Luận văn thạc sĩ pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung ở việt nam

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung ở việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Vũ Hoài Thu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Tuyến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Giao Dịch Cổ Phiếu Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG
• 1.1. Những vấn đề lý luận về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của cổ phiếu niêm yết
• 1.1.2. Khái niệm và đặc điểm của giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.3. Các nguyên tắc, điều kiện và phương thức giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.4. Những vấn đề lý luận pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.4.1. Khái niệm và phạm vi điều chỉnh của pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.4.2. Cấu trúc của pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.4.3. Nguồn của pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.4.4. Các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến việc điều chỉnh bằng pháp luật đối với giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 1.1.5. Kết luận chương 1
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG Ở VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN
• 2.1. Thực trạng pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng quy định về đối tượng giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.3. Thực trạng quy định về chủ thể tham gia giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.4. Thực trạng quy định về nguyên tắc và phương thức giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.5. Thực trạng quy định về việc ký kết và thực hiện các hợp đồng trong giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.6. Thực trạng quy định về xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp phát sinh từ giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.7. Đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.8. Các kết quả đạt được trong thực tiễn thực hiện pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.9. Những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn thực hiện pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung ở Việt Nam
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung ở Việt Nam
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giao dịch cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam

Giao dịch cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam đã trở thành một phần quan trọng trong thị trường chứng khoán. Thị trường này không chỉ thu hút các nhà đầu tư trong nước mà còn cả các nhà đầu tư nước ngoài. Sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm qua đã cho thấy vai trò quan trọng của cổ phiếu niêm yết trong việc huy động vốn cho các doanh nghiệp. Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tổng giá trị vốn hóa thị trường cổ phiếu đã tăng đáng kể, cho thấy sự quan tâm của nhà đầu tư đối với cổ phiếu niêm yết.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của cổ phiếu niêm yết

Cổ phiếu niêm yết là loại chứng khoán được phát hành bởi các công ty cổ phần và được giao dịch trên sàn chứng khoán. Đặc điểm của cổ phiếu niêm yết bao gồm tính thanh khoản cao, khả năng chuyển nhượng dễ dàng và sự minh bạch trong thông tin. Cổ phiếu niêm yết không chỉ là công cụ đầu tư mà còn là phương tiện để các công ty huy động vốn từ công chúng.

1.2. Vai trò của giao dịch cổ phiếu niêm yết trong nền kinh tế

Giao dịch cổ phiếu niêm yết đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nền kinh tế. Nó giúp các doanh nghiệp huy động vốn để mở rộng sản xuất, đầu tư vào công nghệ mới và tạo ra việc làm. Hơn nữa, thị trường chứng khoán còn giúp tăng cường tính minh bạch và cạnh tranh trong nền kinh tế.

II. Những thách thức trong giao dịch cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam

Mặc dù thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu minh bạch trong thông tin, rủi ro pháp lý và sự biến động của thị trường vẫn đang là những trở ngại lớn đối với các nhà đầu tư.

2.1. Thiếu minh bạch trong thông tin giao dịch

Một trong những vấn đề lớn nhất trong giao dịch cổ phiếu niêm yết là thiếu minh bạch trong thông tin. Nhiều công ty chưa cung cấp đầy đủ thông tin cần thiết cho nhà đầu tư, dẫn đến sự nghi ngờ và không tin tưởng từ phía nhà đầu tư.

2.2. Rủi ro pháp lý trong giao dịch cổ phiếu

Rủi ro pháp lý là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư. Các quy định pháp luật hiện hành chưa hoàn thiện, dẫn đến nhiều trường hợp tranh chấp và vi phạm pháp luật trong giao dịch cổ phiếu niêm yết.

III. Phương pháp giao dịch cổ phiếu niêm yết hiệu quả

Để tối ưu hóa giao dịch cổ phiếu niêm yết, các nhà đầu tư cần áp dụng những phương pháp giao dịch hiệu quả. Việc nắm vững các nguyên tắc giao dịch và phân tích thị trường sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đúng đắn.

3.1. Phân tích kỹ thuật trong giao dịch cổ phiếu

Phân tích kỹ thuật là một phương pháp quan trọng giúp nhà đầu tư dự đoán xu hướng giá cổ phiếu. Bằng cách sử dụng các biểu đồ và chỉ số kỹ thuật, nhà đầu tư có thể xác định thời điểm mua và bán cổ phiếu hợp lý.

3.2. Chiến lược đầu tư dài hạn

Đầu tư dài hạn là một chiến lược hiệu quả giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro. Thay vì tập trung vào các biến động ngắn hạn, nhà đầu tư nên xem xét các yếu tố cơ bản của công ty và tiềm năng phát triển trong tương lai.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giao dịch cổ phiếu niêm yết

Giao dịch cổ phiếu niêm yết không chỉ là một hoạt động đầu tư mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong nền kinh tế. Các doanh nghiệp có thể sử dụng vốn huy động từ cổ phiếu niêm yết để phát triển và mở rộng quy mô.

4.1. Huy động vốn cho doanh nghiệp

Cổ phiếu niêm yết là một trong những phương thức huy động vốn hiệu quả nhất cho các doanh nghiệp. Việc phát hành cổ phiếu giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư vào các dự án mới.

4.2. Tạo cơ hội cho nhà đầu tư

Giao dịch cổ phiếu niêm yết tạo ra nhiều cơ hội cho nhà đầu tư. Họ có thể tham gia vào thị trường và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của các công ty niêm yết.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho giao dịch cổ phiếu niêm yết

Giao dịch cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, để đạt được sự phát triển bền vững, cần có những cải cách trong quy định pháp luật và nâng cao tính minh bạch trong thông tin giao dịch.

5.1. Cải cách pháp luật về giao dịch cổ phiếu

Cần thiết phải cải cách các quy định pháp luật để tạo ra một môi trường giao dịch minh bạch và công bằng hơn. Điều này sẽ giúp thu hút thêm nhà đầu tư và nâng cao tính cạnh tranh của thị trường.

5.2. Tăng cường giáo dục tài chính cho nhà đầu tư

Giáo dục tài chính là yếu tố quan trọng giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về thị trường chứng khoán. Việc nâng cao nhận thức và kiến thức cho nhà đầu tư sẽ góp phần tạo ra một thị trường chứng khoán phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc trong thập kỷ qua, với tổng giá trị vốn hóa đạt khoảng 3,36 triệu tỷ đồng năm 2017, tương đương 74,6% GDP, tăng 73% so với năm 2016 và gấp 7 lần so với năm 2007. Trong 6 tháng đầu năm 2019, quy mô vốn hóa tiếp tục tăng lên 4,34 triệu tỷ đồng, cùng với tổng giá trị huy động vốn qua thị trường đạt hơn 150 nghìn tỷ đồng, tăng 29% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng tài khoản nhà đầu tư cũng tăng lên hơn 2,28 triệu, trong đó tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài tăng 7%. Giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung đóng vai trò cốt lõi trong sự phát triển này, tạo điều kiện huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết hiện nay còn nhiều hạn chế, thiếu minh bạch và chưa đồng bộ với thực tiễn phát triển của thị trường. Luật Chứng khoán năm 2006 được xây dựng khi thị trường còn sơ khai, chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý và điều chỉnh các giao dịch phức tạp hiện nay. Do đó, nghiên cứu pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam là cần thiết nhằm làm rõ các vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả điều chỉnh, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng từ năm 2006 đến nay, liên quan đến giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam. Mục tiêu chính là phân tích các vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và an toàn cho thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về thị trường chứng khoán và lý thuyết pháp luật điều chỉnh giao dịch chứng khoán. Lý thuyết thị trường chứng khoán tập trung vào các đặc điểm của cổ phiếu niêm yết, vai trò của giao dịch cổ phiếu trong huy động vốn và phát triển kinh tế. Lý thuyết pháp luật điều chỉnh giao dịch chứng khoán tập trung vào các nguyên tắc, quy định pháp lý nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và an toàn cho các giao dịch trên thị trường.

Các khái niệm chính bao gồm: cổ phiếu niêm yết, giao dịch cổ phiếu niêm yết, thị trường chứng khoán tập trung, hợp đồng mua bán cổ phiếu niêm yết, tổ chức trung gian môi giới chứng khoán, nguyên tắc giao dịch qua trung gian, nguyên tắc định giá và nguyên tắc công khai thông tin.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích pháp luật, tổng hợp số liệu và so sánh các quy định pháp luật liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật như Luật Chứng khoán 2006 (sửa đổi 2010), các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, cùng với số liệu thống kê từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các sở giao dịch chứng khoán. Phương pháp chọn mẫu là lựa chọn các văn bản pháp luật và số liệu tiêu biểu phản ánh thực trạng giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam từ năm 2006 đến 2019.

Phân tích dữ liệu được thực hiện theo timeline từ năm 2006 đến 2019, tập trung vào các giai đoạn phát triển và điều chỉnh pháp luật, đồng thời đánh giá thực tiễn áp dụng và những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Phương pháp so sánh được áp dụng để đối chiếu các quy định pháp luật Việt Nam với thông lệ quốc tế và thực tiễn các nước phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết còn thiếu đồng bộ và minh bạch: Luật Chứng khoán 2006 và các văn bản hướng dẫn chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu quản lý thị trường chứng khoán phát triển nhanh, dẫn đến nhiều bất cập trong thực tiễn. Ví dụ, định nghĩa về cổ phiếu và cổ phiếu niêm yết còn chưa rõ ràng, gây khó khăn trong áp dụng pháp luật.

2. Chủ thể tham gia giao dịch chưa được quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ: Nhà đầu tư và tổ chức trung gian môi giới chứng khoán là các chủ thể chính, nhưng pháp luật hiện hành chưa quy định cụ thể về quyền, nghĩa vụ của họ trong giao dịch cổ phiếu niêm yết, gây khó khăn trong bảo vệ quyền lợi và xử lý vi phạm.

3. Nguyên tắc và phương thức giao dịch được quy định nhưng chưa đầy đủ: Các nguyên tắc như giao dịch qua trung gian, định giá theo quy luật cung cầu, công khai thông tin được quy định, tuy nhiên, việc thực thi còn hạn chế, dẫn đến rủi ro và tranh chấp phát sinh. Phương thức giao dịch chủ yếu là khớp lệnh và thỏa thuận, trong đó khớp lệnh chiếm tỷ lệ lớn, nhưng quy trình và thủ tục còn phức tạp.

4. Xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp còn nhiều hạn chế: Các quy định về xử lý vi phạm chưa đầy đủ, chưa có cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, dẫn đến tình trạng tranh chấp kéo dài, ảnh hưởng đến uy tín và sự phát triển của thị trường.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trên xuất phát từ việc pháp luật chưa kịp thời cập nhật theo sự phát triển nhanh chóng của thị trường chứng khoán Việt Nam. So với các nước phát triển, Việt Nam còn thiếu các quy định chi tiết về quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia, cũng như cơ chế xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp chuyên biệt cho thị trường chứng khoán.

Việc thiếu minh bạch trong định nghĩa và quy định pháp luật làm giảm niềm tin của nhà đầu tư, ảnh hưởng đến tính thanh khoản và sự phát triển bền vững của thị trường. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ giao dịch khớp lệnh và thỏa thuận, cũng như số lượng tranh chấp phát sinh qua các năm, có thể minh họa rõ hơn thực trạng này.

Kết quả nghiên cứu cho thấy cần thiết phải hoàn thiện pháp luật theo hướng đồng bộ, minh bạch, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường. Việc hoàn thiện pháp luật sẽ góp phần tạo hành lang pháp lý vững chắc, thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển ổn định và bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về định nghĩa và phạm vi điều chỉnh: Cần sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán và các văn bản hướng dẫn để làm rõ khái niệm cổ phiếu niêm yết, quyền sở hữu và phạm vi điều chỉnh giao dịch cổ phiếu niêm yết, đảm bảo tính khoa học và phù hợp với thực tiễn. Thời gian thực hiện: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

2. Quy định chi tiết quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia giao dịch: Ban hành các quy định cụ thể về quyền, nghĩa vụ của nhà đầu tư, tổ chức trung gian môi giới chứng khoán nhằm bảo vệ quyền lợi và nâng cao trách nhiệm trong giao dịch cổ phiếu niêm yết. Thời gian: 1 năm; Chủ thể: Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

3. Tăng cường minh bạch và công khai thông tin giao dịch: Xây dựng hệ thống công khai thông tin giao dịch cổ phiếu niêm yết theo thời gian thực, đảm bảo nhà đầu tư tiếp cận đầy đủ, kịp thời thông tin để ra quyết định chính xác. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Sở Giao dịch Chứng khoán, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán.

4. Nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp: Thiết lập cơ chế xử lý vi phạm chuyên biệt, nhanh chóng và hiệu quả, đồng thời phát triển các phương thức giải quyết tranh chấp như trọng tài thương mại chuyên ngành chứng khoán. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: Bộ Tư pháp, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước.

5. Đào tạo và nâng cao năng lực cho các chủ thể tham gia thị trường: Tổ chức các chương trình đào tạo, tập huấn về pháp luật chứng khoán cho nhà đầu tư, tổ chức trung gian và cán bộ quản lý nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng thực thi pháp luật. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Bộ Tài chính, các tổ chức đào tạo chuyên ngành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà làm luật và cơ quan quản lý nhà nước: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để hoàn thiện chính sách, pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết, giúp xây dựng hành lang pháp lý phù hợp, minh bạch và hiệu quả.

2. Các tổ chức trung gian chứng khoán: Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ có thể sử dụng nghiên cứu để hiểu rõ hơn về quyền, nghĩa vụ và các quy định pháp luật liên quan, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ và tuân thủ pháp luật.

3. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Luận văn giúp nhà đầu tư nắm bắt các quy định pháp luật, nguyên tắc giao dịch, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác, giảm thiểu rủi ro và bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

4. Giảng viên và sinh viên ngành Luật Kinh tế, Tài chính – Ngân hàng: Đây là tài liệu tham khảo quý giá để nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật chứng khoán, đặc biệt là giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Cổ phiếu niêm yết là gì?
   Cổ phiếu niêm yết là cổ phiếu của công ty đại chúng đã được đăng ký niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung theo quy định pháp luật. Đây là loại cổ phiếu có tính thanh khoản cao và được quản lý chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

2. Ai là chủ thể tham gia giao dịch cổ phiếu niêm yết?
   Chủ thể chính gồm nhà đầu tư (bên mua và bên bán) và các tổ chức trung gian môi giới chứng khoán. Các tổ chức trung gian đóng vai trò thực hiện các lệnh giao dịch thay cho nhà đầu tư trên sàn giao dịch.

3. Phương thức giao dịch cổ phiếu niêm yết phổ biến là gì?
   Hai phương thức chính là khớp lệnh (định kỳ và liên tục) và thỏa thuận. Khớp lệnh chiếm tỷ lệ lớn, đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong xác định giá cổ phiếu.

4. Pháp luật hiện nay có những hạn chế gì trong điều chỉnh giao dịch cổ phiếu niêm yết?
   Pháp luật còn thiếu đồng bộ, chưa quy định chi tiết quyền và nghĩa vụ của các chủ thể, quy trình xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp chưa hiệu quả, gây khó khăn trong thực tiễn.

5. Làm thế nào để hoàn thiện pháp luật về giao dịch cổ phiếu niêm yết?
   Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về định nghĩa, quyền và nghĩa vụ chủ thể, tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp, đồng thời đào tạo nâng cao năng lực cho các chủ thể tham gia thị trường.

Kết luận

• Cổ phiếu niêm yết là loại chứng khoán quan trọng, đóng vai trò trung tâm trong thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam, góp phần huy động vốn cho nền kinh tế.
• Pháp luật hiện hành về giao dịch cổ phiếu niêm yết còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý và phát triển thị trường.
• Nghiên cứu đã làm rõ các vấn đề lý luận, thực trạng pháp luật và thực tiễn, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và an toàn cho thị trường.
• Việc hoàn thiện pháp luật cần được thực hiện đồng bộ, có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, tổ chức trung gian và nhà đầu tư, với lộ trình cụ thể trong 1-2 năm tới.
• Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho nhà làm luật, tổ chức trung gian, nhà đầu tư và giới học thuật trong việc phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam bền vững.

Hành động tiếp theo là triển khai các đề xuất hoàn thiện pháp luật và nâng cao nhận thức, năng lực cho các chủ thể tham gia thị trường nhằm thúc đẩy sự phát triển ổn định và minh bạch của thị trường chứng khoán tập trung tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ GIAO DỊCH CỔ PHIẾU NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẬP TRUNG 1. Những vấn đề lý luận về giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung 1. Khái niệm và đặc điểm của cổ phiếu niêm yết Khái niệm cổ phiếu Những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các thị trường chứng khoán trên thế giới, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã và đang có những bước tiến mạnh mẽ trên con đường khẳng định giá trị và vai trò kinh tế của mình. Đi lên cùng thị trường chứng khoán là sự gia tăng không ngừng các loại hàng hóa trên thị trường này, trong đó chủ yếu là cổ phiếu của các công ty niêm yết [17, tr.

Với tư cách là một sản phẩm gắn liền với lịch sử hình thành và sự phát triển của công ty cổ phần – cổ phiếu chính là sản phẩm đặc trưng riêng của loại hình doanh nghiệp này trong nền kinh tế. Để hình thành vốn điều lệ của công ty cổ phần khi mới thành lập hoặc tăng vốn điều lệ này trong quá trình hoạt động, công ty cổ phần sẽ phát hành cổ phiếu cho các cổ đông nhằm xác nhận việc góp vốn của các cổ đông vào công ty cổ phần và do đó là bằng chứng chứng minh quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty cổ phần. Về phương diện lý thuyết, có thể quan niệm như thế nào về cổ phiếu? Câu trả lời là tùy thuộc vào cách tiếp cận mà cổ phiếu có thể được quan niệm theo nhiều cách khác nhau. Dưới góc độ kinh tế, cổ phiếu phản ánh giá trị phần vốn góp của chủ sở 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hữu nó đối với công ty cổ phần, giá trị cổ phiếu trên thị trường phản ánh giá trị tương đối của công ty cổ phần đã phát hành ra nó.

Tổng giá trị cổ phiếu thuộc sở hữu của mỗi cổ đông phản ánh tỷ lệ vốn góp của cổ đông đó trong công ty cổ phần.Cổ phiếu được xem như một loại tài sản đầu tư của cổ đông và có thể chuyển nhượng trên thị trường chứng khoán. Dưới góc độ pháp lý, cổ phiếu được xem như chứng cứ pháp lý chứng minh quyền sở hữu của một cổ đông đối với công ty cổ phần khi người đó góp vốn vào công ty để trở thành một trong số các chủ sở hữu của công ty [20, tr. Từ sự phân tích trên đây, có thể cho rằng định nghĩa về cổ phiếu nói riêng và chứng khoán nói chung trong Điều 6 Luật chứng khoán đang bộc lộ sự bất cập về phương diện học thuật, khiến cho nhiều người hiểu nhầm về bản chất của chứng khoán nói chung và cổ phiếu nói riêng. Với tư cách là một loại tài sản theo quy định của Bộ luật dân sự, cổ phiếu có thể được giao dịch trên thị trường như một loại hàng hóa đặc biệt – hàng hóa “chứng khoán” hay giấy tờ có giá.

Từ kết quả phân tích trên đây về khái niệm cổ phiếu, tác giả luận văn cho rằng có thể định nghĩa về cổ phiếu như sau: Cổ phiếu là giấy tờ có giá do công ty cổ phần phát hành cho các cổ đông nhằm xác nhận việc góp vốn của cổ đông đối với công ty cổ phần và qua đó xác nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty cổ phần. Với bản chất là tài sản, đồng thời là chứng cứ pháp lý xác nhận quyền sở hữu của cổ đông đối với công ty cổ phần, cổ phiếu luôn có tính thanh khoản cao trên thị trường chứng khoán và giá trị của nó không chỉ phản ánh mối quan hệ cung cầu của thị trường chứng khoán, mà còn phản ánh kết quả kinh doanh của công ty cổ phần đã phát hành ra nó. 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Khái niệm cổ phiếu niêm yết Trong số các loại cổ phiếu được phát hành bởi công ty cổ phần và được giao dịch trên thị trường chứng khoán, có một loại cổ phiếu được gọi là “cổ phiếu niêm yết”.Về bản chất, cổ phiếu niêm yết là loại cổ phiếu được phát hành bởi công ty cổ phần là công ty đại chúng và công ty này đã đăng ký niêm yết cổ phiếu đó trên thị trường tập trung để giao dịch theo đúng quy định của pháp luật. Ở mức độ khái quát, có thể đưa ra khái niệm về cổ phiếu niêm yết như sau: Cổ phiếu niêm yết là cổ phiếu được phát hành bởi công ty đại chúng, được công ty đại chúng niêm yết giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung theo quy định của pháp luật chứng khoán.

Về lý thuyết, cổ phiếu niêm yết có một số đặc điểm cơ bản sau đây: Thứ nhất, cổ phiếu niêm yết là loại cổ phiếu được phát hành bởi các công ty cổ phần phát hành chứng khoán niêm yết – gọi là công ty đại chúng. Để có thể lưu thông cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung, công ty phải tiến hành các thủ tục niêm yết cổ phiếu trên các sàn giao dịch, nơi các hoạt động giao dịch cổ phiếu niêm yết được diễn ra. Và chỉ khi các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các thủ tục về niêm yết cổ phiếu, các cổ phiếu được niêm yết mới có thể lưu thông trên thị trường riêng của nó với tên gọi cổ phiếu niêm yết. Thứ hai, cổ phiếu niêm yết là đối tượng được giao dịch trên thị trường chứng khoán tập trung, có chất lượng tốt và do đó mang tính thanh khoản rất cao.

Cổ phiếu niêm yết thường được các công ty có uy tín, hiệu quả kinh doanh tốt và liên tục trong thời gian dài, do đó khi tham gia vào thị trường chúng dễ dàng được mua đi, bán lại, hay nói cách khác là dễ dàng được giao dịch trên thị trường. Do đó, các nhà đầu tư tin tưởng vào mức độ sinh lời, khả năng thu hồi vốn của chứng khoán niêm yết. Cũng bởi vậy mà tính thanh 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] khoản của những cổ phiếu này được đánh giá là cao hơn so với những cổ phiếu chưa niêm yết. Thứ ba, cổ phiếu niêm yết phải đáp ứng các tiêu chuẩn rất khắt khe theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi cho các nhà đầu tư.

Do đó cổ phiếu này luôn được xem là một loại hàng hóa tiềm năng lưu thông trên một thị trường tăng trưởng tốt – đó là thị trường chứng khoán tập trung. Mặc dù không phải cổ phiếu của doanh nghiệp nào cũng có thể mang lại hiệu quả cho việc đầu tư của các nhà đầu tư sau một thời gian niêm yết trên thị trường chứng khoán, nhưng hầu như các công ty tiến hành niêm yết cổ phiếu thông thường là những công ty đã củng cố được nội lực cũng như mang nền tảng giá trị tốt cả về giá trị kinh tế cũng như uy tín của doanh nghiệp. Do đó, xét về tầm nhìn dài hạn, các doanh nghiệp luôn hướng tới giá trị lợi nhuận lớn, đồng nghĩa với việc giá trị cổ phiếu cũng sẽ tăng so với mức giá tại thời điểm trước khi niêm yết. Khái niệm và đặc điểm của giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung Dưới góc độ pháp lý, giao dịch cổ phiếu niêm yết có bản chất là một loại giao dịch dân sự, trong đó đối tượng giao dịch chính là cổ phiếu đã được niêm yết tại sàn giao dịch chứng khoán [2].

Giao dịch cổ phiếu niêm yết được xác lập giữa các chủ thể bao gồm bên bán – bên nắm giữ cổ phiếu niêm yết và bên mua – bên có tiền và có nhu cầu mua cổ phiếu đã niêm yết để mong muốn tìm kiếm lợi nhuận từ việc đầu tư. Tại các sàn giao dịch chứng khoán, hoạt động mua bán chứng khoán không phải trực tiếp diễn ra giữa những người muốn mua và bán chứng khoán với nhau mà thường do các nhà trung gian môi giới thực hiện theo yêu cầu của bên mua và bên bán trên cơ sở hợp đồng dịch vụ môi giới chứng khoán. Về phương diện lý thuyết, có thể đưa ra khái niệm về giao dịch cổ phiếu niêm yết như sau: 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung là hợp đồng mua bán cổ phiếu niêm yết được thiết lập giữa bên bán và bên mua thông qua phương thức giao dịch qua trung gian tại một thị trường giao dịch tập trung, thống nhất và có tổ chức. Về lý thuyết, giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung có một số đặc điểm cơ bản sau đây: Thứ nhất, các giao dịch cổ phiếu niêm yết được xác lập và thực hiện trên một thị trường giao dịch đặc biệt – đó là thị trường chứng khoán tập trung.

Giao dịch cổ phiếu niêm yết về bản chất cũng là giao dịch dân sự. Tuy nhiên, khác với các giao dịch dân sự thông thường vốn diễn ra thường xuyên, liên tục tại bất cứ địa điểm, thời gian nào do các bên thỏa thuận thì các giao dịch cổ phiếu niêm yết phải được tiến hành trên thị trường chứng khoán tập trung là các SGDCK và TTGDCK trong một khoảng thời gian nhất định, phải tuân theo quy chế giao dịch của thị trường này. Điều này đảm bảo cho hoạt động quản lý về các giao dịch cổ phiếu niêm yết được thực hiện một cách tập trung, dưới sự giám sát chặt chẽ của đơn vị có thẩm quyền, hạn chế tối đa các giao dịch tiềm ẩn rủi ro, đảm bảo cho quyền và lợi ích của các thủ thể tham gia giao dịch được toàn vẹn [2]. Thứ hai, các chủ thể tham gia vào giao dịch cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung là những chủ thể riêng chỉ có trong hoạt động mua bán cổ phiếu niêm yết.

Đối với các giao dịch cổ phiếu niêm yết, một đặc trưng quan trọng là chủ thể tham gia vào các giao dịch này được xác định cụ thể với từng tên gọi và chức năng, vai trò riêng biệt khi tiến hành hoạt động mua bán cổ phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán tập trung. Hay nói cách khác, để giao dịch cổ phiếu niêm yết thì chỉ có các chủ thể này mới có quyền thực hiện các giao dịch tại thị trường chứng khoán tập trung. Các chủ thể tham gia giao dịch 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.