mô và mạng lưới trường lớp: Số lớp học phổ thông tăng từ 47 lớp (1856 học sinh) năm 1987-1988 lên 63 lớp (2383 học sinh) năm 2006-2007, tăng khoảng 1,3 lần. Ngành mầm non phát triển mạnh với số nhóm nhà trẻ tăng gần 7 lần, số trẻ mẫu giáo tăng hơn 2 lần trong 20 năm.

4. Xã hội hóa giáo dục và công tác khuyến học, khuyến tài: Quỹ khuyến học xã Mão Điền thu được trên 200 triệu đồng từ nguồn thu thường xuyên và hàng trăm triệu đồng từ vận động không thường xuyên. Tỷ lệ học sinh bỏ học giảm từ 13-15% xuống còn 3% trong giai đoạn đầu đổi mới nhờ công tác tuyên truyền và vận động của Ban liên lạc trường học. Hội sinh viên xã thu hút trên 500 hội viên, tổ chức gặp mặt, hỗ trợ sinh viên học tập và tìm việc làm.

Thảo luận kết quả

Sự phát triển cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên là nền tảng quan trọng nâng cao chất lượng giáo dục Mão Điền. Mặc dù còn nhiều khó khăn về vật chất, sự nỗ lực của chính quyền, nhà trường và nhân dân đã tạo nên môi trường học tập ngày càng tốt hơn. Việc mở rộng mạng lưới trường lớp đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của con em địa phương, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của người dân đối với giáo dục.

Công tác xã hội hóa giáo dục và khuyến học, khuyến tài đã huy động được nguồn lực xã hội lớn, góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học và nâng cao động lực học tập. So với các nghiên cứu về giáo dục địa phương khác, Mão Điền nổi bật với mô hình phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, chính quyền và cộng đồng dân cư, tạo thành mặt trận giáo dục vững chắc.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số phòng học, số lượng giáo viên có trình độ đại học, tỷ lệ học sinh bỏ học theo năm, và biểu đồ nguồn thu quỹ khuyến học qua các năm để minh họa rõ nét các chuyển biến tích cực.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất: Đẩy mạnh xây dựng phòng học kiên cố, trang thiết bị hiện đại, ưu tiên các trường mầm non và tiểu học. Mục tiêu nâng tỷ lệ phòng học kiên cố lên trên 70% trong vòng 5 năm. Chủ thể thực hiện: UBND xã phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh.

2. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên: Tổ chức các lớp bồi dưỡng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ, khuyến khích giáo viên học đại học, thạc sĩ. Mục tiêu 80% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn trong 3 năm tới. Chủ thể: Phòng Giáo dục huyện, các trường học.

3. Mở rộng và đa dạng hóa các hình thức giáo dục: Phát triển các loại hình trường ngoài công lập, đào tạo không chính quy, từ xa để đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của nhân dân. Chủ thể: UBND xã, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp.

4. Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục và khuyến học: Mở rộng quỹ khuyến học, vận động các tổ chức, cá nhân đóng góp, xây dựng phong trào học tập suốt đời. Mục tiêu tăng nguồn quỹ khuyến học lên gấp đôi trong 5 năm. Chủ thể: Hội Khuyến học xã, Ban liên lạc trường học, các dòng họ.

5. Nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục: Đổi mới phương thức quản lý, tăng cường dân chủ trong nhà trường, phát huy vai trò của các tổ chức xã hội trong giám sát và hỗ trợ giáo dục. Chủ thể: Ban giám hiệu các trường, UBND xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục địa phương: Nghiên cứu giúp xây dựng chính sách phát triển giáo dục phù hợp với đặc điểm vùng miền, nâng cao hiệu quả quản lý.

2. Nhà nghiên cứu giáo dục và lịch sử địa phương: Cung cấp tư liệu khoa học về quá trình phát triển giáo dục trong bối cảnh đổi mới kinh tế - xã hội.

3. Giáo viên và cán bộ trường học: Tham khảo mô hình phát triển đội ngũ giáo viên, công tác xã hội hóa giáo dục và khuyến học tại Mão Điền.

4. Các tổ chức xã hội và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ vai trò và cách thức tham gia phát triển giáo dục, từ đó đóng góp hiệu quả hơn vào sự nghiệp giáo dục địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục Mão Điền được xem là điểm sáng trong giai đoạn đổi mới?
   Mão Điền có tỷ lệ người học đại học, cao đẳng chiếm khoảng 7% dân số, với nhiều học sinh đỗ đại học hàng năm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, chính quyền và cộng đồng dân cư trong công tác xã hội hóa giáo dục và khuyến học đã tạo nên thành công này.

2. Cơ sở vật chất giáo dục ở Mão Điền đã thay đổi như thế nào trong 20 năm?
   Số phòng học tăng từ 16 lên 68, trong đó có 28 phòng kiên cố. Nhiều công trình trường học được xây dựng mới với tổng kinh phí hàng tỷ đồng, tuy nhiên vẫn còn nhiều phòng học bán kiên cố và cần được cải thiện.

3. Đội ngũ giáo viên ở Mão Điền có những đặc điểm gì nổi bật?
   Đội ngũ giáo viên tăng về số lượng và chất lượng, với tỷ lệ giáo viên có trình độ đại học và đang học đại học chiếm trên 70% ở trường THCS. Giáo viên thường xuyên được bồi dưỡng chuyên môn và tham gia các hoạt động nâng cao nghiệp vụ.

4. Công tác xã hội hóa giáo dục được thực hiện ra sao tại Mão Điền?
   Thông qua thành lập quỹ khuyến học, hội sinh viên xã, vận động các tổ chức, cá nhân đóng góp tài chính và vật chất, tổ chức đại hội giáo dục, tuyên truyền nâng cao nhận thức về vai trò của giáo dục trong cộng đồng.

5. Những thách thức lớn nhất đối với giáo dục Mão Điền hiện nay là gì?
   Cơ sở vật chất còn hạn chế, đặc biệt là phòng học bán kiên cố; cần nâng cao hơn nữa chất lượng đội ngũ giáo viên; duy trì và phát triển công tác xã hội hóa giáo dục trong bối cảnh kinh tế xã hội thay đổi nhanh chóng.

Kết luận

• Giáo dục Mão Điền trong giai đoạn 1986-2006 đã có bước phát triển vượt bậc về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và quy mô đào tạo.
• Công tác xã hội hóa giáo dục và khuyến học đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng và giảm tỷ lệ học sinh bỏ học.
• Mô hình quản lý giáo dục địa phương phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, chính quyền và cộng đồng dân cư là bài học quý giá.
• Cần tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao trình độ giáo viên và đa dạng hóa hình thức giáo dục để đáp ứng nhu cầu phát triển.
• Khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia phát triển giáo dục, xây dựng phong trào học tập suốt đời, góp phần phát triển bền vững nguồn nhân lực địa phương.

Hành động tiếp theo: Các cấp chính quyền và ngành giáo dục cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời nhân rộng mô hình thành công của Mão Điền ra các địa phương khác. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng thực tiễn, quý độc giả và các nhà quản lý giáo dục có thể liên hệ với các cơ quan giáo dục địa phương hoặc tham khảo tài liệu nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Khái quát về giáo dục Mão Điền trước đổi mới 1. Tình hình chung „„Làng tôi ven con sông Đuống Bốn mùa nước chảy nên thơ Phù sa quanh năm tươi tốt Cho lúa quê mình thêm bông” (Nguyễn Thế Hiển) Những câu hát trong bài„„Mão Điền quê hương tôi” của nhạc sĩ Thế Hiển miêu tả vùng đất trù phú, tươi đẹp - xã Mão Điền. Vùng đất không chỉ ẩn chứa trong mình vẻ đẹp thiên nhiên mà còn gợi cho chúng ta chiều sâu và độ dày lịch sử.1 Địa Lý Mão Điền nằm ở phía đông bắc huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, phía đông và đông nam giáp xã Lãng Ngâm ( huyện Gia Lương ), phía nam, tây nam giáp xã An Bình, phía tây - tây bắc giáp xã Song Hồ, bắc - đông bắc giáp đê sông Đuống và xã Hoài Thượng. Luy Lâu - Thuận Thành được coi là trung tâm kinh tế - xã hội đầu tiên của người Việt ở Đồng Bằng Sông Hồng.

Thuận Thành vùng đất có truyền thống hiếu học và trọng nhân tài. Nhiều tài liệu lịch sử khẳng định: Nho giáo cùng với chữ viết và nền Hán học đã được đưa vào truyền dạy đầu tiên ở nước ta tại Luy Lâu - Thuận Thành và được phát triển mạnh từ thời Sĩ Nhiếp (186-226). Tại đây có đền Lũng Khê thờ “Nam giao học tổ” (Sĩ Nhiếp được tôn thờ là vị tổ nghề học của nước Nam). Trong lịch sử gần một nghìn năm Hán học, tổng số các khoa thi của nước Đại Việt có 2889 vị đỗ Tiến sỹ, Bảng nhãn, Thám hoa và Trạng nguyên thì Trấn Kinh Bắc có gần 700 vị, trong đó Thuận Thành có hơn 50 vị đỗ đại khoa, xếp thứ 4 trong gần 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 20 huyện của Trấn Kinh Bắc.

Tính riêng Trạng nguyên, Kinh Bắc có 15 vị thì Thuận Thành có 4 vị đứng thứ hai sau Đông Ngàn ( huyện Từ Sơn). Đời Lý Thánh Tông, hương được thành lập - Thuỵ Mão, Mão Điền thuộc hương Siêu Loại. Năm 1447, nhà Minh chia nước ta làm mười bẩy phủ, Mão Điền, Thuỵ Mão thuộc huyện Siêu Loại, phủ Bắc Giang. Thời Lê, Nguyễn cấp tổng được thành lập, Mão Điền, Thuỵ Mão thuộc tổng Thượng Mão, huyện Siêu Loại, phủ Thuận An.

Năm 1862 huyện Siêu Loại đổi là huyện Thuận Thành. Cách mạng tháng tám 1945 thành công, cấp tổng bị bãi bỏ, Mão Điền và Thuỵ Mão thuộc huyện Thuận Thành. Năm 1946, Mão Điền và Thuỵ Mão sáp nhập thành xã Mão Điền. [ 24; 12 ] Mão Điền có 14 thôn, xóm: Xóm Nội ( Đông Phú ), xóm Công ( Đông Công ), xóm Táo ( Đông Yên ), xóm Ba ( Thịnh Phủ ), xóm Đình ( Đại Đình ), xóm Mận ( Hưng Thịnh ), xóm Hồ ( An Lãng ), xóm Tủng ( Thái Lạc), xóm Hậu ( Đức Hậu ), xóm Ngòi ( Đa Phú ), xóm Bàng ( Bàng Đức ), xóm Cả ( Cao Đại ), xóm Luỹ ( Cổng Luỹ ), và thôn Thuỵ Mão.

Diện tích đất tự nhiên xã Mão Điền khoảng 608,60 ha trong đó đất nông nghiệp là: 431,51 ha. Dân số xã tính đến năm 2006 là 13 000 người.[ 29; 4] Bình quân đất tự nhiên theo đầu người ở Móo Điền khoảng 250 mét vuông bằng 1/17 bình quân của cả nước. Như vậy, Mão Điền là vùng đất chật, người đông. Mão Điền xưa có con sông Gáo chảy qua theo hướng Tây - Đông.

Trải qua năm tháng, đến nay sông Gáo đã bị lấp đầy, chỉ còn một số dấu tích, tên gọi khác nhau như: ao Ngăm, ao Cam, ao Dạng. Phía Bắc, Mão Điền tiếp giáp với sông Đuống: Con sông thi ca nhạc hoạ, khơi nguồn cảm hứng sáng tác vô tận cho các nghệ sĩ, con sông mang đến nguồn phù sa mầu mỡ, nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Lịch sử hình thành Năm 1010 có những sự kiện trọng đại: Đối với quốc gia, đó là năm dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long:„„ Nơi tụ hội của bốn phương đất nước, nơi tượng trưng của muôn đời đế vương”.[33; 247] Đối với Mão Điền đó là năm lập làng. Tháng hai, mùa xuân năm 1010, xa giá nhà vua đến Châu Cổ Pháp yết lăng Thái Hậu, vua sai các quan đo đất vài mươi dặm đặt làm Cấm địa sơn lăng„„ Đình Bảng là đất thang mộc của các vua nhà Lý, ruộng sơn lăng được đặt ra nhằm lấy thu hoạch chi phí vào việc thờ cúng tổ tiên các họ vua.

Căn cứ vào nguồn sử liệu thực địa, có thể thấy ruộng sơn lăng gồm hai phần: Một khu ruộng mộ và một khu ruộng thờ. Các vua nhà Lý đều được chôn cất ở địa phận lăng cổ pháp này, do đó ở đây có 32 mẫu ruộng mộ ( mỗi lăng bốn mẫu ) và một số ruộng thờ khá lớn. Theo các bia cổ Pháp điện tạo bi khắc năm Hoàng Định thứ tư (1604) và Đình Bảng điện bi khắc năm Hoàng Định thứ năm (1605) dựng ở giữa khu cấm địa Đền Đô thì „„do bọn cường hào xâm lấn, ngăn cản nên từ lâu khu lăng miếu bị bỏ hoang rậm”. Nay chúa Trịnh Tùng cho phép lấy 284 mẫu của xã làm ruộng thờ Đền Đô như cũ.

Làm một phép cộng đơn giản số ruộng mộ với số ruộng thờ, ta được tổng diện tích khu Cấm địa sơn lăng là 316 mẫu Bắc bộ. Đây là số ruộng thực có theo văn bia ở thế kỷ XVII, nghĩa là sau gần 600 năm kể từ khi Lý Công Uẩn cắm đất làm Cấm địa sơn lăng, chắc chắn số ruộng đất buổi đầu nhà Lý trực tiếp quản lý này nếu không nhiều hơn thì cũng không ít hơn số ruộng mà Trịnh Tùng lấy ra trả lại cho việc thờ cúng đền Đô sau này”.[ 19; 231 ] Với số ruộng đất lớn như vậy bị chính quyền nhà Lý trưng dụng, buộc một số dân ở Đình Bảng phải dời bỏ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nơi chôn rau cắt rốn để ra đi. Đó là nguyên nhân thành lập làng Xuân Lai và làng Mão Điền. Truyền thuyết làng Thuỵ Mão kể rằng: Xưa kia địa dư làng rất rộng„„ hượng chí Thiên Đức Giang, hạ chí Bình Ngô Xã”.

Nghĩa là bao gồm toàn bộ vùng đất từ bờ sông Đuống, qua Mão Điền xuống tận xã An Bình. Mão Điền là tên gọi làng mới do những người di cư từ Đình Bảng tới lập nên. Mão là Thuỵ Mão, điền là ruộng. Mão Điền nằm trên ruộng làng Thuỵ Mão.

Đây là vùng đất trũng, chưa khai phá, đất đai thuận lợi cho trồng cây lúa nước. Dân cư không đến nỗi thưa thớt vắng vẻ, vị trí không quá hẻo lánh, là vùng đất lý tưởng cho việc định canh, định cư thủa ấy. Người Đình Bảng họ tin rằng mình ở trên mảnh đất hình con nhện. Đó là huyệt đất quý, phát tích đế vương.

Phải dời làng ra đi, họ cũng muốn có hình đồ phong thuỷ tương đương như vậy hoặc chí ít cũng được an cư lạc nghiệp. Vùng đất Mão Điền đáp ứng phần nào đòi hỏi đó. Theo các bậc cố lão, Mão Điền có thế rồng nằm: Con rồng nằm dài từ đầu làng ( xóm Bàng) đến cuối làng ( xóm Nội ), đầu rồng hướng về phía Bắc, mắt rồng là giếng Cả, miệng rồng là giếng Ngòi, rốn rồng là giếng Chùa, đuôi rồng là giếng Nội. Giếng mắt rồng nước trong leo lẻo.

Giếng miệng rồng và rốn rồng quanh năm không bao giờ cạn nước. Còn giếng đuôi rồng lúc nào cũng vùng vẫy nên lúc nào cũng đục ngàu. Ngoài dải đất kể trên, phía trong làng không được đào giếng, hoặc giả có đào thì chỉ được nước vàng khè và tanh lợm. Người ta bảo đó là máu thân rồng chảy ra.

Theo con mắt của người xưa, thế đất của Mão Điền đủ tiêu chuẩn để gọi:„„sơn thuỷ hữu tình”. Dĩ nhiên địa linh thì vế đối phải là nhân kiệt.2 Lịch sử đấu tranh Từ khi lập làng tới nay, nhân dân Mão Điền không ngừng tham gia đấu tranh chống các thế lực nhằm giữ làng, giữ nước. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Năm 1285, giặc Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến hành xâm lược nước ta lần hai. Trước tình hình đó, nhà Trần đã hiệu triệu toàn thể nhân dân đứng lên kháng chiến chống quân Nguyên:„„Tất cả các quận, huyện trong cả nước nếu có giặc ngoài đến phải liều chết mà đánh.

Nếu sức không địch nổi, cho phép lẩn tránh vào rừng núi không được đầu hàng” [33; 202 ]. Thi hành mệnh lệnh triều đình, nhân dân cả nước trong đó có nhân dân Mão Điền đã tích cực luyện tập võ nghệ, ngày đêm sẵn sàng đánh giặc bảo vệ xóm làng. Thời Lê - Trịnh, chiến tranh Trịnh - Nguyễn xảy ra liên miên, đời sống của nhân dân trong vùng đói khổ, nhiều cuộc khởi nghĩa của nhân dân khắp vùng Kinh Bắc nổ ra. Đầu năm 1740, Nguyễn Tuyền từ Hinh Xá, Chí Linh, Hải Dương tập hợp nghĩa quân nổi dậy chống lại triều đình.

Phong trào lan rộng khắp vùng Gia Định, Siêu Loại. Một số người dân ở Mão Điền đi theo nghĩa quân, giao chiến với quân Chúa Trịnh tại cánh đồng xã Bình Ngô ( nay là xã An Bình). [ 23; 40 ] Những năm cuối thế kỷ XIX, người anh hùng nông dân áo vải Hoàng Hoa Thám lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống thực dân Pháp, địa bàn cuộc khởi nghĩa ngày càng mở rộng, nhân dân Mão Điền tham gia khởi nghĩa ngày một nhiều. Tiêu biểu cho tấm gương đó là cụ Nguyễn Duy Thứ, làm chánh tổng, tổng Thượng Mão.

Cụ đã bí mật thư từ với Hoàng Hoa Thám, chuyển cá giống lên Yên Thế để nuôi nhằm tăng thêm lương thực, thực phẩm cho nghĩa quân. Cụ bị thực dân Pháp bắt và đầy đi Sơn La, cụ đã mất ở đó. [ 23; 42 ] Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam, nhân dân Mão Điền anh dũng đứng lên chống thực dân Pháp, phát xít Nhật. Đầu năm 1945, tại Mão Điền, đồng chí Vương Văn Trà, Đặng Trần Huy, Xuyên Quảng đã về tuyên truyền, giác ngộ cho một số thanh niên yêu nước như ông: Vũ Đăng Hương ( tức tổng Hương ), Vũ Đăng Bảng ( phó bảng )…Sau khi được giác ngộ, những cá nhân đó đã tuyên truyền, lãnh đạo nhân dân chống bắt phu, bắt 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lính, chống chính sách nhổ lúa trồng đay của Nhật.

Khi Nhật đầu hàng đồng minh, mặt trận Việt Minh chỉ đạo các đội tự vệ các xã đứng lên giành chính quyền. Nhân dân Mão Điền cùng nhân dân trong toàn huyện tạo thành đội ngũ trùng trùng điệp điệp tiến về giải phóng tỉnh lỵ. Ngày 20 tháng 8 năm 1945, Bắc Ninh được giải phóng.