Chương 1. Cơ sỡ lý luận và pháp luật về giải quyết việc về cấp dưỡng nuôi con. Thực giãi quyết các vẫn dé cấp dưỡng nuôi con tại tòa án nhân dân huyén Cao Phong, tinh Hòa Binh và giải pháp nâng cao hiệu quả ấp dung. CHUONG 1 CO SỞ LÝ LUẬN VÀ PHAP LUAT VE GIẢI QUYẾT VIỆC CAP DƯỠNG NUÔI CON 11.
Khái quát chung về giải quyết việc cấp dưỡng nuôi con.11 Khái niệm cấp đưỡng nôi con. Cấp dưỡng lả một thuật ngữ thể hiện việc một người chu cấp tiến hoặc tài sản cho người khác mã giữa họ có quan hệ hôn nhân, huyết thông hoặc nuôi dưỡng, Quan hệ cấp dưỡng chỉ phát sinh giữa các chủ thể gin bỏ với nhau bởi tình cảm Do đó, quan hệ cấp dưỡng là quan hệ đặc trưng của pháp luật hôn nhân va gia đính Tử khi ra đời nước Việt Nam dân chủ công hòa cho đến nay, vẫn để hôn nhân và gia đính luôn là mỗi quan tâm của Đăng va Nhà nước ta, nhiêu văn kiện của Bang, chính sách, pháp luật của Nhà nước vẻ gia đính đã được ban hành trong những năm qua: Hiển pháp Nước Công hoả Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, Cương lĩnh zây đựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên Chủ ngiữa sã hội năm 1991 cũng như trong các văn. kiện của Bang vé chính sách xã hội đã nhắn mạnh đến vai trò của gia đình lả nhân tổ quan trọng quyết định sự phát triển bên vững của xã hội Việt Nam. Quan điểm và chính sách này của Đăng và Nhà nước đã được thể chế hóa thành các quy định pháp luật, Biéu 36 - Hiển pháp Nước Công hỏa XA hội Chủ nghĩa Việt Nam (năm 2013) - văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp ly cao nhất khẳng dink: “Nha nước bảo hộ hôn nhân va gia đính, bao hộ quyển lợi của người me va trẻ em.
Để cụ thể hoá quy định nảy của Hiển. pháp, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hảnh, nhằm để cao vai trò của gia đình trong đời sông xã hội, phát huy truyền thông vả những phong. tục tập quan tốt đẹp của dan tộc Việt Nam, xoá bỏ những phong tục tập quan lạc hậu vé hôn nhân và gia đính như Luật Hôn nhân va gia đình, Biéu 39 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về quyển được hưởng sự chấm sóc giữa các thành viên trong gia đình Gia đính là một hình thức tổ chức đời sống công đồng của con người, mốt thiết chế văn hóa — xế hội đặc thù, được hình thành, tén tại va phát triển. trên cơ si của quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và giáo dục.
Vì vay, giữa các thảnh viên trong gia định luôn có sư gin bó chất chẽ, sâu sắc về tình cãm va trách nhiệm đổi với nhau. Để dim bảo cho gia. đính tén tại và phát triển thi các thành viên trong gia đình phải quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau. Khi Nhà nước và pháp luật xuất hiện, quan hệ giữa các thành viên trong gia định được điều chỉnh bởi các quy phạm pháp luệt, trên cơ sở bảo vệ lợi ich chung của Nhà nước, của giai cấp cảm.
quyển Su chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thanh viên trong gia đình không chi là nhu céu về dao đức, mả còn lả nghĩa vụ pháp lý được pháp luật quy định cụ thể, rổ ràng. Như vậy, chăm sóc, nuôi dưỡng lẫn nhau không chỉ Ja quyển ma còn là trách nhiệm của các thảnh viên trong gia đính, đặc biết, cha, mẹ phải có nghĩa vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, day dỗ con cải. Tuy nhiên, không phải lúc nảo nghĩa vụ nuôi dưỡng cũng có thể thực hiện được. Trong những hoản cảnh nhất định, người có nghĩa vụ nuôi dưỡng có thể không có điểu kiện thực hiển nghĩa vụ nuôi dưỡng như khi ho phải đi công tac 2a, bị ‘bénh nặng kéo dai, phải chấp hanh hình phạt tù.
Để đâm bảo cuộc sống bình. thường của người được nuôi dưỡng, trong những trường hợp này, nghĩa vu cấp dưỡng được đất ra Theo quy định tai khoản 24 Điểu 3 Luật hôn nhân va gia đính năm 2014: “Cấp dưỡng la việc một người có nghĩa vụ đóng góp tiễn hoặc tai sin khác để đáp ứng nhu câu thiết yếu của người không sông chung với minh mã có quan hề hôn nhân, huyết thông hoặc nuôi dưỡng trong trường hop người đó là người chưa thành niên, người đã thành nién mà không có khả năng lao 10 động và không có tai sản dé tự nuôi minh hoặc người gặp khó khăn, ting thiếu”. Từ sự phan tích trên cho thay, cấp dưỡng có những đặc điểm sau ~ Quan hệ cấp dưỡng lả một loại quan hệ pháp luật vẻ tai sản gắn với nhân thân của mỗi bên trong quan hệ cấp dưỡng. Cấp dưỡng là một loại quan ‘hé pháp luật về tài sản điều đó thể hiện ở chỗ, người có nghĩa vụ cấp dưỡng.
phải chu cấp một số tién hoc tai sản nhất định nhằm đáp ting những nhủ câu. thiết yêu cho người được cấp dưỡng. Đây là quan hệ tai sẵn gắn liên với nhân. thân của các bên trong quan hệ cắp dưỡng (bên có nghĩa vụ cấp dưỡng va bên.
được cấp dưỡng), vi vậy nghĩa vụ cấp dưỡng la ngiấa vụ không được chuyển giao cho người khác mà phải do chính người có nghĩa vụ thực hiện vả việc thực hiện ngiĩa vụ cấp dưỡng cũng phải được thực hiện cho người có quyền. được cấp dưỡng! Nghĩa vụ cấp dưỡng chỉ được phát sinh khi các chủ thể trong quan hệ thỏa mãn những điều kiện nhất định. Khi nghĩa vụ này xuất hiện, người phải cấp dưỡng hay thâm chí người được cấp dưỡng không được đơn phương hoặc théa thuận việc thay thể nghĩa vụ cấp dưỡng bằng nghĩa vụ khác. Có nghĩa là biên có nghĩa vụ cấp dưỡng không thể cam kết sẽ dùng nghĩa vụ khác dé thay thé, bv trừ nghia vụ cấp dưỡng như là bôi thường thiết hại hay phat vi pham, hoặc cũng không thé sit dụng chúng lam cơ sỡ dim bão cho những nghĩa vụ khác, đồng thời chủ thể trên cũng không thể chuyển giao nghĩa vụ nảy cho bắt cứ ai.
Nêu như một người có ngiấa vụ cấp dưỡng cho người khác thì phai tự minh thực hiện nghĩa ‘vu cấp dưỡng không thể chuyển giao nghĩa vụ cấp dưỡng của minh cho bên. thứ ba thực hiện nghĩa vụ cập dưỡng thay cho mình, ngay cả người được cấp dưỡng cũng không được chuyển giao quyển của mình cho người khác vì nghĩa vu cấp dưỡng gắn liên với nhân thân của chủ thể trên cơ sỡ các mỗi quan hệ hôn nhân, huyết thông, nuôi dưỡng, ‘em Khoân | - Điệu 107 Luật Hôn nhân và gia định Việt Nam năm 2014- " Tinh không thể chuyển giao và tính không thé thay thé của nghĩa vụ. cấp dưỡng đã được ghi nhận tại Điều 377 Bộ luật Dân sự năm 2015 về việc không thể chấm đứt nghĩa vụ cấp dưỡng bing việc thay thé nghĩa vụ khác và không thể trừ nghĩa vụ trong trường hop nghĩa vụ bù trữ là nghĩa vụ cấp. dưỡng, "Trường hợp nghĩa vụ là nghĩa vu cấp dưỡng, béi thường thiệt hai do xâm phạm tinh mạng, sức khöe, danh dự, nhân phẩm, uy tin vả các nghĩa vụ.
khác gắn liên với nhân thân không thể chuyển cho người khác được thi không. được thay thé bằng nghĩa vụ khác” 2 - Quan hệ cắp dưỡng chỉ phát sinh giữa các thành viên trong gia đỉnh trên cơ sỡ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng. Ngiấa vu cấp dưỡng được thực hiển giữa cha, mẹ vả con, giữa anh chi em với nhau, giữa ông ba nội, ông, bả ngoại và chau, giữa cd, di, chú, câu, bác ruột và cháu ruột, giữa vơ và ching Như vây, Luật Hôn nhân va gia đình hiện bành, đã zác định rổ phạm ‘vi các chủ thể có nghĩa vụ cap dưỡng cho nhau. Cụ thể là, cấp dưỡng giữa cha ‘me và con, giữa anh chi em với nhau, giữa ông ba và cháu, giữa cô, di, chú, câu, bác ruột vả châu.
Cấp dưỡng giữa cô, cậu, chú, bác, di ruột với các châu. lân đầu tiên được quy đính trong Luật Hôn nhân va gia định năm 2014” Quy định nay phù hop với phong tục tập quản của người Việt Nam, đó là truyền thông tương thân, tương ái của dân tộc ta va thực tiễn cuộc sống, Chính từ đặc điểm nay mà quan hệ cấp dưỡng thường hình thành một cách tự nhiên trên cơ sỡ đạo đức vả quan hệ ruột thịt giữa con người với nhau theo phong tục, tập quán. Sau đó quan hệ cấp dưỡng mới được điểu chỉnh bai quy pham pháp lu va trở thanh quan hệ pháp luật. - Quan hệ cắp dưỡng là quan hệ tai sản song không mang tinh đến bù ngang giả.
Do yếu tổ tình cảm gắn bó giữa các chủ thể, nên nghĩa vụ cấp dưỡng được thực hiện một cách tư nguyên, không tinh toán đến giá trị tài sản. ˆ#⁄em khoăn 3 - Điều 377 Bé luật Dan sự năm 201 5. em khoản 1 - Điều 107 Luật Hôn nhân và Gia định Việt Nam nắm 2014. đã cấp dưỡng, không đôi hôi người cấp dưỡng sẽ phải hoàn lại một sổ tiến tương ứng Mat khác, không phải lúc nao nghĩa vụ cấp đưỡng cũng dat ra, chỉ trong trường hợp nhất định và với điều kiện nhất định, nghĩa vụ cấp dưỡng mới phát sinh.
Vì vây, quan hệ cấp dưỡng không mang tinh dén ba tương đương, không có tính tuyệt đôi và không diễn ra đông thời. Ví dụ: Cha, me phải cấp dưỡng cho con khi con chưa thảnh niên nhưng con chỉ phải cấp dưỡng cho cha, me khi con đã thành niên vả có kha năng lao đông. - Nghĩa vụ cấp dưỡng vừa mang tính đạo lý, vita mang tính pháp lý được đâm bao thực hiện bằng lương tâm, đạo đức, dư luôn xã hội và cả các biên pháp cưỡng ché thi hành Bởi lế, nghĩa vụ cấp đưỡng chỉ phát sinh giữa các thành viên trong gia đình trên cơ sở hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng (giữa cha, me và con, giữa anh, chỉ em với nhau, giữa ông, bả với các châu, giữa vo, chéng. Giữa các thánh viên trong gia định luôn có méi quan hệ tỉnh cảm khăng khít, khó tách rởi.
Khi các thành viên trong gia đình Không thể trực tiếp quan tâm, chăm sóc nhau, thi ho thực hiển nghĩa vụ này thông qua việc cấp dưỡng, Việc thực hiện nghĩa vụ cắp dưỡng thường xuất phát từ lương tâm, đạo đức va dư ludn xã hội. Khi người có ngiãa vụ cấp dưỡng trém tránh trách nhiệm cấp dưỡng của minh lúc nảy biến pháp cưỡng chế mới đất ra.