CHƯƠNG 1 MOT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHAP DAT DAT VÀ PHÁP LUAT VE GIẢI QUYET TRANH CHAP DAT ĐẠI TẠI TÒA ÁN NHÂN DAN 11: Lý hận về tranh chấp đất đai 11. Khai nig tranh chấp đắt dai “Trước tiên, để làm rõ khái niêm tranh chất đất ña(TCĐĐ) thi cần phải hiểu “vanh chấp" là gì? Trong đời sống xã hồi, tranh chấp có chiêu loi và xây ra rên nhiều Tãnh vục. Tùy theo loi tranh chip mã có các khái niệm khác nhau về "Eanh chấp" nữa “Tranh chấp" theo Từ dn tiéng Việt nói chung được hiểu là việc "Giảnh nhu mét cách giảng co cái không thuộc về bên náo” [55]. Theo Từ dién giã thính từ ngõ luật học, khá niệm tranh chấp trong các fish vue din nụ linh doanh, hop đồng được khái quất với các nội dụng sau Tranh chấp din ax có thể hiể là những mâu thuẫn, bit hoà vỀ quyền và ngiĩa vụ hợp pháp giữa các chỗ thể khi them ga vào quan hệ pháp luật dân sơ Tranh chấp kinh doanh là những mâu thuấn, bắt đẳng xung đột giữa những chủ thể kinh doen với nhau phát sinh trong các hoạt đông kinh doanh: Hay tranh chấp hop đồng được hiễu là những xung đột bất đồng, nâu thuấn gi các bin vé việc thục hiện hoặc không thục hin các quyển và ngiữa ve trong hop đẳng [48] Trong lĩnh vục đất dei, khi các chủ thể thưn gia véo quan hộ pháp luật đất xi, không phải lúc nào cũng nhất bí với nhau vé tất of các vẫn để trong quan hệ ghép luật wi thể sẽ xuất hiện những ý kí trấi ch bu và những mâu thuấn Hiện tương này phát sinh từ những bất đồng mâu thuẫn gita những người sở dụng đất với nhau hoặc giữa những người sở dạng đất với tổ chúc, cá nhãn khác về quyền và "nghĩa vụ hay lợi ch rong quả bình quản ý, sử dụng đất Dua tein những khái niệm cơ bản về tranh chấp" nêu rên có thể định nga Tranh chấp đắt dea là ay bắt đồng mâu thuẫn hay ung đột vé lợi ch quyển và ngiữa vụ giữa các chủ thd tham gia vào quan hệ đất đi trong quá trình quân lý và sử ng đất en C6 thể thiy ba đểm cén làm rõ trong khá niệm TCDD nhờ mau: 10 Thứ nhất, TODD ở diy không chỉ trong quá tình st dụng dit di, ma còn ao gốm cả qui tình quân lý dit đại Việc nhìn nhận như vậy là phù hợp với xu hướng Nhà nước dang ngày cảng mỡ rông quyền cho người sử dụng đất Các co quan Nhà nước đoợc giao quản lý đất dai nễu vi phạm pháp luật gây thiệt ha cho loi ich hop pháp của nguời sử dụng đất cũng có thé bị người sử dụng đất khối kiện yêu cầu bãi thường thiệt hi Thử hai, cén làm 18 TCDD ở nước ta là tranh chấp quyin sở ding đất hey ao gi cả tranh chip quyển sỡ dung đất và các tranh chip lên quan din quyền sở dạng dit? V nội dung này, hiên nay côn tổ tạ hổ quan điển rong khoa hoe pháp lí như sau.
Quan điểm thứ nhất cho ring TCDD chỉ là ranh chip về quyền sở dụng đất Theo do, TCDD không xác định được là tranh chip tổng thi các quyển và ngĩa vụ Tay chỉ là ranh chấp tùng quyền và nghĩa vụ đơn lẽ cũa nguôi sử dung đất do pháp luật đất đủ quy dink, hay bao gầm of tranh chấp những quyển và ngiều vụ mà người nữ dụng đất có được kha them gia vào các quan hệ pháp luật khác, Cũng vớiđô, chủ thể tranh chấp được goi la “hai bay nhiễu bên cũng không đuợc xác inh 8 răng là chỉ bao gim người sở dung dit hay là tất cé các chỗ thể cóliên quan đến quyền và ngiễa vụ của người sử dụng đất trong quan hệ TCDD. Chính diém chơa cụ thể này đã khién cho nổi dụng cia TCDD nhiễu lúc được mỡ rông tố đa Viviy, những người có quan diém này cho ring: Việc mỡ rông kh niệm TCDD đối với nước ta hiện nay là chưa hợp lý vi chỗ độ sở hồu về đất đi cũn nước ra là ch độ sở hina toàn din đối vớ toàn bô đất đa mà Nhà nước lá dai điện chỗ sở hữu, ‘Theo đó, người sử dụng đất chỉ có quyền sử dụng đổi với đất dai. Vì vay, cái ma họ tranh chấp chỉ có th lá quyền sử dụng đất Mit khác, các thuật ngữ "tranh chip dit đa” và "anh chip quyền sử dung đắt" đã được sử dụng như những thuật ngữ thay thể nhau kể từ khi có Luật Đất dai nim 1987 dn nay ma không có sợ phân biệt Hơn nữa, các tranh chấp có liên quan đến quyền sử dụng dit côn người nở dụng đất cũng đã tùng đoợc quy đính cụ thể trong một số vin bin hướng dẫn vé thẫm quyền giải quyết các tranh chấp liên quan đến dit dei với tên goi là tranh chấp liên quan din quyền sử dụng dit chữ không ul phii TCDD một cách chung chung [14] Trường phái này cũng cho ring din nghĩa TCDD theo Khoin 24,Điễu3 Luật Dit dai năm 2013 do cổ néi hàm rất rông nên đã gây ra nhiều cách hiểu không chỉnh xác. Do đổ, TCDD cần được hiễu là tranh chấp qguyễn sử dụng đối với điện tích dit cụ thd giữa các chủ thể trong hoạt động quân ý, sử dụng dit.
Can các dang trenh chấp khác nên được tiểu là tranh chấp tên quan đến dit đi và được giải quyất bồi cơ quan Tòa án theo thủ tục tổ tang din nự Quan điểm thứ hai nhân định TCDD bao gồm cả tranh chấp quyền sử dung đất và các tranh chip liên quan din quyén nữ dụng đắt Đôi trong pháp luật dit đa, tước khi Luật Dit dai năm 2003 được thông qua và có hiệu lục thi hành tì khái siệm TCDD hầu như chưa được ai dé cập một cách chính thắng và giã thích cụ thể Mặc dù vay, hiện tương TCĐĐ đi được pháp luật ghỉ nhân và quy Ảnh gai quyết Luật đất đứ năm 2003 lần đầu tên ghi nhận khá niệm TCDD. Vaid thừa quy đình. đó, Khoản 24 Điễu 3 Luật Đất đa năm 2013 định nghĩa “Tranh chấp đắt đu là tranh chấp về quyền ng]ữa vụ cũa người sử đụng đắt giữa hex hay nhẫn bên trong. quam hệ đắt đu" (36).
Vay, đẫi tượng ranh chấp ở đây được Liễu là quyền và ngiữa vụ của người sử dụng dit. Ngiễa là bao gốm cả tranh chấp quyền sở ding dit và các ranh chip liên quan đến quyên sử dang dit Mặt khác, khi xem xết ở góc độ trực tin xát xử: ngành toe án ở nước tạ vấn thống ké các tranh chấp liên quan din quyén sử dạng đất vio mục tranh chấp đất đi nổi ching Bản canh đó, Thông tơ tiên tich số 01 ngày 03/01/2002 hướng din vé thim quyền cia Toa án trong việc giã quyết các tranh chip liên quan din quyén sở dạng dit sir dụng thuật ngữ khác là “các ranh chấp liên quan đến quyển rỡ dung thuộc thẫm quyền của Toa én, Theo đó, các tranh chấp liên quan din quyên sử dang đất thuộc thim quyên cũa To’ án bao gốm, ~ Tranh chấp về việc ai là người có quyền sở dụng đất, - Tranh chấp hop đổng chuyển đổ, chyỄn nhượng cho thuê, cho thuê Ist quyện sỡ dung đất vã thể chấp hoặc bio lãnh, góp vẫn bằng giá tỉ quyền sử dụng dt, = Thừa kế qusở yể dụngn đất - Tranh chấp vé tà sin gắn liễn với iậc nt dụng đất Vy có thể thấy, thuật ngữ "oác tranh chấp liên quan đến quyền sở dụng dit” 12 la một thuật ng có nội ham réng bao gồm cả tranh chip về quyền sir dụng dit và tii sẵn gin lên với đất Mỗi quan diém đều được lip inn due trên những căn cử hợp li XXong việc Hiểu và vân dụng "anh chấp dit đa” bao gém of ranh chấp quyên sử dụng đắt và tranh chip liên quan đến quyển cử đụng dit à hop lý hơn cả về vẫn để lý lun và ảnh chính về quản lý đất dei” (Điều 2 thường xuất phát từ một mối quan hệ không bình l giữa người khiểu nại và người bị khiểu nai mãnguời bi khiểu nai có quyền quyết Ảnh một vẫn để nào đó theo thấm quyển được pháp luật quy dinh Trữ lại, tanh chấp git hai cá nhân hoặcgiữn cá nhân với tỔ chúc là sợ tranh chip giữa ha chỗ thể tình đẳng với nhan vi quyền và ngấa vụ trước pháp luật hi xây ra ranh chấp thì người bị phía bên kia vị pham về thực hiện nghĩa vụ có thé yêu cầu cơ quan Nhà nước có thể quyên để nghĩ người có hành vĩ vĩ phạm chim đốt hành ví vĩ phan, khối phục lợi ich cho "mình hoặc bổithuờng thiệt hạ do hành vi đó gây ra 1. Đặc dim tranh chip đắt dai Tranh chip dit de di xây ra công có những tiểu Hiện giống hư cé tranh chip vi các tà sẵn khác hy n mâu thuấn, bất đẳng về quyển và lợi ích oda hồng ch: nhất ảnh đổi với một tử sản cụ thể Niamg tranh chấp đất de cing meng hồng dic ddd tông biễu hiện nh đặc tủ xuất phá từ việc dit đa là on từ sẵn đặc iệt là một tiêu sin xuất quan trong và hiếu han. Không chi vậy hình thắc sở Hồu đất dai côn ước ta ũnglà một lý do để anh chip đất dai có thông đặc đẫm, dic tiệt say ‘Tint nhất, về chủ thé: chủthể trong quan hệ tranh chấp đất dai phải là người sử đăng dita chủ thể được quyên quản lý, kha thác và sử đụng những đin tích đất cu thể được Nhà nước gao, cho thuê hoặc công nhân quyển sử dụng hop pháp, nhận, chuyên nhường quyền rỡ ding đất hoặc người khác có quyền, ngiĩa vụ liên quan din thôn đất Nếu tren chip không phát ảnh gia những chủ thé này với nha iên quan đến thôn dt thì d6 là quan hệ tranh chip khác.
Vi dx một ranh chấp phát ảnh ga ngờ sử dạng dit volỦy ban nhân din (UBNDyvé một Giấy chúng nhận quyển sử dụng đất do 'ƯBNDđó cập th diy là anh chấp về khiêu liên hành chính Bồi trong anh chấp này 'ƯBND không có vai r là chỗ thể đợc Nhà nước giao, cho thuê hoặc cổng nhận quyền ở ding hợp pháp nhân chuyển nhượng quyển sử đụng đất hoặc người khác có quyền, ghia vụ liên quen din thần dit ma đồng vai rò là chủ thế thay mặt Nhà nước xú lập các ch độ phép tý về quinly và sử dmg đất đai “Thử ha, về khách thé: trong quan hệ tranh chấp dit dsi.